პანამა, ოფიციალური ედომუშამი ჯოხოდვალაპანამაშ რესპუბლიკა (ესპ.República de Panamá) —სახენწჷფოცენტრალური ამერიკაშ უძგაშაშ ობჟათე ნორთის. ქიანა იდვალუაფუოორუე დოობჟათე ამერიკაშ აკმაართაფალ კჷნჩხის. ბჟადალშე უხურგანსკოსტა-რიკა, ობჟათე-ბჟაეიოლშე —კოლუმბია, ოორუეშე ომძღჷ —კარიბიშ ზუღა დო ობჟთეშე —რჩქალი ოკიანე. ქიანაშ ნანანოღა რეპანამა.
ესპანარეფიშე ემუშაფილქ დო დოხორელქ იჸუXVI ოშწანურას.1821 წანას გეგშართჷესპანეთის დო ქაკათჷახალი გრანადაშ ვიცე-ომაფეს,ეკვადორიშ დოვენესუელაშ რსხუს, ნამუსჷთდიდი კოლუმბიაშ რესპუბლიკა ჯოხოდჷნ. მუჟამსჷთ1831 წანას, დიდი კოლუმბიაქ აკოციუნ, პანამაქ დო ახალ გრანადაქ ართო ქჷდოსკიდეს თე ეკონია სახენწჷფოშ ჯოხოდვალაშ გიმე. ახალ გრანადაქ მოგვიანაფათ კოლუმბიაშ რესპუბლიკათ გინირთჷ.ააშ–იშ მოხვარათ,1903 წანას პანამაქ კოლუმბიას გეგჷშართჷ, თიშენ ნამდაპანამაშ არხი1904–1914 წანეფს, ააშ–იშ არმიაშ ინჟინერიაშ კორპუსის დუდგჷმუდჷკონი.1977 წანას ხე ქჷმაჭარჷ აპიჯალას, ნამუშ მეჯინათXX ოშწანურაშ ბოლოს პანამაშ არხი ააშ–ს პანამაშა ედომუშამო ოკო გეგნუჩამუდჷკო.[1]
პანამაშ არხიშე მეღებული მუშნაველი ალმახანაშო პანამაშედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტიშ შანულამი ნორთის წჷმარინუანს. პანამას თე ხანშო მასუმა ვარდა მაოთხა უდიდაში ეკონომიკა უღჷცენტრალურ ამერიკას;[2] თეწკჷმა ართო ქიანა არძაშე მალასიანი მარდუ დო ართ შურ მახორუშო მუშნაველეფიშჸურე მაართა რე თე რეგიონს.[3][4]2010 წანას, პანამა მაანთხაადამიერული გგოვითარაფაშ ინდექსიშ ჸურელათინურ ამერიკას, მოსოფელს - 54–ა..[5] მოსოფელიშ ეკონომიკური ფორუმიშ (WEF) 2010 წანაშ გლობალური კონკურენტუნარიანობაშ ინდექსიშ მუნაჩემეფით, პანამაშ ეკონომიკა მაჟირა არძაშე კონკურენტუნარიანიე ლათინურ ამერიკას. პანამაშ ჯუნგლეფს ბრელი რე ტროპიკული ჩანარეფი, ჩხოლარეფი დო ფურინჯეფი, ნამუშეთ კანკალე მოსოფელს შხვადო სოთინ ვეშმეფხვადნან.[6]
პანამა ადმინისტრაციულო ირთუ 9 პროვინციათ (ესპ.provincias) დო 5 კომარკათ (ესპ.comarca indígena).
ხოლო ჟირი კომარკა მიშმურს პროვინციეფიშ აკოდგინალუაშა დო იერარქიულო პანამაშ რაიონეფიშ (ესპ.distrito) ეკვივალენტურიე.
| პანამაშ ადმინისტრაციული დორთუალა |
|---|
 პანამაშ ადმინისტრაციული დორთუალა |
|
(1) პანამაშ პროვინციაშ სუბპროვინციული კომარკა
(2) დარიენიშ პროვინციაშ სუბპროვინციული კომარკა
|
პანამასაპრეზიდენტო რესპუბლიკა რე. ქიანაშ მადუდე რეპრეზიდენტი, ნამუსჷთ მახორობა გჷშმაგორუნს ბონი გჷშაგორუეფით.2009 წანაშ 1 ეკენიაშე, პანამაშ პრეზიდენტიერიკარდო მარტინელი. კანონმადვალ ხეშუულებას ასრულენს ართპალატამი ერუანული ასამბლეა, ნამუთ აკმოდირთუ 5 წანაშ ხანით გჷშაგორილი 71 მაკათურშე.
