ისრაელი (ურიულ.יִשְׂרָאֵלYisra'el;არაბ.إِسْرَائِيلIsrā'īl, ოფიციალუროისრაელიშ სახენწჷფო (ურიულ.מְדִינַת יִשְׂרָאֵלⓘ,რომანიზებული:Medīnat Yīsrāʾēlmediˈnat jisʁaˈʔel;არაბ.دَوْلَة إِسْرَائِيل,რომანიზებული:Dawlat Isrāʾīl)) —სახენწჷფობჟადალ აზიას. ოორუეშე უხურგანსლიბანი, ოორუე-ბჟაეიოლშე —სირია, ბჟაეიოლშე —იორდანია, ობჟათე-ბჟადალშე —ეგვიპტე დო ბჟადალშე ომძღჷსქირონაშქა ზუღა.ოკუპირაფილი აფუპალესტინაშ ტერიტორიეფიბჟადალი წყარპიჯიშ ბჟაეიოლშე დო ისრაელიშ ობჟათე-ბჟადალშე მადვალიღაზაშ სექტორი, თაშნეშე — ისრაელიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე მადვალი სირიაშგოლანიშ სუბეეფი. ისრაელს უღჷ მორჩილი წყარპიჯიშ ღოზიჭითა ზუღას ქიანაშ უკიდაში ობჟათე მუხურს,ღურელი ზუღაშ ნორთი გინმურს ქიანაშ ბჟაეიოლი ხურგის. ისრაელიშითგაცხადებული ნანანოღა რეიერუსალიმი,[11] მარათელ-ავივი რე უკაბეტაში ურბანული ტერიტორია დოეკონომიკური ცენტრი.
ისრაელი იდვალუაფუ რეგიონს, ნამუთ ჩინებული რე მუჭოთისრაელიშ დიხა დო წჷმარინუანს გეჸვენჯიშ სინონიმეფს:პალესტინაშ რეგიონი,ჯეგე დიხა დოქანაანი. ჯვეში ბორჯის თაქ იდვალუაფუდჷ ქანაანური ცივილიზაცია, უკული გიჭყესისრაელიშ დო იუდეაშ ომაფეეფქ. იდვალუაფუკონტინენტური აკართაფუს, სოდერომიშ იმპერიაშეოსმალეთიშ იმპერიაშ გამაგალაშახ, რეგიონს ანდა დემოგრაფიული თირუეფი მიშჷნ.XIX ოშწანურაშ დალიას,ევროპული ანტისემიტიზმიქ გააქტიურჷსიონიზმი, ნამუთ ინჭაფუდჷ პალესტინას ურიეფშო ოდაბადეშ გოჭყაფას დობალფურიშ დეკლარაციაშ ჭყოლოფუათ ბრიტანეთიშ ხუჯდოკინა მიპალჷ.პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ უკული, ბრიტანეთიქ რეგიონიშ ოკუპაცია იქჷ დო1920 წანას გაჭყჷსამანდატო პალესტინა.ჰოლოკოსტიშ წიმიწორეთ ურიეფიშ ემიგრაციაშ ძინაქ დო არხო ბჟაეიოლს ბრიტანეთიშ გალენური პოლიტიკაქ, ურიეფს დო არაბეფს შქას კონფლიქტი გჷმიჭანუ,[12][13] ნამუქჷთ გეგნორთჷ1947 წანაშომენოღალე ლჷმაშა თიშ უკული, მუთგოეროქ თინეფს შქას დიხაშ გორთუალა წჷმარინუნ.
