| i | Allōñepād irearḷapḷap | It'sthefullmoonphase. | allōñ |
| | Emọkōbaatat (i) ṃwiin | Nosmoking (inthisbuilding). | baatat |
| | Kwōnbaṃpetok iartok. | Guardaroundthelagoonbeach. | baṃpe |
| | Ejok ibōrankijueo. | Itlandedonthetopofthemast. | bar |
| | Ejjeḷọkaij-bọọkiloenañinaolepeṃ iṂajeḷ,bōtabeḷakwōrilojetwōteṃkoKuajleenimMājrokabjejjoiloaelōñkoilikin. | TherearenorefrigeratorsinmostMarshallesehomes,exceptforsomeonKwajaleinandMajuro,andafewonouterislands.S27 | bọọk aij |
| MORE i |
| jibai | Kwōnbaenjibai ñaneok. | Tellhimtoperformamagictrickforyou. | jibai |
| | Iarkanoojbwilōñkōnjibaieori-jibaieo. | Iwasamazedbythemagictrickperformedbythemagician. | jibai |
| Ri-jibai | Ri-jibaiinRoojia. | TheRussianspy. | jibai |
| | Raarjibweri-jibaieoanRoojiaimkalbuuji. | TheycaughttheRussianspyingandputhiminjail. | jibai |
| | Iarkanoojbwilōñkōnjibaieori-jibai eo | Iwasamazedbythemagictrickperformedbythemagician. | jibai |
| aṃbai | Earkatakaṃbaiippānnepiro. | TheU.S.Navypeopletaughthimhowtoumpire. | aṃbai |
| | Kwōnañinkarkeaṃbaijuonalen? | Haveyoueverrefereedbefore? | aṃbai |
| jobai | Earjobai kake (kōn)ekkokoṇan. | Hesoldthefishhecaught. | jobai |
| | Earjobaikaki/kōnekkokoṇan. | Hesold (tradedwith)thefishhecaught. | kake |
| otobai | Earjājjājtokimokjakotobaieowaan. | Hismotorcycleskiddedandfellover. | jājjāj |
| riWōleai | JuoniaanriWōleairoearjepakebōranLipepe. | OneoftheWoleaianshackedoffLipepe'shead. | jepak |
| jiāi | Kōmrojiāiimjoobṇōj. | Wehadacontestbutnoonewon.Wecompetedandtied. | joobṇōj |
| kaikai | Kwōnkaikai ḷọkbwejenetal. | Eatupsowecanleave. | kaikai |
| wūntokai | RejwūntokaiaolepU.N.Day. | TheyholdtrackandfieldeventseveryU.N.Day. | wūntokai |
| ejjekōṃaiṃai | Laleejjekōṃaiṃainuknukṇeaṃ. | Becarefulnottospillcoconutsyruponyourclothes. | jekṃai |
| jekmai | JekṃaikeinrejjekmaiinArṇo. | ThesejekṃaiaremadeinArn'o. | jekṃai |
| Jekṃai | JekṃaikeinrejjekmaiinArṇo. | ThesejekṃaiaremadeinArn'o. | jekṃai |
| Ejekṃai | Ejekṃairaijekadede. | Thecoconutsyruphasalreadybeenputintherice. | jekṃai |
| jekōṃai | Elañeetoḷọkwōtadkōmatteenaajwaḷọkjekōṃai. | Ifweboilitlongeritbecomesjekṃai (coconutsyrup).S19 | jekṃai |
| | Elañeetoḷọkwōtadkōmatteenaajwaḷọkjekōṃai. | Ifweboilitlongeritbecomesjekṃai (coconutsyrup).S19 | to |
| ṇai | Kwōnjabkaalikkareimkōbbọketokṇaiioonwaeṇ | Don'thaveiteasilyseenbypilingitupontheship. | bōbọk |
| | Kwōnejaakidekākaṇeṇai ijeṇe | Pileupthosestonestherebyyou. | ejaak |
| | Jeteiiōūṃṇai ānin | Howmanyyearshaveyoubeenonthisisland? | iiō |
| | Wōneearimkilkilpebaṇaiilowaanmwiin. | Whotoreupthesefinepiecesofpaperinsidethehouse? | imkilkil |
| | Ewōtlọkjāntūrakeoimkajkajṇai laḷ | Hefelloffthetruckandwasshakenbyhittingtheground. | kajkaj |
| MORE ṇai |
| Sinai | AnijḶapḷapearwaḷọkñanMosesioonToḷSinai. | AlmightyGodappearedtoMosesonMountSinai. | Anij Ḷapḷap |
| kōtrai | Kwōnājbwilikenakōnaṃkōtrai. | You'llburninhellforbeingprofane. | kōtrāe |
| | EarkōtraiimkōnājnejeetanAnijḶapḷap | HecommittedblasphemybycursingthenameofAlmightyGod. | Anij Ḷapḷap |
| Awai | Rejjailọkṃokta ñanAwaiimnaajbaritok. | TheyarejustgoingtoHawaiiforawhileandthenthey'llcomeback. | ja |
| | Eorjejjori-ṂajeḷAwai. | ThereareafewMarshalleseinHawaii. | jejjo |
| | Eorjejjojori-ṂajeḷAwai. | ThereareMarshallesescatteredthroughoutHawaii. | jejjo |
| | EarlinọkAwaijiljinoiiō. | HewasinHawaiiforsixyears. | linọk |
| | EṃṃanmejatotounAwai. | TheclimateinHawaiiisnice. | mejatoto |
| MORE awai |
| iAwai | IkidenṇaiAwai. | IgotboredstayinginHawaii. | kidel |
| | EkkārerearmejiAwai. | ThepeopleofHawaiiarediverse. | kōkārere |
| pekabi | Jenaajpekabi ḷọk ñāāt ṃweiukkā? | Whenwillwedeliverthemerchandisewiththepick-up? | pekab |
| baibi | Kwōnbaibiinjinṇebweendikainiken. | Putamufflerontheenginetocutdownonthenoise. | baib |
| kajibi | Jabkurkuribwekwōnaajkajibi. | Don'tshakeituporit'llfizzallover. | jib |
| kalijibi | Wōnarkalijibibōrandoone. | Whomadethepointofthishuskingstickblunt? | lijib |
| Ekiliblibi | Ekiliblibi ḷọktūraṃeo. | Heliftedandthrewthedrum. | kiliblib |
| Militobi | IloṂajeḷkiiō,ewōrjiluwaanrawūn:Militobi,MIECOQueen,imRālik-Ratak. | IntheMarshallsnowasof1965therearethreefield-tripships:theMilitobi,theMIECOQueen,andtheRālik-Ratak.S17 | waan rawūn |
| koububi | Kwōnkoububitokṃōkekṇe | Wouldyoupleasebroilthatfishlightlyforme. | koubub |
| | Kwōnkoububiekṇekijeṃ. | Don'tcookyourfishtoowell. | koubub |
| ekaajjukubi | Taeṇekaajjukubianetetal? | Whatmakeshimwalkwithalimp? | ajjukub |
| oḷūbi | Ñeeorri-jikuuḷeṇekōbaatat,rōnaajoḷūbi. | Ifastudentiscaughtsmoking,hishairwillbeshavedoff. | oḷūb |
| jurubi | Eṃōjjurubidāneo. | Thewaterhasbeenmixedwithsyrup. | jurub |
| juubi | Kwōnjuubiekṇe | Makesoupwiththefish. | juub |
| di | Juoniaanri-iiaakekro dieardibōjpein. | Oneofthewomenwhoremovedbonesfromthefish,abonegotintoherfinger. | iiaak |
| | Jiluwōtbuñtōnanōbbōḷọkeakeimjitōkeekeoakejenolọk dijānkanniōk. | Injustthreestrokeshehaditguttedandthebonesseparatedfromthemeat.P1316 | jenolọk |
| | Jiluwōtbuñtōnanōbbōḷọkeakeimjitōkeekeoakejenolọk dijānkanniōk. | Injustthreestrokeshehaditguttedandthebonesseparatedfromthemeat.P1316 | ōbbōḷọk |
| | Jiluwōtbuñtōnanōbbōḷọkeakeimjitōkeekeoakejenolọk dijānkanniōk. | Injustthreestrokeshehaditguttedandthebonesseparatedfromthemeat.P1316 | jejetōk |
| Kōjādi | Kōjādiwainikaṇbwerenkōjeje. | Turnthosecopra (splitshells)faceupsotheywilldryinthesun. | kōjjād |
| Addi | Addilepinneō. | Mybigtoe. | addi-lep |
| | Addilepinpeiū. | Mythumb. | addi-lep |
| | Addi lepū | Mythumb (orbigtoe). | addi-lep |
| | Addi kọọtot | Indexfinger. (Thestealingfinger). | kọọt |
| | Alikkarankarkilepjānwōtaddikaṇeaddiin. | He/sheobviouslywasbigjudgingbyhis/herfingers/toes. | addi |
| MORE addi |
| juñaidi | Ejalluwaḷọkeanjentokikojuñaidiimbuukdoon. | Fromadistancehe'swatchingthefighterplanesengaginginaspectaculardogfight. | alluwaḷọk |
| | Baḷuunkoraarkātōmjuñaidi. | Theplanesdove. | juñaidi |
| Edidi | Edidiekṇe | Thatfishhaslotsoflittlebones. | di |
| | Kanoojiiaakeekṇebweedidi. | Becarefulintakingthemeatoffthatfishforithaslotsofbones. | iiaak |
| | Enanabalebweedidi. | Balefisharenotgoodtoeatbecausetheyareverybony. | bale |
| kōbbaididi | Kwōnjabkōbbaididi. | Don'tlethimgetthesmellofsmokeonhim. | bōbaidid |
| Ejjodidi | Ejjodidi ḷadikeṇ. | Thatboyalwayswearszoris. | jodi |
| Keidi | Keidi ṃōkwaḷọkeaōippaṃ. | Pleasecomparemyresults (figures)withyours. | keid |
| | Jabkeidibaokaṇe. | Don'tmakethosechickensfight. | keid |
| | Kwōnkeidi ṃōkewiwōtṃweoeṃṃaniaanṃōkaṇ | Pleasecomparewhichofthosehousesisbest. | keid |
| | EjjabdaanlōñarmejinṂajōḷkeidi ñanKuam. | TherearenotasmanyMarshalleseasthereareGuamanians. | ejjabdaan |
| aujidi | Kwōnaujidibaoeṇ. | Snarethatbird. | aujiid |
| wā-pidi | Raarwā-pidiajrieo. | Theygavethechildaninjectioninthebuttocks. | pid |
| jodi | Eoreṇekōrabōlejodikoaō. | Somebodyswipedmyzoris. | kōrabōl |
| | Jetepeainjodieokwaarwiaiki? | Howmanypairsofzorisdidyoubuy? | pea |
| | Iarwiaikjuonjodi. | Iboughtapairofzoris. | wia |
| | Eṃōjaōwiaaōjodi. | Iboughtsomezorisformyself. | wia |
| | Ankōrāeṇjodi kein | Thesezorisbelongtothatlady. | aa- |
| MORE jodi |
| Ekwōdkwōdi | Ekwōdkwōdikilinneenlieṇ. | Herlegsarescabby. | kwōdkwōdi |
| jinwōdi | Jenilānjinwōdimābuñkaṇiuṃwinpetaaktakeṇ. | Let'sgocollectthebreadfruitthathavefallenunderthepetaaktakbreadfruittree. | jinwōd |
| kiudi | Ri-Nibboñraarkōkat (ekkat)kiudiiṂajeḷjeṃaan. | TheJapaneseplantedkiudiintheMarshallsduringtheirtimethere/backthen. | kiudi |
| ei | Buñūnbọbomeninbwe eininijek (innijek). | Thisshouldbeanidealnightforcatchingflyingfishbecauseit'spitchblack. | innijek |
| Jei | Jeiimjatiroraarbowōdedoon. | Thebrothersquarreledwitheachother. | bowōd |
| | Ejeḷājei. | Youngersiblingsknowwhattodotooldersiblings. | jei |
| Awaii | JiiñlijinAwaiibweeilar. | It'saT-shirtfromHawaiibecauseofitsbrightcolor. | jiiñlij |
| | EjjabmeraminwetakḷapinAwaiiwōtṂajeḷ | It'snotasbrightinHawaiiduringhalf-moonnightsasintheMarshalls. | wetakḷap |
| | EnnọanieninAwaii ippa | IlikeHawaiigrownonions. | anien |
| Hawaii | InneminaajilọkinjikuuḷHawaii ñeeṃōjaōkaddiojḷọkjānhighschool. | ThenIwillgotoschoolinHawaiiafterIgraduatefromhighschool. | innām |
| | KōrāeoejebokwōnippānḷadikeonājinbweejkelōkñanHawaii. | ShespentthenightwithhersonwhoisleavingforHawaii. | jebokwōn |
| | RaarjojoonburuōnimektakeñanHawaiibweenaluje. | TheyconsolehimbytakinghimtoHawaiiforavacation. | jojoon |
| | JuonwōtalenaōilọkñanHawaii. | IhavebeentoHawaiionce. | juon alen |
| | KomaroñuweimkakkijeippaHawaii,ijokekwōjaikujmakekōḷḷāwōṇaāṃ. | YoucancomewithmeandhaveavacationinHawaii,butyouhavetopayyourownway. | ijoke |
| MORE hawaii |
| Hawaii | JokankaninHawaii reṃṃanḷọk | Women'sdressesfromHawaiiarebetter. | jokankan |
| aji | Ijajeṃōñākōnaji. | Idon'tknowhowtousechopsticks. | aji |
| | EṃṃanajiinJeina. | Chinesechopsticksaregood. | aji |
| | Emṃanadalujeanri-Pikinniraṇṃōñākōnaji. | ItwasgoodtowatchthePikinnipeopleeatingwithchopsticks. | aji |
| | Ejajiimṃōñā | He'susingchopsticks. | aji |
| kaimaajaji | Wōnraṇraarkaimaajajikaarkaṇ? | Whowereinvolvedinmakingthecarssmashintoeachother? | iṃaajaj |
| Ṃōkajkaji | Juoninjabōnkōnnaan,"Ṃōkajkajijeljelibatbati. | Hereisaproverb,"Hastemakeswaste." | jabōnkōnnaan |
| jeṃnāji | Elōñjeṃnājiijoakri-kadekeoearkwaḷọkjetnaanjekkarimkōmarilluippān. | Therewerepeoplewithataboorelationshippresent,butthedrunkmadesomeembarrassingremarksthatgotusangryathim. | jeṃnāji |
| | Lieṇimḷadikeṇrejjeṃnāji (doon). | Sheandthatboyaretaboorelatives. | jeṃnāji |
| | Raarkālōtwōteṃṃaanimkōrāroteṇejeḷājeṃnāji ñanjerbaleoepeḷḷọk. | Theyselectedonlythosewhohaveagoodparent-childrelationshipforthejobopening. | jeṃnāji |
| waji | Kanoojwajilolokaṇerejlikbweemoottokri-eaklepeo. | Watchoutnowbecausetherobberhasarrived. | eaklep |
| ajeji | Kwōnajeji ṃōñākaṇe. | Divideupthatfood. | ajej |
| | Raarajejiekkokoṇāerimaoleprejkajjoñouljilukijen. | Theydividedtheircatch,andeachofthemgotthirteenfish. | joñoul jilu |
| | ErjelkarajejijerbalkorōḷḷapikōtaerjelimāindeobwejuonenaajKapen,juonInjinia,imeojuonBojin. | Theydistributedthebigjobsamongthemselves,sothatoneofthemwouldbeCaptain,oneEngineer,andoneBoatswain.P29 | kōtaa- |
| | Ikarajejipetkōjkoimlikūtiiṃaanmejāerjel. | Idividedupthebiscuitsandputafewinfrontofeachofthethreeofthem.P811 | māj |
| pọḷjeji | Kwōnpọḷjejimākaṇe. | Makethosebreadfruitintopọḷjej | pọḷjej |
| iji | Kōjparokaṃijiiiōkṇe | Becarefulnottoputtoomuchyeastinthebatter. | iij |
| aiji | Kwōnṃōkaijibōrabweenjabbōbōj (ebbōj). | Wouldyoupresssomeicecubestomyheadtopreventswelling? | aij |
| | Kabbọọkaijiekeo. | Besuretorefrigeratethefish. | bọọk aij |
| | Kwōjjaaiji tok | Canyouputiceinitforme? | aij |
| | Aijidānṇelimed. | Puticeinthedrinkingwater. | aij |
| | Bọọkaijiekṇebweenjabjorrāān. | Refrigeratethatfishsoitwon'tspoil. | bọọk aij |
| MORE aiji |
| kwobaiji | Lalekwobaiji pein | Becarefulnottogethishandinthevise. | baij |
| eaiji | RejbaeaijiioondāniloNorthPoleaolepiien. | ItissaidthatthereisalwaysiceonthewaterattheNorthPole. | aij |
| | Eaijimeḷanānin | TherearemanyAijpandanustreesonthisisland. | Aij |
| | Eaijitataiiōin. | ThisyearhasthegreatestAijpandanusproduction. | Aij |
| | Eaijitatakariiōeo1810 | Itwasknownthat1810wastheyearwiththemostice. | aij |
| | Eaiji ḷọkioondāniiōinjāniiōeoḷọk | There'smoreiceonthewaterthisyearthanlastyear. | aij |
| ekōkōjaij(i) | Nuknukṇe ṇeekōkōjaij(i)eokliiō. | Thatdressmerelymakesyoulookpretty.You'reonlyprettybecauseofthatdress. | kōjaij |
| ekōkōjaiji | Kwōnaleakbweekōkōjaiji eok | Youshouldwearyourhairlooseonyourbackbecauseitisbecomingonyou. | aleak |
| peptaiji | Bataeṇearpeptaijiajrie. | Thatpriestbaptizedthischild. | peptaij |
| Jiiji | Jiijijāānwūjṇe | Putcheeseinthatsandwich. | jiij |
| kiiji | Eḷapanbabnuknukkaṇejkiiji. | Theclothesshesewsarealwaystight. | keke |
| jipiiji | Earjipiijiledikeo. | Heflatteredthegirl. | jipiij |
| kajipiiji | Aḷapeoearkajipiiji ḷeojatin. | TheheadoftheextendedMarshallesefamilylethisyoungerbrotherspeakonhisbehalf. | jipiij |
| kūriiji | Eḷapankūriijiekkā. | Thefishherearetoogreasy. | kūriij |
| jaintiiji | Ejjaintiiji ḷọk ñane | He'sexplainingitscientificallytohim. | jaintiij |
| Kōjedọujiji | Kōjedọujiji ḷadik ṇe | Putsomepantsontheboy. | jedọujij |
| kij(i) | Kwōnjabkij(i) peiṃ | Don'tbiteyourfingers. | kūk |
| kiji | Ekaannuojḷapanallikaraniọkweinkiji eok | Herloveforyouissoobviousthatitisaput-on. | iọkwe in kij |
| | Etkekwōjkijiwōtpeiṃimeinwōtniñniñ. | Whydoyoukeepbitingyourhandlikeababy? | kūkij |
| | Emmālijlijekeokidueoearkiji. | Thefishthedogstolewasallchewedup. | mālij |
| pakiji | Kwōnpakijinuknukkaṇeimeermeeḷi. | Putthosedressesinapackageandairmailthem. | pakij |
| rakiji | Eṃōjrakijiioṃwinmāeṇ. | Theyhavecleanedupunderneaththebreadfruittree. | iuṃwi- |
| kūkijkiji | Jetrejaōtokiuṃwintokimkōmeñjakeaerkūkijkijikiiḷeoanwaeoimñarijijebweeo. | Afewswamrightunderneathandwecouldfeelthembitingthekeelandchewingtherudder.P1001 | kiiḷ |
| ekajidimkiji | Taṇeekajidimkiji? | Whatmakeshimsoshort-tempered. | jidimkij |
| liji | Raarlijimāko. | Theymashedthebreadfruit. | lij |
| | Kwōnlukkuunlijibweenmālij. | Pounditwellsoitbecomespaste. | lij |
| | Ejlijemọọreoṇailọjet. ejlijimọọrkoṇailọjet. | He'srinsingthebaitinthesea. | lije |
| āliji | Kwōnbarāliji ṃōkjāntōjeokwaarba. | Pleasesaythatsentenceagain. | ālij |
| iāliji | “Kapeneejbakwōnuwetokinkōttareioonwae,”iāliji ḷọk ñan ḷōḷḷapeoejjutakioonwabeo. | “TheCaptainsaysyoushouldcomeonboardandwaitforhimontheboat,”Irepeatedtotheoldmanstandingonthedock.P65 | ālij |
| Kimliji | Kimlijiaḷaḷṇe | Drillaholeinthatboard. | kilmij |
| Kajiiñliji | Kajiiñlijiniñniñṇe | Putanundershirtonthebaby. | jiiñlij |
| Jāniji | Jānijijoñoultaḷaṇe ñanjāāndekājoñouljāān. | Changethetendollarbilltodimes. | jāān dekā |
| | Kwōnjānijinuknukkaṇeaṃbweretutu. | Whydon'tyouchangeyourclothesastheyarewet. | jānij |
| | Etōkekōjrojabjānijidoon,ijlewojraijakkwoletokbwiro. | Whydon'twemakeatrade,Iwillgiveyourice,andyouwillgivemepreservebreadfruit. | jānij |
| Ejañiji | Ejañiji lọjet | There'splentyofjellyfishinthewater. | jañij |
| iniji | Kwomaroñkeinijitokaetokanaḷaḷe? | Couldyoumeasurethelumberandfindouthowmanyinches? | inij |
| | Eṃōjaeriniji. | Theyhavemeasureditbyinches. | inij |
| kūḷiniji | Kwōnkūḷinijidilakaṇe. | Clinchthenails. | kūḷinij |
| kanijniji | Ellubweraarkanijniji. | He'sangrybecausetheycursedhim. | kanejnej |
| kaaruñijñiji | Kwōnjabkaaruñijñijieokmake. | Stopmakingyourselfsleepy. | aruñijñij |
| piji | Raarpijiiaḷeo. | Theyhavepavedtheroad | iaḷ |
| dāpiji | Iṃōkindāpijiaktōreoekōpkōp. | ThemoreIheldhimthemorehestruggled. | kōpkōp |
| | IḷakbajtōparḷọkijoiloanBojineodāpijiakJemaejkaṃḷoikibōran. | WhenIgottheretheBoatswainwasholdingandcontrollinghim,andFatherwastryingtocoolhimdownwithacoolclothonhisforehead.P1161 | ṃōḷo |
| dāpdipiji | Kwōndāpdipijiwōtpiikṇebweeṇjabko. | Keeponholdingthepigsothatitdoesn'trunaway. | dāpdep |
| | Dāpdipijibweenjabwōtḷọk. | Keepitfromfallingover. | dāpdep |
| itipiji | Ejettōrwōtakitipiji. | WhenheranItrippedhim. | tipjek |
| | Itipijiimjālirarakōnaniiṃanitok. | Itrippedhimandsenthimflyingbecauseofhistremendousspeed. | jālirara |
| ñariji | Jetrejaōtokiuṃwintokimkōmeñjakeaerkūkijkijikiiḷeoanwaeoimñarijijebweeo. | Afewswamrightunderneathandwecouldfeelthembitingthekeelandchewingtherudder.P1001 | kiiḷ |
| adbwiji | Eṃōjkeaṃadbwiji? | Didyouprodit? | adibwij |
| jebwiji | Iarjebwiji anrin | Ikickedhimintherearend. | jebwij |
| ejebwiji | Lalebaoṇeejebwiji eok | Becarefulthatchickendoesn'tcutyouwithitsspurs. | jebwij |
| | Kakoeoejebwijikakoeojuon. | Theroosterkicked (spurred)theotherrooster. | jebwij |
| Eibwiji | Eibwijiwaeoimpeḷọk. | Thetidecameupandthecanoedriftedaway. | ibwij |
| kibwiji | Wāweenaerkōṃṃani,rejkibwiji ñan ñeepodāninnāmjimeeṇetōrereinakaparetōrereinkōnkaajliiñakdekābweenjabrōṃtōrereinimkōṃṃananettoon. | Thewaytheymakethem,theydigdownuntilitisnearwater,thencementthesidesbutputarimarounditwithanoildrumorstonessothatthesidesdon’tcrumbleandmakeitdirty.S22 | apar |
| jubwiji | Rōtarāneḷọkkerejjubwijierjānāneo | Theyheadedtowardtheislandwhentheynoticedtheislanderssignalingthem. | jubwij |
| rumwiji | Eaabōbbōbbwejenaajrumwijiwaeo. | Hurryuporwemightmisstheship. | eaabōbbōb |
| ruṃwiji | Bwōleneṃṃanḷọkkoṃrojinoṃōkōrwajiṃaanbwekoṃroenjabruṃwiji. | Maybeit'sbetteryoutwogetaheadstartsoyouarenotlate. | ṃōkōr |
| rōruṃwiji | Elukkuunraelepeanarmejrojedeḷọkñanerpooteoimrōruṃwijibaḷuuneoimemootḷọkjāner. | Itwasreallylatewhenthefolksgotstartedfortheairport,andtheywerelateandmissedtheplane.Itwasnoonbeforethefolksstartedfortheairport,andtheywerelatefortheplaneandmissedit (itleftwithoutthem). | raelep |
| kajji | Kwōnkajjitokñankōj. | Youbeourcatcher. | kajji |
| | Kwōjkajji rainin | You'llbethecatchertoday. | kajji |
| ḷijji | Eitokekeoimḷijjieoeoaō. | Afishcameandnibbledonmyline. | ḷūḷijḷij |
| Ejintanji | Ejintanjiinjinṇearro. | Ourengine'sdeteriorating. | jintanji |
| dibōji | Eartabōḷiekkoimdibōji. | Hespearedtwofishatonetime. | tabōḷ |
| Paḷōji | Paḷōji ṃweiukkaṇebwerenṃukko | Putthemerchandiseonthepalletsowemaywinchthemup. | paḷōt |
| Pārōji | Jijejearkōmourri-akāeoimkabwilōñPārōji ro | JesushealedthepalsyandamazedthePharisees. | akā |
| kaduoji | Kwōnkabpiiḷieōkōnṃweiukkāijkaduoji. | BillmelaterforthegoodsI'mtakingout. | piiḷ |
| eukwōji | Kōtokijoñjoñeoeukwōjipinanakokōtka. | ThestrongwindblewdownthebananasIplanted. | kijoñ |
| lukwōji | “Lukkuunlukwōjibwerenpenippāndoonimjabmejaḷḷọk,”Kapeneoeba. | “Makesureyoubindthemtightlysotheydon’tcomeuntied,”theCaptainsaid.P685 | lelok |
| | “Lukkuunlukwōjibwerenpenippāndoonimjabmejaḷḷọk,”Kapeneoeba. | “Makesureyoubindthemtightlysotheydon’tcomeuntied,”theCaptainsaid.P685 | mejaḷ |
| bubuji | Eṃōjaerbubujitoeo. | Theyhaveknottedthestringcarelessly. | bubu |
