Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


לדלג לתוכן
װיקיפּעדיעדי פֿרײַע ענציקלאָפּעדיע
זוכן

צפון אמעריקע

פֿון װיקיפּעדיע
מאפע פון צפון אמעריקע
מאפע פון צפון אמעריקע
שטח24,709,000 ק"מ2
באפעלקערונג528,720,588
לענדער23
שפראכןענגליש,שפאניש,פראנצויזיש און נאך
צייט זאנעסUTC-10 ביזUTC
צפון אמעריקע
צפון אמעריקע

צפון אמעריקע איז דער צפונדיקערקאנטינענט פון די אמעריקעס,[1] פלאצירט אין דערערדצפון האלבקוגל און כמעט אינגאנצן אינעםמערב האלבקוגל. איר צפון גרענעץ איז בייםארקטישן אקעאן, צו מזרח איז דער צפוןאטלאנטישער אקעאן, צו דרום־מזרח דערקאראאיבישער ים, און צו מערב דער צפוןפאציפישער אקעאן.דרום אמעריקע געפינט זיך צו דרום־מזרח. צפון אמעריקע באדעקט אשטח פון אומגעפֿער 24,709,000 קוואדראט ק"מ, בערך 16.5% פונעם ערד־פלאנעט׳ס שטח און בערך 4.8% פון זיין גאנצן אייבערפלאך. צפון אמעריקע איז דער דריטער גרעסטער קאנטינענט לויט שטח, נאךאזיע אוןאפריקע,[2] און דער פערטער לויט באפעלקערונג, נאך אזיע, אפריקע אוןאייראפע.[3] אין 2013, האט מען אפגעשאצט אירבאפעלקערונג קרוב צו 579 מיליאן מענטשן אין 23 אומאפהענגיקע לענדער, ד״ה אומגעפער 7.5% פון דער וועלט׳ס באפעלקערונג, אויב מען שליסט איין די נאנטע אינזלען (ספעציעל דיקאראאיבן) .

צפון אמעריקע איז רייך אין נאטירלעכע אוצרות, צווישן זיינאפט,קויל,אייזן,קופער,צינק,בליי,גאלד,זילבער אוןאוראניום.

רוב איינוואוינער פון צפון אמעריקע רעדן ענגליש, שפאניש אדער פראנצויזיש.

עטימאלאגיע

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

היסטאריע

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

עס ווערט גערעכנט אז די ערשטע איינוואוינער פון דעם קאנטינענט, דיעסקימאסן און דיאינדיאנער, זענען געקומען פוןאזיע אריבער דעםבערינג דורכגאס. די אינדיאנער האבן געוואנדערט ביזמעקסיקא אוןצענטראל-אמעריקע וואו זיי האבן געשאפן א הערליכן קולטור לאנג פאר די אייראפעישע זענען דארט אהינגעקומען.

געאגראפיע

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

צפון אמעריקע פארנעמט דעם צפון טייל פון דער יבשה אפט גערופן די נייע וועלט, דערמערב האלבקיילעך, דיאמעריקעס, אדער סתם אמעריקע, or simply America (וואס אנדערע האלטן פאר אייןקאנטינענט,[4][5][6] מיט צפון אמעריקע אןאונטער-קאנטינענט).[7] צפון אמעריקע׳ס איינציגע לאנד פארבינדונג צודרום אמעריקע איז ביים איסטמוס פון פאנאמא . רוב געאגראפן צעגרענעצן דעם קאנטינענט ביים דאריען וואסערשייד לענגאויס דעםקאלאמביע-פאנאמא גרענעץ, אזוי קומט גאנץ פאנאמא אינערהאלב צפון אמעריקע.[8][9][10] טייל געאלאגן אבער האלטן אז דער צפון גרענעץ פונעם קאנטינענט דארף זיין ביים איסטמוס פון טעהואנטעפעק, מעקסיקע, און פון דארט ציט צענטראל אמעריקע דרום־מזרחדיק קיין דרום אמעריקע .[11] די קאראאיבישע אינזלען, אדער וועסט-אינדישע אינזלען, ווערן גערעכענט א טייל פון צפון אמעריקע.[12] די קאנטינענט-בארטנליניע איז לאנג און אומרעגולער. דעראיינגאס פון מעקסיקע איז דער גרעסטער קערפער פון וואסער וואס ציט איין דעם קאנטינענט, און דער צווייער איזהאדסאן בוכטע. אנדערע זענען דעראיינגאס פון סאנט לארענץ און דעראיינגאס פון קאליפארניע.