პალესტინას ბრიტანეთიშ სამანდატოშ თებაშ უკული,1948 წანაშ 14 მესის ისრაელქზოხორინალა გეგმაცხადჷ. მაჟირა დღას მეძობელი არაბული ქიანეფქ გემნაკათეს თე ტერიტორიას, ნამუშით ქიდიჭყჷპირველი არაბეთ-ისრაელიშ ლჷმაქ.1949 წანაშზეთ ისრაელი უმოსი ტერიტორიას აკონტროლენდჷ ვინდარო გოეროშ გორთუალაშ გეგმათ რდჷ გოთოლწონაფილინ;[14] დო ვაგოჭყაფე აკა ახალი ზოხორინელი არაბული სახენწჷფო, ანდანე ჸოფირი სამანდატოი ტერიტირიაშ დოსქილადირი ნორთი იდვალუაფუდჷეგვიპტეშ (ღაზაშ სექტორი) დოიორდანიაშ (ბჟადალი წყარპიჯი) კონტროლიშ გიმე.[14][15][16]პალესტინარი არაბეფიშ უმენტაშობაქ ვარ-და გინორაჸილქ იჸუეს, ვარ-და ინტესნაკბათ ჩინებული პერიოდის, დოსქილადირეფქ ახალი სახეწნჷფოშ თარი უჭიჭაშობათ გჷნირთეს.[17][18][19] გეჸვენჯი ვითწანურობაშ მეძენას ისრაელიშ მახორობა შანულამო იძინანდჷ, არაბულ ქიანეფშე ემიგრირებული, რტებული ვარ-და გინორაჸილი ურიეფიშ ხარჯიშა.[20][21]
1967 წანაშამშვდღარი ლჷმაშ უკული, სირაელქ ბჟადალი წყარპიჯიშ, ღაზაშ სექტორიშ, ეგვიპტეშსინაიშ ჩქონიშ დო სირიაშგოლანიშ სუბეეფიშ ოკუპაცია იქჷ.1973 წანაშიომ-ქიფურიშ ლჷმაშ უკული, ისრაელქ ხე მაჭარჷეგვიპტეწკჷმა ოთინჩალე ხეკულუეფი, ნამუშით ეგვიპტეს დურთინჷ სინაიშ ჩქონი დო1982 წანას —იორდანიაწკჷმა.1993 წანას, ისრაელქ ხე მაჭარჷოსლოშ ხეკულუას, ნამუშით ურთიართაღიარაფილქ იჸუეს ისრაელქ დო პალესტინაშ სახენწჷფოქ დო გოხურგუ პალესტინაშ დუდგამაგალა ბჟადალი წყარპიჯიშ დო რაზაშ სექტორიშ ნორთის. 2020-იან წანეფს,აბრაამიშ აპიჯალეფიშ ჭყოლოფუათ, კანკალე არაბულ ქიანეფწკჷმა ურთიართობეფქ დესტაბილურჷ. მარა ოსლოს ობორჯე აპიჯალეფიშ დოდვალაშ უკული,ისრაელ-პალესტინაშ კონფლიქტიშ ცადებეფქ უმწუძინუქ იჸუ დო ქიანა პალესტინაშ აკოანჯარაფალი ბუჯგუეფწკჷმა ანდა ლჷმას დო მენტებას ოკათუდჷ. ისრაელქ გაჭყჷ დო აგჷნძორენს ხორუეფიშ გოძინას უკანონეთ ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს, ნამუთ აწურე ერეფოშქაშე სამართალს, ფაქტიურო ბჟაეიოლი იერუსალიმი დო გოლანიშ სუბეეფი ოკუპირებული აფუ, ნამუთ უმენტაშო ერეფოშქაშეთ ვა რე აღიარაფილი. ისრაელიშით პალესტინშ ტერიტორიეფიშ ოკუპაციაქ გჷმიჭანუ ერეფოშქაშე კრიტიკა — კერზოთ, კანონმათხილე ორგანიზაციეფიშ დო გოეროშ მაღალი პოსტიშ პიჯეფშე კრიტიკაშა მიშმურს, ოურდუმე დჷნაშებუეფიშ ღოლამაშ დო გებრალებაწკჷმა ართო, კოჩიშობაშ მეხ ნაქიმჷნა დჷნაშებუეფი დო პალესტინარეფიშ მეხ ნაქიმჷნა გენოციდი.
ქიანაშჯინჯიერი კანონეფით რე დოდგინელი პროპორციული წჷმმორინაფიონი წესით გიშაგორილი პარლამენტი,ქნესეთი, ნამუთ გუთმოთანჯჷნს თარობაშ აკოდგინალუასპრემიერ-მინისტრიშ დუდალათ დო გიშმაგორუნს ნომინალურიპრეზიდენტის. ისრაელს უღჷ არხო ბჟაეიოლს ართ-ართი უკაბეტაში ეკონომიკა,[22] რინაშ ართ-ართი უმაღალაში სტანდარტიაზიას, მოსოფელს 26-ა უკაბეტაში ეკონოკია რე ნომინალურიედპშ დო 16-ა ართ-შური მახორუშა ნომინალური ედპ-შ მეჯინათ.[23] მოსოფელიშ ართ-ართი წჷმულირი დო ტექნოლოგიური წუმოძინელი ქიანა რე, ნამუთ პროპორციულო უმოსის ახარჯენს გჷთორკვიებაშოთ დო წუმოძინაშოთ ვინდარო მოსოფელიშ ნამდგა შხვა ქიანა დო მოდვალირი რე მოარზება, ნამჷ-და ბირთვული ანჯარი უღჷნ.[24][25]ქიანაშ კულტურა აკმოკათუნსურიულ დოურიულ დიასპორაშ ელემენტეფსარაბულიშ გაულაწკჷმა ართო.
.svg)