პანამაშ ეკონომიკაპანამაშ არხიშ ექსპლუატაციას, თაშნეშე საბანკო დო სადაზღვევო ოკითხეფს,გემეფიშ რეგისტრაციას ქიანეფიშ მეჯინათ დო ტურიზმის გეპონჷ. თე ირფელი პანამაშედპ-იშ დო ქიანას დოსაქვარელიშ დოხოლ. 2/3-იე.
2009 წანაშ მეჯინათ, პანამაშ ედპ ართ შურ მახორუშო — 11,9 ვითოშიდოლარი რდჷ (93-ა აბანი მოსოფელს).
იანაშ ედპ-იშ 17% დო დოსაქვარაფილეფიშ 18%რეწუას უკებჷ,ოფუტეშ მეურნობას ედპ-იშ 6% დო დოსაქვარაფილეფიშ 15% უკებჷ.
თარი ოფუტეშ მეურნობაშ პროდუქტეფიე —ბანანი,ორზა,ლაიტი,ყავა,შანქარიშ ლარჭემი დო შხვა.
რეწუალაშ თარი დარგეფიე — აკოგაფა, ლუდიშ წარმება, შანქარიშ წარმება, თაშნეშეცემენტიშ დო შხვა აკაგაფალი მასალეფიშ წარმება.
მახორობა — 3,230,000 (2005 წანაშ ეჭარუათ).
ორთშობური ძინა — 1,5%
მახორობაშ აკოდგინალუა:
დაბადება — 20,18% (96-ა აბანი მოსოფელს), ღურა — 4,66% (196-ა აბანი მოსოფელს). თელარაშ ოშქაშე ხანგინძალა — 77,25 წანა (74,47 წანა კოჩეფს, 80,16 წანა ოსურეფს).
ურბანიზაცია — 73%
ესპანური (ოფიციალური),ინგლისური (მახორობაშ დოხოლ. 14%-ის უჩქჷ),ფრანგული (მახორობაშ დოხოლ. 18%-ის უჩქჷ). პანამარეფიშ უმენტაშობა მუსხირენ ნინაშა რაგადანა.
- ↑web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pm.htmlArchived 2007-06-12 ვებ-ხასჷლასWayback Machine. |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |accessdate=December 23, 2010}}
- ↑e web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.htmlArchived 2018-12-27 ვებ-ხასჷლასWayback Machine. |title=CIA – The World Factbook – Field Listing – GDP (official exchange rate) |accessdate=January 12, 2010 |publisher=CIA}} And:CIA – The World Factbook – Country Comparison – National product.CIA.კითხირიშ თარიღი: January 12, 2010. See also:IMF.org
- ↑cite web|url=http://www.nationmaster.com/graph/eco_fin_con_exp_etc_ann_gro-consumption-expenditure-etc-annual-growthArchived 2013-11-05 ვებ-ხასჷლასWayback Machine. |title=Annual % Growth – Final Consumption Expenditure, Etc. statistics – countries compared |publisher=NationMaster |accessdate=June 26, 2010}}
- ↑Final Consumption Expenditure, Etc. constant 2000 us$ (per capita) (most recent) by country.Nationmaster.com.კითხირიშ თარიღი: June 26, 2010.
- ↑cite web|title=Table 1: Human development index 2010 and its components|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf%7Cformat=PDF%7Caccessdate=November 6, 2010|publisher=UNDP|author=UNDP Human Development Report 2010}} p. 144
- ↑cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1229332.stm |work=BBC News | title=Country profile: Panama | date=June 30, 2010}}
- ↑Viviendas y personas, según tipo de vivienda: República de Panamá por provincia.
ვიკიოწკარუეს
? რე ხასჷლა თემაშენ:
.svg)