נאנט צו דעם קאנטינענט׳ס בארטנס זענען פיל אינזלען; פרינציפיעל, דער ארקטישער ארכיפעלאג, דיבאהאמאס,טורקס און קייקאס, דיגרעסערע אוןקלענערע אנטילן, די אלעאושן אינזלען (טייל וואס זענען אין דעםמזרחדיקן האלבקיילעך, דעראלעקסאנדער ארכיפעלאג, די עטלעכע טויזנט אינזלען פון דעם בריטישן קאלומביע בארטן, און נייפונדלאנד, גרינלאנד (אן אויטאנאמישער דענישער אינזל, און דער גרעסטער אינזל אין דער וועלט, וואס איז געאגראפיש א טייל פון צפון אמעריקע). געאלאגיש איז בערמודע נישט קיין טייל פון די אמעריקעס, נאר אן אקעאנישער אינזל. אבער, היסטאריש, פאליטיש און קולטורעל איז בערמודע פארבונדן מיט ווירדזשיניע און אנדערע טיילן פונעם קאנטינענט.

מאריין אזערע איןבאנף נאציאנאלן פארק

כמעט גאנץ צפון אמעריקע ליגט אויף דער צפון אמעריקע פלאטע. טיילן פון מערב מעקסיקע, איינשליסנדיק באיא קאליפארניע, און פוןקאליפארניע, כולל די שטעטסאן דיעגא,לאס אנדזשעלעס אוןסאנטא קרוז ליגן אויפן מערב עק פון דער פאציפישער פלאטע; די צוויי פלאטעס קומען צוזאמען לענגאויס דעם סאן אנדרעאס שפאלט. דער דרומדיקסטער טייל פונעם קאנטינענט און א גרויסער טייל פון די מערב אינדישע אינזלען ליגן אויף דער קאראאיבישער פלאטע.

מען קען צעטיילן דעם קאנטינענט אין פיר גרויסע ראיאנען (וואס יעדער איינער אנטהאלט פיל אונטער־ראיאנען): דיגרויסע פלוינען וואס שטרעקן פונעם איינגאס פון מעקסיקע ביז דעםקאנאדישן ארקטיק; דער געאלאגיש יונגע בערגיקע מערב, וואס נעמט איין דיראקי בערג, דעם גרויסן באסיין,קאליפארניע אוןאלאסקע; דער געהעכערטער, אבער פלאכער פלאטא פון קאנאדע אין צפון־מזרח; און דער מזרחדיקער ראיאן וואס שליסט איין די אפאלאכישע בערג, דעם בארטן פלוין לענגאויס דעם אטלאנטישן בארטן, און דעם פלארידע האלבאינזל. מעקסיקע, מיט לאנגע פלאטאס און קארדילערעס, פאלט מערסטנס אין דעם מערבדיקן ראיאן, אויבוואויל דער מזרחדיקער בארטן פלוין ציט זיך דרום לענגאויס דעם איינגאס.

לענדער און טעריטאריעס

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

קאנאדע,פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע,מעקסיקא, די זיבן לענדער פוןצענטראל-אמעריקע און דימערב אינדישע אינזלען.

סואווערענע לענדער אין צפון אמעריקע:

איינוואוינער פון צפון אמעריקע

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

עס ווערט אפגעשאצט אז די ערשטע איינוואוינער פון דעם קאנטינעט, דיאינדיאנער און דיעסקימאסן, זענען געקומען פוןאזיע אריבער דעםבערינג דורכגאס צום געגנט פוןאלאסקע, און פון דארטן האבן זיי אנגעהויבן צו באזעצן דעם קאנטינענט. די אינדיאנישע שבטים האבן געוואנדערט ביז זיי זענען אנגעקומען קייןמעקסיקע אוןצענטראל-אמעריקע, וואו זיי האבן אויפגעשטעלט וואונדערליכע קולטורן ווי דיאלמעקישע,מאיא אוןאזטעק, א לאנגע צייט איידער די ערשטע אייראפעער זענען דארט אנגעקומען. די ערשטע אייראפעאישע באוואוינער אין צפון אמעריקע זענען געווען נארדישע קאלאניסטן פוןאיסלאנד, וואס אין דעם11טן יארהונדערט האבן זיי אויפגעשטעלט דיווינלאנד זידלונג (וואס האט זיך נישט לאנג געהאלטן) אין דרום-מזרח פון היינטיקערקאנאדע. פינף הונדערט יאר נאכהער, אין דעם16טן יארהונדערט, האבן שפאניער זיך באזעצט אויף די בארטנס פון דעםאיינגאס פון מעקסיקע, וואס האט געברענגט צו א כוואליע פון קאלאניזאציע אין צפון אמעריקע. נאך זיי זענען געקומען די פראנצויזן, וואס האבן זיך באזעצט אויף די ברעגן פון דעםטייך מיסיסיפי און דעם טייךסאנט לארענס, און די בריטישע, וואס האבן קאלאניזירט דעם מזרח בארטן. שפעטער האט מען געברענגט שווארצע שקלאפן פוןאפריקע צו ארבעטן אין די באוול־פלאנטאציעס אין דעם דרום טייל פון די פאראייניגטע שטאטן. פון דעם18טן יארהונדערט זענען געקומען צו די פאראייניגטע שטאטן און קאנאדע א כסדרדיקן שטראם פון אימיגראנטן פון אלע טיילן פוןאייראפע. אינעם19טן יארהונדערט זענען געקומען א סך אימיגראנטן אויך פון דעם מזרח, פוןכינע אוןיאפאן.