| aikuji | Lalekwaarkōjjakokobwejenaajaikuji eok | Don'tdisappearbecausewemightneedyou. | jako |
| | Kwōnkajejjeteḷọkñanjoñaneoearaikuji. | Youshouldgivehimexactlywhatheneeds. | jejjet |
| | Euñbōnbōneoraaraikuji. | Theamounttheyneededhasbeenmadeup. | uñ |
| | Erkaṇemenkoiaraikuji. | Thosearethethings (therebyyou)Ineeded. | erkaṇ |
| | Erkaṇekainṃōñākoeḷapaikuji. | Those (therebyyou)arethekindsoffoodIneed. | erkaṇe |
| MORE aikuji |
| eaikuji | Akñaikarpādwōtijoiturinimpojakwōtñanaōjebjebḷọkkeinjerbalkoeaikuji ñanjaḷjaḷ. | Istayednexttohimincaseheneededmetopasshimhistools.P715 | aikuj |
| jeaikuji | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇiṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikuji ñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | koṇ |
| | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇiṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikuji ñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | kōjeje |
| Iaikuji | Iaikujijuonwaō. | Ineedaboat. | aikuj |
| | Iaikujiroñoulḷalemjāānñanaōjabawōt. | Ineedaquarterformychurchoffering. | jabawōt |
| rōaikuji | Karkijenri-Ṃajeḷwōtekñanjaleleimñan ōnkorōaikujijānkanniek. | FishweretheonlypartoftheMarshallesedietthatprovidedthenutrientsonegetsfrommeat.S23 | ōn |
| kwoaikuji | Ewōrkejabdewōtkwoaikuji? | Doyouneedanything? | jabdewōt |
| | Ewōrtajabdewōtkwoaikuji? | Doyouneedanything? | jabdewōt |
| | “Kōttarbweinbañanekekwoaikuji.” | “WaitandIwilltellhimthatyouneedhim.”P62 | ñan |
| nukuji | Jabnukujipebakaṇe. | Don'tcrumblethosepapers. | nukuj |
| ejouji | Eṃōjanṇotọọreeakḷeilik;kwōnejoujidekākaṇeippāndoon. | Thewaveshavewashedoverthestonebarrierontheoceanside;pleasestackthestonestogetheragain. | eakḷe |
| | Ejoujiwainikoippāndoon. | Makeapileofthosecoconuts. | ejouj |
| mouji | Kwomaroñkemoujiioonijeṇeekilmeejbweenpenjak? | Couldyouwhiteouttheblackspotsoit'snotvisible? | mouj |
| | “Ekweeinḷōmānioonlọjetwōtñeekarṃōjunomouji,”Bojineoeukōtḷọk | “Itlookslikesomeonespilledwhitepaintallovertheocean,”theBoatswainanswered.P751 | mouj |
| ekmouji | EḷapanekmoujilikinWōjjā. | TherearelotsofekmoujontheoceansideofWotje. | ekmouj |
| aruji | Kwōnarujikōnaḷaḷṇe | Pokeitwiththatstick. | arar |
| ekāiruji | Nenaan (Ennaan) eoekāiruji lọjiō | Thenewsthrilledme. | iruj lọjie- |
| | Naaneoekāiruji lọjiō | Thenewsthrilledme. | iruj lọjie- |
| ejjeparujruji | Armejroteṇejjeparujrujiealikkaranjabineeṃṃan. | Peoplewhoarealwaysexcitedandinaflutterclearlyarenotpeaceful. | jeparujruj |
| Kọruji | Kọrujibweeawa. | Wakehimupbecauseit'stimetogo. | ruj |
| | Iarjọunikōndānimkọruji. | Isplashedwateronhimtowakehimup. | jọjo |
| ṃọruji | Wōnṇeearṃọrujibōttaṇe | Whobrokethatbat? | ṃọruj |
| buuji | Kwōnbuujijabōntoṇe | Tietheendofthatrope. | bubu |
| kalbuuji | Raarjibweri-jibaieoanRoojiaimkalbuuji. | TheycaughttheRussianspyingandputhiminjail. | jibai |
| | Raarkalbuujikōnankijoñṇatṇatarmej. | Hewasputinjailbecausehe'salwaysgoingaroundstabbingpeople. | ṇat |
| tilbuuji | Jijejeartilbuujirori-kaḷooranjānri-Juro. | JesusgatheredhisfollowersfromamongtheJews. | tilbuuj |
| juuji | Kwōnjuuji. | Youshouldkickhim. | juuj |
| | Juujinabōjḷọkkiduṇe | Kickthatdogout. | juuj |
| kajuuji | Kwōnkajuuji. | Yououghttomakehimwearshoes. | juuj |
| Kajujuuji | Kajujuuji ḷadik ṇe | Helpthatboyputonhisshoes. | juujuj |
| luuji | Iarlukkuunimluujibọọḷkonājū. | Iplayedforkeepsandlostmymarbles. | lukkuun |
| Eluuji | Eluujikeemeo. | Helostthegame. | luuj |
| ekaemuuji | Mowijidikeoekaemuujiioonlọjet. | Asquallhasmadethewatersurfacefoamy. | aemuuji |
| nuuji | Eṃōjnuuji eok | Youareinthenews. | nuuj |
| wūji | Earwūjikuujko. | Hedrownedthecats. | wūj |
| | Wūjiwūjoojkaṇe. | Pullupthoseweeds. | wūj |
| | Earwūji ḷorkoṃoktajānaerkilepḷọkimeromwōjke. | Hepluckedthesproutsupbeforetheygrewtobetrees. | ḷor |
| kawūjwūji | Earkawūjwūjianḷōḷḷapeomej. | Hepredictedtheoldman'sdeath. | kawūjwūj |
| ḷwūji | Jājeoelluimḷwūjieoontebōḷeoan. | Thejudgegotmadandpoundedthemalletonhisdesk. | ḷwūj |
| jāānwūji | Ñaeoiarjāānwūjiwajjāānwūjkokijemiro. | Iwastheonewhomadethesandwichesforthetwoofyou. | jāānwūj |
| Ki | Kieokiinkaareoepādilowaanwaeo. | Thekeyforthecarisinsidethecar. | ilowa |
| iiaaki | Kōrāroraariiaakiekkoñanaerkōṃṃanjuub. | Thewomenremovedthebonesfromthefishsotheycouldmakesoup. | iiaak |
| jaaki | Emaroñjaaki. | Itcouldbedone (achieved). | jaak |
| | Jaakiwajkobōkmejāndọuki. | Pleasetakethesethings (usuallyfooditems)andenjoy.(Thisistraditionallyutteredbyari-jerbaltohisaḷaporanaḷaptohisiroojtopleasethereceiver.) | dedọdo |
| ejaaki | Kwōnejaakidekākaṇeṇaiijeṇe. | Pileupthosestonestherebyyou. | ejaak |
| kōjaaki | Elukkuunpenkōjaakijerbalṃōṃanṃōn (eṃṃanṃōn)koan. | It'sreallyhardtomatchhiswonderfulachievements. | jaak |
| wūnaaki | Eḷaklutōkḷọk ṃōttan ṃōñākoilọjet,ettōrtokekjiddikkabkupkupkoitōrereinwaeoimwūnaaki. | WhenIthrewthescrapsoffoodintothewater,abunchoflittleskipjacksandothertinyfishswamoverandstartedtoeat.P385 | wūnaak |
| kepaaki | Kwōnkepaakitokmenkaṇe. | Movethosethingscloserhere. | kepaak |
| taaki | Joujimtaakiwajekruoṇeimjikadooliñanaerkoubuub. | Pleaseputthetwofishonthecharcoalandkeepthemthereuntilthey'rehalf-done. | tōtaak |
| ubaki | Kwōnubakibaokaṇe. | Shoothosechickensaway. | ubaak |
| eaki | IroñnaankeinanJemaimKapeneoimkarkōlmānḷọkjeṇeaki. | IheardwhatFatherandtheCaptainweresayingandIthoughtaboutit.P874 | kōḷmānḷọkjeṇ |
| | Emarokjilōñlōñimeḷakerrobōlbōldedojatibuḷōnlọjet,iwātinkarabwinmakeeaki. | Itwaspitch-blackandastheplanktongloweddeepdowninthesea,Iwasalmostafraidtheremightbeghostsaround.P568 | rorobōlbōl |
| | Ikarbōkrualiktōkpakijinpetkōjjāneimrọọllōñḷọkeaki. | Igoteightpacketsofbiscuitsfromthetinandtookthemup.P962 | pakij |
| jaki | Earājjaki. | Shewovethemat. | āj |
| | Earājejuonjaki. | Shewoveamat. | āj |
| | Eālokjakjaki eo | Thematiscrimped. | ālokjak |
| | Ebabuajirieokadedeioonjaki eo | Thechildhasalreadylaindownonthemat. | babu |
| | Ri-eḷḷọkjakieoeṇ. | Hisjobistospreadoutthemats. | eḷḷọk |
| MORE jaki |
| roñjaki | Baokokeinijroñjakiainikierijōkākā. | I'veheardthesoundofthechickenssomewherearoundhere. | ijekākā |
| kōjaki | Aoleprarkōjaki tok | Everybodybroughtamat. | jaki |
| uwōjaki | Ettōrtokjuonḷoojimuwōjakiawalimkwarkwarkoitōrereinwaeo. | Afalsealbacoreswamtowardusandcausedminnowsandsardinestoleapoutofthewateraroundtheboat.P114 | aol |
| | Ettōrtokjuonḷoojimuwōjakiawalimkwarkwarkoitōrereinwaeo. | Afalsealbacoreswamtowardusandcausedminnowsandsardinestoleapoutofthewateraroundtheboat.P114P114 | uwōjak |
| kaki | Iaaṃiakaṇerejwiakaki? | Theyamsthatareonsalearefromwhere? | iaaṃ |
| | Erkākaṇbaokoiaaraoḷkaki. | ThosearethechickensthatI'vebeencomplainingabout. | erkākaṇ |
| | “Keintakeinkejenaajmejkaki,”Bojineoekwaḷọkanbōbweer. | “Thisstuffwillbethedeathofus,”theBoatswainsaid,indicatinghewasagitated.P1128 | bōbweer |
| | “Keintakeinkejenaajmejkaki,”Bojineoekwaḷọkanbōbweer. | “Thisstuffwillbethedeathofus,”theBoatswainsaid,indicatinghewasagitated.P1128 | kake |
| | Earjobaikaki /kōnekkokoṇan. | Hesold (tradedwith)thefishhecaught. | kake |
| Ri-kaki | Ri-kakieoejjepwaḷwaḷṇe | That'stheteacherwho'salwaysslapping (hisstudents)onthebackofthehead. | jepwaḷ |
| | Ri-kakiinjipañ. | AssistantPastor.Teacher'said. | jipañ |
| | Ekadikkōmañmañanri-Jāmnerori-kaki. | TheGermansusedpunishmentalotinteaching. | kōmañmañ |
| | Jeteoṇāānaṃri-kaki? | Howmuchdoyougetpaidforteaching? | oṇea- |
| | Ekaaepokpoktataanri-kaki. | Histeachingisthemostcomplicated. | aepokpok |
| MORE ri-kaki |
| ekṃōṇakṇaki | Raarekṃōṇakṇakiekko. | Theysmokedthefish. | ek ṃōṇakṇak |
| ḷōmṇaki | IkarkājekḷọkjeṇjidikimḷōmṇakitoktipñōlkoijọkōnuweieiLikiep. | IwasquietandthinkingaboutthecanoesIusedtorideonLikiep.P855 | jọ |
| | Errokartōtōñbajjekijoippāndoonakñaikarlukkuunḷōmṇakinaankeinanbarjuonalen,kōmmānkarrọọljāniiaḷinmej. | ThetwoofthemwerelaughingbutIcouldn’thelpthinkingthatwehadjustbarelyskirteddeath.P1348 | iaḷ |
| | Bōlenekardikanḷōmṇakimeḷeḷekoilonaankoanḷōḷḷapeo. | Perhapshehadn’treallythoughtaboutwhattheOldManhadsaid.P438 | ḷōmṇak |
| ekkoonaki | Raarekkoonakiiaikaidikkein? | Wheredidtheycatchtheserainbowrunners? | ekkoonak |
| eraki | Kwōnerakijakikaṇe. | Spreadoutthosemats. | erōk |
| ereraki | Raarererakidekākoinabōjānṃweo | Thespreadthegraveloutsidethehouse. | erer |
| ektaki | Eṃṃanñejebarektakitokaḷaḷkāṃoktajānanwōtbweejkabnaajapañḷọkwōt. | Ithinkweshouldreloadthelumberbeforeitstartsrainingevenifitwillbemoredifficultthen.P728 | apañ |
| | Meneoejjeḷọkdeeo waanektaki ḷọkmenkeinñanLikiep,ijellọkinwōttiṃainrauneo,akkōnkekōmmānaikujnaajkarkōttartokbarjiluallōñ. | TheonlythingtheylackedwasavehicletohaulthesethingstoLikiep,exceptforthefieldtripship,butwewouldhavehadtowaitforthatforthreemonths.P19 | de |
| | Ektakiwajwainikā. | Loadthiscopraontothatboat. | ektak |
| | IjkuneimkōjrowōnāneḷọkkōjjelKapeneojinoektakitokjọkpejkoadjel. | I’mturningitoffandthetwoofuswillgoashoreandtogetherwiththeCaptainwe’llstartloadingourscrap.P337 | ad |
| | Keejdedeḷọkimpādwainilọjet,JemaimBojineoerroektaki ḷọkmenkoippāerroimaōṇōṇmetotakñanLikabwiro. | Oncetheboatwasinthewater,FatherandtheBoatswainloadedthethingstheywerecarryingandpaddledovertotheLikabwiro.P1267 | aōṇōṇ |
| MORE ektaki |
| jibadeki | Epouberpetaeoinbōklōñ-bōklaḷri-nañinmejlōñlōñroanraaneoñanijokorejjibadeki ḷọk | Theelevatorwasquitebusythatdayliftingthenumerouspatientsupanddowntotheirrespectivedestinations. | bōklōñ-bōklaḷ |
| bwilitudeki | Kwōnbwilitudekimākaṇe. | Makebwilitudekwiththosebreadfruit. | bwilitudek |
| Jeeki | Iaraddeboululḷọkñan ṃōnJeekiinneinkappokliṃōuno. | IwasdizzywhenIwenttoJeeki'shouseyesterdaytogetsomemedicine. | addeboulul |
| kōjeeki | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇiṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikujiñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | koṇ |
| | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇiṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikujiñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | kōjeje |
| aejeki | Erroaraejekiekkaṇe. | They (two)caughtthefishusingthesurroundnet. | aejek |
| mejeki | Akjetkomenijabōṃkarkakkōtmejeki. | ButtherewereafewthingsIdidn’tevennotice.P995 | mejek |
| | Akjetkomenijabōṃkarkakkōtmejeki. | ButtherewereafewthingsIdidn’tevennotice.P995 | kakkōt |
| ileki | Kwōmaroñkeilekiekkaṇe. | Couldstringingthefish. | ile |
| abaiki | Raarabaikiarināneo | Theymadeaharboronthelagoonsideoftheisland. | aba |
| abbaiki | EerboojearabbaikipedpedinĀnewātak | TheairforcewasdynamitingtheEniwetakreef. | abba |
| jibaik(i) | Raarjilkinḷọkbweenjibaik(i)ri-kōjdatro. | Hewasdispatchedtospyontheenemy. | jibai |
| ejibaiki | Laleejibaiki eok | Watchoutorthespikeinhisshoesmightcutyou. | jibaik |
| kobaiki | Kwōjjabaikujkobaikibweikōn-ālkinṃwio. | Youdon'thavetoputitwiththerestbecauseyoucaughtitoutsidethescarer. | ikōn-ālkinṃwio |
| Eaiki | Eaikilikinānin | Theoceansideshoreislitteredwithdriftwood. | aik |
| | Eaiki ḷọkiiōjabin. | Thisyearyoufindmoredriftwood. | aik |
| | EaikitatalikinJemọ. | TheoceansideofJemọislandislitteredthemostwithdriftwood. | aik |
| kabōeaiki | Ebaneṃṃankōnanḷapaṃkabōeaiki. | He'snotgoingtoimprovebecauseyou’realwaystreatinghimlikeakid. | boea |
| wiaiki | BaṃbōrinṃōnRobertmeneiarwiaiki. | ThisisthebumperfromRobertReimersthatIbought. | baṃbōr |
| | Earkalikiiojuonpāākinmāimwiaiki. | Heboughtawholebagofbreadfruit. | likiio |
| | Jetepeainjodieokwaarwiaiki? | Howmanypairsofzorisdidyoubuy? | pea |
| | Ijjabwatōkkōnoṇāānakñeeortokjāninaajwiaiki. | I'mnotcountingthecostbutifit'svaluable,I'llbuyit. | watwat |
| | Jenainiṃanikeinadimwiaikijuoninjin. | Let'spoolourmoneytobuyanengine. | ae |
| MORE wiaiki |
| jitojaik(i) | Rejjitojaik(i) ḷọkaḷaḷkaṇñania? | Wherearetheytruckingthelumberto? | jitoja |
| eḷwōjāiki | Ḷeoeḷwōjāiki ḷadikeonejin. | Themanspankedhisson. | ḷwōjā |
| kaakāiki | Kwōnbajkaakāiki wōt | Whyareyoumakingitsoinaccessible? | akā |
| kaamedkaiki | Ejjadinkaamedkaiki jidik | HekindofmadeitsoundAmerican-ish. | Amedka |
| kaaṃonikaiki | Bwōlenñekwōnaajkaaṃonikaikienaajjakoanjañ. | Maybeifyougavehimtheharmonicatoplaywith,he'llstopcrying. | aṃonika |
| Likōblaiki | Likōblaiki ṃakṃōkjidikṇebweenkabwebwe. | Makelikōblaoutofthelittlestarchthat'sleftsothatallofuscanpartakeofit. | likōbla |
| nitijeḷāiki | Taeṇrejnitijeḷāiki rainin | Whataretheygoingtolegislateupontoday? | nitijeḷā |
| kōjjeḷāiki | “Kabjujenkōjjeḷāikikeāneoeiṃaan,”Jemaebajba. | “Andlethimknowthereislandupahead,”Fathersaid.P1215 | kōjjeḷā |
| | “Kabjujenkōjjeḷāikikeāneoeiṃaan,”Jemaebajba. | “Andlethimknowthereislandupahead,”Fathersaid.P1215 | āneo |
| ekōjjeḷāiki | “Ekweemaatlimeddān,”Jemaekōjjeḷāiki. | “Well,weareoutofdrinkingwater,”Fatherinformedhim.P1240 | kōjjeḷā |
| kōjeḷāiki | Kwōnjejeḷọkimkōjeḷāikikeemejjemān. | Youshouldwritetohimthathisfatherpassedaway. | jeje |
| Aṃbwidilāiki | Aṃbwidilāikiwajippaṃ. | Shareyouumbrellaandtakehimwithyou. | aṃbwidilā |
| Kaaṃbwidilāiki | Kaaṃbwidilāikibweenjabḷapantutu. | Providehimwithanumbrellasohedoesn'tgettoowet. | aṃbwidilā |
| lewōjḷāiki | Emaroñṃōkaj ḷọk ñekwōnaajlewōjḷāiki. | Itmayrunfasterifitusesasail. | lewōjḷā |
| ekaajokḷāiki | Kūtakeoekaajokḷāikilikinjittoeṇ. | Thewindfromthewestcausedtheheapofstonesthat'satthewesternendoftheisland. | ajokḷā |
| ekaajeḷḷāiki | Baijineoekaajeḷḷāikibukwōneo. | Thepoisonkilledandscatteredpilesofcorpsesalloverthevillage. | ajeḷḷā |
| kōḷḷāiki | Kwōjaikujjainijāākṇebwerenmaroñkōḷḷāiki. | Youmustendorsethecheckbeforeitcanbecashed. | jain |
| kwōañinwoḷāiki | Eṃṃanñekwōañinwoḷāikibweenpen. | Itwouldbebetterifyouputbracestostrengthenit. | añinwoḷā |
| Eaunwōḷāiki | Eaunwōḷāikietōñaakinṃweoiṃōniroojeoṃoktajānantaibuun. | Theporchofthechief'shousewasreinforcedbeforethetyphoon. | añinwoḷā |
| Aṃaiki | Aṃaikiimkakōke. | Poundittillitcracks. | kōk |
| iaṃaiki | Eṃōjaerbariaṃaikikōnbarjuoniaṃa. | Theyhavestripedwithanotherstripe. | ieṃa |
| jinṃaiki | Kwōnjinṃaiki ḷọkpajoṇebwejeneọñōd. | Hurryupandmashthatchumsowecanstartfishing. | jinṃa |
| kaametōṃaiki | Laleaṃṃōñāijeṇebwekwōnaajkaametōṃaikiioontebōḷṇe | Watchyoureatingsoyoudon'tleavecandycrumbsonthetable. | ametōṃa |
| juṃaiki | Taṇekwōjjuṃaiki? | Whatareyouopposing? | juṃae |
| abōḷpinanaiki | Lioeaarabōḷpinanaikiiiōkeo. | Sheaddedapplebananastothecooking. | abōḷ |
| antenaiki | Enaajṃōṃan (eṃṃan) ñekwōnaajantenaiki. | It'sgoingtoworkonceyouputupanantennaforit. | antena |
| jiñaiki | Ri-jiñaeoearjiñaikipijainwaeoeṃōjanbōkkakkije. | Theartistwhodrewthepictureoftheboatisnolongerliving. | jiña |
| Kalōññaiki | Kalōññaikibweejeḷā. | Makehimtellariddlebecausehe'sgoodatit. | lōñña |
| kajonaiki | Jabitokilotūreepebwekonajkajonaiki. | Don'tcomeonthistriporyouwillbringbadluck. | jona |
| kuṇaiki | Koṃwinkōpooḷiḷọk ñanturunṇauweoimkuṇaiki. | Chasethemtothatshoaloveryonderandcatchthemwiththesurroundingnet. | kuṇa |
| ekaadpāiki | Anutiejḷọkekaadpāiki. | He'sputonairsduetothepromotion. | adpā |
| kabokpāiki | Kwōnkabokpāiki. | Helphimfoldhisarms. | bokpā |
| jalenpāik(i) | Jabjalenpāik(i)niñniñṇebweemaroñwōtlọk. | Don'tcarrythatbabywithonehandbecauseyoumightdropit. | jalenpā |
| ekōjaliraraiki | Ṇoeoekōjaliraraiki ṇaioonpedped. | Thewavefloppedhimdownonthereefedge. | jālirara |
| aerāiki | Ejkeaerāiki? | Isheshoulderingit? | aerā |
| jerāiki | Earjerāikikōnankarkejparoke. | Hebefriendedhimbecausehetookcareofhim. | jerā |
| arorāiki | Kwōnjabarorāikiniñniñṇebweenaajwōtlọk. | Don'tcarrythebabywithonehandoryou'lldropit. | arorā |
| pārorāiki | “Mālleneañinebuñutḷakijoñjoñin,”Jemaebaimettōñdikdikkeerrokarpārorāikilaḷḷọk | “Thisguysureisbrave,”Fathersaid,chucklingasthetwoofthemcarriedhimdownwithbothhands.P1048 | māl |
| | “Mālleneañinebuñutḷakijoñjoñin,”Jemaebaimettōñdikdikkeerrokarpārorāikilaḷḷọk | “Thisguysureisbrave,”Fathersaid,chucklingasthetwoofthemcarriedhimdownwithbothhands.P1048 | pārorā |
| kaajerrāiki | Ankapeeleitokwōtinkaajerrāikianjerbal. | Hisexpertisetendstomakehimworkalone. | ajerre |
| kōjerrāiki | Letokinkōjerrāiki. | Letmecarryit. | kōjerrā |
| | Erjelkarmọọnḷọkilomarkoimḷakbarjādetokerjelejkōjerrāikimetotakjuonkōrkōr. | Theydisappearedintothebushesandthenreappearedcarryingasmallcanoe.P1266 | kōjerrā |
| | Erjelkarmọọnḷọkilomarkoimḷakbarjādetokerjelejkōjerrāikimetotakjuonkōrkōr. | Theydisappearedintothebushesandthenreappearedcarryingasmallcanoe.P1266 | mọọn |
| uraiki | Raankeinejakoadri-Ṃajeḷuraiki doon | NowadaysweMarshallesehaveceasedkillingandburyingeachotherwithadeceasedchieftain. | ura |
| tāiki | EpoubBojineoinkōpopoijoiṃaan,innemijujentōbtōbḷọk ñanijoimtāiki. | TheBoatswainwasbusycoilinglineatthebow,soIpulledintheanchorandtheline.P479 | tōbtōb |
| kōjerataiki | Ajriinuwaakinkōrāeṇenaajkōjerataiki. | Herrelyingsomuchonchildhelpwillbeherdownfall. | ajriin uwaak |
| | Aepādpādiṃenaajkōjerataiki eok | Yourprocrastinationwillmakeyousorry. | aepedped |
| kọuwōtataiki | Kwōnjabkọuwōtataikimourkeinad. | Don'tendangerourlives. | kauwōtata |
| kajinaketaiki | Kwōnjakajinaketaiki ñanilju. | Lethimusethewoodenclogsuntiltomorrow. | jinaketa |
| eptaiki | Bareptaiki ṃakṃōk ṇe | Sievethearrowrootasecondtime. | epta |
| kōttāiki | Eṃōjkōttāiki. | He'sbeendemoted. | tōtā |
| wāiki | Eṇṇōkpeiūkerejwāiki. | MyarmhurtwhenIgotashot. | ṇōṇōk |
| kajjedwawaik(i) | Kwōnjabkajjedwawaik(i)pilawāṇebweenaajkijñeñe. | Don'tleavetheloafoutintheopenbecauseit'llgethard. | jejedwawa |
| kōlọtuwawaiki | Entakwōjkōlọtuwawaikiijeṇekeejjabitok. | Don'twasteyourtimetryingtospothimpassingthroughthatopeningbecausehe'snotcoming. | kōlọtuwawa |
| kōjebwaiki | Ejeḷājebwaḷadikeṇimkwōnkōjebwaiki. | Thatboyknowsthejebwasoyoushouldhavehimdanceit. | jebwa |
| Jowaiki | RajejinJowaiki ḷadikeo. | Theboywasaskedtoreturnthegift. | ajejin Jowa |
| ekajuwaiki | Taṇeekajuwaiki? | Whatmakeshimsoproud? | juwa |
| tuwāiki | Iartuwāikiekkā. | Ispearedthesefishwhilediving. | tuwā |
| kōbadiki | Kwōnkōbadikibweenaajitaakbōran. | Havehimduckhisheadsohewon'tbumpit. | badik |
| kaajādiki | Kwōnkaajādikibweenaajboñe. | Youmustgethimgoingorit'llgettoodarkforhimtowalkhome. | ajādik |
| Eakadiki | Eakadikieoonkappeinarināneo | Newlybuiltcanoeslitteredthelagoonbeachoftheisland.. | akadik |
| Ebūḷuuddiki | Ebūḷuuddikiturunmejān. | Hisfacewascoveredalloverwithbeadsofsweat. | būḷuuddik |
| idiki | Jabidikiutṇe | Stopshakingthetree. | idik |
| kaaidiki | Kwōjjakaaidiki ḷọklukwōnjedọujijean. | Pleasemakehispants'waist narrower | aidik |
| addi-diki | Joñanankajooraddiinpein,earaddi-dikikilōkeoimkotake. | He'sgotsuchstrongfingers,heliftedthebigfoodbasketwithhispinky. | addi-dik |
| kaaddi-diki | Earkaaddi-diki (kōṃṃanaddi-dikin)tọḷeeokōnmōttannuknuk. | Sheputalittlefingeronthedollwithapieceofcloth. | addi-dik |
| Eidiki | Eidikiuteoimmej. | Heshooktheflowertreeanditwithered. | idik |
| Kọkkwidiki | Kọkkwidikiaṃraanke. | Gratethatcoconutfine. | kukwidik |
| naajdiki | Kwōnjabkaeañdeneakkwōnnaajdiki. | Don'tlethimstarveandgivehimfood. | eañden |
| | Kwōnṇakijentokbweinnaajdiki. | GivemehisfoodsoIcanfeedhim. | ṇakijen |
| kadikdiki | Kwōnkōkadikdiki (ekkadikdiki) /kadikdikiḷadik ṇebweenaajbwilọkdiin. | Takeiteasywiththatboyoryou'llbreak (oneof)hisbones. | kadikdik |
| ekkadikdiki | Kwōnkōkadikdiki (ekkadikdiki) /kadikdikiḷadik ṇebweenaajbwilọkdiin. | Takeiteasywiththatboyoryou'llbreak (oneof)hisbones. | kadikdik |
| kōkadikdiki | Kwōnkōkadikdikiwaṇe | Slowthecardown. | kadikdik |
| | Kwōnkōkadikdiki (ekkadikdiki) /kadikdikiḷadik ṇebweenaajbwilọkdiin. | Takeiteasywiththatboyoryou'llbreak (oneof)hisbones. | kadikdik |
| addikdiki | Einwōtkwōjbajaddikdiki eō | Ifeellikeyou'resuspectingme. | addikdik |
| | Ejaddikdiki eok | She'slookingatyououtofthecornerofhereye. | addikdik |
| | Ejaddikdikiwajṇeaṃ. | He'sgothiseyesonyourwatch. | addikdik |
| idikdiki | Tauninaṃidikdikiutṇe | Whydidyoukeeponshakingthatflowertree? | idik |
| | Idikdikiraanwūtṇebweenwōtlọkwūt. | Shaketheflowertreealotsotheflowerswillcomedown. | idik |
| Kajjidikdiki | Kajjidikdikiekṇe | Cutupthefishintosmallpieces. | jidik |
| utdikdiki | Ijutdikdikiutkābwerenmemourur (emmourur). | I'msprinklingtheseflowerswithwatersotheycanflourish. | utdikdik |
| jodiki | Ri-AmedkaraarjodikiKuwajleenimpādieṃaerainin. | TheAmericansinvadedKwajaleinandhavestayedoniteversince. | jodik |
| | IarloanaḷōṃṇakeraaneoAmedkaeaarjodikiaelōñeṇan. | Inoticedhimmarkingonthecalendarthedateonwhichhisislandwasinvaded. | aḷōṃṇak |
| | Ri-AmedkaraarjodikiKuwajleenimpādieṃaerainin. | TheAmericansinvadedKwajaleinandhavestayedoniteversince. | ṃae |
| tipdiki | Kwōntipdikitokṃōkmeḷeḷeinjipijeoaṃ. | Wouldyouelaborateuponyourspeech? | tipdik |
| | Inaajkiiōtipdikiwajmeḷeḷee. | Iwillnowanalyzethemeaning. | tipdik |
| kalijāludiki | Earkalijāludikiajriro. | Heunlawfullygavecigarettestotheyoungsters. | lijāludik |
| Ejeḷataeiki | Ejeḷataeikiboojjerakrōkeoimpenanṃōṃakūt (eṃṃakūt)jānijo. | Thesailboatgotcaughtupinthethirdcurrentzoneandhardlymadeanyheadway. | jeḷatae |
| wūdkabbeiki | Juoninearleinjininwūdkabbeiki. | Somejerkmusthaveoperatedthismotor. | leinjin |
| kadedeiki | Jabjinojuonjerbaleḷañekwōjāminkadedeiki. | Donotundertakeaprojectunlessyoucanfinishit. | dede |
| kajjidedeiki | Idikekajjidedeikiuwaakeo. | Idon'twanttoguesstheanswer. | kajjidede |
| Ekajjidedeiki | Ekajjidedeikiuwaakeoimjiṃwe. | Hemadeaguessattheanswerandgotitright. | kajjidede |
| ekaaḷaikiieiki | Taeoekaaḷaikiieiki? | Whathappenedtomakeitplentiful? | aḷakiie |
| ekakōiieiki | Tọọkjidikeojeṃaanḷọkjidikanwaeṇekakōiieikiimuninanjabkarjorrāāneoilolañeoearbūñūti. | Itsrecentdry-dockingmadetheboatseaworthyenoughtohavesurvivedthestormthatbefellit. | kōiie |
| | TọọkeoanLañdikiJepaanallōñeoḷọkekakōiieikiimkiiōemaroñpiiltūreepñanaelōñkaṇejet. | Thedry-dockingthattheLañdikunderwentlastmonthinJapanhasrendereditseaworthyandabletonowdofieldtripservicetotheotherislands. | kōiie |
| abjājeiki | Eṃṃanaṃabjājeikiiepṇeaṃ. | Ilikethewayyoutuckthatbasketunderyourarm.It'sokayforyoutocarrythatbasketunderyourarm. | abjāje |
| kaabjājeiki | Kwaarkaabjājeikikekōniepkileplepeoraaneoḷọk | Wasityouthatgothertotuckthebigbasketunderherarm? | abjāje |
| kajeiki | Raarkajeikikōnankọọt. | Theypunishedhimforstealing. | kaje |
| | Taṇeraarkajeiki kake | Whatdidtheypunishhimfor? | kaje |
| ekaakajeiki | Anwōrantiikūriekaakajeikianḷōmṇak | Hiscollegedegreemakeshimthinkhe'sanimportantperson. | akaje |
| kabjeiki | Wōneṇejkabjeiki ḷadikeṇ? | Whoismakingtheboysoshy? | abje |
| kajejeiki | Kwōnkajejeiki. | Youshouldlethimwrite. | jeje |
| kōjerkakpejeiki | Anijearkōjerkakpejeiki. | Godraisedhimfromthedead. | jerkakpeje |
| kōdekākeiki | TaibooneoearkōdekākeikilikinJālwōj. | ThetyphoonspreadrocksallacrosstheoceansideofJālwōj. | dekā |
| kaabwinmakeiki | Enaajpikōtkōnaṃkaabwinmakeikiiloandik. | He'llbeacowardbecauseyoumakehimfearghostswhilehe'sstilllittle. | abwinmake |
| ekapidikkeiki | Enājkarwiinakwōjḷāeoanekapidikkeiki. | Hewouldhavewonifhissailhadn'tbeentorn,thusmakinghimbringuptherear | piditte |
| kaḷeiki | Jemānarkaḷeiki. | Hisfatherpushedhimahead. | ḷe |
| kōllāleiki | Ekaabwinmakekeanwejeḷimainikienñōñōrñōrin (eññōrñōrin)rojakeoippānkijueo,iloanṇokokōllāleikiimkōjjepliklikiwaeoionlọmeto. | Therewasaghostlywhistleandthegaffandthemastgroanedastheboatswayedbackandforthfromsidetosideinthewaves.P664 | ñōñōrñōr |
| kōttōmāleik(i) | Kōjparokaṃkōttōmāleik(i)waṇebweenājkọkweet. | Watchhowyousurfthiscanoeorit'lldive. | kōttōmāle |
| kōtaḷeiki | Ḷeoebankartōprakippānkōrādeọeoeṇñebōkāeokapitenenkarjabkōtaḷeiki. | Hewouldn'tgottentofirstbasewiththatbeautifulwomanifitwasn'tforhislovepotion. | taḷe |
| aḷeḷeiki | Koṃwinkōttaranajilowōdimaḷeḷeiki. | Waittillit'slostitswaybeforebreakingouttheaḷeḷe | ajilowōd |
| kōkaduleleiki | Raarkōkaduleleikiwaeoimḷakkadulele,epeḷḷọk. | Theyreadiedthecanoewithallkindsoffeatherdecorationsbeforeshesailedaway. | kadulele |
| kōjateleiki | Taṇeearkōjateleiki. | Whatmakeshimlackinsexappeal? | jataḷe |
| kakileiki | Jabanlọkebweuninankakileiki ṇe | Don'tadmirehimbecausethat'swhyhe'sspoiled. | allọk |
| kōkaḷleiki | Kwōnkōkaḷleikikeaḷokbad. | Markhimtardyintheattendancesheet. | aḷokbad |
| kajememeiki | Taeṇejkajememeiki? | Whatisshesosoberabout? | jememe |
| iiaḷañeiki | Enaajiiaḷañeikikōjṃoktajānadtōprakḷọk | Wewon'tmakeittherebeforemoonrise. | iiaḷañe |
| kajukkuneneiki | Kwōnjipañimkajukkuneneiki tok | Youshouldhelphimsothathecanwalkthiswayonhisheels. | juknene |
| juwōneiki | Wōneokwaarjuwōneiki? | Whodidyouseeoff? | juwōne |
| Ejuwōneiki | Ejuwōneiki ḷadikeonejinejilọkinjikuuḷ. | He'sseeingoffhissonwhoisgoingawaytoschool. | juwōne |
| kappepeiki | Kōjronaajkappepeikiitōrereinwain. | Thetwooffuscanfloattheseoffthesideoftheboat.P671 | pepepe |
| kūrepeik(i) | Kwōnkūrepeik(i) ḷọkjāleleṇebwejenṃōñā | Hurryupwiththegravyonthemeatsowecaneat. | kūrepe |
| kōbampeiki | Kwōnkōbampeikibweejabweri-jerbal. | Youlethimworkasguardbecausewedon'thaveenoughguards. | baṃpe |
| Kareik(i) | Kareik(i) jidik | Throwadashofcurryinit. | kare |
| kowatrereik(i) | Iarloaerkowatrereik(i)wainikaṇerejbọuni. | Isawthemdryonlysuperficiallythecoprathey'reweighingnow. | watre |
| ekōjọkkurereiki | Nañinmejintōñaleṇanekōjọkkurereiki. | Hisdiabetespreventshimfrombeingathletic. | jọkkurere |
| kọkurereiki | Jabirimājṇemejaṃkōnrāākbwekwōnaajkọkurereiki. | Don'twipeyourglasseswithragsoryou'llscratchthem. | kurere |
| jinreiki | Ekrotkaṇekoṃijjinreiki? | Whatkindoffishareyouguyssecretlyeating? | jinre |
| kabwebweiki | Kwōnjabkabwebweikibweedik. | Don'tcallhimcrazybecausehe'sstillachild. | bwebwe |
| kajebwebweiki | Kwōnkajebwebweiki ippaṃ | Lethimuseoneofyourpaddles. | jebwebwe |
| | Kwōnkajebwebweiki ñan ṃweoiṃōn. | Steerhimtohishouse. | jebwebwe |
| kaanbwebweiki | Tainearkaanbwebweikibaalin āniin | What'sthecauseofallthesecoralfingersonthereefofthisisland? | baal |
| kaajjoweweiki | Anabwinmakeejkaajjoweweiki. | Hisfearofghostsmakeshimwhistle continuously | ajwewe |
| Kajuubkweiki | Kajuubkweiki. | Makehimkneel | juubkwe |
| Penkweiki | Penkweikikweetṇekijerro. | Smotherouroctopusingratedcoconut. | penkwe |
| mālweiki | Kwōnmālweikimejānpāākṇe | Sewthesackclosedwithmālwe | mālwe |
| kautaṃweiki | Aerinbōtōktōkinekeinpeintuanmiiñearkautaṃweikijānjerbal. | Thebloodpressurehefeltinthebloodvesselsinhisleftarmpreventedhimfromwork. | aerin bōtōktōk |
| aerṃweiki | Aerṃweinjowiinadejñanindeokōnaerjeḷāaerṃweiki doon | Therelationshipwithinourclanwilllastforeverbecauseit'saliveandwell. | aerṃwe |
| | Ijaerṃweiki. | I'mtreatinghimlikearelativeshould. | aerṃwe |
| kaaerṃweiki | Kōnaōkaaerṃweikiejujenwōtimjeḷā. | BecauseIshowedhimhowapersonshouldbehavetowardrelatives,hefinallylearned. | aerṃwe |
| kāerṃweiki | Earkāerṃweiki koṃro | Heshowedyouhowyouarerelated.Heisarelativeyouhaveincommon. | erṃwe |
| kọuweiki | Kwōnañinkọuweikikepilawāeo? | Haveyouputleaveninthedough? | kauwe |
| jiāiiki | Erroejjiāiiki doon | They'recompetingwitheachother. | jiāe |
| addiiki | Ri-maakaiioeoearaddiiki ḷōṃaroimkotaker. | Thegiantgrabbedthemenandliftedthemupwithhisfingers. | addi |
| kajodiiki | Kwōnkajodiiki ḷadikeṇ. | Helptheboygethiszorison. | jodi |
| Ajiiki | Ajiikitokṃōkjidikraij. | Pleaseusechopstickstoservemealittlerice. | aji |
| kōkajjiiki | Kwōnkōkajjiiki. | Youshouldlethimplaycatcher. | kajji |
| ekakiiki | Ainikiōṃekakiiki aō | Thesoundofyourvoicelullsmysoultosleep. (wordsfromalovesong). | ainikie- |
| būroojkiiki | Etkekwōjjañinbūroojkiikinuknukkaṇe? | Whyhaven'tyoubundleduptheclothes? | būroojki |
| Kabūroojkiiki | Kabūroojkiiki ippaṃ | Lethersharethebundlewithyou. | būroojki |
| ekakeiñkiiki | Jiroñeṇejloeekakeiñkiiki. | Hisnewgirlhasbroughtnewlifeintohim. | keeñki |
| kailiiki | Kwōnkailiikibweenutekōj. | Walkfastbeforetheraincomes. | iliik |
| jirukliiki | Ijjatanjirukliikiwaeṇwaō. | IthinkI'llinstallthesheetcleatsonmycanoenow. | jirukli |
| kowaininiiki | Anwōninaḷkwōjkowaininiiki? | Whosecopraharvestingperiodisityou'reworking? | aḷ |
| kupiiki | Raarkupiikikōnanikiruṃwij. | Hewasdisqualifiedonaccountofhistardiness. | kupi |
| | Ñekwōnājbarweḷọkinājkupiiki eok | Ifyou'recaughtagaindoingwhatyou'renottodo,I'llfireyou. | weḷọk |
| | EarjabāñiniippāerkōnkeejtōḷọkpikōtāinwōtLurōkeoraarkupiikijānkumieoaer. | Hedidn'tgowiththembecausehewasascowardlyasLurōk,whogotfiredfromtheirteam. | tōḷọk |
| ṃupiiki | Iiọkwebweinkarṃupiiki koṃro | IwishIhadamoviecamerasoIcouldtakeapictureofyoutwo. | ṃupi |
| kaajjiririiki | Raarkaajjiririikiajirieṇ. | Theyadoptedthechild. | kaajiriri |
| | Raarkaajjiririikijānkeeardik. | Theynursedthebabysincehewasborn. | kaajiriri |
| kaajriiki | Kwōnjabkaajriikieokbwekwōḷōḷḷap. | Don'tbechildishasyou'reanold man | ajri |
| atiiki | Barjuonwāweenkōjparokekbweentoanpād,jejatiikiimkōṃṃanekṃōṇakṇak | Anotherwaytopreservefishistosmokethemandmakedriedfish.S27 | atiti |
| | Barjuonwāweenkōjparokekbweentoanpād,jejatiikiimkōṃṃanekṃōṇakṇak | Anotherwaytopreservefishistosmokethemandmakedriedfish.S27 | ṃōṇakṇak |
| kọkwiiki | KwōnkọkwiikiJọọnṃōkimlaleelluke. | ProvokeJohnandseeifhegetsmad. | kwi |
| kiki | Anmejeṇkikiinraan. | That'shisshortcoming,takingnaps. | an mej eṇ |
| | Kwōmaroñkeboboorebweenbarkiki. | Couldyoupleasepathimgentlysohecangobacktosleep? | boboor |
| | Kwōnkōjerkakejānankiki ilaḷ | Gethimupfromsleepingonthefloor. | jerkak |
| | Eṃōjṇeaṃkijoñkiki. | Whydon'tyoustopsleepingallthetime. | kiki |
| | Raarkowadoñekeejkiki. | Hewasmurderedinhissleep. | kowadoñ |
| MORE kiki |
| jejakiki | Eḷapanjejakiki (ejjakiki)keememeo. | Therewerelotsofmatsatthebirthdaycelebration. | jaki |
| ejjakiki | Eḷapanjejakiki (ejjakiki)keememeo. | Therewerelotsofmatsatthebirthdaycelebration. | jaki |
| ekiki | Kwōnajjinonobweekiki baba | Speaksoftlyformyfatherissleeping. | ajjinono |
| | “Ekiki,”Jemaeba. | “He’sasleep,”Fathersaid.P1072 | kiki |
| Waikiki | IarpādAwaiakijabpoomloWaikiki. | IwasinHawaiibutdidn'tgetneartoWaikiki. | podem |
| Emmejkiki | Emmejkiki ḷeeṇ | He'salwayssleepy. | mejki |
| Ebbūroojkiki | Ebbūroojkikiankōnono. | He'salwaystalkingintermsofclothforwrapping. | būroojki |
| pāliki | Ejpālikiutkopāllin. | She'sputtingflowersonasawreath. | pālpel |
| Eaeliki | Eaelikikōrkōreoimpeḷọk. | Thecurrentflowingoutdriftedthecanoeaway. | aelik |
| | Eaeliki ḷọkwaeoñanlikināneo | Theboatgotdriftedoutwiththecurrenttotheoceansideoftheisland. | aelik |
| riliki | Rejriliki doon | Theyarecrosscousins. (E) | riliki- |
| likliki | Kwōnliklikipilawāṇebweekijkij. | Siftthatflourbecauseithaslotsofbugsinit. | liklik |
| | Rejlikliki āḷeokōninpel. | Theyarestrainingthecoconutmilkwithcoconutcloth. | inpel |
| | Kilenkōṃṃane,totakeṃokta, ṃōjinkwaḷe,tokālikirikōndekāpukorinnāmliklikiimkōjeeke. | Thewaytoprepareitistofirstdigitup,andafterwashingit,grinditwithcoralrocks,andthensiftitanddryitunderthesun.S20 | totak |
| | Kilenkōṃṃane,totakeṃokta, ṃōjinkwaḷe,tokālikirikōndekāpukorinnāmliklikiimkōjeeke. | Thewaytoprepareitistofirstdigitup,andafterwashingit,grinditwithcoralrocks,andthensiftitanddryitunderthesun.S20 | kwaḷkoḷ |
| | Kilenkōṃṃane,totakeṃokta, ṃōjinkwaḷe,tokālikirikōndekāpukorinnāmliklikiimkōjeeke. | Thewaytoprepareitistofirstdigitup,andafterwashingit,grinditwithcoralrocks,andthensiftitanddryitunderthesun.S20 | pukor |
| MORE likliki |
| kajenlikliki | Jabkajenliklikijānanwōnṃaanḷọk. | Don'tdiscouragehimfromgoingforward. | jenliklik |
| kōjjeplikliki | Ekaabwinmakekeanwejeḷimainikienñōñōrñōrin (eññōrñōrin)rojakeoippānkijueo,iloanṇokokōllāleikiimkōjjepliklikiwaeoionlọmeto. | Therewasaghostlywhistleandthegaffandthemastgroanedastheboatswayedbackandforthfromsidetosideinthewaves.P664 | ñōñōrñōr |
| ekaajālliki | Taeoekaajālliki? | Whatcausedittobackfire? | ajāllik |
| kakōḷḷiki | Pukoteoḷapimkakōḷḷiki. | Findthemiddleandmarkit. | ioḷap |
| jaṃliki | Iloanidep,kwōjaikujjeḷāimpojakinjaṃlikiakjōṃṃaanebọọḷeoñerenaajjaṃewaj. | Inthegameofanidep,youneedtoknowandbepreparedtokicktheballeitherforwardorbackwardasnecessarywhenit'sbeenkickedtowardyou. | jaṃlik |
| kaaewanliki | Kwōnāñiniimkaaewanliki. | Takehimwithyoutoshowhimhowtobecomeanexpertfisherman. | aewanlik |
| iniki | Wōneearinikidāne? | Whohasputinkinthewater? | inik |
| kainiki | Wōnarkainikijoōteaō? | Whogotinkonmyshirt? | inik |
| Piniki | Pinikiboboonraijkaṇe. | Putsomegratedcoconutonthericeballs. | pinik |
| rōpiniki | Ejjādetokwōtakrōpiniki. | Asheappearedtheythrewsandathim. | pinik |
| Ejānikniki | Ejāniknikiajrieṇnejin. | She'sconstantlyneglectingherchild. | jāniknik |
| kapikniki | Iarkapiknikiajrirojatū. | Itookmybrothersandsistersonapicnic. | piknik |
| pinniki | Koṃwinpinnikikumieṇadbwerenkōkōḷoḷo (ekkōḷoḷo)imwiin. | Youmustcheerourteamsotheycanbeenthusedtowardwinning. | pinnik |
| abọiki | Renaajabọiki ñāāt | Whenaretheyputtingthefenderon? | abọ |
| lōbboiki | Kōnkewōjḷākoettorejọkōnkōṃṃanjānmaañinbōb,rūttororōkōnaikujājatrokeinlōbboikibwerenjabtutuimṃọḷeḷe | Becausethesailsofoldweremadefromwovenpandanusleaves,ourancestorsnecessarilyhadtoweaveatroforcoveringtheircanoesailstopreventthemfromgettingsoaked. | lōbbọ |
| | Jaakewajlōbbọeimlōbboikiororinbaoṇebwebaokaṇerenjabtutu. | Handoverthecovertoputoverthechickencooptokeepthechickensfromgettingwet. | lōbbọ |
| kajeboiki | BooteoinneiloNitijeḷāekarḷejuonaetakjipikōreoekarkajeboikiiloankarbootjaab. | Inyesterday'svoteintheNitijelātherewasonemorevoteinfavor,butthespeakertieditbyvotingno. | jebo |
| jāiboiki | Kwōnleḷọkpilawāṇebwerenjāiboiki. | Givethemthefloursotheycanmakejaibowithit. | jāibo |
| kijboiki | Taṇekwōjkijboiki? | Whatareyouthrowingstonesat? | kijbo |
| anjin-wōlboiki | Eaaretalbweri-anijnijeoenanjin-wōlboiki. | Hewenttohavetheblackmagicianmakehimhavesexappeal. | anjin-wōlbo |
| kōjaṃboiki | Kwōnkōjaṃboikibweeṃōkinpādimwiin. | Havehimtakeawalkwithyousincehe'sboredstayinginthehouse. | jaṃbo |
| Kaaeoiki | Kaaeoiki ḷọk ḷeeṇjānmetakin. | Takecareofhispaininthekidneyarea. | aeo |
| kaameọeoiki | Raarkaameọeoiki. | Theycheatedhim. | kaammeọeo |
| karreoiki | Eḷaññeeorekwejemaroñkajjioñwekarbuḷōnbaibkāimkarreoiki.” | Ifthereis,wellthenwecantrytothreaditthroughthepipesandcleanthemthatway.”P732 | wākar |
| | Iuṃwinnitaeokoṃarekarreoiki? | Underwhichcoconuttreedidyoucleanup? | iuṃwi- |
| | Kōmmāmkardaoimḷakdedeḷọk,ibarjikrōkimkarreoikikōnnọimjikinṃōñāeo. | Wheneveryonewasdoneeating,Iwentoveragainandwashedthedishesandcleaneduptheeatingarea.P967 | nenọ |
| | Kōmmāmkardaoimḷakdedeḷọk,ibarjikrōkimkarreoikikōṇṇọimjikinṃōñāeo. | Wheneveryonewasdoneeating,Iwentoveragainandwashedthedishesandcleaneduptheeatingarea.P967 | kōm |
| | “Rōkwōjkōnpeinaelimijajeewikilenaōnaajkarreoikikeejjeḷọkkeinjerbalroteṇ.” | “TheyareallstiffwithpaintoilandIdon’tknowhowIamgoingtocleanthemsinceIdon’treallyhavetherighttools.”P725 | kwōj |
| MORE karreoiki |
| ikarreoiki | “Keejdedeḷọkṃōñāinraelep,ikarreoikikeinṃōñākoimwaateekeioonwaeojānṃōraṃrōṃinraijkabbūbrarrarinkọọnpiip. | Whenweweredoneeatinglunch,Iwashedthedishesandscrubbedthebitsofriceandcornedbeeffromthedeck.P384 | būrar |
| | Kōmmānṃabuñimḷakdedeḷọk,erjelkōḷaakwūjḷāeoimmenkojetkōbwebwein,akñaikarreoikikōnnọkoimkọkọṇi. | WhenwefinishedeatingbreakfastthethreeofthemattachedsailandarrangedtheothernecessarysailinggearwhileIwashedthedishesandputthemaway.P836 | kōbwebwei- |
| kabolioiki | Wāeoearbōkeearkabolioiki. | Theinjectionhegotgavehimpolio. | boḷio |
| kajjoiki | Taṇekwōjkajjoiki? | Whatareyoutakingtherustofffrom? | kajjo |
| kajoonjoiki | Wōnenearkajoonjoiki? | Whomadehimmagistrate? | joonjo |
| kōmājojoiki | Kōkkiimkōmājojoiki. | Holdittightlyandmakeitfittogethermoretightly (fromachantreferringtothelashingofacanoe). | mājojo |
| anjin-pakoiki | Eṃōjanjin-pakoikibweenjabmijak. | He'sbeenmagicallyempoweredwiththeabilitytokeepsharksatbay. | anjin-pako |
| rōkeilupakoiki | Ejokjakwōtwaeoakrōkeilupakoiki. | Assoonasthecanoecapsizedtheyperformedthekeilupako | keilupako |
| ekaaiṇokkoiki | Annejinri-Jepaanekaaiṇokkoiki. | HisbeinganoffspringofaJapanesefathergiveshimalightcomplexion. | aiṇokko |
| kōṃakokoiki | Iarkōṃakokoikibweenjelōtaeoaō. | Iforcedhimtowritemyletter.Iimposeduponhimtowritemyletter. | ṃakoko |
| iaḷoiki | Kwōniaḷoikiunokaniṃōṇe. | Youshouldpaintthehouseyellow. | iaḷo |
| alloiki | Taeokwaaralloikiraaneoḷọk | Whatwereyousearchingfortheotherday? | allo |
| ekaalloiki | Ankwōrekaalloiki. | Herfearmadeherstammer. | allo |
| kaṃḷoiki | IḷakbajtōparḷọkijoiloanBojineodāpijiakJemaejkaṃḷoiki bōran | WhenIgottheretheBoatswainwasholdingandcontrollinghim,andFatherwastryingtocoolhimdownwithacoolclothonhisforehead.P1161 | ṃōḷo |
| | “Jenaajkaṃḷoikiwōtimeṃṃan. | “Wejustneedtocoolhimdownandhewillbeokay.P1163 | ṃōḷo |
| kaalloloiki | Kwōnjaāñiniippaṃinkaalloloikiimeḷanānin | Pleasetakehimwithyouandshowhimtheisland. | allolo |
| ḷannoiki | “Ruōtṇeirōk,akettoḷọkñanadmaroñḷannoiki,”Jemaeba. | “Roi-Namuristothesouth,butitwillbeawhilebeforewesightland,”Fathersaid.P925 | ḷanno |
| Etabūṇṇoik(i) | Etabūṇṇoik(i)tūrakeoimjejo (ejjo)tūrakeoimjejoejjo. | Saltspraycausedthetrucktorust. | tabūṇṇo |
| kaamiṃōṇoiki | Kwōnjakaamiṃōṇoikiippaṃbweenṃad | Pleasegetheroccupieddoingsomehandicraftworkwithyou. | amiṃōṇo |
| kaabṇōṇōiki | Eaabbwilōñlōñkōnaṃkaabṇōṇōiki. | It'srestlessbecauseyou'rebotheringit. | abbwilōñlōñ |
| kakkōnonoiki | Kwōnjabkakkōnonoikibwejeuwaroñ. | Don'tmakehimtalkbecauseit'shurtingourears. | kōnono |
| kapoiki | Kwōnjabkapoikibweri-baaṃlee. | Don'ttempthimbecausehe'safamilyman. | baaṃle |
| airuwaroiki | Kwōjairuwaroikieōkōnaṃakwāāle. | You'retroublingmebytalkingbacktoher. | airuwaro |
| kaairuwaroiki | Ñekwōjkaairuwaroikienaajilluippaṃ. | Ifyouconfusehimhe'llbeupsetwithyou. | airuwaro |
| tebukroiki | Ijtebukroiki peiū | I'mgoingtoweargloves. | tebukro |
| kabbōroroiki | Kwōnjabkabbōroroiki. | Don'tmakehimunstable. | bōbōroro |
| albokbōrọroiki | Liṃaroraṇrejalbokbōrọroikilowaanjikinkwelọkeṇ. | Thewomenarebusydecoratingthemeetingplacewithalbokbōrọroplants. | albokbōrọro |
| Eaetoiki | Eaetoiki ṇaiturinṃweo | Hegotbewitchednearthehouse. | aeto |
| kōḷometoiki | Kwōnkōḷometoikiaṃemejwaṇebweenjabeọtōk. | Moorthatboatfarenoughoutsoitdoesn'tdriftashore. | ḷo- |
| jatiraitoiki | Taṇerejjatiraitoiki? | Whataretheyusingthesearchlightfor? | jatiraito |
| | Rejjatiraitoikibaḷuuneo. | They'reusingasearchlighttosearchfortheairplane. | jatiraito |
| kaaṃtōiki | Innemḷeinekarārōke ḷọkiarinKuajleenimkaaṃtōikiimwainekaroktakñanjuonboojinjerakrōk. | ThenthismanbeacheditontheKwajaleinlagoonbeachandfixeditup,andchangeditintoasailingship.P6 | booj |
| kakūtōtōiki | Raarkakūtōtōikikeejkwaḷoknaan. | Hegotheckledashegaveaspeech. | kūtōtō |
| pinittoiki | Earpinittoikijuonantiikriimtōprak. | Hestruggledforadegreeandgotone. | pinnitto |
| kajipikpiki | Earkajipikpikianjikuuḷ. | Hedidnotfinishhisschooling. | jipikpik |
| kabbuririki | Kwōnjabkabbuririki. | Don'tmakehimwanttoeat. | būbriri |
| Jitiki | Jitikiekkaṇe. | Cleanupthefish. | jejjet |
| kōbabuiki | Kajitrōkeañḷọkajiriṇeiloaṃkōbabuiki. | Havethechildliewithhis/herheadpointingsouthward. | jitrōkeañ |
| kajuduiki | Ekroteṇearṃōñāimkajuduiki. | Whatsortoffishdidheeatthatmadehimsick? | judu |
| kajuiki | Kwōnjipañḷadikeṇkajuiki. | Helptheboywalkonhishands! | ju |
| aikuiki | Kwaaraikuikikeraijṇe | Didyouaddaikiutotherice? | aikiu |
| kōbaluiki | Kwōnjabkōbaluiki. | Don'thurthisfeelings. | balu |
| kajilibukwiki | Karrubukwilemñoulwōttalaeoimiarbarlikitlemñoulimkajilibukwiki. | TherewereonlytwohundredfiftydollarsandIputinfiftytomakeitthreehundred. | jilubukwi |
| mejki | Jemaeḷọñjakjānijoekarjijetieimba,“Ekwekōṃroejḷenejūjaetalinloḷọkiroojeṇadṃoktajānanmejki. | Fathergotupfromwherehehadbeensittingandsaid,“Alright,mysonandIarejustgoingtogovisitourchiefbeforehegetssleepy.P214 | lōñjak |
| | Ibajjekḷōmṇakijoinnemijujenwōtimmejki. | AndasIthoughtaboutit,Istartedtogettired.P553 | bajjek |
| | “Nejūe,kōjrowanlaḷwajimnokwōninjotabwekwōnaajḷakbajmejkiwōt,”ekarba. | “Son,let’sgodownandsayoureveningprayersbecauseyoumaywanttogotobedsoon,”hesaid.P948 | nokwōn |
| | Ikarjinoeñjakeandedotokmejakōnaōmejki. | MyeyeswerestartingtogetheavybecauseIwassosleepy.P225 | eñjake |
| Emejki | Emejkilikaoeoinkōnono. | Theboyistoosleepytotalk. | mejki |
| Imejki | Imejkikōnpijaeo. | Themoviehasmademesleepy. | mejki |
| | “Jemae,imejki,ijjaitōnmājur,”iba. | “Father,I’mtired;Iamgoingtogetsomesleep,”Isaid.P554 | mājur |
| akki | Jepiakki kōkañkōñ (ekkañkōñ)kaṇeipeiṃ. | Trimthosesharpfingernailsofyours. | akki |
| Kōkki | Kōkkiimkōmājojoiki. | Holdittightlyandmakeitfittogethermoretightly (fromachantreferringtothelashingofacanoe). | mājojo |
| keeñki | Eḷapwōtankeeñki. | He'ssoenergetic. | keeñki |
| teeñki | Kwōmaroñkeletokteeñki ṇeaṃbweinjaromromḷọkkake? | CanyougivemeyourflashlightsothatIcanlightmywaywithit? | romrom |
| | Teeñki jarom | Electriclight. | teeñki |
| | Ḷadikeoekabbōleteeñkieoan. | Theboyhashisflashlighton. | kabbōl |
| | Ejadinutiejimjidikwōtammānarromiteeñkikoieimjidikwōtammānroñjakeainikien. | Itwasratherhighandwecouldbarelyseeitslightsorhearthesoundofitsengine.P930 | arrom |
| | Āindeoanwaeokarepaaktokwōtimkōmkarḷōmṇakenaajkarwātokindeeoakebuñjenimḷakkunteeñkikoie,ejejmeneṇkōmjelloe. | Inthiswaytheboatgotcloserandwethoughtitwouldjustkeepcoming,butallofasuddenthelightsonitwentout,andwecouldn’tseeanything.P1153 | buñjen |
| MORE teeñki |
| eteeñki | Innemjuonarmejeteeñkitokimromekōṃro. | Thenapersoncameoutwithaflashlightandshoneitonus.P176 | teeñki |
| teñki | Emaroklowaanṃweoimḷadikeojatoḷimpukotteñkieoan. | Itwasdarkinsidethehouseandtheboygropedforhisflashlight. | jatoḷ |
| keiñki | Jekdọọnñeeḷōḷḷapakejkeiñki wōt | Despitehisbeingold,he'sstillveryactive. | keeñki |
| teiñki | Kōpātōreikteiñki ṇe | Putbatteriesinthatflashlight. | pātōre |
| | “Nejū,tolaḷwajṃōkjibwetokjuoniaanāmjetiininkarpetkōjkoilowabweinbarrọọlāne ḷọkinteiñkitok,”ekarbatok. | “Son,godownandgetoneoftheemptybiscuitcontainerssoIcangobackashoreandfillitup,”hesaid.P1272 | tiin |
| jukoñki | JuoneṇnejūjukoñkiinJapan. | IhaveaJapaneserecordplayer | jukoñki |
| iiōki | Raariiōkipilawako. | Theymakebreadfromtheflour. | iiōk |
| akajoki | Jenilānakajokiakkaṇbweenkabpidodoadjejọñ (ejjọñ). | Let'sgolocatethefrigatebirds'roostsowecaneasilycatchthemtonight. | akajok |
| kalōki | Elōñṃuriniejeṃōjaerjorrāānakjakojānwōtanarmejināneokaraikujjikinaerkalōki ṃōkoiṃweerie. | Agoodnumberoftraditionallandmarkshavebeendamagedorhavedisappearedaltogetherduetotheneedforthepeopletobuildtheirhomes. | ṃuriniej |
| kwaḷọki | “Kōpeḷḷọkeajṇeiṃaanimkwaḷọkitokemjakkobwekeinarronaajloklok,”iroñanKapeneojiroñḷọkBojineo. | “Openthehatchandgetsomeanchorline;wecanusethattotieuptheboards,”IheardtheCaptainyellovertotheBoatswain.P674 | kowaḷọk |
| kōjeblọki | KōjroilānkōbaatiiñtokiloK&K (nameofastoreatMajuro) imkōjeblọki. | Let'sgoshoppingforpartingsatK&Kandcutthemup. | jeblọk |
| kilōki | Rōnañinkilōkikeṃōñāko? | Havetheyputthefoodinthekilōk | kilōk |
| kilọki | Kwōnkilọkibōbkaṇe. | Pressthejuiceoutofthosepandanus. | kilọk |
| | Ewipekaeobwejenkilọkibōbkā? | Gofindthepandanusscrapersothatwecanextractthejuicefromthesepandanus. | peka |
| kaalokloki | Ejkaalokloki ṃweiukkaṇan. | He'sdisplayinghismerchandise. | aloklok |
| kōjjeblọklọki | Ejkōjjeblọklọkibaatiiñkanbaatiiñinbōrwajinṃweeṇiṃōn. | He'scuttingthepartings (sidingplanks)fortheceilingofhishouse. | jeblọk |
| kōjjeplōklōki | “Iḷaklaleeṃṃanñekōjjelbarkōrrọọlwajaḷaḷñanlowaimkọkọṇiṃoktajānanbuñutọrṇeimkōjjeplōklōki. | “Ithinkweshouldbringallthelumberbackinandputitawaybeforethewindandrainpickupagainandspreadthemallaroundinthewater.P736 | rọọl |
| Eḷḷọki | Eḷḷọkitokjakikaṇe. | Layingoutthematstowardhere. | eḷḷọk |
| kōtḷọki | “Ekwe,kwōnkabpādwōtijeṇebweinaajekkotaklōñḷọkimiperiḷọkioonteekilowaankōjāmṇe ḷọkimkwōnaajjibwetuḷokaeriloiieneṇijkōtḷọkibwerenjabwōtḷọkimureeokkabinjinṇe,”Jemaekarkapilōktokeō. | “Okay,juststaythere,becauseI'mgoingtodragoneendoftheboardupondeckandthroughthedoorwaywhileyouholdtheotherend;thatwayitwon’tfallonyouortheengine,”Fathersuggested.P677 | ipep |
| karōki | Wōnarkairbokkāiarkarōki? | WhochangedthebooksfromthewayIarrangedthem? | ir |
| | Earjabkanoojḷaptōprakkōnkeejkabjuonalenaerkwelọkbōtabewōrruomeneḷḷapraarkarōki ñananri-Ṃaikronijiaḷoori | Notagreatdealwasaccomplished,asitwastheirfirstsession,butthereweretwoimportantthingssetforMicronesianstofollow.S16 | kōkar |
| okaetoki | Jentanokaetoki ṃọlekaṇ. | Let'sgousethelongnetandcatchthatschoolofrabbitfish. | okaetok |
| jentoki | Ejalluwaḷọkeanjentokikojuñaidiimbuukdoon. | Fromadistancehe'swatchingthefighterplanesengaginginaspectaculardogfight. | alluwaḷọk |
| | Jentokikoraarapareinejinwaanbaaṃko. | Thefightersflewescortforthebombers. | apar |
| karki | Eirbokkaṇejānkeiarkarki. | ThosebooksarechangedfromthewayIarrangedthem. | ir |
| Erki | Erkiboutko? | Wherearethevotes? | bout |
| | Erkinuknukkoaō? | Wherearemyclothes? | erki |
| | Erkibokkoaṃ,kwōnañinlowike? | Whereareyourbooks;haven'tyoufoundthemyet? | erki |
| | Jedkāimlalierkiwōtniinentakkein. | Choosetreesthataregoodforpickinggreencoconutsandnotetheirlocation. | jedkā |
| | “Akerkitāāñinpeinaelko?”Jemaebarkajjitōk. | “Wherearethecontainersofpaintthinner?"Fatherasked.P410 | peinael |
| Būki | Būkiwajatabuñkāimkōmatti. | Takethesefruitandcookthem. | atabuñ |
| | Ikarbūki ḷọkimdooriṇaiturierjel. | Itookbiscuitsandputtheminfrontofthemen.P963 | dedoor |
| | Ilennabkōnkiebkoiarbūki. | IgotthehivesfromthosespiderliliesIcarried. | lennab |
| | Maroñkoaddemlōkmejejjeḷọkjuonemaroñbūkijānkōj. | Noonecantakeawayourinalienablerights | addemlōkmej |
| | Koṃrobūki ṃōñākāimjotali. | Youtwotakethesefoodsandeatonyourway. | jotal |
| MORE būki |
| jabuki | Koṃwijetalkeinjabukibaruunmerāeṇejlọklọkioonpedped? | Areyougoingtousethejabukmethodandcatchtheschoolofparrotfishfeedingonthereef? | jabuk |
| | Rejaḷeekṃọle ṇaidipinṇaeṇbweeneṃṃanjabuki. | Theysurroundingtheschoolofrabbitfishbesidethestonyshoalsotheycouldeasilyscoopitupwithanet. | aḷe |
| kadibuki | Inaajkadibukiwainiloṇo ṇetok. | I'llletthisboatnoseintotheoncomingwave. | dibuk |
| Edibuki | Edibukimaremḷaketalkōmjabbarlowe. | Ittookoffintothebooniesandthatwasthelastwesawofit. | dibuk |
| jibuki | AkeorjibukijiṃaṃaiḷkōtaanPikeejimKapinwōd. | Andit’smorethanahundredmilesfromPikeejtoKapinwōd.P795 | jibukwi |
| juki | Ri-jukokuṃroremootinjukiuṃko. | Thosewhowereassignedtouncovertheovenshavealreadygonetodothejob. | jukok |
| jukjuki | Itokbweinjukjuki diiṃ | Comeletmemassageyourback. | jukjuk |
| | Rejjukjukimāko. | Theyarepoundingthebreadfruit. | jukjuk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | bọrōk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | jukjuk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | kallib |
| kuki | Joñananennọkukikoanijab aṃwijjidik | HercookiesweresopopularIdidn'tgetachancetotasteany. | aṃwijjidik |
| akūki | Kwōnakūkitokbweekkañakkiiṃ. | Pryitoutwithyousharpfingernails. | akki |
| ekōjakkūki | Taṇeekōjakkūki rainin | Whyaren'tthefishbitingtoday? | jakkūk |
| kaḷakkūki | Eṃōjṇeaṃkaḷakkūki eok | Stopactinglikeabigwheel. | ḷakkūk |
| Eḷakkūki | Eḷakkūki ṃwiin | ThishouseisfullofV.I.P.'s. | ḷakkūk |
| iṃuki | Kwōniṃukijānleenoranṇe | Shaketheorangesoffthattree. | iṃuk |
| Kanuknuki | Kanuknukibweepiọ. | Clothehimbecausehe'scold. | nuknuk |
| etaouki | Enaajetaouki. | He'llswindlehim. | Etao |
| kōjbouki | Ñeikarruṃwijjidikinaajkarlukkuunñarijlowa,kōnkeejṃōjwōtaōlutōkḷọkakebartartokjuonṇoimkōjboukiwaeoimewātinlā. | IfIhadwaitedanylongerIwouldhavefallendownhard;justasIemptiedthebucketawavesmackedtheboatsohardthatitalmostcapsized.P650 | kōjbouk |
| | Ṇokorōbarkōjboukiwaeoimewātinokjakkabwijere. | Thewavespushedtheboatagainanditalmostcapsized.P686 | kōjbouk |
| ekōjbouki | Kōnankanoojiiṃwaeo,ri-kattōreoearkajjioñkabōjrakeakiiṃeoanekōjbouki ḷọkooṃitaakimjepdakikiinṃweoimmejri-kattōreo. | Duetoitsexcessivespeed,thedrivertriedinvaintostopthevehiclebutitsmashedagainstthehousekillingthedriver. | kōjbouk |
| kọwōlbouki | Raarkọwōlbouki. | Theymadehimpopular. | wōlbo |
| dọuki | Jaakiwajkobōkmejāndọuki. | Pleasetakethesethings (usuallyfooditems)andenjoy.(Thisistraditionallyutteredbyari-jerbaltohisaḷaporanaḷaptohisiroojtopleasethereceiver.) | dedọdo |
| | Dọukilaḷḷọkbarjidik. | Takeitdownabitmore. | dedọdo |
| kapidodouki | Tolaikbwiroṇeemkapidodouki. | Kneadthatpreservedbreadfruitandsoftenit. | tola |
| karreouki | Kwōnkōpoojṃōṇeimkarreouki. | Getthehousereadyandcleanitup. | kōpopo |
| kaiouki | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | bukwōn |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | jojo |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | jọọḷ |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | iio |
| kadjouki | Iarkadjoukiilojikineọñōdeṇaōmakmake. | Icaughtthisgoatfishatmyfavoritefishingspot. | kadjo |
| kakkōḷoḷouki | Raarkakūtōtōikimkakkōḷoḷouki. | Theyteasedandangeredhim. | kōḷo |
| kaalimōmōūki | Raarkaalimōmōūkiikōtaanororko. | Theyallowedhimtopeekthroughthefence. | allimōmō |
| allimōmōūki | Taṇekwōjallimōmōūki? | Whatareyoupeekingat? | allimōmō |
| Jekarouki | Jekaroukiraijṇebweennenọ (ennọ). | Putsapinthericetomakeitdelicious. | jekaro |
| kaaṃtōūki | Innemḷeinekarārōke ḷọkiarinKuajleenimkaaṃtōūkiimwainekaroktakñanjuonboojinjerakrōk. | ThenthismanbeacheditontheKwajaleinlagoonbeachandfixeditup,andchangeditintoasailingship.P6 | ār |
| | ĀlikinankaaṃtōūkieḷakmemaaniloabaeṇKuajleenemmejajaṇaioondān. | Afterherepairedit,heanchoreditintheKwajaleinharbor,anditlookedverybeautifulonthewater.P14 | kaaṃtō |
| totouki | Elañeeṃōj,likitilonuknukimtotouki ṃaeiienemōrā. | Whenthatisfinished,wrapitinclothandhangituptodry.S20 | toto |
| kakūtōtōūki | Raarkakūtōtōūkiakearjabkunanḷaaṃ | Theyprovokedhimbuthedidnotlosehistemper. | kun an ḷaaṃ |
| | Jabbarkakūtōtōūkietokālikbwekwōnaajdeñdeñ. | Don'teverangerhimagainbecausenexttimeyou'llgetspanked. | jab bar |
| jepukpuki | Taṇekwōjjepukpuki? | Whatareyoustoringinsidethebarrel? | jepukpuk |
| jaruki | Jejaikujjaruki ṃanitkoadrōmājkunḷọkimkatakinajrironājidleepñerejañinkarjeḷā. | Wemustrevivesomeofourwaningcustomssuchasleepdancingbyteachingourchildreniftheydon'talreadyknowhow. | leep |
| itūk(i) | Raaritūk(i)mejānJaṃjen. | TheypluckedoutSamson'seyes. | itūk |
| Itūki | Itūkitokmejānekṇe | Couldyoupluckoutthefish'seyesandbringthemhere. | itūk |
| ititūk(i) | Jabititūk(i) mejaṃ | Don'trubyoureyes. | itūk |
| ititūki | Raarititūkimejānekko. | Theypluckedouteyesofthefish. | itūk |
| kabbtūktūki | Kwōnjabkabbtūktūkitokdānṇebwekōmjādbūtūktūk. | Don'tspraythewaterorwe'llgetallwet. | būbtūktūk |
| buuki | Kōttaranallọkembuuki. | Waittillitcomeswithinrange,thenshootit. | allọk |
| | Rōkōpooḷeruuroreoimbuuki. | Theychasedandshottheassassin. | ruuror |
| | Iḷakreilọkejalejebueoinitōnbuukiri-kọọteo. | AsIwaslookinghewasaimingtoshootthethief. | alej |
| Rōbuuki | Rōbuukikeejduojtok. | Hewasshotashesteppedout. | ke |
| | Ejitanmūwōtakrōbuukiimlel. | Ashewascraninghisnecktoseebetter,hegotshotatandhit. | mū |
| allōñijuuki | Eklejiaeṇejallōñijuukiwōṇāānṃōnjarkāāleṇaer. | Thatcongregationisusingtheirmonthlycontributionstobuildtheirnewchurch. | allōñ iju |
| aluuki | Lioeṇejaluuki ṃarṃareṇ. | Theladyisstringingthealushellsintoanecklacelei. | alu |
| kōbaḷuuki | Jabkōbaḷuuki. | Don'trebuffhim. | balu |
| kalluuki | Jabkalluukibweeṃṃaḷkaro. | Don'tmakehimangrybecausehe'salatentpsychotic. | ṃōṃaḷkaro |
| kūḷuuki | Taṇekwōjkūḷuuki? | Whatareyougluing? | kūḷu |
| ḷuḷuuki | Juoniaanḷōṃaroijoejinoḷuḷuukitaijko. | Oneofthemenwasstartingtorollthedice.P154 | ḷuḷu |
| kattuuki | Kwōnkattuuki. | Dipit. | kattu |
| Aḷi | RejteekdoonTiṃōjimAḷi? | HowareTimojandAlirelated? | tee- |
| | EtturuṃruṃAḷiimmen. | Aliandhiswifearealwaysplayingtrump. | turuṃ |
| kōjerbali | Menkorejkōjerbali ñanbuburemaroñkimej,juubub,maañ,ekkwaḷ,dekā,imbōlōk. | Thethingsusedfordivinationcouldbecoconutfronds,shoots,pandanusleaves,sennit,stones,andleaves.S21 | bubu |
| | Menkeinrejkōjerbali ñaniieneoreak,jiljinoraanālikinanarmejeṇmejimiieneorejtōmakbweri-mejeṇejjerkakpeje. | Thesethingsareusedforthetimeof“spreadingthegravel,”sixdaysafterthetimeofdeath,whentheybelievethatthedeadrise.S14 | jerkakpeje |
| jāli | Raarṃōñākōnjāliilokeememeo. | Theyatefromjāliatthebirthdayparty. | jāli |
| | Maañkokaṇeṃōjaerjāli. | Thepandanusleaveshavebeenbeenrolledup. | jāljel |
| | Rejjālimaañkaṇ. | Theyarerollingupthosepandanusleaves. | jāljel |
| keojaḷjaḷi | Wōnṇeearkeojaḷjaḷinuknukkaṇe? | Whoscatteredthoseclothes? | eojaḷ |
| Lali | Laliwakaṇebweroḷḷwūjḷwūj. | Watchthecanoesbecausethey'rehittingeachother. | ḷuḷwūjḷwūj |
| | Laliekkaṇparijet. | Lookatthosefishattheshore. | parijet |
| | Kwōnlali ṃōkmākoijeṇeṇeimbūkitok. | Lookforthebreadfruittherebyyouandbringthemhere. | ijeṇeṇe |
| | Lalipiikkojenaerebajenebjānmweeṇ. | Stopthepigsfrommessinguptheareaoutsidethehouse. | ebaje |
| | Jedkāimlalierkiwōtniinentakkein. | Choosetreesthataregoodforpickinggreencoconutsandnotetheirlocation. | jedkā |
| MORE lali |
| ñali | Epoktakdekākobweṇokorejñali. | Thestoneshavebeendisplacedbythebuffetingofthewaves. | ñal |
| etali | Akkiiōkeebajditōbjenaajaikujkōrraanñanaōjeḷatibaibkājetimlukkuunetali.” | Andsinceit’sstilldarkwearegoingtohavetowaitfordaylightbeforeIcantakethewholethingapartandreallylookatit.”P631 | ditōb |
| | Ri-peperoiloaelōñinṂajeḷrejkwelọktokñanMājroaolepiiōimetalikienkoimbarkōṃṃankienekkarñanaikujkoimkōṇaankoanarmejroiṂajeḷ | TheMarshalleselegislatorsassembleatMajuroeachyearandreviewthelawsandalsopasslawstomeettheneedsandproclamationsoftheMarshallesepeople.S15 | kweilọk |
| jotali | Koṃrobūkiṃōñākāimjotali. | Youtwotakethesefoodsandeatonyourway. | jotal |
| kwali | Ṃottanwōtjetaōnuknukippānjetarmejraarkwali.” | “IjusthavetopickupafewclothesIgavesomepeopletowash.”P383 | kwaḷkoḷ |
| kwaḷi | Elōtkeaṃkarkwaḷipilejkaṇ? | Didyouwashtheplatesclean? | lōt |
| | Jālōtinaṃkarkwaḷikeinṃōñākā. | Youdidn'twashthesedishestoowell. | jālōt |
| | Jālōttatakeinṃōñākākwaarkwaḷi. | Thedishesyouwashedarethemostpoorlycleaned. | jālōt |
| baeḷi | Jerbaleoaneṇbaeḷipebakaṇ. | He'semployedasafileclerk. | baeḷ |
| eermeeḷi | Kwōnpakijinuknukkaṇeimeermeeḷi. | Putthosedressesinapackageandairmailthem. | pakij |
| jeli | Koṃwinjelinikaṇṇailaḷ. | Harvestthosecoconuts. | jele |
| jeljeli | Juoninjabōnkōnnaan,"Ṃōkajkajijeljeli batbati | Hereisaproverb,"Hastemakeswaste." | jabōnkōnnaan |
| pelpeli | Koṃarpelpeliiaekkein? | Wheredidyouusethescarerandcatchthesefish? | pelpel |
| ili | Wōnṇeearili lọjilñūṃ | Whomadeaholeinyourearlobe? | il |
| dāili | Kwōndāilimenṇe | Boreaholeinit. | dedāil |
| piiḷi | Kwōnkabpiiḷieōkōnṃweiukkāijkaduoji. | BillmelaterforthegoodsI'mtakingout. | piiḷ |
| Kili | Kiliwūntōṇe | Closethewindow. | kūkiil |
| | Ejkilijipijeṇan. | He'smemorizinghisspeech. | kūkiil |
| | “Kabkiliajṇe ṃōjinaṃkọkoniemjakkaṇe,”KapeneoebañanBojineo. | “Closethehatchassoonasyouputawaytheanchorline,”theCaptainsaidtotheBoatswain.P759 | koṇ |
| Ākili | Ākili (kakili)pitetokaṇe. | Peelthepotatoes. | ākilkil |
| kakili | Ākili (kakili)pitetokaṇe. | Peelthepotatoes. | ākilkil |
| | Rejbōkmāeṇ,kakili,imjooneilọjet. | Theypickthebreadfruit,peelit,andsoakitinsaltwater.S28 | jojo |
| | Rejbōkmāeṇ,kakili,imjooneilọjet. | Theypickthebreadfruit,peelit,andsoakitinsaltwater.Thebreadfruitispicked,peeled,andsoakedinsaltwater.S28 | kil |
| Ekili | Ekiliinọñeo. | Hehasmemorizedthetale. | kūkiil |
| imkili | Wōneearimkilipebakā? | Whotoreupthesepiecesofpaper? | imkilkil |
| | Jabimkilipebaṇe | Don'ttearthatpaperup. | imkilkil |
| ankili | Anbọroinankili riab | Thefavorcurryingofafake. | anbōro |
| kāilili | Kwōmaroñkekāilili likū | Canyoupleasepoptheblistersonmyback? | il |
| kañilñili | Kwōnkañilñiliaṃlukwōje. | Tieittight. | ñilñil |
| wōiḷi | Ijilānwōiḷi ḷọkbaijkōḷeṇwaanbweeneṃṃananetal. | I'mgoingtoputoilonhisbikesoitrunswell. | wōil |
| kōdapili | “Ijjañinkajjioñakbōlenebanpenbweāinwōtiḷakbajlalemeneojejwōjakdeeṇkōdapilitaijkaṇimewaḷọkbōnbōneoad. | “Ihaven’ttriedbutitprobablywouldn’tbehard,becauseitseemslikeIjustsawhowtheydoit;youjustrollthediceandthenumberofpointsshow.P167 | dāpilpil |
| tepiḷi | Eartepiḷiledikeo. | Hetempted (talkedprovocativelyto)thegirl. | tepiḷ |
| jaṃtiltili | Ri-AmedkaroilotariṇaeeoḷọkanlaḷinraarjaṃtiltiliHitlerimejeddaṃ. | InWorldWarIItheAmericansdefeatedHitlerinanendmoveandhegotsmashed. | jaṃtiltil |
| kakutiltili | Raarkakutiltili āneoimraankeinekanoojkuktiltil (ikkutiltil). | Theyputlizardsontheislandandnowadaysit'scrawlingwithlizards. | kutiltil |
| bwili | Wōnṇeearbwilijuujṇeaṃ? | Whoputgumonyourshoes? | bwilbwil |
| kabwili | Imaroñkabwilieokkōnjājee. | Icanslashyouwiththismachete. | kabwil |
| | Lalebweimaroñjirillọkimkabwilieokkōnjājee. | WatchoutbecauseImightaccidentallyslashyouwiththismachete. | kabwil |
| jibwili | Kwōjḷōmṇakinjibwili ñāāt ṃakṃōkeṇ. | Whendoyouintendtomoldthearrowrootstarch? | jibwil |
| kabwilbwili | Wōninearkabwilbwilijeain? | Whoputgumalloverthechair? | bwil |
| waanikli | Rūkadekroraarwaanikli doon | Thedrunkshastheirarmsaroundeachother'swaiststosupportthemselves. | waanikli |
| bwilli | RaarbwilliwaanToke. | TheylaunchedToke'sboat. | bwil |
| nitbwilli | Etōkeaktaibuuneoinnitbwilli āneo | Thetyphooncametodevastatetheisland. | tōkeak |
| tabōḷi | Eartabōḷiekkoimdibōji. | Hespearedtwofishatonetime. | tabōḷ |
| Edọli | Edọli ṃōkajtok. | It’scomingveryfast.P1135 | dọlin |
| kaajoḷjoḷi | Kwōnkaajoḷjoḷikōnbōbkaṇe. | Makethemgnawonthepandanuskeys. | ajoḷjoḷ |
| jikadooli | Joujimtaakiwajekruoṇeimjikadooli ñanaerkoubuub. | Pleaseputthetwofishonthecharcoalandkeepthemthereuntilthey'rehalf-done. | tōtaak |
| jọọḷi | Kwōnjọọḷiekkaṇe. | Saltthosefish. | jọọḷ |
| pooḷi | Eṃōjaerpooḷiekko. | They (asmallgroup)havesurroundedthefish. | pooḷ |
| jejepooḷi | Eṃōjaerjejepooḷi (ejjepooḷi)ekko. | Thelargegrouphassurroundedthefish. | pooḷ |
| ejjepooḷi | Eṃōjaerjejepooḷi (ejjepooḷi)ekko. | Thelargegrouphassurroundedthefish. | pooḷ |
| kōpooḷi | Koṃwinkōpooḷi ḷọk ñanturunṇauweoimkuṇaiki. | Chasethemtothatshoaloveryonderandcatchthemwiththesurroundingnet. | kuṇa |
| Kōjjatōltōli | Kōjjatōltōlijuujkaṇeaṃ. | Polishyourshoes. | jatōltōl |
| Kajuḷi | Kajuḷiineṃoktajānaṃbōkeimkatōke. | Waitfortheseedtosproutbeforeyouplantit. | juḷ |
| jipijuḷi | Komaroñjipijuḷitiroojkaṇe. | Pleaseprunethathedgeplant. | jipijuḷ |
| kuli | Ejkuli ñaniroojraṇ. | Heisaslavetotheroyalty. | kuli |
| | Ḷōḷḷapeoearkọkuliik (kulikake)ledikeo. | Theoldmanenslavedthegirl. | kuli |
| kaadeboululi | Eṃōjṇeaṃkaadeboululiajiriṇe | Stopwhirlingthatchildaround. | addeboulul |
| Ekajeboululi | Ekajeboululibōranimtolaḷtak. | Heshookhisheadandcamebackdown.P918 | jeboulul |
| tuññūli | Eartuññūlimejānekeo. | Hepluckedoutthefish'seyes. | tuññūli |
| | Jabtuññūlikeekṇe | Don'tpokethecake. | tuññūli |
| kāeñouli | Kwōnkāeñoulibōnbōnṇe | Makeitforty. | eñoul |
| Ejidduuli | Ejidduulilikrainin. | Therearelotsoftopshellsontheoceansidetoday. | jidduul |
| Ekuuli | Ekuulipeiūimemetak. | Myhandhurtwhenhesqueezedit. | kukuul |
| jikuuḷi | Itokbweinjikuuḷi eok | CometomeandI'llteachyou. | jikuuḷ |
| kajikuuḷi | Kwōnukeimkajikuuḷi. | Takehim/hertoschool. | jikuuḷ |
| jitūūli | Nitōḷeoeṇeṃōjjitūūli. | Theneedlehasbeenpickedbythemagnet. | jitūūl |
| | Kwōnkajitūūltokbwejenjitūūlinitōḷeoekarwotlọkilorọñeṇ. | Findamagnetsothatcanpickuptheneedlethatfellintothathole. | jitūūl |
| | Kwōmaroñkejitūūlinitōḷeoearwōtlọkilorọñe. | Wouldyoupickuptheneedlethatfellintotheholewiththemagnet. | jitūūl |
| ami | Koṃwinjabalñūrñūrakkoṃwinkwaḷọkami ḷōmṇak | Don'tmumblebutspeakoutloudandtelluswhatyouthink. | alñūrñūr |
| | Earutiejkeejpādiloami. | Hewashighinrankinthearmy. | ami |
| | Ikueaakintakaṇeami? | Whyareyoupeopleriding (walking)backandforth? | ikueaak |
| | Taṇeekōjedkajuukamiilọkjānānin? | Whatmakesyoutoleavetheislandsosuddenly? | jedkaju |
| | Koṃwinjabkappokamijideimāinwōt ñekoṃajri. | Stopbeinglikechildrenpolishingapples. | kappok jide |
| MORE ami |
| iaami | Wōniaamiearkapiolōteijeṇe? | Whichoneofyouspilledthevioletpaintthere? | piolōt |
| kōjeāmi | Kōṃanṃankōjeāmi ṇai ṃōṇe | Makeyourselvescomfortableatthehouse. | kōjea- |
| Eḷmāmi | Eḷmāmikekōmikwōleakkōmiabwinjerbal? | What'swithyoupeople,you'rehungryandyetyoudon'twanttowork. | eḷmān |
| Naṃnaṃi | Naṃnaṃijeibkaṇe. | Rinsethosecoconutsapbottles. | jeib |
| rami | Kōjrorami. | Let's (thetwoofus)playrummy. | rami |
| etami | Bajaiboojojimikerejbaetami ñankiin. | You'reallsomarvelousthey'restillmentioningyournamestothisday. | aiboojoj |
| CMI | KwaarbōkkekilaajinjiñaeṇiloCMI? | DidyousignupfortheartclassatCMI? | jiña |
| ineemi | AnijearkōjeraṃṃanAdamimEveimba,"Koṃroentimọọnimwōrḷọk,bweroineemirenajedeedioonlaḷ. | GodblessedAdamandEveandsaid,"Befruitfulandmultiply,sothatyouroffspringwillspreadbeallovertheworld." (Genesis1:28) | timọọn |
| ṃweiemi | “Kōpoojtokaolepṃweiemi ñanwainbwejiljinoawajejeblaak,”Kapeneoekkōnonotokikōtaanmeme. | “Bringallyourthingstotheboatbecausewearegoingtosetsailat6o’clock,”theCaptainsaidtomebetweenbites.P379 | kōtaa- |
| taiṃi | Kwōmaroñketaiṃitokinjine? | Couldyoupleasegivethisengineatune-up? | taiṃ |
| obataimi | Iarobataimimene. | Iworkedovertimeonthis. | obataim |
| peimi | Koṃwinjakejibwileoimletokpeimi. | Beconsiderateandgiveusahelpinghand. | jake jibwil |
| | Epetḷọkpeimijānṃokta | You'regettingwarmedup.You'regettingbetterthanbefore. | pet pā |
| kaiiṃi | Kwōnjabkaiiṃiloaṃkattōrbwejenaajitaak. | Don'tdrivesofastorwewillhaveanaccident. | iiṃ |
| Aijkudiimi | Aijkudiimi ḷọkkeekṇekijen. | Pouricecreamonhiscakeforhim. | aij kudiiṃ |
| | Tauninanaijkudiimi ḷọkkeekiiōjānkeekiieṇ? | Whydoesthispieceofcakehavemoreicecreamontopofitthanthatoneoverthere? | aij kudiiṃ |
| Eaijkudiimi | Eaijkudiimiioontebōḷṇeippaṃ. | You'vemessedupthetablewithyouricecream. | aij kudiiṃ |
| būḷaajpiimi | Jabbūḷaajpiimibweenaajlilu (illu). | Don'tblasphemehimorhe'llgetangry. | būḷaajpiim |
| jiṃi | Ejjiṃiwaeṇ. | He'sworkingonthetwoendpiecesofthecanoe. | jiṃ |
| aiboojojimi | Bajaiboojojimikerejbaetamiñankiin. | You'reallsomarvelousthey'restillmentioningyournamestothisday. | aiboojoj |
| rakimi | Eṃōjrakimijikineo. | Theplacehasbeenplundered. | rakim |
| lim(i) | Kwōnlim(i)jakikaṇe. | Foldthosemats. | lemlem |
| limi | Eḷapanbwilọkwōjkwōjaṃkarlimipakije. | Youwrappedthispackagesloppily. | buḷọkwōjkwōj |
| | Ḷeoedeḷọñḷọkilowaanruuṃeoimḷakdiwōjtokejjibweruoḷoobwinpilawā,eṃōjanlimikōnpebabūrawūn,ejjaāindeeoaermāāṇāṇkerejkabmattok. | Themanwentintoaroomandwhenhecamebackouthewasholdingloavesofbread,alreadywrappedinbrownpaper,stillwarmfromtheoven.P264 | būrawūn |
| | KeikarrọọllaḷḷọkibarioonJemaejlimijakikoimkọkoni. | WhenIwentbackdownIsawFatherfoldingthesleepingmatsandputtingthemaway.P823 | koṇ |
| | Jejkōjeekmokwaṇeṇ,imñeeṃōrā,liminailowaanmaañ. | Weputitunderthesun,andwhenitisdry,wrapitinpandanusleaves.S12 | mokwaṇ |
| ālimi | “EṃōjaōālimiLikabwiro,”iba. | “IalreadybailedallthewateroutoftheLikabwiro,”Isaid.P352 | ālim |
| | Ikarjabbarkōnonoakibartolaḷḷọkimālimidāneobweeḷapḷọk. | Ididn’tsayanythingelse,butwentbelowagainandstartedbailingwater,becausetherewasalotofit.P987 | ānen |
| | Keekarmaataōālimi,ibarwanlōñḷọk | WhenIwasdonebailing,Iwentbackupondeck.P989 | ālim |
| ilimi | Bōlenwōjkeeokwaarilimiekamelkwarkwarebūruoṃ. | Maybethewhiskeyyoudrankgotyourthroatcloggedup. | melkwarkwar |
| | Ilimiimkōmaate. | Drinkitallup. | idaak |
| | Ebawōtdānninidaakimḷakilimi eṃṃōj | Hethoughtitwasdrinkingwaterandwhenhedrankithethrewup. | ba wōt |
| | Ṃōjinaōilimidāneoliṃō,ioḷọklikḷọkioonjakiko. | AfterIfinisheddrinkingmywater,Ifellbackwardsontothesleepingmats.P814 | oḷọk |
| kilimi | Koṃwinḷōmṇakkōnarmejemjabmejelkilimi. | Beconsiderateanddon'tbesopresumptuous. | mejel kil |
| Eliṃliṃi | Eliṃliṃikapinwain. | Thisboathasamossybottom. | liṃliṃ |
| iṃiṃi | Eḷapaniṃiṃiiaarrainin. | Therearelotsofiṃiṃatthelagoonsidetoday. | iṃiṃ |
| jejaajmimi | Eḷapanjejaajmimi (ejjaajmimi)raantebōḷeṇ. | Piecesofsashimiarealloverthetable. | jaajmi |
| ejjaajmimi | Eḷapanjejaajmimi (ejjaajmimi)raantebōḷeṇ. | Piecesofsashimiarealloverthetable. | jaajmi |
| kūtimtimi | Eṃōjṇeaṃkūtimtimiajriṇeaolepiieṇ. | Whydon'tyoustopwrappingthatbabyupallthetime.? | kūtimtim |
| Kūtimi | Kūtimi ṃōñā ṇebweenjabḷọñḷọñ | Coverthatfoodsothatthefliesdon'tgetonit. | kūtimtim |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | bọrōk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | jukjuk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | kallib |
| jaajmi | Ājinjaajmi. | Justrightforeatingraw. | āj |
| | Jaajmiinekrotṇekijōṃ? | Whatsortoffishyouhavethereforsashimi? | jaajmi |
| | Ejjoiuiujaajmieokijō. | Mysashimihadshoyualloverit. | joiu |
| | Ḷōṃae,jemānjaajmi,”KapeneoekarbakeeloandedeḷọkanBojineojiḷait. | “Heyguys,let’seatsashimi,”theCaptainsaidwhenhesawtheBoatswainwasdoneslicingitup.P1329 | jiḷait |
| | Epojakñanjaajmi. | Itwasreadytomakesashimi.P1317 | jaajmi |
| Jejaajmi | “Jejaajmiwōt,”Kapeneoeba. | “Itwillbegoodforsashimi,”theCaptainsaid.P1307 | jaajmi |
| kōjaajmi | Liṃaroremootinkōjaajmi tok | Thewomenwenttogetsomefishforsashimi. | jaajmi |
| Kōmi | “Kōmi ṃōṃool,”ikarikkūrḷọk ñanrūttoroimḷadikeo. | “Thankyou,”Iyelledovertotheadultsandtheyoungboy.P1281 | kōmi |
| | Eḷmāmikekōmikwōleakkōmiabwinjerbal? | What'swithyoupeople,you'rehungryandyetyoudon'twanttowork. | eḷmān |
| | Eḷmāmikekōmikwōleakkōmiabwinjerbal? | What'swithyoupeople,you'rehungryandyetyoudon'twanttowork. | eḷmān |
| arromi | Ejadinutiejimjidikwōtammānarromiteeñkikoieimjidikwōtammānroñjakeainikien. | Itwasratherhighandwecouldbarelyseeitslightsorhearthesoundofitsengine.P930 | arrom |
| ruk-buōmi | Koṃmaroñruk-buōmiiloejoujindekāeṇilik. | Youmaycollectyourthrowingstonesatthepileofstonesattheoceansideofhere. | ruk-bo |
| RMI | JuonjiṃweakmaroñeoeṃōjkapeneiuṃwinJemānāeeoanRMI;barāinwōtjuonjiṃweakmaroñeoeṃōjkapeneiuṃwinjemānāeeoanjuonbarlaḷ. | ArightorauthoritythathasbeenpromulgatedbytheConstitutionoftheRMI;alsoarightorauthoritythathasbeeninstitutedandconfirmedintheconstitutionofanothernation (definitionof'constitutionalright'fromLegalGlossary). | jemānāe |
| | USimRMIrejjeṃdoonkōnbujenṇeilōtaerro. | TheUSandtheRMIareworkingtogethertomeettheircompactagreements. | jeṃdoon |
| kumi | Eḷapankarkumiiniakiukoaitwerōk. | Thebaseballteamshadahighlydisputedgame. | aitwerōk |
| | Earkiaajñankumi eo | Hewascatcherfortheteam. | kiaj |
| | Raarebbōktokbuimṃaanpāik (ṇaṃaanpāān)kumi eo | Theybroughtgunsandarmedthegroup. | ṃaanpā |
| | Rōpejajuukkumieoan. | Histeamgotclobberedatthegames. | pejaju |
| | Koṃwinpinnikikumieṇadbwerenkōkōḷoḷo (ekkōḷoḷo)imwiin. | Youmustcheerourteamsotheycanbeenthusedtowardwinning. | pinnik |
| MORE kumi |
| kọuṃuṃi | Kwōnkọuṃuṃi ippaṃ | Lethershareyouroven. | uṃuṃ |
| kakuuṃuṃi | Kwōnkabkakuuṃuṃi ippaṃ | Seethatyoushareyourcombwithher. | kuuṃuṃ |
| iuwuṃuṃi | Raariuwuṃuṃiiuko. | Theyhavebakedthesproutedcoconutsintheirshells. | iuwuṃuṃ |
| | Kwōmaroñkeiuwuṃuṃiiukākijerro? | Couldyoudomeafavorandbakethesesproutedcoconutsforus? | iuwuṃuṃ |
| Almaroñūmi | Almaroñūmiearkōṃṃanbweentōprakjerbalḷapḷapeoadwōj. | Yourcooperationenabledustocompletethegreatprojectofours. | almaroñ |
| ittūṃtūṃi | Kwōnjabtūtūṃtūṃi (ittūṃtūṃi)wūjoojkaṇe. | Don'tkeeppullingupthatgrass. | tūṃtūṃ |
| tūtūṃtūṃi | Kwōnjabtūtūṃtūṃi (ittūṃtūṃi)wūjoojkaṇe. | Don'tkeeppullingupthatgrass. | tūṃtūṃ |
| ni | Ajriroraṇrejikkureimallitotoilokimejān nieṇ. | Thechildrenandplayinganddanglingontheleavesofthecoconuttree. | allitoto |
| | Bukun ni. | Coconutgrove. | bukun |
| | Jājeeoeṇidipin nieṇ. | Themacheteisatthebottomofthatcoconuttree. | dāpi- |
| | Idaak nibweenkadipeneok. | Drinkcoconutsmakesyoustrong.Drinkacoconutsothatitwillstrengthenyou. | dipen |
| | Ḷeoeṇejenōktok nieṇ. | Heisknockingdownsomecoconuts. | enōk |
| MORE ni |
| ñi | Eorkekeinarar ñi? | Doyouhaveatoothpick? | arar |
| | Ear ñiimṃane ḷadikeo. | Herevengedandkilledtheboy. | ñi |
| | Eteepjuon ñi. | Atoothisextracted. | teep |
| | Ri-kaññōrñōr ñieoṇe | That'stheteethgrinder. | ñōñōrñōr |
| baani | Kōjroṃōkbaani. | Let'splaythegameofbaani | baani |
| pāāñi | Kwōnpāāñi ṃanikānājū. | Putmymoneyinthesafe. | pāāñ |
| ijuboñ-ijuraani | Ebarbōjrakammānkarkōnonoakkōmmānijuboñ-ijuraaniaḷaḷkoñanmaatier. | Westoppedtalkingandkeptatituntilthereweren’tanyboardsleft.P755 | ijuboñ-ijuraan |
| | Ebarbōjrakammānkarkōnonoakkōmmānijuboñ-ijuraaniaḷaḷkoñanmaatier. | Westoppedtalkingandkeptatituntilthereweren’tanyboardsleft.P755 | maat |
| atowaani | “Ekwelalekwaaratowaani,”Jemaeba. | “Yeah,don’tunderestimatetheirstrength,”Fathersaid.P1051 | atowaan |
| kombani | Ibanellolojikkakiiōbweeḷapanakāñankombani. | Ican'tgetanycigarettesbecausethecompaniescan'tgetany. | akā |
| koṃbani | Ejbọọjñankoṃbani in | He'sthiscompany'sboss. | bọọj |
| | Ejilānidaakippānkoṃbanieṇan. | He'sgoingoutdrinkingwithhisbuddy. | koṃbani |
| | Ejmānijainkoṃbani eṇ | He'sthemanagerofthatcompany. | mānija |
| | Jāākinkoṃbanitaṇeaṃ? | Yourcheckisfromwhatcompany? | jāāk |
| | Raarbaereri-jerbalinṂajeḷroilokoṃbanieoḷọk ḷọkoooṃejejwūdinjuonepād. | TheMarshalleseemployeesinthecompanyweregraduallyfireduntilnotoneremained. | baer |
| MORE koṃbani |
| jāni | Kwōjabinojeikḷọkjāniwakein,iaḷiṇmourkokein. | Don'tdriftawayfromthesecanoes,theseareyourpassestolife. (Don'ttakethingsforgranted.) | inojeik |
| | Kwōnamānjāānkaṇeaṃbwekwōnaajmejjāni. | Spendyourmoneynowbecauseyoucan'ttakeitwithyou. | amān |
| | Komaroñkejeiḷọkkatakkoearjakojāni? | Couldyouwritedownthoselessonshemissedwhenhewasabsent? | jei |
| mejjani | Aolepjeḷaraṇeaṃmejjani wōt | Yourcrewmembersareasorrybunch. | mejjani |
| oḷañi | “Eapdikḷọkkōtoinimwōtkeinakejjañinlukkuunṃōṃan ñanlewūjḷā,”Kapeneoejkabbaroḷañikeejjiljinoawajọteeneo. | “Thewindandrainhavedieddownbutnotenoughtoputupthesail,”theCaptainutteredatabout6o’clockintheevening.P788 | waḷañi |
| būḷañi | Enanaadmourñejejbūḷañikatakkoad. | Wedon'tfeelwellwheneverweflunkanyofourcourses. | būḷañ |
| māni | Nuknukmānimeneoejkōṇake. | Theclothingsheiswearingisthin. | māni |
| ṃani | Arōkṃani. | Greedyformoney. | arōk |
| | Jenaajkōjjemọọjeṃanikeinekkarñanjoñanarmej. | We'llappropriatethemoneyaccordingtopopulation. | kōjjemọọj |
| | Kōjparokṃanikaṇenājiṃ. | Saveyourmoney. | kōjparok |
| | Kwōnpāāñiṃanikānājū. | Putmymoneyinthesafe. | pāāñ |
| | Jenainiṃanikeinadimwiaikijuoninjin. | Let'spoolourmoneytobuyanengine. | ae |
| MORE ṃani |
| amāni | Ekjọọḷkabekṃōṇakṇakekkāwōtaerkōṃṃaniloaelōñkoilikinmereikeakejjeḷọkarmejinamāni. | Saltfishanddriedfisharerarelymadeonouterislandsthathavelotsoffishandnoonetoconsumethem.S27 | kōkā |
| | Ekjọọḷkabekṃōṇakṇakekkāwōtaerkōṃṃaniloaelōñkoilikinmereikeakejjeḷọkarmejinamāni. | Saltfishanddriedfisharerarelymadeonouterislandsthathavelotsoffishandnoonetoconsumethem.S27 | ek |
| | Ekjọọḷkabekṃōṇakṇakekkāwōtaerkōṃṃaniloaelōñkoilikinmereikeakejjeḷọkarmejinamāni. | Saltfishanddriedfisharerarelymadeonouterislandsthathavelotsoffishandnoonetoconsumethem.S27 | amān |
| | Ekjọọḷkabekṃōṇakṇakekkāwōtaerkōṃṃaniloaelōñkoilikinmereikeakejjeḷọkarmejinamāni. | Saltfishanddriedfisharerarelymadeonouterislandsthathavelotsoffishandnoonetoconsumethem.S27 | lik |
| emāni | Kwōnkajemejeledikeṇbweemāninuknukeṇan. | Youshouldhavethegirlwearaslipbecauseherdressisthin. | jemej |
| | Kwōnjemejbweemāninuknukṇeaṃ. | Wearaslipbecauseyourdressisthin. | jemej |
| kōmṃani | Juoniaanri-ininro,kōrāroimraarkōmṃaniinkein,eṃōjanbōkkakkije. | Oneofthewomenwhomadethesegrassskirtspassedaway. | inin |
| kōṃṃani | Wāweenaerkōṃṃani,rejkibwijiñan ñeepodāninnāmjimeeṇetōrereinakaparetōrereinkōnkaajliiñakdekābweenjabrōṃtōrereinimkōṃṃananettoon. | Thewaytheymakethem,theydigdownuntilitisnearwater,thencementthesidesbutputarimarounditwithanoildrumorstonessothatthesidesdon’tcrumbleandmakeitdirty.S22 | apar |
| | Ri-wūnoreinraarṇoojwūnokoaerimwāweenkōṃṃaniimkwaḷọkwōtñanronukwierimjerāer. | Thesemedicalpracticionerskepttheirmedicinesandhowtousethemsecret,andrevealedthemonlytotheirfamiliesandfriends.S8 | ṇōṇooj |
| | Kainṃōñārotkaṇrejkōṃṃani? | Whatsortoffoodsaretheypreparing? | kain |
| | Earitokri-kakijānIuunibōjitieṇanAwaiimraarkatakinri-peperowāweenkwelọkimbarmenkojeteḷaptokjāerñankōṃṃanikwelọkkoankien. | ProfessorscamefromtheUniversityofHawai‘iandinstructedtherepresentativesonimportantpointsofhowtomeetandholdlegislativesessions.S16 | pepe |
| | Ri-wūnoreinraarṇoojwūnokoaerimwāweenkōṃṃaniimkwaḷọkwōtñanronukwierimjerāer. | Thesemedicalpracticionerskepttheirmedicinesandhowtousethemsecret,andrevealedthemonlytotheirfamiliesandfriends.S8 | wūno |
| ñani | Elōñmenjekaroemaroñoktakñani. | Manythingscanbemadefromjekaro.S19 | jekaro |
| | Elōñmenjekaroemaroñoktakñani. | Manythingscanbemadefromjekaro.S19 | ñan |
| | KōnanjabwewaimkeinkōnonoiloaelōñinṂajeḷ,jetiienejwōrñūtailoaelōñkoilikinakejjeḷọkejeḷākakeṃaeiienejetalwakoñani. | BecausetherearenotenoughshipsandcommunicationgearintheMarshallIslands,sometimesthereisfamineontheouterislandsbutnooneknowsaboutituntilshipsgothere.S25 | ñūta |
| kajimettani | Eṃōjkajimettanipilawākā. | Theloaveshavebeencutinhalf. | jimattan |
| kōjeblọkwani | Ṃwijitekkaṇeimkōjeblọkwani. | Havethosefishcutinhalf. | jeblokwan |
| Ejerwani | Ejerwani ṃanikoan. | Hewastedhismoney. | jerwaan |
| jieñi | Barueoearjieñirọñko. | Thebulldozercovereduptheholes. | jieñ |
| karpeni | “Iññā,”Jemaeba,“IkarlowōtanBojinkarpenipotakjiddikkoieraaneoḷọk.Ak…” | “Yes,”Fathersaid.“IsawtheBoatswainpatchingupsomelittletearstheotherday.But…”P422 | karpen |
| aini | Kwōnañinjekekejokāinwainieoiaraini? | HaveyouchoppedthecoconutsinthepileImade? | jokā |
| | Aini ñarkaṇeñariier | Collectthosenartheyleftthere. | ñar |
| | Jenaini ṃanikeinadimwiaikijuoninjin. | Let'spoolourmoneytobuyanengine. | ae |
| | Kwōnainiwainikaṇe. | Gatherthosecoconuts. | ae |
| | Jemakabḷōṃareinruorōkarlobwejuoneoiieneṃṃaninnemraarjọkpejimainijetaerjelaḷaḷkabtiin. | Fatherandthetwomensawanopportunity,sotheywentthroughthescrapandcollectedwoodandmetalforthemselves.P18 | jọkpej |
| MORE aini |
| Raaini | Raainiarmejroṇaiturinṃōnkoeo. | Thepeoplewereassembledneartheshelter. | ain |
| jaini | Kwōjaikujjainijāākṇebwerenmaroñkōḷḷāiki. | Youmustendorsethecheckbeforeitcanbecashed. | jain |
| | Kwōjaikujjainipebaṇe āinwotjuonri-kaṃool. | Youhavetosignthedocumentasawitness. | jain |
| | Peentaeokwaarjainijāākkokake? | Whatpendidyousignthecheckswith? | kake |
| waini | Kwōnatitiikwainikaṇebwerenṃōrā ḷọk | Smokethatcoprasothatitwillgetdrier. | atiti |
| | Ebōḷoñarwaini e | Thiscopranuthasstartedtoformaspongykernel. | bōḷoñar |
| | Ebōrrāwaini eo | Thecoconutwascutinhalf. | bōrrā |
| | Ebuñlọkoṇāānwaini. | Thepriceofcoprahasgonedown. | buñlọk |
| | Ḷeoejdedeb (eddeb)waini. | Heishuskingcopranuts. | dedeb |
| MORE waini |
| juwaini | Ṃwejoejjuwainijemejeṇan. | Ṃwejoissewinglaceonherslip. | juwain |
| | Anwōnnuknukṇekwōjjuwaini? | Whosedressareyouputtinglaceon? | juwain |
| ekkeini | Ebankanoojḷapanekkeinikōjbweeḷapaniabuñkōnajriraṇnājin. | Wedon'tseeverymuchofhimbecausehe'ssobusywithhischildren. | iabuñ |
| | Eṃōjṇeaṃkōkeini (ekkeini) ṃōnkadekkaṇ. | Stopfrequentingthebars. | kōkeini |
| | Jekdọọnñeeḷeakearjabjokwōdankōkeini (ekkeini) jemān | Despitehisgreatsuccessandfamehedidnotfailtokeepintouchwithhisfather. | kōkeini |
| Aelōñkeini | Aelōñkeinitokkobbankilōkkaṇe. | PutAelōñkeinbananasinthoselargefoodbaskets. | Aelōñ-kein |
| Eaelōñkeini | Eaelōñkeini ḷọkMājrojānUtrōk. | MajurogrowsmoreAelōñkeinbananasthanUtrik. | Aelōñ-kein |
| kōkeini | Eṃōjṇeaṃkōkeini (ekkeini) ṃōnkadekkaṇ. | Stopfrequentingthebars. | kōkeini |
| | Jekdọọnñeeḷeakearjabjokwōdankōkeini (ekkeini) jemān | Despitehisgreatsuccessandfamehedidnotfailtokeepintouchwithhisfather. | kōkeini |
| pileini | Kwōnjoujinpileiniekkarñanpābōḷeanwūntōe. | Pleaseplaneitsoitcanfitthebevelofthewindowsill. | pābōḷ |
| | Taṇekwōjpileini? | Whatareyouplaning? | pilein |
| teiñi | Kwōnteiñikaareṇkōnḷalemkōḷaninkiaaj. | Pleaseputfivegallonsofgasinthecar. | tōteiñ |
| | Keejmatraijeoikkwaḷọktokkōnnọkabjuonkuwatinkọọnpiipimteiñitokjuontibatindānninidaakbwerenpojakñanaerjelrọọltokimṃōñā | Whenthericewascooked,Igotoutsomedishesandacanofcornedbeef,andfilledupapotofwaterforteasoeverythingwouldbereadywhenthethreemencamebacktoeat.P370 | kōnnọ |
| | Kājjioñjabkakkopkopeaṃteiñitāāñṇebwekōjromaroñpo. | Trynottomakeanygurglingsoundasyoufillthetankwithgasorthey'llcatchusdoingit. | kokopkop |
| | Kiiōkekwopādijin,kwōnjajibwebanōḷebweinteiñitāāñeaninjinekōnkiaj.” | Nowthatyou’rehereyoucanholdthefunnelsoIcanfilltheengineupwithgas.”P589 | banōḷ |
| | Eḷakbarḷapḷọkanlelāleimṃōtwaeo,dāneolowaejjādbūtbūtimkōṃroJemaṇokakejablilutōktōkdāneokōṃroejteiñi ḷọk ñanlowaantāāñeo. | Therolloftheboatbackandforthonthewavesstartedtointensify,andthewaterinsidetheboatsplashedandsprayedmeandFatheruntilweweresoakingwet,buttheliquidwewerepouringfromthecanneveroncespilledover.P595 | lelāle |
| MORE teiñi |
| ḷajiiñi | Kwōnḷajiiñitūraṃkaṇe. | Lashthosedrumsdown. | ḷajiiñ |
| bakkiiñi | Jājeoearbakkiiñiri-kọọtro. | Thejudgefinedtheburglars. | bakkiiñ |
| kōbakkiiñi | Kwōnkōbakkiiñibweearkadekimire. | Youshouldmakehimpayafinebecausehewasdrunkandgotintoafight. | bakkiiñ |
| jokiiñi | Ri-jokiiñeoearjokiiñiaolepenruuṃkoiṃweo. | Thehousekeeperhascleanedeveryroominthehouse. | jokiiñ |
| | Elōtaṃkarjokiiñiraantebōḷe. | Youcleanedthetabletopwell. | jokiiñ |
| ejokiiñi | Kōrāeoejokiiñijikinkōmateo. | Thewomanhascleanedthekitchen. | jokiiñ |
| kaabḷajtiiñi | Raarkaabḷajtiiñitōrereinṃweo | Theyplantedabḷajtiiñaroundthehouse. | abḷajtiiñ |
| aintiini | Wāweenkōṃṃanjāānkunjānbōbeñin,ñeejowatbōb,jejaintiiniakuṃwini. | Thewaytomakejāānkunfrompandanusis,whenitisripe,toboilitorbakeit.S12 | owat |
| wiini | Earwiinijokālōteo. | Hewonthecandidacy. | jokālōt |
| ewiini | Keejroñkeewiiniteejeoearjabjuurlaḷ. | Whenheheardthathepassedtheexam,hewasveryhappy. | jab juur laḷ |
| kọkwiini | Raarkọkwiini inne | Shewascrownedqueenyesterday. | kwiin |
| ḷaajiñi | “Bojine,etalimpukotinuknukkoaṃbweinaajḷaajiñimenọknọkkaṇeioonteek,”Jemaeba. | “Mr.Boatswain,gogetyourclotheswhileIlashdownthethingslyinglooseondeck,”Fathersaid.P407 | ḷaajiñ |
| akajini | Ejakajinijuubeṇ. | She'sputtingakajinfishinthesoup. | akajin |
| Eakajini | Eakajini ṃaḷo ṇe | Thewholelagoonisteemingwithakajinfish. | akajin |
| pejini | Kwōnpejinidānṇe | Catchthewaterinthebasin. | pejin |
| būrejini | Liṃaroraṇrejkaediṃōnamiṃōṇoeṇankuḷabeṇankōrākeinaerrobūrejiniri-kakieṇ. | Thewomenareshoppingfortraditionalwomen'smatsatthewomen'sclubhandicraftshoptogiveasgiftstothemanofthecloth. | ed |
| baijini | Earbaijinieōñanlioippa. | Hetriedtoturnmywifeagainstme (bytellingherbadthingsaboutme). | baijin |
| ikjini | Komaroñkeikjinitokekkijō? | Couldyouhavemyfishcookedonstone? | ikjin |
| kwanjini | Kwōnkwanjinimāṇe | Roastthatbreadfruit. | kwanjin |
| jinjini | Elluḷōḷḷapeoimjinjiniajriro. | Theoldmangotmadandsworeatthechildren. | jinjin |
| kappijinjini | Rejkappijinjinijiiñlijkaṇaer. | TheyareputtingspotsallovertheirT-shirts. | būbjinjin |
| bojini | Earbojinitokwaeṇ. | Hewastheboatswainonthatshipwhenitcamein. | bojin |
| kabojini | Kwōnkabojini. | Makehimaboatswain. | bojin |
| karjini | Kwōnkarjini ṃoktajānaṃtile. | Throwsomekeroseneonitbeforeyoulightit. | karjin |
| katakini | Iarkabkūbjereemṃōkakkōnankarbōdkatakiniebanṃōṃan (eṃṃan). | IgavehimalltheadviceIcouldbuthe'sbeensospoiledthatIdoubtifhe'lleverreform. | kabkūbjer |
| | Iarkatakini kūta | Itaughthimhowtoplaytheguitar. | katak |
| kōtakinkini | Kwōnjabkōtakinkini ippaṃ | Don'tlethimusesomeofyoursocksinthemeantime. | takinkin |
| kajitūkini | Kwōnṃōkkajitūkini ḷeṇeearwajjikōt? | Howaboutaskingthatmanwhyhecame? | kajitūkin |
| | Kwōnṃōkkajitūkiniearpādia? | Inquireofhimwherehewas. | kajjitōk |
| kwaḷini | Jekaroejwaḷọkjānutakinniiloiieneṇejjañinrupimjepeḷḷọkimwaḷọkkwaḷini. | Jekarocomesfromcoconutshootsbeforethetimewhentheyhaven’tyetbrokenandseparatedandsmallcoconutshaveappeared.S19 | jepel |
| nini | Jeronini koko | Let'ssharethiscoconut. | koko |
| | Kwōnninimaañkaṇe. | Poundthosepandanusleaves. | nin |
| āñini | Kwōnāñinikoṃroṃōñā | Escorthimtothetable. | āñin |
| | Kwōnāñiniimkaaewanliki. | Takehimwithyoutoshowhimhowtobecomeanexpertfisherman. | aewanlik |
| | Kwōnjaāñiniippaṃinkaalloloikiimeḷanānin | Pleasetakehimwithyouandshowhimtheisland. | allolo |
| | EarjabāñiniippāerkōnkeejtōḷọkpikōtāinwōtLurōkeoraarkupiikijānkumieoaer. | Hedidn'tgowiththembecausehewasascowardlyasLurōk,whogotfiredfromtheirteam. | tōḷọk |
| eañini | Etkekoṃwijjabeañinibweenkōkaatak (ekkaatak) lipaanto | Whywon'tyoutakehimalongsohemaylearntofishbythelipaantomethod? | lipaanto |
| Jañiñi | Jañiñiiniaṇekineōṃ? | Yoursleepingmatisfromwhichatoll? | jañiñi |
| | Juonekineōjañiñi. | Ihaveasleepingmat. | jañiñi |
| Ekañiñi | Ekañiñiankōṇanikien. | Hishorseplayisprovoking. | ñi |
| mānini | Nuknukmāninimeneoejkōṇake. | Theclothingsheiswearingisverythin. | māni |
| kāinin(i) | Renañinkāinin(i)keri-ebro? | Havetheyadornedthedancerswithgrassskirts? | inin |
| kainini | Kwōnkaininiledikṇebweenmaroñetalinebippānledikraṇṃōttan | Dressthatgirlupwithagrassskirtsoshecanjointheothergirlsinthedance. | inin |
| kowainini | Anwōninbuñūnkowainini? | Whoseturnisittoharvestthecoconuts? | buñ |
| | Wōnenaajṇakijed ṇa āneṇ ñejenaajkowainini? | Who'llfeeduswhenwegomakecopraonthatislet? | ṇakijen |
| | Ūlūlinkowaininieoaṃeke? | Isthisyourcopraaxe? | ūlūl |
| | Amijeeliienkowainini. | It'syour (threepersons)turntoharvestthecoconutandmakecopra. | amijeel |
| | Jibboñōnjekḷajjenājjinokowainini. | Themorningofthedayaftertomorrowwewillstartmakingcopra. | jibboñōnin jekḷaj |
| MORE kowainini |
| kaṃṃōleiñiñi | Taeṇejkaṃṃōleiñiñi? | What'scausingittobob? | ṃōṃōḷeiñiñ |
| kapiinini | Kwōnjakapiininiippānṃokta | Letheruseyourpinsforthetimebeing. | piinin |
| kariiñiñi | Kwōnkariiñiñibweekōṇaanriiñiñ. | Putaringonherbecauseshelikestoweararing. | riiñiñ |
| ejaññiñi | Likaoeṇedikejaññiñi ḷọkjānlikaoeṇjein. | Theyoungmanismorepatientthanhisolderbrother. | jaññiñi |
| | Ejaññiñilikaoeṇ. | Thatyoungmanisnoteasilyangered. | jaññiñi |
| jotoiñi | Jenjotoiñi ānin āned | Let'sgiveourislandageneralcleanup. | jotoiñ |
| rōpini | Earrōpini bōran | Sheworeribbonsinherhair. | rōpin |
| karōpini | Earkarōpiniledikeonājin. | Sheputribbonsinherdaughter'shair. | rōpin |
| lippini | Iarlippinieke. | Ishotthisfish. | lippin |
| | Jablippinidoonbwekoṃnaajjorrāān. | Don'tshoot (rubber)ateachotherbecauseyou'llgethurt. | lippin |
| batini | Ejbatini lieṇ | He'shavingherasasecretlover. | batin |
| | Kwōnbatinijōōtṇeaṃ. | Buttonyourshirt. | batin |
| jatini | Raarjatini iiōk | Theyputsardinesasoneoftheingredients. | jatiin |
| aintini | Kwōnaintinibōbkaṇebwerenpidodoadwōdwōd. | Boilthosepandanussothattheywillbeeasyforustochew. | aintiin |
| ḷōbọtini | Eṃōjḷōbọtiniarinānin | Thislagoonhasbeenfishedout. | ḷōbọtin |
| kọkutiñi | Rejkọkutiñi ippāer | They'relettingherskip-ropewiththem. | kutiñ |
| Bwini | Bwini ṃōkmākaṇe. | Pleasecountthosebreadfruit. | bōnbōn |
| | Kwōnbwiniekkā. | Countthesefish. | bōnbōn |
| | Rōnañinbwinikepọḷotko. | Havetheballotsbeencounted? | pọḷot |
| | Tōlienekjebanbwini. | Somanyfishwecan'tcountthem. | tōlien |
| | Elukkuunjiṃwebwini ṃaniko. | Heisextremelyprecisewhenhecountsmoney. | jiṃwe |
| MORE bwini |
| kalbwini | Ṃōkajimkalbwinibweebōj. | Betterhurryupandburythecorpsebecauseit'sswollen. | bōj |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | bọrōk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | jukjuk |
| | Ṃōjinrejkōbọrōkekōnbōlōkinmāimkimej,innāmrejjukjukiimbarkūtimikōnbōlōkimkalbwini. | Nextitispreservedwithbreadfruitleavesandcoconutfronds,thenpoundedandagaincoveredwithleavesandburied.S28 | kallib |
| aṃwin(i) | Kwōnaṃwin(i)peiṃṃoktajānaṃṃōñā | Washyourhandsbeforeeating. | aṃwin |
| kaaṃwini | Kwōmaroñkaaṃwiniilobakōjṇeippaṃ. | Youmaylethimwashhishandsinthebucketyou'reusing. | aṃwin |
| uṃwini | Emejuṃwinimāko. | Thosebreadfruithavebeenbaked. | uṃuṃ |
| | Wāweenkōṃṃanjāānkunjānbōbeñin,ñeejowatbōb,jejaintiiniakuṃwini. | Thewaytomakejāānkunfrompandanusis,whenitisripe,toboilitorbakeit.S12 | owat |
| | Ñeejemmed,kwōjuṃwiniimewaḷọklipedakjekaka. | Whenitisripe,youbakeitanditbecomesliped (bakedbreadfruit)orjekaka (breadfruitchips).S12 | memed |
| kanni | Eṃōjkekannikōbkoanwaṇe | Havethewatercontainersforyourboatbeenfilled? | kōb |
| pikinni | Earpikinnikōnjuonnuknukiaḷotiltil. | Sheworeayellowpolkadotbikini. | tiltil |
| | AiluwaannañnañinPikinni. | NoisyBikinians. | ailuwannañnañ |
| | Pikinni ailuwannañnañ | Bikini,thelandofnoisypeople. | ailuwannañnañ |
| | ĀlikinanatomiikbaaṃeodebokḷokiloṃaḷoinPikinni,eḷakajeḷḷāḷọkekiparijet. | AftertheatombombwasdetonatedintheBikinilagoon,therefollowedadelugeofdeadfishwashedupontheshoresoftheislands. | ajeḷḷā |
| | PikinniimĀnewetakrejijokoAmedkaearteejbaaṃie. | BikiniandEiniwetokarewhereAmericatestedbombs.S1 | teej |
| iPikinni | KōmareñjakeanṃweiurlaḷkeejwōtlọkbaaṃeoiPikinni. | WecouldfeelthegroundquakingwhentheH-bombwasdroppedatBikiniAtoll. | ṃweiur |
| ri-Pikinni | Emṃanadalujeanri-Pikinniraṇṃōñākōnaji. | ItwasgoodtowatchthePikinnipeopleeatingwithchopsticks. | aji |
| Ḷañinni | AjbwirōkinraankeinejjabeinwōtraankoanḶañinni. | Thetasteoftoday'sajbwirōkpandanusisnotasgoodasinthedayofḶañinni (ḶañinniwasthefirstprehistoricchiefthatcanbetracedbackfromwhomdescendantsofthepresentdayKabuachieflylineageoriginated.) | Ajbwirōk |
| jioñi | Ri-jeñakrọñrorejjioñirọñko. | Theholefillersarenowfillinguptheholes. | jeñak |
| kọkoni | KeikarrọọllaḷḷọkibarioonJemaejlimijakikoimkọkoni. | WhenIwentbackdownIsawFatherfoldingthesleepingmatsandputtingthemaway.P823 | koṇ |
| | “Kabkiliajṇe ṃōjinaṃkọkoniemjakkaṇe,”KapeneoebañanBojineo. | “Closethehatchassoonasyouputawaytheanchorline,”theCaptainsaidtotheBoatswain.P759 | koṇ |
| kọkoṇi | EjmootḷọkwōtḷeoakJemaeba,“Jerowanlaḷtakñanruuṃininjinebweinkọkoṇikeinjerbalkaṇimātiilowaanbọọkeṇnieer.” | Astheoldmanwasleaving,Fathersaid,“Let’sgodowntotheengineroomsoIcanstraightenupmytoolsandputthemawayintheirbox.”P136 | nine |
| | “Alikkarkeenaajbarrọọltokinkọkoṇikeinjerbalkāan,”ikarbaippamake. | “Obviouslyheisgoingtoreturnandputawayhistools,”Isaidtomyself.P53 | koṇ |
| | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇi ṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikujiñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | koṇ |
| | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇi ṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikujiñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | kōjeje |
| kọkọṇi | Kōmmānṃabuñimḷakdedeḷọk,erjelkōḷaakwūjḷāeoimmenkojetkōbwebwein,akñaikarreoikikōnnọkoimkọkọṇi. | WhenwefinishedeatingbreakfastthethreeofthemattachedsailandarrangedtheothernecessarysailinggearwhileIwashedthedishesandputthemaway.P836 | kōbwebwei- |
| | “Iḷaklaleeṃṃanñekōjjelbarkōrrọọlwajaḷaḷñanlowaimkọkọṇi ṃoktajānanbuñutọrṇeimkōjjeplōklōki. | “Ithinkweshouldbringallthelumberbackinandputitawaybeforethewindandrainpickupagainandspreadthemallaroundinthewater.P736 | rọọl |
| jooni | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | bukwōn |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | jojo |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | jọọḷ |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | iio |
| kattooni | Earkanoojiietaebōjlaḷettoimjabdewōtarmejrejkōjerbaleimkattooni. | Therewereveryfewcisternsinoldentimes,andeveryoneusedthemandcontaminatedthem.S22 | tōtoon |
| almaroñi | Jerbalkoanrainiinearṃōkajaertōprakkōnankararmejroalmaroñi. | Today’staskswerecompletedspeedilybecausethepeopledidthemtogether. | almaroñ |
| Toni | EwiwāweenatatinToni? | HowdoesTonywearhishat? | atat |
| | EbattipñōleowaanToni. | Tony'ssailingcanoeisslow. | bat |
| | EpādkeToniiṃōṇe? ...Bwebōtaejjokweṃwiin | IsTonyinyourhousethere?.. (You're)assumingheliveshere. | bwe bōta |
| | Tonieṇejkōṃṃanpoktakilokuḷabeṇ. | Tonyismakingadisturbanceintheclub. | poktak |
| | KarkadektataToniilobadeeo. | Tonywasthemostintoxicatedattheparty. | kadek |
| kattōñtōñi | Kwōnjabkattōñtōñijāāndekākaṇebwejouwaroñ. | Stopclinkingthosecoinsbecausewe'reannoyedbythenoise. | jāān dekā |
| akkauni | IarakkaunijedọujijeaōiṃōnKūraan. | IboughtmytrousersoncreditatGrant'sstore. | akkaun |
| kaakkauni | Rejabkaakkaunibweenanaetan. | Shewasrefusedcreditbecauseshehadabadreputation. | akkaun |
| Kaabōntauni | Kaabōntauni ippaṃ | Letherplayteeter-totterwithyou. | abōṇtọun |
| buñi | Inaajbuñi ṃadeeaṃilju. | I'llmakeahandleforyourspeartomorrow. | buñ |
| iabuñi | Jabinepatakōnaniieniabuñi koṃ | Don'tworryabouttimecatchingupwithyou. | iabuñ |
| jimañūñi | Kwōnañinjimañūñikejekaroeo. | Haveyoufermentedthecoconuttoddy? | jimañūñ |
| | Jimañūñijekaroṇe | Havethecoconuttoddyfermented. | jimañūñ |
| Kajimañūñi | Kajimañūñijekaroṇelimenri-kadekraṇ. | Havethecoconuttoddyfermentedforthedrinkers. | jimañūñ |
| bọuni | Kwōnbọunipiikṇe | Weighthatpig. | bọun |
| | Bọunimọọnkaṇ. | Weighthosecoprapieces. | mọọn |
| | Iarloaerkowatrereik(i)wainikaṇerejbọuni. | Isawthemdryonlysuperficiallythecoprathey'reweighingnow. | watre |
| Jọuni | Jọunikidukaṇe. | Throwwateronthosedogs. | jọjo |
| | Iarjọunikōndānimkọruji. | Isplashedwateronhimtowakehimup. | jọjo |
| itūñi | Jabitūñi mejaṃ | Don'trubyoureye. | itūñ |
| ititūñi | Jabititūñi mejaṃ | Don'tkeeponrubbingyoureye. | itūñ |
| Ḷattuñi | Ḷattuñipāākṇe | Packthatsacktight. | ḷattuñ |
| jibuuni | Kwōnjibuunijānpilejṇe | Spoonitoffyourplate. | jibuun |
| | Ebōkejānpeiūimjibuuni ḷọkjimettaninṇaioonraijeokijen. | Hetookitfrommyhandandscoopedhalfthecanontohisrice.P373 | bōk |
| iuuni | Joñananlijjipdojidikwōtiuuniakeokjak. | He'ssoweakinthelegsthatevenalittlepushwouldmakehimfalldown. | lijjipdo |
| | Kwōmaroñkejipañeōiuunikaare? | Couldyouhelpmepushthecar? | iuun |
| kaJuuni | KwōjaikujkaJuuniimetal. | YouneedtowaituntilJuneandthengo. | Juun |
| karwūni | Kwōnkarwūniekkaṇe. | Scalethosefishthere. | karwūn |
| loi | ÑekwōjloimenkeinkwōjeḷākeṂatteen ṇeiṃaan.” | “Whenyouseethesethings,you’llknowthatMatteenisaheadofyou.”P208 | ṃaan |
| Iloi | “Iloi,”BojineoebaimbōkjebweeojānKapeneoimjarōkjuonalinṃur | “Iseethem,”theBoatswainsaidashetookthewheelfromtheCaptainandstartedanancientnavigator'schant.P509 | lelo |
| kajaṃōṇōṇōi | Rikadōkrorarkajaṃōṇōṇōi party | Thedrunkardsmadethepartyuninteresting. | jaṃōṇōṇō |
| Jepi | Jepiakkikōkañkōñ (ekkañkōñ)kaṇeipeiṃ. | Trimthosesharpfingernailsofyours. | akki |
| | Inaajjepiwūtkaṇ. | I'lltrimthoseflowers. | jep |
| bukwelepi | Eḷapaṃbukwelepipitetokaṇe. | Youcutthosepotatoestoothick. | bukwelep |
| eaklepi | Aolepiienkwōjeaklepilolokaṇeimṃoolkekwekwōjjuonri-eaklep. | Youalwaysrobthehensoftheireggsandit'struethatyouareaneggrobber. | eaklep |
| tallepi | Kwōntallepimākaṇeimbwinitokbweinjeḷājete. | Counteverybreadfruitthereandletmeknowhowmanythereare. | tarlep |
| Nepi | ÑeejorwaanNepi,ettileñeñjeḷa. | Whenthere'saNavyshipinport,sailorsareallovertheplace. | tileñeñ |
| | Earkatakaṃbaiippānnepi ro | TheU.S.Navypeopletaughthimhowtoumpire. | aṃbai |
| kaipi | Kajiṃweimjabkaipi. | Makeitstraightanddon'tletitgetcrookedcrooked. | ip |
| | Jabkaipiaṃjelainṇe | Don'tdrawthelinecrooked. | ip |
| kajikraipi | Wōnṇeearkajikraipi? | Whomadehimthescribe? | jikraip |
| taipi | Eartaipipebaeo. | Hetypedthepaper. | taip |
| Ejjiipiipi | Ejjiipiipiankōnono.He’salwaystalkingaboutjeeps.Ejjiipiipiankōnono.He’salwaystalkingaboutjeeps.Ejjiipiipiankōnono. | He’salwaystalkingaboutjeeps. | jiip |
| jeepsEjjiipiipi | Ejjiipiipiankōnono.He’salwaystalkingaboutjeeps.Ejjiipiipiankōnono.He’salwaystalkingaboutjeeps.Ejjiipiipiankōnono. | He’salwaystalkingaboutjeeps. | jiip |
| | Ejjiipiipiankōnono.He’salwaystalkingaboutjeeps.Ejjiipiipiankōnono.He’salwaystalkingaboutjeeps.Ejjiipiipiankōnono. | He’salwaystalkingaboutjeeps. | jiip |
| tiipi | Ijajealwōjtiipi. | Idon'twatchtv. | alwōj |
| | Nañinmejkorōḷḷaprejaolepitokjānaelōñinpālle,ainwōtpoliokabtiipi. | Majordiseasessuchaspolioandtuberculosishaveallcomefromforeigncountries.S7 | nañinmej |
| kaaiḷḷipi | Ejkaaiḷḷipi ṃaan ṃadekaṇan. | He'salwaysusingbluntpointedspears. | aiḷip |
| pipi | Ejpipiijeṇiuṃwinjidikiien. | He'stakingashortnapthere. | pipi |
| jikraipipi | Ejjikraipipikweḷọkeo. | Themeetinghadenoughscribesattending. | jikraip |
| ḷōkatipi | Jabḷōkatipi jatūṃ | Don'tteaseyourbrother. | ḷōkatip |
| kajuipi | Kwōnkajuipi. | Lethimplayjuip | juip |
| jokkwōpi | Kwōnjokkwōpimākā. | Makethesebreadfruitintosoup. | jokkwōp |
| ṃupi | Ijjilkinḷọkeokbwekwōnṃupibōtaabkwōnaajmakekōḷḷāoṇeaṃ. | I'msendingyoutothemovies,butyou'llhavetopayyourownway. | bōtaab |
| | Ekabūroṃōjṃōjṃupi eo | Themovieissad. | būroṃōj |
| | Kweātiaaṃiloṃupieoboñ? | Whowaswithyouatthemovielastnight? | iaa- |
| | Earjālleplepnabōjānṃōnṃupi eo | Helayfaceupoutsidethemovietheatre. | jarleplep |
| | Ekaamijakṃupi eo | Themoviewasscarey. | kaammijak |
| MORE ṃupi |
| kōllejari | Rōbanekōllejari er | Theycouldn'toutmaneuverthem. | kōllejar |
| Kōjjarjari | Kōjjarjarinuknukkaṇe. | Exposeandspreadouttheclothessotheycoulddryeasily. | jarjar |
| rojeri | Rejrojeri kiiō | They'resayingtherosarynow. | rojeri |
| | Kōṃrojujentoilowaimjarinrojeri. | Sowewentdownandprayedtherosary.P949 | rojeri |
| iperi | “Ekwe,kwōnkabpādwōtijeṇebweinaajekkotaklōñḷọkimiperi ḷọkioonteekilowaankōjāmṇe ḷọkimkwōnaajjibwetuḷokaeriloiieneṇijkōtḷọkibwerenjabwōtḷọkimureeokkabinjinṇe,”Jemaekarkapilōktokeō. | “Okay,juststaythere,becauseI'mgoingtodragoneendoftheboardupondeckandthroughthedoorwaywhileyouholdtheotherend;thatwayitwon’tfallonyouortheengine,”Fathersuggested.P677 | ipep |
| iri | Jabirimājṇemejaṃkōnrāākbwekwōnaajkọkurereiki. | Don'twipeyourglasseswithragsoryou'llscratchthem. | kurere |
| | Kwoaikujirijuujkaṇeaṃbwerepedkat. | Youneedtorubthemudoffyourshoes. | iri |
| | Iutūkjiiñlijeoaōimiri ḷọkmenokadueoideṃaimturinmeja. | Itookoffmyshirtandwipedthesweatfrommyforeheadandmyface.P991 | daṃ |
| | Kilenkōṃṃane,totakeṃokta, ṃōjinkwaḷe,tokālikirikōndekāpukorinnāmliklikiimkōjeeke. | Thewaytoprepareitistofirstdigitup,andafterwashingit,grinditwithcoralrocks,andthensiftitanddryitunderthesun.S20 | totak |
| | Kilenkōṃṃane,totakeṃokta, ṃōjinkwaḷe,tokālikirikōndekāpukorinnāmliklikiimkōjeeke. | Thewaytoprepareitistofirstdigitup,andafterwashingit,grinditwithcoralrocks,andthensiftitanddryitunderthesun.S20 | kwaḷkoḷ |
| MORE iri |
| ajiri | Eṃōjṇeaṃkaadeboululiajiri ṇe | Stopwhirlingthatchildaround. | addeboulul |
| | Etkekwaarapijajiri eo | Whydidyoupinchthechild? | apap |
| | Ajirirorejkōbabūbḷọk ñanjabōnāniin | Thechildrenarelookingforbutterfliestowardtheendoftheisland. | babbūb |
| | Ebabuajirieokadedeioonjakieo. | Thechildhasalreadylaindownonthemat. | babu |
| | Kwōnekpaikajiriraṇebwerenilānikkure. | Changethechildren'sclothessotheycangooutandplay. | ekpā |
| MORE ajiri |
| ñijiri | “Ekwejerojinoñijiri,”iroñanJemabañanBojineo. | “Okay,let’sstartchanting,”IheardFathersaytotheBoatswain.P839 | ñijir |
| kaajjiriri | Eṃṃanankaajjiriri. | Helooksafterachildwell. | ajri |
| | Kwomaroñkeitokkaajjiriri buñniin | Couldyoucomeandbabysittonight? | kaajiriri |
| Ekaajjiriri | Ekaajjiririleḷḷapeoippānkōrāeonejin. | Theoldladyhelpsherdaugherwithherchildren. | kaajiriri |
| Ri-kaajjiriri | Ri-kaajjiririeoamroeṇ. | That'sourhiredbabysitter. | kaajiriri |
| ibbūriri | Kwōnkōmatḷọkbweibbūriri. | HurryupwiththecookingbecauseI'mstarved. | būbriri |
| | Ibbūriri ḷọkwōt. | Iamhungriernow. | būbriri |
| | Ibbūriri ḷọkwōtkōnaōlaliṃōñākaṇe. | Lookingatyourfoodmakesmewanttotasteit. | būbriri |
| Eṃṃuriri | Eṃṃuriri ḷeeṇ | He'salwaysindebt. | ṃuri |
| Ajri | Ajriroraṇrejikkureimallitotoilokimejānnieṇ. | Thechildrenandplayinganddanglingontheleavesofthecoconuttree. | allitoto |
| | Kwōnbajeḷọkajriraṇeñanjikuuḷ. | Busthosechildrentoschool. | baj |
| | EbakkitojetajriinṂajeḷ | SomeMarshallesechildrenhaveyaws. | bakkito |
| | Kwōnboktakeajri ṇejānwōtkein. | Protectthatchildfromtherain. | boktak |
| | Kwōnbōklaḷḷọkajri ṇe | Getthatchilddownfromthere. | bōklaḷḷọk |
| MORE ajri |
| Eajri | Eajriankōnnaan. | Hespeakslikeachild. | ajri |
| tiikri | Earpinittoikijuonantiikriimtōprak. | Hestruggledforadegreeandgotone. | pinnitto |
| rojōri | Innemkōmjelkarjinoamjelrojōriimjar. | Sothethreeofusstartedtopraytherosary.P1179 | am |
| | “Enaajeṃṃanakkōjeañaikujrojōriippāndoonimkajjitōkjipañ,”Jemaekarba. | “He’llbeokaybutweneedtosaytherosarytogetherandaskforhelp,”Fathersaid.P1076 | rojeri |
| | “Ejjeḷọkmeneṇeṃṃanḷọkjānrojōri,”Jemaekarba. | “Nothingisbetterthansayingtherosary,”Fathersaid.P1177 | rojeri |
| kōjḷọri | Ewikilenkōjḷọri ṃọlekā? | Howdowestuntheserabbitfish? | kōjḷọr |
| liñōri | Kwōnliñōrikatakkaṇaṃ. | Studyyoursubjects. | liñōr |
| doori | Ikarbūkiḷọkimdoori ṇaiturierjel. | Itookbiscuitsandputtheminfrontofthemen.P963 | dedoor |
| | EjṃōjaōdoorilaḷḷọkmenkoioonwaeoakJemaekkōnonotok. | AssoonasIputthethingsdown,Fatherstartedtalkingtome.P1270 | dedoor |
| Idoori | Idooripilawākoiturierroinnemkwaḷọktokjuontūre,juonbakbōkimjakeḷọkmenkoimBojineoebōkbakbōkeoimjiḷaitijuoniaanḷoobkoimkōmjelidaakimṃōñā | Iputdownthebreadnexttothemandthenfoundatray,asmallknife,andhandedthemover,andtheBoatswaintooktheknifeandslicedoneoftheloavesandweallateanddrank.P269 | dedoor |
| ḷoori | Earjabkanoojḷaptōprakkōnkeejkabjuonalenaerkwelọkbōtabewōrruomeneḷḷapraarkarōkiñananri-Ṃaikronijiaḷoori. | Notagreatdealwasaccomplished,asitwastheirfirstsession,butthereweretwoimportantthingssetforMicronesianstofollow.S16 | kōkar |
| kōttọọri | Jeroetalinkōttọọrimerākobwebōkāiierkiiō. | Let'sgochasetheparrotfishintotheweirbecausethisistherighttideforthem. | kōttọọr |
| Erri | Erri ḷadikro? | Wherearetheboys? | erri |
| | Erriri-kōbaruro? | Wherearethecrabhunters? | baru |
| | “Errikijakrojet?”ikkajitōk. | “Wherearetheotherguys?”Iasked.P464 | kajjitōk |
| | “Errikijakrojet?”ikkajitōk. | “Wherearetheotherguys?”Iasked.P464 | kijak |
| | “Errikijakrojet?”ikkajitōk. | “Wherearetheotherguys?”Iasked.P464P464 | erri |
| Petri | AllotataPetri. | Petristammersthemost. | allo |
| jiburi | Ledikeoejjiburikuujeo. | Thegirliscuddlingthecat. | jijibur |
| | Earjiburiniñniñeo. | Shecuddledthebaby. | jiburi |
| Ejiburi | Ejiburiniñniñeobweepio. | Sheiscuddlingthebabybecausesheiscold. | jiburi |
| anbūri | Laleainbatinanbūri ṇeimwōdwōdñekwokōṇaan. | There'sapotfullofcookedAnbūripandanusandhelpyourselfifwantto. | Anbūri |
| Euri | Euri ānbwinnin ḷōḷḷapeo. | Theoldman'sbodywasswollenallover. | ur |
| juri | Jabjuribwekwōnaajkōdapitōke. | Don'tsteponitoryou'llentangleit. | dapitōk |
| | Ekorrōḷọkaḷaḷeoiarjuri. | Thetwigcrunchedundermyweight. | kor |
| ijuri | Keijtolaḷḷọkijabmejekbaibinbūṃbūṃeoaninjineoakijuriimbwilneō. | WhenIgotdownthereIdidn’tnoticethemufflerandIrubbedagainstitandburnedmyleg.P343 | baib |
| kwojuri | Lalebwebweṇekwojuri. | Watchout,youmightsteponthedung. | bwebwe |
| Ejurjuri | Ejurjuriwūnokanjōōteaō. | Thecolorofmyshirtisfading. | jijurjur |
| kūri | Enaajeddoippānñekwōjabkūri. | He'llbeinsultedifyoudon'tinvitehim. | eddo ippa- |
| | Kwōnkūribweenitok. | Callhimtocome. | kūkūr |
| | Ejabneejejñanjemānkōnaerkarjabkūrikōṃareeo. | Shecriedonherfather'sshoulderbecausetheydidn'tinvitehertothewedding. | jabneejej |
| ikūri | Lalekwaarikūrikarōkinlowaanṃweeṇ | Don'tchangethearrangementinsidethehouse. | ikūr |
| | Eṃōjikūribwebwenatoeo. | Thestoryhasbeendistorted. | ikūr |
| tiikūri | Anwōrantiikūriekaakajeikianḷōmṇak | Hiscollegedegreemakeshimthinkhe'sanimportantperson. | akaje |
| kajikuri | Kwōnjabkajikuri. | Don'tunderestimatehim. | kajikur |
| pikūri | Kwōnpikūri ṃōttanraijṇe | Brushoffthatpieceofrice. | pikūr |
| | Kwōmaroñkepikūri ḷọkmeṇọkṇọkṇe ñannabōj? | Canyoubrushoutthatpieceofdirt? | pikūr |
| | Ri-ajeeoeḷakpikūriajeeonājin,eḷọkjānanarmejro. | Whenthedrummerstartedbeatingonhisdrumtheaudiencewasamazed. | aje |
| pipikpikūri | Kwōnpipikpikūri (ippikpikūri)jakiṇe | Shakeoutthatmat. | pikpikūr |
| ippikpikūri | Kwōnpipikpikūri (ippikpikūri)jakiṇe | Shakeoutthatmat. | pikpikūr |
| kakkuri | Ijokoraarkakkuriilopataeorejpādwōtjenkwāer. | Thetracesofwhattheydestroyedduringthewarwerestillthere. | ijeko |
| ālkuri | Kwōnjabālkuri eō | Don'tturnyourbackonme. | ālkurkur |
| kurkuri | Jabkurkuribwekwōnaajkajibi. | Don'tshakeituporit'llfizzallover. | jib |
| Eluri | Eluriwaeoṇailọmeto. | Theboatwasbecalmedinthemiddleoftheocean. | lur |
| ṃuri | Ejeptōṃbakiiōakkwojjañinkōḷḷāṃurieoaṃ. | It'sSeptembernowbutyouhaven'tpaidyourdebtyet. | Jeptōṃba |
| | Eḷapaṃṃuri ippa | Youowemequiteabit. | ṃuri |
| | Epeḷankeṃurieoaṃ? | Didyougetyourdebtsquaredaway? | peḷan |
| | Ededeḷọkankōjaakeṃurieoan. | Healreadypaidhisdebt. | jaak |
| | Kōjrojeepimkaṃoolkeinaajkōrọọlwajṃurieippaṃ. | Let'sshakehandsasapromisethatIwillpaybackmydebt. | jeep |
| MORE ṃuri |
| kañuri | Kebajlowaanwaeoeokōmmānkarkabijjeie,meneojemaroñroñdeeoijoejaininkienammānkañuripetkōjko,kobaippānainikienanjejelōblōbdāneoikōtaaneḷḷako. | Theonlythingwecouldhearinsidetheboatwasthesoundofuseatingourbiscuitsandofthewatersplashingaroundbetweentheribsoftheboats.P813 | eḷḷa |
| kañurñuri | Kwōnjabkañurñuriaṃṃōñā | Avoidcrunchingwhenyou'reeating. | ñūñurñur |
| ekaaliñūrñūri | Aniroojeolājekaaliñūrñūriarmejroan. | Thechief'sangermadehispeoplemurmur. | alñūrñūr |
| uñūri | Kwōnjabuñūriiōbwekwōnaajkabūtoukiō. | Don'ttouchmeoryou'llmakemesmellallofbūto | būto |
| | Jabuñūri. | Don'ttouchher. | uññūr |
| bọuri | Iarbọurikōjeḷāeoaōiloretio. | Ireceivedmymessagebyradio. | bọur |
| Ejouri | EjouritatalikinArṇo. | TheoceansideofArnohasthemostjourur | jourur |
| ekōmouri | Wūnoeoekōmouri eō | Themedicinecuredme. | kōmour |
| kajjeururi | Taṇeejkajjeururiarmejraṇ? | Whatarethosefolksexcitedabout? | jejeurur |
| joururi | Eḷapankarjoururi boñ | Itkeptthunderingall (last) night | jourur |
| | Eḷapankarejjaromromimjoururi boñ | Itkeptlightningandthunderingallnight (lastnight). | jourur |
| Ejoururi | EjoururilikinArṇo. | TherearelotsofjoururontheoceansideofArno. | jourur |
| ejjuururi | Ejjuurore (ejjuururi) ṃweeṇkōnṃōṃaaneṃṃaan. | Thathouseisfullofmen. | jijuurore |
| turi | Kwōnañinturikeṃōṇe | Haveyouputupthebeamsonthehouse? | tur |
| tūrtūri | Kwōntūrtūriekkaṇe. | Wrapthosefishwithleaves. | tūrtūr |
| | Kōjekeimñeeṃōrā,tūrtūri ñailomaañimlukojkōnekkwalimepojakñan ṃōñā | Keepitunderthesun,andwhenitisdry,wrapitinabundlewithpandanusleavesandtieitwithsennit,anditisreadytoeat.S12 | tūrtūr |
| kaiutūrtūri | Ijitōnkaiutūrtūripāāntōreeṇan. | I'mgoingtoputalotofiutūrinhisfoodpantry. | iutūr |
| iutūri | Kwōniutūriiukaṇe. | Bundleandbakethecoconutapples. | iutūr |
| | Eariutūri ḷọk ñane | Shemadeiuturforhim. | ñan |
| | Eariutūri ḷọk ñane | Shemadeiuturforhim. | iutūr |
| juuri | Taṇekwōjjuuri? | Whatareyousteppingon? | jijuur |
| | Kwōnjabjuuri. | Don'tsteponit. | juur |
| Kajuuri | Kajuurijoorkaṇe. | Putupthoseposts. | kajjuur |
| ejuuri | Ḷaddikeoejuurineenleḷḷapeo. | Theboysteppedontheoldwoman'sfoot. | jijuur |
| ajjuuri | Ejajjuuri ṃweeṇ | Heputtingupatemporaryhouse. | ajjuur |
| Eajjuuri | Eajjuurimeḷanānin | Manyhutsarescatteredaroundthisisland. | ajjuur |
| jujuuri | Taṇekwōjjujuuri? | Whatdoyoukeepsteppingon? | jijuur |
| | Kwōnjabjujuurijakiṇe | Don'tsteponthatmatthere. | jijuur |
| | Raarjujuurijōōteoṇailaḷimettoon. | Theykeptsteppingonhisshirtonthefloorandit'sdirty. | jujuur |
| Ṃūttūūri | AnṃōkajemateekeokijeninnemeleḷọkbweeokijenṂūttūūri. | Anṃōkajateallhecouldofhisfishandgavetheleft-overtoṂūttūūri. | mat |
| | AktaḷetataṂūttūūri. | However,Ṃūttūūriisthemostpopularwithwomen. | taḷe |
| ti | Eaebōjbōj tiin. | Thisteaisn'tsweetenough. | aebōjbōj |
| | Ibōkkabwin tieoliṃōimjuonkijōjiḷaitinpilawāimṃōṃakūtbweenorjikinanKapeneojijetijo. | ItookmycupofteaandasliceofbreadandmovedovertomakespacefortheCaptaintosit.P272 | jiḷait |
| | Juoneotibatin tiejkōmatippānkọpeeolimeerroioonkijeekeo. | Apotofteawaswarmingtogetherwiththeircoffeeoverthefire.P268 | lime- |
| ati | Anwōninati? | Whoseatiisthis? | ati |
| āti | Kwōnātinuknukkaṇe. | Packthoseclothes. | ātet |
| | Ebweankōmrameijobweenṃōṃanaṃrokōmaatikeinjerbalkoimātiilowaantuuḷbọọkeo. | Therewasenoughlightforustofindallthetoolsandputtheminthetoolbox.P141 | meram |
| | EjmootḷọkwōtḷeoakJemaeba,“Jerowanlaḷtakñanruuṃininjinebweinkọkoṇikeinjerbalkaṇimātiilowaanbọọkeṇnieer.” | Astheoldmanwasleaving,Fathersaid,“Let’sgodowntotheengineroomsoIcanstraightenupmytoolsandputthemawayintheirbox.”P136 | nine |
| kōmaati | Ebweankōmrameijobweenṃōṃanaṃrokōmaatikeinjerbalkoimātiilowaantuuḷbọọkeo. | Therewasenoughlightforustofindallthetoolsandputtheminthetoolbox.P141 | meram |
| ainbati | Iloiienkaṇejkọjekñekōmijeọñōd,kōmmānejjinkadoolwot,ñejabainbatikōndānninlọjet. | Atthetimeswhenwewerefishingandhookedafish,weonlygrilledit,orboileditinapotwithseawater.P1013 | ainbat |
| batbati | Juoninjabōnkōnnaan,"Ṃōkajkajijeljelibatbati. | Hereisaproverb,"Hastemakeswaste." | jabōnkōnnaan |
| jati | Jeiimjatiroraarbowōdedoon. | Thebrothersquarreledwitheachother. | bowōd |
| | Ejkabjatiledikeṇ. | Thatgirljustgotayoungersibling. | jati |
| jeṃjati | Aolepḷadikraṇrejjeṃjati. | Alloftheboysarebrothers | jeṃjāti |
| jeṃjāti | Aolepledikraṇimḷadikraṇjeṃjāti. | Allofthosegirlsandboysarebrothersandsisters. | jeṃjāti |
| | Rejjeṃjein (im)jeṃjāti (doon) | Theyaresiblings. | jeṃjāti |
| jeṃjāānjeṃjāti | Lieṇimḷeeṇrejjeṃjāānjeṃjāti. | Thatwomanandthatmanaresisterandbrother. | jeṃjāti |
| kati | Kwōnañinkatikekaajkaṇe? | Haveyoucut (thecards) yet | kat |
| jeḷati | Ekarjeḷatibaibkowōtmeejeḷākerōboṇkōnpeinael. | Heonlytookofftheonesheknewwerecloggedwithpaintoil.P714 | boṇ |
| | Akkiiōkeebajditōbjenaajaikujkōrraanñanaōjeḷatibaibkājetimlukkuunetali.” | Andsinceit’sstilldarkwearegoingtohavetowaitfordaylightbeforeIcantakethewholethingapartandreallylookatit.”P631 | ditōb |
| | “Kapene,ijjabḷōmṇakimaroñjeḷatibaibkāāinwōtaṃbakōnkeejemramḷaaṃe,”Jemaekarba. | “Captain,Idon’tthinkIcantakethepipesapartasyousuggestbecausethislampisn’tgivingoffenoughlight,”Fathersaid.P655 | jemram |
| | “Ekwe,aolepbaibkāikarjeḷatiimboṇ,”Jemaeba. | “Well,allthepipesIhavetakenoffsofarareclogged,”Fathersaid.P724 | im |
| | “Aolepānlowaanbaibkāiaarjeḷatiimboṇkōnpeinael. | “ThepipesIremovedareallcloggedwithpaintoil.P630 | im |
| ewāti | Tiṃoṇeoekakkeilọklioimeinwōtñeewāti wūdeakeak | Thedemonmadehershriekasifshewasgoingberserk. | kōkeilọk |
| kabbwijetjeti | Kwōnjabkabbwijetjetinuknukkaṇ. | Don'tlettheclothesgetthesmellofthesea. | būbjetjet |
| iti | Ijitiakebantokbweeṃōḷọwi. | Ikeepstrikingthematchbutitwon'tlightupbecauseit'swet. | it |
| | Ebarbōjrakaōroñaerrokōnnaaniuṃwinjetminitbweiroñainikienanjuoniaerroitijuonmājet. | AfterafewminutesIcouldn’thearthetwoofthemtalkinganymorebutIdidhearthetwoofthemlightamatch.P1078 | iaa- |
| aiti | Iarbōkḷọkjōōteaōbweenaititokinne. | Itookmyshirttoheryesterdaysoshecouldsewuptherip. | ait |
| raaiti | Bwilijmāāṇroraaitiri-kọọteoṃoktajānanko. | Thepolicenabbedtherobberwasbeforehegotaway. | ait |
| baiti | Earankōṃadeembaiti. | Hehithimwhenhewasn'tlooking. | ankōṃad |
| | Wōnṇeearbaiti mejaṃ | Whogaveyouablackeye? | bait |
| ebaiti | Ḷeoebaitibọọtinlioippān. | Themanpunchedhiswifeinthenose | bait |
| kōbaiti | Rōnaajkōbaitierrobuñniin. | Theywillmakethemfighttonight. | bait |
| jiḷaiti | Idooripilawākoiturierroinnemkwaḷọktokjuontūre,juonbakbōkimjakeḷọkmenkoimBojineoebōkbakbōkeoimjiḷaitijuoniaanḷoobkoimkōmjelidaakimṃōñā | Iputdownthebreadnexttothemandthenfoundatray,asmallknife,andhandedthemover,andtheBoatswaintooktheknifeandslicedoneoftheloavesandweallateanddrank.P269 | dedoor |
| | Kwōnjiḷaiti ḷoob ṇebwejenṃōñā | Wouldyousliceuptheloafsowecanhavesomebread? | jiḷait |
| | Ewiri-jiḷaiteobweenjiḷaiti ḷoob ṇe | Who'sgoingtoslicethatloaf? | jiḷait |
| taanṃaiti | Raartaanṃaititoḷeo. | Themountainwasdynamited. | taanṃait |
| Taiti | Ri-kajikearojānTaiti remottok | ThehipdancersfromTahitiarehere. | kajikia |
| Jiiti | Jiitibūtoñṇe | Putasheetonthemattress. | jiit |
| riiti | Eṃōjdeaōjinoriitibokeo. | Ijuststartedreadingthebook. | de |
| | Ewibokeoejrejetanbokeijriiti? | WhereisthebooktogowiththisoneI'mreading? | rejeta- |
| | Eḷaññekwaarkijenmejjānjinoun,kemijkejatdikdikbweiloawainkwōjriitipeijin,kwōmaroñkōnonoimmeḷeḷekajinṂajeḷ | Ifyouhavebeendiligentfromthebeginning,wehopethatwhenyoureadthispage,youareabletospeakandunderstandMarshallese.S29 | kijenmej |
| | Eḷaññekwaarkijenmejjānjinoun,kemijkōjatdikdikbweiloawainkwōjriitipeijin,kwōmaroñkōnonoimmeḷeḷekajinṂajeḷ | Ifyouhavebeendiligentfromthebeginning,wehopethatwhenyoureadthispage,youareabletospeakandunderstandMarshallese.S29 | kōjatdikdik |
| Kajiitiiti | Kajiitiitibutōñṇe | Putenoughsheetsonthemattress. | jiit |
| ḷwiiti | Ejjeḷọkkōkeroroakmeneokwōjroñdeoainikienaerjelḷwiitikabwinkọpekokabekkopkopindāneoilowakeejeṃṃōḷeiñiñwaeo. | Therewasnotalkingornoiseexceptfortheirslurpingfromtheircoffeecupsandthesloshingofthewaterinsideastheboatrocked.P276 | ṃōṃōḷeiñiñ |
| mwijiti | Kaeolapekeekṇeimmwijiti. | Findthemiddleofthecakeandcutit. | ioḷap |
| ṃwijiti | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | bukwōn |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | jojo |
| | EttōḷọkkōppaḷpaḷanBojineokarṃwijitiekeo. | ItwasequallyamazingtowatchtheBoatswaincutupthefish.P1315 | ṃwijṃwij |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | jọọḷ |
| | Wāweenjọọḷek,ṃoktajejkarreoikekko,imeḷañeekkillepmenkojejṃwijitiimkōṃṃanbukwōnjidik,akeḷañeekjidik,jejkaioukiwōtinjooniilodānnin-jọọḷiuṃwinjuōnboñ. | Thewaytomakesaltfishisfirst,wecleanthefish,andiftheyarebigfish,wecutthemintosmallersections,oriftheyaresmallfish,weputthemwholetosoakinsaltwaterovernight.S27 | iio |
| Iuunibōjiti | Earitokri-kakijānIuunibōjitieṇanAwaiimraarkatakinri-peperowāweenkwelọkimbarmenkojeteḷaptokjāerñankōṃṃanikwelọkkoankien. | ProfessorscamefromtheUniversityofHawai‘iandinstructedtherepresentativesonimportantpointsofhowtomeetandholdlegislativesessions.S16 | pepe |
| likiti | Ḷōṃarorarkajepewōtimlikitiilojuonwōtjikin. | Themenjustlookedforjepeandgatheredtheminoneplace. | jepe |
| kumiti | Raarkumitiwainieoimkōmateṃoktajānanboñ. | Theyworkedtogetheronthecopraandfinisheditbeforenightfall. | kumit |
| Wūniti | Wūnitijabōnaḷaḷkaṇ. | Tieuptheendsofthosepiecesoflumber. | wūnit |
| piti | Kwōnpiti kokwaḷ (ekkwaḷ) ṇe | Pleasetwistthatsennit. | pit |
| | Jabkōtḷọkanjabdewōtpiti lọjieṃ | Donotletjustanybodymassageyourabdomen. | pitpit |
| | Kwōnpitilaḷbweenṃōñā | Makechumandsinkitsothefishcanbite. | pitpit |
| ekkapitpiti | Lōḷḷapeoaranjinkōkpitpiti (ekkapitpiti)ajrieobweenlelejkōnkōnellejkōnkōn. | Theoldwomanperformedtheanointingtreatmentsonthechildsothatshewouldgrowuppopular. | kōkapit |
| kōkpitpiti | Lōḷḷapeoaranjinkōkpitpiti (ekkapitpiti)ajrieobweenlelejkōnkōnellejkōnkōn. | Theoldwomanperformedtheanointingtreatmentsonthechildsothatshewouldgrowuppopular. | kōkapit |
| atiti | Ñearmejrejkōṇaankatoanekpād,rejjọọḷimkōṃṃanekjọọḷakatitiimkōṃṃanekṃōṇakṇak | Ifpeoplewanttopresesrvefish,theysaltthemandmakesaltedfish,orsmokethemandmakedriedfish.S27 | to |
| | Ñearmejrejkōṇaankatoanekpād,rejjọọḷimkōṃṃanekjọọḷakatitiimkōṃṃanekṃōṇakṇak | Ifpeoplewanttopresesrvefish,theysaltthemandmakesaltedfish,orsmokethemandmakedriedfish.S27 | jọọḷ |
| | Ñearmejrejkōṇaankatoanekpād,rejjọọḷimkōṃṃanekjọọḷakatitiimkōṃṃanekṃōṇakṇak | Ifpeoplewanttopresesrvefish,theysaltthemandmakesaltedfish,orsmokethemandmakedriedfish.S27 | ñe |
| | Ñearmejrejkōṇaankatoanekpād,rejjọọḷimkōṃṃanekjọọḷakatitiimkōṃṃanekṃōṇakṇak | Ifpeoplewanttopresesrvefish,theysaltthemandmakesaltedfish,orsmokethemandmakedriedfish.S27 | ṃōṇakṇak |
| kajiititi | Komaroñkekajiititibutoñṇe | Couldyouputasheetonthemattress? | jiitit |
| Ebbūttiti | Ebbūttiti ḷeeṇ | Hehaswartsalloverhim. | būtti |
| kūrọọjti | Keekartōparkūrọọjtieo,ebuñjenōṃḷakbwijbwij,ekālōñḷọkimjokioonimjijet. | Whenhereachedthecross-stickatthetopofthemast,hesuddenlystartedkicking,thenhejumpeduptothetopandlandedonitandsatdown.P1192 | bwijbwij |
| | Keekartōparkūrọọjtieo,ebuñjenōṃḷakbwijbwij,ekālōñḷọkimjokioonimjijet. | Whenhereachedthecross-stickatthetopofthemasthesuddenlystartedkickingthenhejumpeduptothetopandlandedonitandsatdown.P1192 | kūrọọjti |
| Ānti | AkadikeowaanĀntieṇejejjerakrōkiloṃaḷo | Andy'snewoutriggercanoeissailinginthelagoon. | akadik |
| kakōti | Raarkakōtiekko. | Theyletthefishspoil. | kōt |
| pukoti | Erkaṇbaokokwaarpukoti. | Thechickensyouwerelookingforarethere. | erkaṇ |
| | Erkākā,jāānkoaōijpukoti. | Heretheyare,mycoinsI'vebeenlookingfor. | erkākā |
| | Erkonuknukaṃkwōjpukoti. | Hereareyourclothesyou'vebeenlookingfor. | erko |
| | Erkoko,baokokwōjpukoti. | Rightovertherearethosechickensyou'relookingfor. | erkoko |
| | “Bojine,etalimpukotinuknukkoaṃbweinaajḷaajiñimenọknọkkaṇeioonteek,”Jemaeba. | “Mr.Boatswain,gogetyourclotheswhileIlashdownthethingslyinglooseondeck,”Fathersaid.P407 | ḷaajiñ |
| kọọti | Bwilijmāāṇrorejeṇakeḷeokeeeoearkọọti ṃaniko. | Thepolicesuspectthatheistheonewhostolethemoney. | eṇak |
| kōmatti | Būkiwajatabuñkāimkōmatti. | Takethesefruitandcookthem. | atabuñ |
| | Kwōnkōmattiekkaṇebwerōnaajekḷọk. | Cookthosefishbeforetheyspoil. | ekḷọk |
| | Kōjotaeoearjabjejjetanjinoebweeḷapanraelepeaerkōmattimōñāko. | Supperwaslatebecausetheyhadn'tstartedcookinguntilnoon.Supperwasn’tservedontimebecausetheyhadstartedcookinglate. | raelep |
| buwatti | Jabbuwattibaokaṇ. | Don'tshootthosebirds. | buwat |
| Peauti | Peautiañkōṇe | Payouttheropefortheanchor. | peaut |
| kōjjādbūtbūti | Kwōnjabkōjjādbūtbūtibọjetṇebwejetutu. | Don'tmakethefaucetspraybecausewe'regettingwet. | jādbūtūktūk |
| kōjjarbūtbūti | Jabkōjjarbūtbūtitokdānñanije. | Don'tsprinklethewaterthisway. | būbūtbūt |
| eọiuti | Eṃōjaereọiutiaḷaḷeo. | Theyhavelashedthepieceofwoodcarelessly. | eọeo |
| | Enjabjabdeaṃeọiutikubaakṇe | Don'tlashtheoutriggercarelessly. | eọiuti |
| ṃakūti | Ijetalinṃakūtiamiṃōṇokāaō. | I'mgoingtosellthesehandicraftitemsatthemarket. | ṃakūt |
| likūti | Aerlikūtibweenaerrūtōlekaloṃaane. | Theirmakinghimtheirleadermadehimarrogant. | loṃaan |
| | Likūtiioonaeratuanmiiñ. | Putitonmyleftshoulder. | aerā |
| | Ikarajejipetkōjkoimlikūtiiṃaanmejāerjel. | Idividedupthebiscuitsandputafewinfrontofeachofthethreeofthem.P811 | māj |
| kọkuti | Kwōnjabkọkutijeakaṇe. | Don'tputthosechairssoclosetogether. | kut |
| ikkutkuti | Jabkukutkuti (ikkutkuti) ḷọkkuḷabeṇ. | Stopfrequentingthepub. | kut |
| Ejọkkutkut(i) | Ejọkkutkut(i)anjar. | Hedoesn'tgotochurchoften. | jọkkutkut |
| Ejọkkutkuti | Ejọkkutkuti jemān | Herarelyvisitshisfather | jọkkutkut |
| kukutkuti | Jabkukutkuti (ikkutkuti) ḷọkkuḷabeṇ. | Stopfrequentingthepub. | kut |
| jañūti | Taṇekwōjjañūti? | Whatareyoucryingfor? | jañ |
| | Wōnṇekwōjjañūti. | Whoareyoucryingfor? | jañ |
| | Taṇekwōjjañūti? | Whatareyoucryingabout? | jañūt |
| Iñūti | Iñūtiwajṇeaṃ. | Windyourwatch. | iñiñ |
| | Iñūti ṇat ṇebweenpen. | Turnthenuttomakeittight. | iñūti |
| būñūti | Tọọkjidikeojeṃaanḷọkjidikanwaeṇekakōiieikiimuninanjabkarjorrāāneoilolañeoearbūñūti. | Itsrecentdry-dockingmadetheboatseaworthyenoughtohavesurvivedthestormthatbefellit. | kōiie |
| bouti | Kabbouti ḷeeṇ | Besureandvoteforhim. | bout |
| | Wōneokwaarbouti? | Whodidyouvotefor? | bout |
| kabouti | Kwōnukeimkabouti. | Youtakehimtothevotingplaceandhavehimvote. | bout |
| eọut(i) | Kwōnañineọut(i)kenijekaroeṇaṃ? | Didyoulashthatcoconutsapsproutofyoursyet? | eọeo |
| eọuti | Bojine,kwōjablukwōjejilaṇeaṃimitokkōjroeọutirākāippāndoonbwerenjabjejeplōklōkimpeḷọk. | Mr.Boatswain,securethetillerandcomeheresothetwoofuscanlashtheseboardstogethersotheywon’tspreadoutanddriftaway.P669 | jeplōklōk |
| | Ṃokta,jejkakilenutakeo,bweñeeṃṃanjoñan,jejjepeimeọuti,kọudpake,imkietakejidik. | First,weexaminetheshoot,sothatifitistherightsize,wetrimandbindit,peeloffitsend,andbenditdownalittle.S19 | kakōlkōl |
| | Ṃokta,jejkakilenutakeo,bweñeeṃṃanjoñan,jejjepeimeọuti,kọudpake,imkietakejidik. | First,weexaminetheshoot,sothatifitistherightsize,wetrimandbindit,peeloffitsend,andbenditdownalittle.S19 | kọudpak |
| | Ṃokta,jejkakilenutakeo,bweñeeṃṃanjoñan,jejjepeimeọuti,kọudpake,imkietakejidik. | First,weexaminetheshoot,sothatifitistherightsize,wetrimandbindit,peeloffitsend,andbenditdownalittle.S19 | kietak |
| | Bojineoeareọutiimkanoojinkapenetūraṃinkiaajeoioonteekinwaeobweenjabdāpilto-dāpiltak. | Theboatswainsecurelylasheddownthedrumofgasolineontheboat’sdecksoitwouldn’trollabout. | dāpilto-dāpiltak |
| kọutut(i) | Etkerejkọutut(i)pijaeṇ? | Whyaretheyputtingflowersaroundtheportrait? | utut |
| Jibuuti | Jibuutiri-kadekṇe | Kickthedrunkardwithyourboot. | jibuut |
| kajibuuti | Kwōnliḷọkjibuutkaṇeaṃimkajibuuti. | Givehimyourbootsandmakehimwearthem. | jibuut |
| būḷāwūti | Eṃōjbūḷāwūtitōrakinruuṃin. | Theceilinginthisroomhasbeencoveredwithplywood. | būḷāwūt |
| iui | Eḷapaniui āneṇ | Therearelotsofsproutedcoconutsonthisislet. | iu |
| Eetalju(i) | Eetalju(i)mourin. | Lifeisanordeal. | etalju |
| ijujui | Ejijujuijọteenin. | Therearelotsofstarstonight. | iju |
| lui | Ekōmmeñjānaerkarlui. | Shegottearsinhereyesfrombeingbawledout. | kōmmeñ |
| | Aolepiienrejlui ḷadikeṇ. | Theyarealwaysscoldingthatboy. | lilu |
| elui | Jemānelui ḷadikeonejinimeḷakkarlōr,ekarjabbarkwaḷọkjuonnaanaolepānjọteenineo. | Thefather'sscoldingsilencedhissontherestoftheevening. | lōr |
| bwi | Epādioonbwi eṇ | It'sonthedryingrack. | bwi |
| jibwi | Ekweiieneowōtkwōpojak,kwōmaroñjinojibwilōñtakaḷaḷkaṇewōtmerōkaapañaṃjerbal.” | Okay,wheneveryou’rereadyyoucanstartpassingupanyboardsthatareinyourway.”P672 | apañ |
| | Komaroñkejibwitokmenkaṇe (i)turuṃ? | Canyouhandmethosethingsnearyou? | kaṇe |
| | Rejeḷājibwirittoraṇ. | Theoldcoupleknowhowtotakecareoftheirgrandchildren. | jibwi |
| | “Kwōmaroñkejibwiwajnuknukkāarro?”Bojineoekkōnonoḷọk ñanJemakeekarrọọltokjānāne | “Canyoupassmeyourclothes?”theBoatswainaskedFatherwhenhereturnedtotheboat.P439 | nuknuk |
| | Ikarleleḷọkimejjibwiwōtakejinoñabñabijo. | Igavehimsomeandhefilledhismouthandwenttoworkonit.P1278 | ñabñab |
| MORE jibwi |
| ijibwi | Ñaijibwi kio | Iamagrandparentnow. | jibwi |
| Bwibwi | Bwibwitakinal. | Theyellownessofthesunrise. | bwibwi |
| Ewi | Ewiwāweenaṃanankeejjabṃōñā! | You'renotdoingagoodjobofchummingbecauseI'mnotgettinganybites. | anan |
| | EwiwāweenatatinToni? | HowdoesTonywearhishat? | atat |
| | Ewibọọkindilaeo? | Whereistheboxofnails? | bọọk |
| | Ewibōrrāeoaṃ? | Whereisyourripsaw? | bōrrā |
| | Ewidedḷadikeṇ? | Howoldisthatboy? | ded |
| MORE ewi |
| wiwi | Ennọkattumāilowiwiinwōn. | Dippingbreadfruitinturtlefatisscrumptious. | kattu |
| eṃṃawiwi | Ñeejkadekekadikṃōṃawiwi (eṃṃawiwi). | Whenhe'shighhe'salwaystalkative. | ṃōṃawi |
| ṃōṃawiwi | Ñeejkadekekadikṃōṃawiwi (eṃṃawiwi). | Whenhe'shighhe'salwaystalkative. | ṃōṃawi |
| jerawiwi | Joḷọkaōbōd,Jema,bweiarjerawiwi. | Forgiveme,Father,forIhavesinned. | joḷọk bōd |
| | JerawiwiwōdinikekippānKatlik. | It'sasintocommitsuicideintheCatholicreligion. | wōdinikek |
| Emmewiwi | Emmewiwiraankeinikkanbweelladikdik. | Thebranchesrustleinthebreeze (wordsfromaWotjelovesong). | memewiwi |
| Eañijwiwi | Eañijwiwi tok | Thewindiscomingingusts. | añijwiwi |
| Eowiwi | Eowiwijọkurin. | Thisturtleshelliscoveredallovertheinsidewithdeliciousturtlefat.Thisturtleshellhasfathereandthereinsideit. | wiwi |
| jerọwiwi | Iarjerọwiwi ṇaeeok. | Ihavecommittedasinagainstyou. | jerọwiwi |
| | Earjerọwiwi. | Hehascommittedasin. | jerọwiwi |
| Ejerọwiwi | Ejerọwiwi. | Hehassinned. | jerọwiwi |
| rijjerọwiwi | Kwekwōjjuonrijjerọwiwi. | Youareasinner. | jerọwiwi |
| | Eejjuonrijjerọwiwi. | Heisasinner. | jerọwiwi |
| Eokkwikwi | Eokkwikwi ḷadik ṇe | Theboyisacry-baby. | kwi |
| | Eokkwikwi ḷeeṇ | Thatmangetsangryeasily. | kwi |
| ejọkkwikwi | Ekkarñankōbauwebweejọkkwikwi. | Heisgoodindebatingbecausehe'sslowtoanger. | jọkkwikwi |
| rijọkkwikwi | Ejjuonrijọkkwikwiimekkarñanritel. | Heisslowtoangerandisfittobealeader. | jọkkwikwi |
| arrukwikwi | Ekarlukkuunarrukwikwitokjiōkōnanwaeoāindeeoioonṇoko. | Istartedtofeelverysqueamishastheboatcontinuedlikethatoverthewaves.P521 | arrukwikwi |
| Jokkwi | Jokkwieoñiū ṇe | That'smyricebowl. | jokkwi |
| kajokkwi | Raarkajokkwi. | Theywerelookingforjokkwi | jokkwi |
| katokkwi | JentankatokkwiippānḶōbao | Let'sgogetchicksfromMr.Chicken. | tokkwi |
| eiddimkwi | Kwōnjabkōkjakjekippānbweeiddimkwi. | Don'tjokewithhimashe'sedgy. | idimkwi |
| Iọkwi | “Iọkwimenkeinñerōḷokwanektakekōjeañakrejabektaki,”Jemaeba. | “Itwouldbeashameiftheywereabletohaulusbutnotallthisstuff,”Fathersaid.P1127 | iọkwe |
| pọkwi | Iarroñpọkwi ḷọkinanwōtlọk. | Iheardthesoundofhimfalling. | pọkwi |
| epọkwi | Ḷeoeṇepọkwi ḷọklaḷ. | Themanhasfallentotheground. | pọkwi |
| bukwi | Emootḷọkjānbukwirūttariṇaeeṃōjaermej. | Morethanahundredsoldiersdied. | bukwi |
| kāābukwi | Jenkāābukwikuṇaadwaini. | Let'seachofusgatherfourhundredcopranuts. | eabukwi |
| kāiāebukwi | Kōjroetalinkāiāebukwi. | Let'sgoandcatchsomerayfish. | āibukwi |
| jibukwi | Oṇāānjataeoanṃweeṇijjokweieejjibukwiruwalitoññoultaḷa. | Therentalformyapartmentisonehundredeightydollarsamonth. | oṇāān jata |
| | Ewōrkeaṃjibukwitaḷapiil? | Doyouhaveahundreddollarbill? | jibukwi |
| | Ejọkurbaatatḷooneokōnkejibukwi ọọjbawōrininjinḷọkeoie. | Theoutboardmotorboatmadespraybecauseithada100horsepowerengine. | jọkurbaatat |
| | Ekarwanlōñḷọkmeneoimḷakbōlenjibukwijiṃaneutiej,erọọlimlōkālaḷtak. | Theflarewentupapproximately100feetintheairbeforeitturnedandmadeadivebackdown.P943 | lōkā |
| kajjibukwi | Erroejkajjibukwi taḷa | Eachofthetwoofthemhasahundreddollars. | jibukwi |
| | Aolepejaikujkajjibukwitaḷañankeememeṇ. | Everybodyshouldcontributeonehundreddollarsforthebirthdayparty. | jibukwi |
| jilibukwi | Juoneṇkōtkapinanajilibukwi. | That'saJilubukwibananaplant. | jilubukwi |
| | Ewōrjilibukwiaōtala. | Ihavethreehundreddollars. | jilubukwi |
| Ejilibukwi | Ejilibukwikeworanwainiṇe | Hasthenumberofcoconutsreachedthreehundred? | jilubukwi |
| jilubukwi | Ijkōjaakejilubukwitaḷaallōñin. | I'maimingtoearn$300thismonth. | jaak |
| rubukwi | Karrubukwilemñoulwōttalaeoimiarbarlikitlemñoulimkajilibukwiki. | TherewereonlytwohundredfiftydollarsandIputinfiftytomakeitthreehundred. | jilubukwi |
| Lukwi | Lukwieoṇe | That'stherealone. | lukwi |
| | Pojakbwelukwieoinkiiō. | Getreadynowforherecomestherealthing. | lukwi |
| nukwi | Ejeḷānukwi. | Heknowshowtobeaproperrelative. | nukwi |
| tūṃwi | Rejtūṃwiwūjoojko. | Theyarepullingthegrass. | tūṃtūṃ |
| | Ri-nanaroraartūṃwiakkiinneenri-kalbuujro. | Thebadguyspluckedouttheprisoners'toenails. | akkiin ne |
| kuuṃwi | Etkekwaarjabkuuṃwibōraṃkeepirañrañ? | Whydidn'tyoucombyourhair,foritlooksamess? | pirañrañ |
| Eowi | Eowiikōndiil. | Fishcaughtusingthediilmethodoffishingaretasty. | diil |
| | EowiikbwijinAur. | TheikbwijofAurisdelicious. | ibkij |
| jowi | Aerṃweinjowiinadejñanindeokōnaerjeḷāaerṃweikidoon. | Therelationshipwithinourclanwilllastforeverbecauseit'saliveandwell. | aerṃwe |
| | AelellọḷinjowieṇanRi-Ṃae. | Thewell-knownlustwithintheRi-Ṃaeclan. | aelellaḷ |
| | EbanjabajejinJowabwejowieoaneṇ. | He'sboundtobeareclaimerofgiftsasamemberoftheJowaclan. | ajejin Jowa |
| | JowieoanjinōErroja,imkōnmeninjowieoaōejbarErroja. | Mymother'sclanisErroja,forthisreasonmyclanisalsoanErroja. | Erroja |
| | JowieoanjinōErroja,imkōnmeninjowieoaōejbarErroja. | Mymother'sclanisErroja,forthisreasonmyclanisalsoanErroja. | Erroja |
| MORE jowi |
| lowi | Erkibokkoaṃ,kwōnañinlowi ke | Whereareyourbooks;haven'tyoufoundthemyet? | erki |
| ilowi | Erkāilowi. | Ifoundthem. | erkā |
| ṃōḷọwi | Kōṃwinkabbaikwainikaṇebwerenjabṃōḷọwi. | Coverthecoprasoitwon'tgetwet. | kabba |
| | Jabeḷḷọkbweejaadṃōḷọwi. | Don'tpayhimanyattentionbecausehe'sabitdumb. | ṃōḷọwi |
| eṃōḷọwi | Ijitiakebantokbweeṃōḷọwi. | Ikeepstrikingthematchbutitwon'tlightupbecauseit'swet. | it |
| Mowi | Mowijidikeoekaemuujiioonlọjet. | Asquallhasmadethewatersurfacefoamy. | aemuuji |
| | Imñeeḷọkmowi ṇeimeṃṃankōto,jelewūjḷā. | Andwhenthestormcalmsdownabitandthewindisright,wecanraisethesail.P737 | mowi |
| | Imñeeḷọkmowi ṇeimeṃṃankōto,jelewūjḷā. | Andwhenthestormcalmsdownabitandthewindisright,wecanraisethesail.P737 | ḷọk |
| kaṃṃurirwi | Kōjroetalinkaṃṃurirwi. | Let'sgocollectdebts. | ṃuri |
| uwi | Nemānuwiineainejjāāleltok? | Whereisthesmellofcookingfishwaftingthiswayfrom? | nām |
| | EḷapanuwijerobbwāinWōjjā. | JerobbwāfromWotjearetasty. | jorobbwā |
| Ejauwi | Ejauwiaikūtōkōdinratakeañ. | Aikūtōkōdfishfromthenothernislandsarenotdelicious. | aikūtōkōd |
| | Ejauwi jorobbwā | Thejorobbwāisnotatastyfish. | jorobbwā |
| ṃōḷauwi | Ikaraikujdāpijtibateobweenjabokjakimpāddokenọkwōle ḷọkkijeekeobweejitokwōtinmejkōnanṃōḷauwikaneko. | Ihadtoholdontotheteapot,soitwouldn'ttoppleover,andoccasionallystirthefire,whichtendedtodiebecausethefirewoodwasdamp.P885 | kenọkwōl |
| Euwi | EuwiwōtakwōlāānLikiepjānaolepaelōñ. | TheakwōlāfishofLikieparethebestofthemall. | akwōlā |
| Eouwi | EouwibatakḷajinMajuro. | TheunicornfishofMajuroaretasty. | batakḷaj |
| | EouwijaapinlikinLaura. | TheredsnapperfromtheoceansideofLauraaredelicious. | jaap |
| reouwi | IkenMājroreouwi. | Majuro'sfisharetasty. | ek |
| ejouwi | Kainekrotṇekeejouwi. | Whatsortoffishisthatonethatdoesn'thavemuchflavor? | jọuwi |
| Euwwi | EuwwiwōtaelinArṇo. | UnicornfishfromArnoarethemostdelicious. | ael |