די מערסט־פארשפרייטע שפראך אין צפון אמעריקע איזענגליש, אויסער געוויסע טיילן פון קאנאדע, אוןהאיטי, וואו מען רעדטפראנצויזיש, און מעקסיקע, וואו מען רעדטשפאניש.

דעמאגראפיק

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
Non-native nations' control and claims over North America c. 1750–2008
Native languages of the US, קאנאדע און גרינלאנד

עקאנאמיש זענען קאנאדע און די פאראייניגטע שטאטן די רייכסטע און מערסט אנטוויקלטע לענדער אין דעם קאנטינענט, דערנאך קומט מעקסיקע, א ניי־אינדוסטריאליזירט לאנד.[13] די לענדער פון צענטראל־אמעריקע און די קאראאיבן האלטן ביי פארשיידענע ניוואען פון עקאנאמישער און מענטשלעכער אנטוויקלונג. צום ביישפיל, קליינע קאראאיבישע אינזל־לענדער, ווי בארבאדאס, טרינידאד און טאבאגא, און אנטיגוע און בארבודע, האבן א העכערעברוטא אינלענדישן פראדוקט ווי מעקסיקע צוליב זייערע קלענערע באפעלקערונגען. פאנאמא און קאסטא ריקא האבן א גאנץ העכער מענטשלעכן אנטוויקלונג־אינדעקס ווי די אנדערע לענדער פון צענטראל־אמעריקע.[14] ווי אויך, כאטש האט גרינלאנד ריזיקע רעסורסן אין נאפט און מינעראלן, מערסטנס זענען נאך נישט אויסגעניצט, און דאס אינזל איז עקאנאמיש אפהענגיק אויף פישעריי, טוריזם, און סובווענצן פון דענמארק. דאך איז דער אינזל גוט אנטוויקלט.[15]

זעט אויך

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]

רעפערענצן

[רעדאַקטירן |רעדאַקטירן קוואַלטעקסט]
  1. פאראייניגטע פעלקער סטאטיסטיק אפטייל Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49).United Nations Statistics Division.
  2. North America Land Forms and Statistics.World Atlas.com.דערגרייכט דעם16טן יוני 2013.
  3. North America Fast Facts.World Atlas.com.דערגרייכט דעם16טן יוני 2013.
  4. The Olympic symbols(PDF).International Olympic Committee(2002).ארכיווט פוןדעם אריגינאל דעם7טן מערץ 2008. The five rings of theOlympic flag represent the five inhabited, participating continents (Africa, America, Asia, Europe, and Oceania(ארכיווירט 23.02.2002 ביי דערWayback Machine)).
  5. "Continente",Océano Uno, Diccionario Enciclopédico y Atlas Mundial,392, 1730.ISBN 84-494-0188-7. מוסטער:Author missing
  6. (1997)Los Cinco Continentes (The Five Continents).Planeta-De Agostini Editions.ISBN 84-395-6054-0. מוסטער:Page needed
  7. Encarta, "Norteamérica"(Spanish).ארכיווט פוןדעם אריגינאל דעם31סטן אקטאבער 2009.
  8. Americas.Standard Country and Area Codes Classifications (M49).United Nations Statistics Division.דערגרייכט דעם3טן פעברואר 2014.
  9. North America.Atlas of Canada.ארכיווט פוןדעם אריגינאל דעם21סטן אקטאבער 2006.
  10. North America Atlas.National Geographic.
  11. Central America.Encyclopædia Britannica.דערגרייכט דעם28סטן יוני 2011.
  12. North America.Encyclopædia Britannica.דערגרייכט דעם3טן פעברואר 2014.
  13. David Waugh(2000)."Manufacturing industries (chapter 19), World development (chapter 22)",Geography, An Integrated Approach, 3rd,Nelson Thornes Ltd.,563, 576–579, 633, and 640.ISBN 0-17-444706-X. 
  14. 2010 Human development Report(PDF)148–151.פאראייניגטע פעלקער אנטוויקלונג פראגראם.ארכיווט פוןדעם אריגינאל דעם 8טן נאוועמבער 2010.דערגרייכט דעם 6טן מיי 2011.
  15. Independence on ice.The Economist(21סטן יאנואר 2015).(אויףענגליש)
קאנטינענטן פון דערוועלט 

אזיע

אפריקע

אייראפע

צפון אמעריקע

דרום אמעריקע

אויסטראליע

אנטארקטיקע
גענומען פֿון "https://yi.wikipedia.org/w/index.php?title=צפון_אמעריקע&oldid=537029"
קאַטעגאָריעס:
באהאלטענע קאטעגאריע:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp