| a | “Ojjej aiọkwekōjkerōbōkānināneed,” ḷeḷḷapeoeba. | “Well,toobadforuswhentheytakethisisland,”theoldwomansaid.P201 | āne |
| | “Akjabmeḷọkḷọknaaneoanrūttoro,‘ekadutōllọkin aeaetokpeḷọkin’ñekoṃḷokankannewaṇekōnjọkpej,ejkabnaajkauwōtataḷọkwōt.” | “Butdon’tforgettheoldsaying‘stayingwithintherealmofpossibilitiesisshort,butbeingadriftlikethisislong’;whenyouguysfilltheboatwithscrap,itwillbemoredangerous.”P99 | kauwōtata |
| | “O, atakākaṇe!”Bojineoeraññōḷọkimjitōñḷọkioonlọjet. | “Hey,whatarethose!”theBoatswainwasalmostovercomewithexcitementashepointedattheocean.P996 | raññōḷọk |
| | “O, abajmālkwōjwōtmenkein,”Bojineoeba. | “Oh,thosethingsarereallystrong,”theBoatswainsaid.P1050 | mālkwōj |
| | “Abweeṇtakwōjinepatakeñeetalimapañtok,jejujenkōjerbalkōṃadṃōdinaelōñkein.” | “Butwhatareyouworriedabout;ifwegoandsomethingiswrong,thenwe’llfixitinthetraditionalways.”P289 | apañ |
| MORE a |
| Naaa | “Naaa ḷakukkuk!”armejeoejteeñkiekarlibaakeḷọkkidueo. | “Baddog!”thepersonwiththeflashlightshooedawaythedog.P177 | ubaak |
| ba | Taṇekwōj baaerkake? | Whydoyousayit'stheirs? | aer |
| | Rej baeaijiioondāniloNorthPoleaolepiien. | ItissaidthatthereisalwaysiceonthewaterattheNorthPole. | aij |
| | Kaalikkareṃōktaeokwōj ba. | Willyouclarifywhatyou'resaying? | alikkar |
| | Aṃtōkūekōṃṃananbōdaō banaaneo. | Mybitingmylipsmadememispronouncetheword. | aṃtōk |
| | Meneoear baearkaapaproroikeō. | Whathesaidtroubledmyconscience. | apaproro |
| MORE ba |
| aba | EṃṃantataabaeṇiarinLikiep. | Likiephasthebestanchorage. | aba |
| | EaarruṃḷọkjuontiiṃainJepaaneoiloabaeṇLikiep. | AJapaneseshipsankintheharboratLikiep. | aba |
| | Wakoerkoiloabaeorejañkō. | Theboatswerethereattheanchorage/harbor. | erko |
| | ĀlikinankaaṃtōūkieḷakmemaaniloabaeṇKuajleenemmejajaṇaioondān. | Afterherepairedit,heanchoreditintheKwajaleinharbor,anditlookedverybeautifulonthewater.P14 | kaaṃtō |
| baba | Kwōnajjinonobweekikibaba. | Speaksoftlyformyfatherissleeping. | ajjinono |
| Eppebaba | Eppebabanabōjānṃwiin | Thereislotsofpaper (ontheground)outsidethishouse. | peba |
| kōjjobaba | LedikinṂajeḷrōjeḷākōjjobaba. | Marshallesegirlscanreallyplaymarbles. | kōjjobaba |
| | Ñekwōjbuilokōjjobaba,kwōjkōjerbalḷōttekōḷkōḷeṇ. | Whenyoushootwhileplayingmarbles,youuseashootermarble. | ḷōttekōḷkōḷ |
| ekkōbaba | Wōninekkōbaba? | Whosmellslikecopper? | kōkōbaba |
| kilaba | Ñeri-Ṃajeḷrejkilaba,rejkālọkjānni. | WhenMarshallesecommitsuicide,theyjumpoffcoconuttrees. | kilaba |
| | Ri-anjin-wōlboeoearkilaba. | Theblackmagiciantomakepeoplewincontestscommittedsuicide. | anjin-wōlbo |
| abba | Rōkijoñabbainjota. | They'reusedtodynamitingintheevening. | abba |
| | Ekauwaroñroñaerabba. | Theirdynamitingisnoisy. | abba |
| ri-abba | Ebooḷṇakṇōkinri-abbaraaritokiloiienJepaanko. | TherewerelotsofexpertsindynamitingduringJapanesetimes. | abba |
| | Kōnkerejri-abba,meḷeḷeinbwerejbareinwōtri-kaajeḷḷāek. | Becausetheyfishwithdynamiteitmeansthatthey'llalsokillthefishindiscriminately. | ajeḷḷā |
| ebbā | Ḷōṃarorejbōbwā (ebbā). | Themenaretendingthetraps. | bōbwā |
| Kōbba | Kōbbainiaṇe | Whereisthecanvascoverfrom? | kabba |
| | “Nejū,mọọnṃaanwajṃōkilowaimjibwetoktiininpetkōjeoijeneiuṃwinkōbba ṇe,”Jemaeba. | “Son,gouptothefrontandgetthetinofbiscuitsfromunderthecover,”Fathersaid.P806 | tiin |
| Ekōbba | Ekōbbawainieo. | Thecopraiscoveredup. | kabba |
| nōbba | Ejajenōbba ṃōñā | Hecan'tcombinegreenswithfood. | nōbba |
| robba | Ejeḷākōjañjañrobba. | Heknowshowtoplaythetrumpet. | robba |
| eba | KeikarroñnaankeinanKapeneo,iḷōmṇakimbwilōñbajjekippatauninanJemamaroñkileṇoinlikinPikeejjānṃōṃakūtkūtinwaeoakKapeneoebaejaikujkarlokōnmejān. | WhenIheardtheCaptainsaythis,IthoughtaboutitandwasamazedthatFatherwasabletorecognizethewavesontheoceansideofPikeejfromthemovementoftheboatwhiletheCaptainsaysheneedstoactuallyseethem.P799 | bwilōñ |
| | Ebajaabemkadikāāḷāḷkōṇaankoan. | Shesaidnoandthwartedhisdesires. | dikāāḷāḷ |
| | ḶakkeejjeḷọkmeneṇKapeneoeba,Jemaejujenwōnṃaanḷọkwōt. | SincetheCaptaindidn’tsayanything,Fatherwenton.P734 | jujen |
| | ḶakkeejjeḷọkmeneṇKapeneoeba,iwanlōñḷọkippānJema. | SincetheCaptaindidn’tsayanything,IwenttopsidewithFather.P353 | ḷak |
| | KeikarroñnaankeinanKapeneo,iḷōmṇakimbwilōñbajjekippatauninanJemamaroñkileṇoinlikinPikeejjānṃōṃakūtkūtinwaeoakKapeneoebaejaikujkarlokōnmejān. | WhenIheardtheCaptainsaythis,IthoughtaboutitandwasamusedthatFatherwasabletorecognizethewavesontheoceansideofPikeejfromthemovementoftheboatwhiletheCaptainsaysheneedstoactuallyseethem.P799 | ṃōṃakūt |
| MORE eba |
| Jeba | Jebawōtṃool! | Atruefake!orWethoughthewasreal!Acoward! | ba wōt |
| | Jebarenainiwainikoimraarpokake. | Wesaidforthemtogatherthecoconutsandtheyobeyed. | ba |
| peba | Jerbaleoaneṇbaeḷipeba kaṇ | He'semployedasafileclerk. | baeḷ |
| | Ḷeoedeḷọñḷọkilowaanruuṃeoimḷakdiwōjtokejjibweruoḷoobwinpilawā,eṃōjanlimikōnpebabūrawūn,ejjaāindeeoaermāāṇāṇkerejkabmattok. | Themanwentintoaroomandwhenhecamebackouthewasholdingloavesofbread,alreadywrappedinbrownpaper,stillwarmfromtheoven.P264 | būrawūn |
| | Edāpijekpebakoippāndoon. | Thepapersarefastenedtogether. | dāpijek |
| | Wōneearimkilkilpeba ṇaiilowaanmwiin. | Whotoreupthesefinepiecesofpaperinsidethehouse? | imkilkil |
| | KōnkekajinṂajeḷearjabpādilopeba ṃaeiieneoearitokri-pālle,ejjabkanoojlōñarmejrejmourwōtkiiōrejeḷāinọñkoanri-Ṃajeḷ. | BecausetheMarshalleselanguagewasn’tputintowritinguntilWesternerscame,notmanypeoplelivingtodayknowthelegendsoftheMarshallesepeople.S13 | inọñ |
| MORE peba |
| Iba | Ibakwaarpādiṃōnutaṃweeṇ? | Coulditbethatyouwereintheasylum? | iṃōn utaṃwe |
| | Ibawōtemeḷeḷekōnanṃōṃjidjid (eṃṃajidjid)keijkōnonoñane | IthoughtheunderstoodmypointbecausehenoddedwhenItalkedtohimaboutit. | ṃajid |
| | Keijroñainikienṃōṃōjānjānḷọk (eṃṃōjānjānḷọk),ibawōtkwōjeañiñineō. | WhenIheardfootstepsIthoughtyouwerecallingmyname. | ṃōṃōjānjān |
| | Ḷeoibaeppedodoṇe | Thisisthemanthatalwaysfallsonhisface. | pedo |
| | Ibaippamake,“Ebanñeeraan.” | Isaidtomyself,“Idon’tbelievethere’sdaylightalready.”P221 | ban |
| MORE iba |
| piba | Ijḷōmṇakewōrjidikpiba ippān.” | Ithinkhehasabitofafever.”P1164 | piba |
| Ri-ba | Ri-bapataetanarmejeoṇe | Heistheonewhoalwayscallspeople'snamesfornothing. | ba pata |
| jelba | Jāānjelba. | Silvercoin. | jelba |
| | Ṃanijelba. | Silvercoin. | jelba |
| | JibuunjelbainAmerdka. | AUSsilverspoon. | jibuun |
| kajelba | Rejkajelba. | Theyaresearchingforsilver. | jelba |
| Ri-kajelba | Ri-kajelba. | Peoplewhoarelookingforsilver. | jelba |
| Tijōṃba | Tijōṃbaejallōñeokeinkajoñoulruoilojuoniiō. | Decemberisthetwelfthmonthoftheyear. | joñoul ruo |
| Kōmba | Kōmbawōtkwōnajkarmej. | Wethoughtyouwoulddie. | ba wōt |
| | Kōmbaemaatraijiāneoakrejabtōmak. | Wesaidtheislandwasoutofricebuttheydidn'tbelieveus. | ba |
| Ejeptōṃba | Ejeptōṃbakiiōakkwojjañinkōḷḷāṃurieoaṃ. | It'sSeptembernowbutyouhaven'tpaidyourdebtyet. | Jeptōṃba |
| joba | Raarwiaikjuonjoba. | Theyboughtasofa. | joba |
| koba | Raarjarinkōtḷọkekōnankoba waan | Theyexcommunicatedhimforpromiscuouscohabitation—"livingtogether"withoutbeingmarried. | jarin kōtḷọk |
| | Ñekobaenjabidaak,tōrreoejkabidaak. | Ifyoutellhimnottodrink,he'lldrinkallthemore. | ñe |
| | Raaremṃōṇōṇōkeraarkobaippāndoon. | Theywerehappywhentheygottogether. | ippān doon |
| | Kebajlowaanwaeoeokōmmānkarkabijjeie,meneojemaroñroñdeeoijoejaininkienammānkañuripetkōjko,kobaippānainikienanjejelōblōbdāneoikōtaaneḷḷako. | Theonlythingwecouldhearinsidetheboatwasthesoundofuseatingourbiscuitsandofthewatersplashingaroundbetweentheribsoftheboats.P813 | eḷḷa |
| | ElañekwōjruwamāejetiloaelōñinṂajeḷarmejrorejkobaimbōkwōjṃōñāimmen-in-leḷọkkoñaneok. | IfyouareanewcomertotheMarshalls,thepeoplegatherandbringyoufoodandgifts.S4 | ruwamāejet |
| MORE koba |
| kōba | Keraarwiakōba,aolepri-āninraarkōkōba. | Whencopper (scrap)wasbeingbought,everyoneonthisislandwentlookingforcopper. | kōba |
| | Ekadikḷotokkōba eṇ | Theoutfielderistooshallow. | ḷo- |
| kōkōba | Keraarwiakōba,aolepri-āninraarkōkōba. | Whencopper (scrap)wasbeingbought,everyoneonthisislandwentlookingforcopper. | kōba |
| | Eṃōjṇeaṃkōkōbabweanri-kienkwe. | Stopchasingwomenbecauseyouaremarried. | kōba |
| ḷobḷoba | Ewiḷobḷobaeoaō? | Whereismylava-lava? | ḷobḷoba |
| | Kwōnḷobḷobakōntọọlṇe | Useyourtowelasalava-lava. | ḷobḷoba |
| Rōba | Rōbaeṃṃanñeejjejeetanippānbaaṃleeṇbweenkabri-jolōtie. | Theysaidthatitwouldbegoodifheregisterwiththatfamilysohecouldbeaninheritorthere. | ba |
| | Ejaḷkwōjejeḷọkñan ṇerōbaenbōjrak. | Hestaysinthesununtilhe'stoldtostop. | aḷkwōjeje |
| | KōtoeoekọtoimKapeneokabJemarōḷakkōbbaal tokrōbakeenaajkarāindeeoanṃōṃan ñanboñ. | ThetradewindswereblowingfavorablyandtheCaptainandFatherlookedupatthecloudsandpredicteditwouldbelikethatfortherestoftheday.P969 | kọto |
| | Rōbawōtkwōnājkaretal. | Theythoughtyouwouldgo. | ba wōt |
| Oktoba | Eḷaññekōṃroto,kōṃrokabḷewōtiloOktoba,iieneṇenaajbarwōrpiiḷtūreep. | Ifthetwoofusdon’tgo,wewillhavetowaituntilOctoberwhentherewillbeanotherfieldtripship.P130 | ḷe |
| kwoba | “Ijowōtkwoba,”euwaak. | “Whateveryousay,”hereplied.P1112 | ijo |
| kwōba | Kiiōkōṃroḷakjabkọkkureaṃkikiimkakkijebwekwōnājmourḷọk,kwōbakekōṃroenkarkọrujeok. | Andnowwetriedtoletyousleepandrestsoyouwouldgetbetter,andyousayweshouldhavewokenyouup.P1237 | ājmuur |
| | InjiniaeḷakkarbakejenitaḷọkwōtbwejejpādwōtirōtleinLikiep,kwōbakejeḷeireeaar. | TheEngineersaidweshouldgoeastwardsowewouldstayoncoursetoLikiep,butyousaidwewerealreadytotheeast.P1235 | rāātle |
| Kiuba | InejeoanAmedkaearbarōkwakowaanri-RojiajānaeritokñanKiuba. | TheAmericanfleetblockadedRussianshipsfromcomingtoCuba. | bōbaar |
| America | EnnọlokbaeinAmerica. | Americanpieisbetter. | bae |
| | BaijinAmericabweekajoor. | ThevisewasmadeintheUSAbecauseit'sstrong. | baij |
| | Ri-baiteojānAmerica ewiin | TheboxerfromAmericawonthefight. | bait |
| | BojineoejbwebwenatoñanJemakōnankarnanakōjeienilopaataeoankarAmericaimJapan. | TheBoatswainwastellingFatherastoryabouthowbadthingswereforhimduringthewarbetweentheUnitedStatesandJapan.P978 | kōjea- |
| | WainṃōṃkajkarboojineaktoektakjeḷaantiṃakowaanNavyeoanAmerica. | Before,thisboatwasacargoship,belongingtotheAmericanNavysailors.P3 | booj |
| da | Eartọọrḷọk daeodaanioondebwāāl. | Hisbloodflowedonthecross. | da |
| Canada | Ewiwāweeniaḷṇeaṃḷọk ñanCanada? | WhatisyouritineraryonyourtriptoCanada? | iaḷ |
| ida | Kwōnkōṃṃantokidabwejenjinobọkpāle. | Makesomebandssothatwecanstartmakingsometorchesfromdrycoconutfronds. | ida |
| Kaida | Kaida tok | Getsomeida | ida |
| Ḷaida | KōnanwiddikḷọkḶaidajāne,Ḷakkilmeejearbōdimatowaane. | ḶakkilmeejmadeamistakeinunderestimatingḶaidabecausehewasphysicallysmaller. | atowaan |
| ejoda | Ejjeḷọkkwoṇanbweejoda. | Hedidn'tcatchanyfishbecauseheisunabletocatchfish. | joda |
| wōda | Eḷapanwōdalikaoeṇ. | Thatyoungmancancatchalotoffish. | wōda |
| ea | Bakbōkin eaṇeaṃ? | Wheredidyougetyourknifefrom?/Wherewasyourknifemade? | bakbōk |
| | Banin eaṇeliṃōṃ? | Wheredidyougetthatpunchfrom? | ban |
| | Baninnorin eaṇeaṃ? | Wheredidyougetyoursmallbasketfrom? | banonoor |
| | Banōlin eaṇeaṃ? | Wheredidyougetyourfunnelfrom? | banōḷ |
| | Nemānuwiin eainejjāāleltok? | Whereisthesmellofcookingfishwaftingthiswayfrom? | nām |
| MORE ea |
| ebbajinjeaea | Enañinḷapaṃbōbajinjeaea (ebbajinjeaea)? | Whydoyouridesomuchasapassenger? | bajinjea |
| bōbajinjeaea | Enañinḷapaṃbōbajinjeaea (ebbajinjeaea)? | Whydoyouridesomuchasapassenger? | bajinjea |
| euweaea | Juoneobajpakotiltiliaerejaadalikkaranlājjānaolepbweñeejikueaakikōtaanpakokojet,aolepimeuweaea ḷọk | Itwasobviousthatoneofthespottedsharkswasfiercerthantherestbecausewheneveritswambackandforthbetweentheothersharks,theywouldallswimaway.P1003 | uwea |
| ewweaea | Juoneobajpakotiltiliaerejaadalikkaranlājjānaolepbweñeejikueaakikōtaanpakokojet,aolepimewweaea ḷọk | Itwasobviousthatoneofthespottedsharkswasfiercerthantherestbecausewheneveritswambackandforthbetweentheothersharks,theywouldallswimaway.P1003 | ikueaak |
| iaea | Jejiaea ke | Arewegoingtosplitintoteams? | iaa- |
| Aiaea | Aiaeaibankōṇaan! | Nuts!Iwon'tlikeit! | aiaea |
| Errajjiiaea | Errajjiiaeaajriraṇnājin. | Allofhischildrenhaveyaws. | rajjiia |
| kawiiaea | Jabkawiiaeajāneō. | Don'tavoidme. | kawiiaea |
| bwijiaea | Iṃōkinbwijiaea. | I'mtiredoftreadingwater. | bwijeae |
| leea | Koṃwinjabtōtōñ (ettōñ)leeabwerejkiki. | Don'tlaughsoloudlybecausetheyaresleeping. | leea |
| | Iarkikiimroñainikienalimleea. | WhileIwasasleep,Iheardthesoundofsongandlaughter. | leea |
| ineea | Enaajkanoojineea ñeerūttoḷọk. | He'llbeverytallwhenhegrowsup. | ineea |
| ri-ineea | Koleiatejjuonri-ineea. | Goliathisagiant. | ineea |
| Jukweea | Jukweeaineaeṇaṃ? | Wherewasyoursquaremade? | jukweea |
| | Ejkabṃōjaōwiaikjuonaōjukweea. | Ihavejustboughtmyselfasquare. | jukweea |
| Ejukweea | Ejukweeakekōjāmṇe | Hasthebottomsideofthedoorbeensquared? | jukweea |
| jea | Iarkājoonjea eo | Ijumpedoverthechair. | kājoon |
| | Kwōnjabkọkutijea kaṇe | Don'tputthosechairssoclosetogether. | kut |
| | Jabiperjea ṇebwejemmāālel. | Don'tdragthatchairbecauseitgivesustheshivers. | memāālel |
| | Raardeḷọñimukukōjjea ko | Theywentinandthrewthechairsaround. | ukok |
| | Kọuraaketokjea ṇe | Movethatchairhere. | uraak |
| MORE jea |
| bajinjea | Kwōnjeetaṃñanbajinjea. | Writeyournameasapassenger. | bajinjea |
| | Kwōnlipjerjerebajinjearaṇebwejenjerakḷọk | Hurrythosepassengersupsowecansailrightaway. | lipjerjer |
| | Jabkallōñlōñbajinjeabwekwōnaajkōtōmarukwaṇe | Don'toverloadtheboatoryou'llsinkit. | timaruk |
| | Kwōjbajinjea ḷọk ñania? | Whereareyougoingasapassenger? | bajinjea |
| ri-bajinjea | Ejuoniaanri-bajinjearoḷọk ñanJapan. | HeisoneofthepassengerstoJapan. | bajinjea |
| kea | Ejjabkea kōj | S/hedoesn'tcareaboutus. | kea |
| Ri-kajikea | Ri-kajikearojānTaitiremottok. | ThehipdancersfromTahitiarehere. | kajikia |
| injinea | Etaninjineaeṇanwaeṇ? | Whatisthenameoftheengineerofthatship? | injinia |
| | Ewōrjiluantiṃaeṇinjinea.Aolepri-injineareinjiluraardiojḷọkjānjikuuḷinjinea. | Theshipshasthreeengineers.Allthreeofthemhavegraduatedfrommechanicalengineeringschool. | injinia |
| | Ewōrjiluantiṃaeṇinjinea.Aolepri-injineareinjiluraardiojḷọkjānjikuuḷinjinea. | Theshipshasthreeengineers.Allthreeofthemhavegraduatedfrommechanicalengineeringschool. | injinia |
| ri-injinea | Ewōrjiluantiṃaeṇinjinea.Aolepri-injineareinjiluraardiojḷọkjānjikuuḷinjinea. | Theshipshasthreeengineers.Allthreeofthemhavegraduatedfrommechanicalengineeringschool. | injinia |
| boea | Ellukōnkerejbaejboea wōt | He'smadbecausetheysayhe'sstilljustakid. | boea |
| | Ellukōnkerejbaeboea wōt | He’smadbecausetheysayhe’sjustakid. | boea |
| | Boeaimejjabaikujkōbataat. | He'sonlyakidandshouldnotbesmoking. | boea |
| | Aolepkumieṇilokilaajemānboea wōt | Classfourhasnothingbutdelinquents. | boea |
| | Ejboeawōtñanankōbataat. | He'stooyoungtosmoke. | boea |
| pea | Juonpea kiiñ | Apairofkings. | kiiñ |
| | Jetepeainjodieokwaarwiaiki? | Howmanypairsofzorisdidyoubuy? | pea |
| | Iarwiaikjuonaōpeainjodi. | Iboughtmyselfapairofzoris. | jodi |
| Ullepa/rūkorea | Ullepa/rūkorea. | Myuncle (mymother'sbrothers). | jema- |
| wea | “Koṃrojeḷāeorkeweaiwain?”Jemaeba,“Kainroteṇekijñeñe. | “Doyouguysknowifthere’sanywireontheboat”Fathersaid,“thekindthat’sreallythick?”P731 | kijñeñe |
| | “Ejjeḷọkwearotṇeiwaineṇijeḷākake,”Bojineoeuwaak. | “Wedon’thavethatkindofwireontheboatthatIknowof,”theBoatswainreplied.P733 | rot |
| jukwea | Tarrinjuonnejimettanjukweadettanbọọkeokaṃbōjeoejpāie. | Theboxthecompasswasinwasaboutoneandahalfsquarefeetinsize.P511 | jukweea |
| ikinọwea | Epādikinọwea. | Heisinmyway. | kinọwea- |
| Tonga | KeiarpādiTongaiarkanoojketakkōnankōbbōkakkakalinjarkaṇanKatlikraṇie. | WhenIwasinTongaIwasdeeplymovedbythehymnssungbytheCatholiccongregation. | alin jar |
| | KeiarpādiTongaiarkanoojketakkōnankōbbōkakkakalinjarkaṇanKatlikraṇie. | WhenIwasinTongaIwasdeeplymovedbythehymnssungbytheCatholiccongregation. | ketak |
| ia | Ejaddimejmejḷọkñan ia? | Whereishegoingwithhislethargicattitude? | addimej |
| | Aemọkkwein iaṇe | Whereisthataemọkkwefrom? | aemọkkwe |
| | Ḷōṃare,ejajjiḷapḷapḷọkñan ia? | Man,Iwonderwherehe'sgoingwithhisunpleasantbodyodorto? | ajjiḷapḷap |
| | Akadeiktok iaeṇbaoṇeejeddeie. | Gofindoutwherethatbirdisroosting. | akade |
| | Kwōjakāḷọkñan ia? | Whereareyoutakingyourpalsyto? | akā |
| MORE ia |
| Aia | Aia,eḷapwōtanbwil. | Goodgrief!It'ssohot. | aia |
| | Aia,ibanetal. | Nuts!I'mnotgoing. | aia |
| ṇaia | Kwaarlikūtkoḷaeoliṃōṇaia? | Wheredidyouputmysoftdrink? | ṇa |
| India | EḷapaneḷḷapelbōninIndia. | TheelephantsfromIndiaarehuge. | eḷbōn |
| Kodia | Kodia. | Bottom'sup. | kodia |
| | Emootḷōṃaroinkodia. | They'vegonetodosomeseriousdrinking. | kodia |
| iia | Juonuweoiia irilik | Thereisarainbowtothewest. | iia |
| Emejjiia | Emejjiiawōneṇ. | Thatturtleisslowtodie. | mejjiia |
| eaḷakiia | Amānekeejjawōrbweeaḷakiia. | Enjoyitwhileitlastsbecauseit'shardtoget. | aḷakiia |
| | Jabkọkkurebweeaḷakiiamenrotṇe | Don'twasteitbecauseit'shardtocomeby. | aḷakiia |
| | Juonṃōñāeoeaḷakiia. | Atypeoffoodthat'snoteasytofind. | aḷakiia |
| Ejaaḷiia | Ejaaḷiiawaeṇ. | Thiscanoeishardtoturn. | jaḷiia |
| awiia | Elōñkiduawiiabuḷōnānin | Therearewildanimalsinthemiddleoftheisland. | buḷōn |
| etokwiia | Ebanbwilbweetokwiia. | Itwon'tburnbecauseit'sincombustible. | tokwiia |
| jọwiia | Etōkeenañinjọwiiakaareṇwaan? | Whyishiscarsohardtostart? | jọwiia |
| Ekelejia | EkelejiakoanJarinRadikDooniloṂajōḷ | ThecongretationsoftheUnitedChurchofChristintheMarshallIslands. | eklejia |
| Eklejia | Eklejiaeṇejallōñijuukiwōṇāānṃōnjarkāāleṇaer. | Thatcongregationisusingtheirmonthlycontributionstobuildtheirnewchurch. | allōñ iju |
| | AolepeklejiakoanJarinRadikDooniloṂajōḷrejkwelọkaolepḷọkinjuoniiōiloMājro. | AllcongregationsoftheUnitedChurchofChristmeetinMājroeverytwoyears. | eklejia |
| Maikronejia | EkkarñanbujeneokōtaanAmedkaimMaikronejia,... | AccordingtotheagreementbetweentheUnitedStatesandMicronesia,.... | bujen |
| Ri-Eijia | Ri-Eijia. | Asian | Eijia |
| Ṃaikronijia | KwelọkeoṃoktataanKọñkorejeoanṂaikronijiaearkōṃṃaniloJuḷae1965 | ThefirstmeetingoftheCongressofMicronesiawasinJuly1965.S16 | ṃokta |
| | Juon,raarkowaḷọkbōḷāākeoanṂaikronijiaimruo,raarkōṃṃanbweJulae12raanenanṂaikronijiaraaninkakkijeinkakeememejjinoinKọñkorejeoanṂaikronijia | OnewastodecideuponaflagforMicronesia,andthesecondwastosetJuly12asaholidaytocommemoratethebeginningoftheCongressofMicronesia.S16 | keememej |
| | Juon,raarkowaḷọkbōḷāākeoanṂaikronijiaimruo,raarkōṃṃanbweJulae12raanenanṂaikronijiaraaninkakkijeinkakeememejjinoinKọñkorejeoanṂaikronijia | OnewastodecideuponaflagforMicronesia,andthesecondwastosetJuly12asaholidaytocommemoratethebeginningoftheCongressofMicronesia.S16 | keememej |
| | Juon,raarkowaḷọkbōḷāākeoanṂaikronijiaimruo,raarkōṃṃanbweJulae12raanenanṂaikronijiaraaninkakkijeinkakeememejjinoinKọñkorejeoanṂaikronijia | OnewastodecideuponaflagforMicronesia,andthesecondwastosetJuly12asaholidaytocommemoratethebeginningoftheCongressofMicronesia.S16 | keememej |
| | AoleplaḷkorōḷḷapraarkanoojinitoklimoierkōnmeninbweraartōmakbwemeninjuonkōkaḷḷeinanṂaikronijiajinowōnṃaanḷọkñananmakejutakimbōkeddoinjerbalkoanmake. | ThemajorpowersoftheworldwerequiteinterestedinthisbecausetheybelievedittobeasignofthebeginniningofMicronesianindependenceandoftheirtakingresponsibilityfortheirownaffairs.S16 | kakōḷḷe |
| ri-Ṃaikronijia | Earjabkanoojḷaptōprakkōnkeejkabjuonalenaerkwelọkbōtabewōrruomeneḷḷapraarkarōkiñananri-Ṃaikronijia ḷoori | Notagreatdealwasaccomplished,asitwastheirfirstsession,butthereweretwoimportantthingssetforMicronesianstofollow.S16 | kōkar |
| Roojia | Enaajitokñāāt ḷaikaalalinRoojia eo | WhenwilltheRussianbig-shotcomeover? | ḷaikaalal |
| | RiuñtaakeojānAmedkaearekbabeḷeojānRoojia. | ThewrestlerfromAmericathrewdownthewrestlerfromRussia. | ekbab |
| | Ri-jibaiinRoojia. | TheRussianspy. | jibai |
| | Raarjibweri-jibaieoanRoojiaimkalbuuji. | TheycaughttheRussianspyingandputhiminjail. | jibai |
| ri-Rojia | InejeoanAmedkaearbarōkwakowaanri-RojiajānaeritokñanKiuba. | TheAmericanfleetblockadedRussianshipsfromcomingtoCuba. | bōbaar |
| kajikia | Ri-Kilbōtrōjeḷākajikia. | Gilberteseswingtheirhipswell. | kajikia |
| Australia | EjọwiinṃweiukinAustralia. | Australiangoodsdon'tbringinthebusiness. | wiin |
| Aujterelia | Raijimpilawā,jukwa,imṃōñākojetilokāānrejitokjānAmedka,Aujterelia,kabJepaan. | Riceandflour,sugarandotherfoodsincanscomefromAmerica,Australia,andJapan.S6 | kāān |
| injinia | Eṃōjaninjiniaeṇanetokinjinlọkeaōimelukkuunṃōṃan (eṃṃan)anjerbal. | Myoutboardenginehasbeentunedupbythatmechanicandit'sworkingperfectly. | an |
| | Injiniaeoearkatoojinjineojānkaareo. | Themechanictooktheengineoutofthecar. | tooj |
| | Wōneṇejinjiniainwaeṇ? | Whoistheengineeronthatboat? | injinia |
| | Injiniaeoejbaenaajkadedeḷọkanboojeiljuejjibboñimlikbadeālikkinraelepinnemkemmānjinoektak.” | TheEngineersaysheisgoingtoputittogethertomorrowmorningandtestitintheafternoon,andthenwewillstarttoload.”P81 | ālikin |
| | ErjelkarajejijerbalkorōḷḷapikōtaerjelimāindeobwejuonenaajKapen,juonInjinia,imeojuonBojin. | Theydistributedthebigjobsamongthemselves,sothatoneofthemwouldbeCaptain,oneEngineer,andoneBoatswain.P29 | kōtaa- |
| MORE injinia |
| pia | Ri-idaakpia. | Beerdrinker. | idaak |
| | Earkōrabōlejuonlimenpiajānkuḷabeo. | Hegottheclubtogivehimafreebeer. | kōrabōl |
| | Ṇoojtokjuonliṃōpia. | Sneakinabeerforme. | ṇōṇooj |
| | Ettiininpiaekōnanṃor | Thisbeerhasametallictastebecauseofitsage. | tiin |
| | Kwōjajjibanbaneḷọkkeejinpia ṇe ñania? | Whereareyouluggingthatcaseofbeerto? | ajjibanban |
| MORE pia |
| Intia | EeḷbōnebuḷōnIntia. | ThereareelephantsalloverIndia. | eḷbōn |
| wia | Eddekṃōnwiaeṇan. | Hisstoreisprogressing. | dedek |
| | Kōṃroejdiwōjḷọkwōtakeokkoḷọklowaanṃōnwia eo | Weweregoingoutwhentherewasacrashinsidethestore.P163 | diwōj |
| | Taṇeekōmṃanbweenkaitileoñeoñarmejiloṃōnwia eṇ | Whyarealotofpeoplemillingaroundinthestore? | itileoñeoñ |
| | Limarorejkōjerajkotokiloiṃōnwia eṇ | Thewomenarebringingcloroxfromthestore. | jerajko |
| | Kwōjjawiakijerrobweijiban. | YoubuyourfoodcauseI'malittleshortofmoney. | jiban |
| MORE wia |
| wiā | Eṃōjanḷōḷḷapeṇwiā lọjiliñin | Theoldmanhaspiercedhisears. | wie |
| ṃōnwia | Aereañṃōnwia eo | They (foursome)ownedthestore. | aereañ |
| ruwia | “Ejjeḷọkpilawāāinwōtpilawāinṃwiin,rejmakewōtennọ,”ḷeoilojikinwiaeoekarbañanjuoniaanruwia ro | There’snobetterbreadthanthebreadtheysellhere;it’sreallydelicious,”themanatthestoresaidtooneofthecustomers.P262 | nenọ |
| ja | Ij jabọọkọkkōnbọọkeaṃ. | I'lluseyourboxfornow. | bọọkọk |
| | Kwōnbuwaddelekeej jaepaak. | Throwafirebrandathimnowwhilehe'sstillclose. | buwaddel |
| | Ḷeoedeḷọñḷọkilowaanruuṃeoimḷakdiwōjtokejjibweruoḷoobwinpilawā,eṃōjanlimikōnpebabūrawūn,ej jaāindeeoaermāāṇāṇkerejkabmattok. | Themanwentintoaroomandwhenhecamebackouthewasholdingloavesofbread,alreadywrappedinbrownpaper,stillwarmfromtheoven.P264 | būrawūn |
| | Komaroñitōn jajipañeōjerbal. | Couldyoucomeandhelpmeinmywork. | itōn |
| | Tanenaan (ennaan)bajjek?...Ej jajejeḷọkejjeḷọkwōt. | Anynewsyet?...Nothingyet. | ja |
| MORE ja |
| jā | Juonṇe jāejinowaḷọkmejaṃ. | Acataractisstartingtoformonyoureye. | jā |
| jaja | Ajirieoejjañinjaja. | Thebabyiscryingtobecarriedonthehip. | jaja |
| | Etoanjajabọọḷeo. | Theballremainedintheairforalongtime. | jaja |
| ejaja | Bọọḷinanidepeoejajaimtoanjokilaḷ. | Theballmadespecificallyforanidepremainsintheairforalongtime. | jaja |
| jejaja | Ejjeḷọkwōtjejaja (ejjaja)ineṇajri. | Thatchildisalwaysbeingcarried (onthehip). | jaja |
| emmejaja | Lioemmejajaippaeṇ. | That'sthegirlthatcaughtmyeye. | memejaja |
| | ĀlikinankaaṃtōūkieḷakmemaaniloabaeṇKuajleenemmejaja ṇaioondān. | Afterherepairedit,heanchoreditintheKwajaleinharbor,anditlookedverybeautifulonthewater.P14 | kaaṃtō |
| rōmmejaja | Iarrujkōnainikienkorōmmejaja imejatoto | Iawoketothesoundofbeautifulmusicaboutme. | memejaja |
| Errejaja | Errejaja ḷeeṇ | Thatmanshavesoften. | reja |
| ejjaja | Ejjeḷọkwōtjejaja (ejjaja)ineṇajri. | Thatchildisalwaysbeingcarried (onthehip). | jaja |
| ejjājā | Waeoejjājā eṇ | Thesailofthatcanoeisalwaysfalling (towardtheoutrigger). | jā |
| eokwōjaja | Waineokwōjaja. | Thiscanoeisridinghigh. | okwōjaja |
| abja | Karbajabja wōt | That'sjustthewayIam.I'mfunnythatway. | abja |
| Ejā | Ejāwaeo. | Thesailofthecanoeisfalling (towardtheoutrigger). | jā |
| | Ejā meja | Ihaveacataractonmyeye. | jā |
| jeja | Kōnanjejaekeṃṃanḷeoearkaallekijenliopāleen. | Becausetherewasn'tanygoodfisharoundhehadtocatchwrassetofeedhiswife. | alle |
| | Enañinjejaaṃitok? | Whydidyouseldomvisitus? | jeja |
| | Ekkeinjeja (ejja) ḷeeṇ | Heusedtotalkinhissleep. | jeja |
| | Ekkeinjeja (ejja). | Heusedtowalkinhissleep. | kōkein |
| | IloraankeiniṂajelekanoojinjejaelloloaerkōjerbalaje. | TodayintheMarshallsonerarelyseesajebeingused.S11 | jeja |
| MORE jeja |
| Ejeja | Ejejaaṃallolo. | Yourarelygoaround. | allolo |
| | EjejabūraajiṂaajeḷ. | BrassishardtocomebyintheMarshalls. | būraaj |
| | Ejejaanwōt. | Itseldomrains. | jeja |
| | Ejejakainwōjkerotin. | Thiskindoftreeisscarce. | jeja |
| | Ri-jeṃaanejejaaernañinmej. | Peopleinoldentimesdidn'tgetsickeasily. | jeṃaan |
| MORE ejeja |
| ejejā | Raankeinejejāeṇeṃṃananinwijet. | Fewpeoplenowadayscandoagoodlashingjob. | inwijet |
| meja | Ebokbokmeja. | Myeyeshavesandinthem. | bokbok |
| | Ejiṃalejlejmejakōnantoaōriit. | Myheadisgiddyfrommyreadingsolong. | jiṃalejlej |
| | Keerroejkōnono,eitokwōtinkilōktokmeja,meñeiṃōkinkateeōbweenjab. | Asthetwoofthemweretalking,myeyeskeptclosing,becauseIwassotiredoftryingtokeepthemopen.P255 | kakkōt |
| | Eokkorōtrōtbuḷōnmeja. | Myeyessmart. | korōt |
| | Epelọkmeja. | There'ssomethinginmyeye. | pelọk |
| MORE meja |
| mejā | Jeañrakijjuonmejā. | Let'sclearachannel. | mejā |
| reja | Letokjuonrejabweinjeorebōraṃ. | HandmearazorsothatIcantrimyourhair. | jeor |
| | Enemwakneenbweearreja. | Herlegsaresmoothbecausesheshavedthem. | nemwak |
| Ijā | Ijā,emakebajṃōṃan (eṃṃan)anlur. | Goodness,it'ssoniceandcalm. | ijā |
| lijā | Eppānpānwōtlijā eṇ | She'squiteanattractivegirl. | pepānpān |
| pija | Imaroñkealujebokunpija ṇeaṃ? | MayItakealookatyouralbum? | bokun pija |
| | Eṃṃankebwebwenatoeoilopijaeoboñ? | Didthemovielastnighthaveagoodstory? | bwebwenato |
| | Raarjipeḷḷọkdoonnabōjānṃōnpija eo | Theyshovedoneanotheraboutoutsidethetheater. | jipeḷḷọk |
| | Imejkikōnpija eo | Themoviehasmademesleepy. | mejki |
| | Kwōnṇoojpija ṇe | Hidethatpicture. | ṇōṇooj |
| MORE pija |
| ripija | Ejjuonripija eṃṃan | He'sagoodartist. | ri-pija |
| opija | Einōknōkeubōnopija eo | Theofficerwasmuchdecorated. | inōknōk |
| ejja | Ledikeojatūekkāanejjaimetetal. | Myyoungersisteroftenwalksandtalksinhersleep. | jeja |
| | Ejkallōñlōñannuknukkeejjadikoṇān. | He'sbuyinguponclotheswhilethesaleison. | lōñ |
| | Jenetalkiiōkeejja meḷa | Let'sgonowwhileithasstoppedraining. | meḷa |
| | Keerrokarjuurtarkijetebajwaḷọktokjiluarmejjānejjamejateeowōterrokardiwōjtokjāne. | AssoonasthetwoofthemsteppedontothebeachthreemorepeopleappearedonthepathwhereFatherandtheBoatswainhadcomeout.P1259 | jān |
| | Ekkeinjeja (ejja) ḷeeṇ | Heusedtotalkinhissleep. | jeja |
| MORE ejja |
| Jejja | Jejjakōttaranjuaeinimjerak. | Let'swaitforthecurrenttoweakenbeforewesetsail. | juae |
| | Jejjabarkōraeleplepḷọkinnemjenaajeṃṃakūt. | We'rejustwaitinguntilafternoonagain,andthenwe'llgetmoving.We'rejustfinishinglunchagainandthenwe'llgetmoving. | raelep |
| ijja | Bajlewajjebweebweijja kakkije | YoutakethewheelsoIcantakearest. | jebwe |
| pijja | Bọọḷeoeanōr(e)pijja eo | Theballgrazedthepitcher. | anōr |
| | Iboorimijjabkōṇaanpijja. | IthrowwildlyandIdon'twanttobeapitcher. | boor |
| | Tōteiñ (Etteiñ)tokṃōkliṃōdānilopijja ṇe | Wouldyougivemeadrinkofwaterfromthepitcher? | pijja |
| | Wōnnaajpijja ñankōj? | Who'llbeourpitcher? | pijja |
| | Ibwilōñanbōbooror (ebbooror)pijja eo | I'msurprisedathowoftenthepitcherthrewwildly. | boor |
| MORE pijja |
| Wōjjā | WaeoearitaakḷọkWōjjā inne | TheboatarrivedatWotjeyesterday. | itaak |
| | EkajjuwaeoñanWōjjā. | TheboatgoesdirectlytoWotje. | kajju |
| | WaeoearjerakñanWōjjāinneeoḷọkjuon. | TheboatsailedawaytoWotjethedaybeforeyesterday. | inne eo ḷọk juon |
| | EḷapanlōñeañiloaelōñinWōjjā. | TherearelotsofeañshellsatWotjeAtoll. | eañ |
| | EḷapanekmoujilikinWōjjā. | TherearelotsofekmoujontheoceansideofWotje. | ekmouj |
| MORE wōjjā |
| ri-Wōjjā | Ettaidikdikri-Wōjjā. | PeoplefromWotjearealwaysdoingfolk-dances. | taidik |
| Kwōjja | Kwōjjawiakijerrobweijiban. | YoubuyourfoodcauseI'malittleshortofmoney. | jiban |
| tokja- | Ḷaptokja-. | Valuable. | tokja- |
| | Diktokja-. | Cheap,oflittlevalue. | tokja- |
| koṃja | Koṃwinkintakbweenaajitokkoṃjaeoilju. | CleanupbecausetheDistadiscomingtomorrow. | kintak |
| | “KōmironaajloeōiloopiijeṇanKoṃja eṇ.” | “YoucanfindmeintheDistrictAdministrator’soffice.”P283 | koṃja |
| | “KwōmaroñloeiloopiijeṇanKoṃjaeṇbweekaretalñane.” | “YoucanfindhimattheDistrictAdministrator’soffice,becausethat’swherehewent.”P311 | koṃja |
| | Elōñjakjarkoimpukōtḷọkkoṃja eo | Thegroupgotupandwentlookingforthecommissioner. | lōñaj |
| ikōja | Kwōndeñtakwajikōjaakñairetam. | YoustrikeneedlefishontheleesidewhileIdosoontheoutriggerside. | deñtak |
| koṃōja | Rejetalinwōnṃaekoṃōjaeṇilojikinkajokjokeṇ. | Theyaregoingtomeettheadministratorattheairport. | jok |
| rooṃoja | ṂweiukinOñkoñrooṃoja. | HongKongproductsareofpoorquality. | oṃoja |
| Erroja | JowieoanjinōErroja,imkōnmeninjowieoaōejbarErroja. | Mymother'sclanisErroja,forthisreasonmyclanisalsoanErroja. | Erroja |
| | JowieoanjinōErroja,imkōnmeninjowieoaōejbarErroja. | Mymother'sclanisErroja,forthisreasonmyclanisalsoanErroja. | Erroja |
| jitoja | Iarjitojainjota. | Iwentforaneveningdrive. | jitoja |
| wōja | Ennọkōṃattinjijidiiñewōja. | Mybroilercooksverywell. | jijidiiñ |
| | AenōṃṃantatamouriloWōja. | ResidinginWōjaisthemostpeaceful. | aenōṃṃan |
| Epjā | ArmejreinioonEpjārejjerbaliloKuwajleen,jikinkōkeḷọkmijeḷanrūttariṇaeinAmedka. | ThesepeopleonEbeyeworkatKwajaleinIsland,siteofmisslelaunchingoftheAmericanmilitary.S1 | kālọk |
| | Epjā,iloaelōñinKuwajleen,ejjikineokeinkaruoankieniloaelōñinṂajeḷ | Ebeye,inKwajaleinAtoll,isin 1965thesecondaryseatofgovernmentintheMarshalls.S1 | kein karuo |
| kā | Eṃṃanñejebarektakitokaḷaḷ kāṃoktajānanwōtbweejkabnaajapañḷọkwōt. | Ithinkweshouldreloadthelumberbeforeitstartsrainingevenifitwillbemoredifficultthen.P728 | apañ |
| | Būkiwajatabuñ kāimkōmatti. | Takethesefruitandcookthem. | atabuñ |
| | Iāliklikkōnṃōñā kākōnkejejjabnaajdiker. | Iamashamedthatwe'renotsharingthisfoodwiththem. | āliklik |
| | Kwōnbwiniek kā. | Countthesefish. | bōnbōn |
| | Ebwidejdejnuknuk kāaō. | Myclothesaredirty.' (boththeshirtandtrousers,etc.) | bwidej |
| MORE kā |
| akā | Ibanellolojikkakiiōbweeḷapanakā ñankombani. | Ican'tgetanycigarettesbecausethecompaniescan'tgetany. | akā |
| | Eḷapanakā ñandelọñ. | It'stooinaccessibletotryandenter. | akā |
| Eakā | Eakāaṃetetal. | Youwalkstiff-leggedly. | akā |
| ri-akā | Jijejearkōmourri-akāeoimkabwilōñPārōjiro. | JesushealedthepalsyandamazedthePharisees. | akā |
| kākā | Baokokākā.Ierrārā. | Thosearethechickens.Theretheyare. | errārā |
| | Baokokākā.Ierkākā. | Thosearethechickens.Theretheyare. | errārā |
| eddekākā | Ejjeḷọkwōtdedekākā (eddekākā)inḷadikeṇ. | Thatboyisreallycoveredwithyaws. | dekā |
| | Eddekākāajiriraṇnejin. | Herchildrenareverysusceptibletoyaws. | dekā |
| dedekākā | Ejjeḷọkwōtdedekākā (eddekākā)inḷadikeṇ. | Thatboyisreallycoveredwithyaws. | dekā |
| Jekaka | Jekakainbōbrotṇe | Whattypeofpandanusdidyoumakethejekakafrom? | jekaka |
| | Ñeejemmed,kwōjuṃwiniimewaḷọklipedakjekaka. | Whenitisripe,youbakeitanditbecomesliped (bakedbreadfruit)orjekaka (breadfruitchips).S12 | memed |
| jijikkaka | Ebwiinjijikkaka (ijjikkaka)lowaanruuṃin. | Theodorofcigarettesisalloverthisroom. | jikka |
| ijjikkaka | Ebwiinjijikkaka (ijjikkaka)lowaanruuṃin. | Theodorofcigarettesisalloverthisroom. | jikka |
| Iaajeḷkākā | Iaajeḷkākākōnaōkaremmejimeọñōdaolepānboñ. | Mybodyisstillalloverfromstayingupallnightfishing. | ajeḷkā |
| Ekaajeḷkākā | Ekaajeḷkākāankwaḷọk. | Hissermonisboring. | ajeḷkā |
| ijōkākā | Baokokeinijroñjakiainikierijōkākā. | I'veheardthesoundofthechickenssomewherearoundhere. | ijekākā |
| Erkākā | Erkākā,jāānkoaōijpukoti. | Heretheyare,mycoinsI'vebeenlookingfor. | erkākā |
| Ierkākā | Baokokākā.Ierkākā. | Thosearethechickens.Theretheyare. | errārā |
| Jedkā | Jedkāimlalierkiwōtniinentakkein. | Choosetreesthataregoodforpickinggreencoconutsandnotetheirlocation. | jedkā |
| Amedka | BatainAmedkamenraṇe. | ThoseareAmericanpriests. | bata |
| | InejeoanAmedkaearbōbaar (ebbaar) wa | TheAmericanfleetsetupablockade. | bōbaar |
| | InejeoanAmedkaearbarōkwakowaanri-RojiajānaeritokñanKiuba. | TheAmericanfleetblockadedRussianshipsfromcomingtoCuba. | bōbaar |
| | EkkarñanbujeneokōtaanAmedkaimMaikronejia,.... | AccordingtotheagreementbetweentheUnitedStatesandMicronesia,.... | bujen |
| | EṃṃanketūrepeoaṃñanAmedka? ...Bwebōtaiaretal. | DidyouhaveagoodtriptoAmerica?.. (You're)assumingIwent. | bwe bōta |
| MORE amedka |
| Amedkā | Aoleptaktōrejjerbalñankien,ejjabāinwōtAmedkā. | Alldoctorsareemployeesofthegovernment,unlikeintheUSA.S7 | taktō |
| Ri-Amedka | NorthVietnamRi-Amedkaraarbọkutañe! | TheAmericansbombedNorthVietnam. | bọkutañ |
| | Ri-Amedkarōkijoñito-itak. | Americansaregreattravelers. | ito-itak |
| | Ri-AmedkaraarjodikiKuwajleenimpādieṃaerainin. | TheAmericansinvadedKwajaleinandhavestayedoniteversince. | jodik |
| | Eṃṃūrarrarkooḷanbōranri-Amedka. | LotsofAmericanshaveblondhair. | ṃūrar |
| | Etarjānjoñananri-Amedkarokōṃṃanaeñwāñwā. | TheAmericansmadenoisebeyondendurance. | Amedka |
| MORE ri-amedka |
| rūAmedka | KōnankarrūAmedkaroilowaankōrajrajkojinobōktoknañinmejinñanriṂajeḷ,raarṇaetanmādke. | BecauseofthefactthatvenerealdiseasewasfirstintroducedtotheMarshallesepeoplebytheAmericanwhaleshipcrewmen,theycalleditmādke ("America"). | mādke |
| Amerdka | JibuunjelbainAmerdka. | AUSsilverspoon. | jibuun |
| iAbūdka | EaadikọọtotḷọkmeḷaajeoilobukwōneoiAbūdka. | ThefieldinAfricahadmoreindexfingersscatteredaround. | addi-kọọtot |
| ekā | Kōtoinekā iōñ | Thewindisshiftingtothenorth. | kā |
| | Ejjaajjewewebajjekwōtijoakekātakjuonjekadimjokioonaerananbwijmaroñ. | WhilehewaswhistlingablacknoddyflewoverandlandedontheCaptain’srightshoulder.P1035 | ajwewe |
| | Keekartōparkūrọọjtieo,ebuñjenōṃḷakbwijbwij,ekālōñḷọkimjokioonimjijet. | Whenhereachedthecross-stickatthetopofthemast,hesuddenlystartedkicking,thenhejumpeduptothetopandlandedonitandsatdown.P1192 | bwijbwij |
| | Keekartōparkūrọọjtieo,ebuñjenōṃḷakbwijbwij,ekālōñḷọkimjokioonimjijet. | Whenhereachedthecross-stickatthetopofthemasthesuddenlystartedkickingthenhejumpeduptothetopandlandedonitandsatdown.P1192 | kūrọọjti |
| | Kekōmmānkartōparlikintōkāeotakḷọk,ekātakjuonajbōkruoimpen. | Whenwereachedtheoceansideofthereefstretchingeastward,atunasobigitwouldrequiretwomentocarryitleaptatthelureandwasfirmlyhooked.P1302 | ajbōkruo |
| MORE ekā |
| deka | Kwōnruktokbuōrrodekakillepbwekōjroenkadeḷọkri-nanaeṇ. | Gatherupsomegood-sizedstonesforustothrowatthatculprit. | ruk-bo |
| dekā | Wāweenaerkōṃṃani,rejkibwijiñan ñeepodāninnāmjimeeṇetōrereinakaparetōrereinkōnkaajliiñakdekābweenjabrōṃtōrereinimkōṃṃananettoon. | Thewaytheymakethem,theydigdownuntilitisnearwater,thencementthesidesbutputarimarounditwithanoildrumorstonessothatthesidesdon’tcrumbleandmakeitdirty.S22 | apar |
| | Bōkṇebuoṃdekā. | Takethatstoneforamissile. | bo |
| | Menkorejkōjerbaliñanbuburemaroñkimej,juubub,maañ,ekkwaḷ,dekā,imbōlōk. | Thethingsusedfordivinationcouldbecoconutfronds,shoots,pandanusleaves,sennit,stones,andleaves.S21 | bubu |
| | Kwōnejaakidekākaṇeṇaiijeṇe. | Pileupthosestonestherebyyou. | ejaak |
| | Kwōnkaemjakewaṇekōnjuondekā kileplep | Useabigrocktoanchortheboat. | emjak |
| MORE dekā |
| Amedeka | RūttariṇaeroanAmedekaraarkōmeḷanjidikinnembarjinoṃurṃur ñanmaatinri-VietCongro. | TheAmericantroopswaitedabitbeforetheyresumedtheassaultandwipedoutalltheVietCong. | meḷan |
| dieka | Rūkọọteoeartarlepeejoujikinwainieoimetalkakekōndieka eo | Thethiefscoopeduptheentirepileofcopraontherearcartandtookoffwithit. | tarlep |
| ijekā | Ḷaddikrorāijekā. | Theboysareheresomewhere. | ijekā |
| | Ijroñkebaokokāijekā. | Iheardthatthechickensareheresomewhere. | ijekā |
| | “IjroñijekākekwōjḷōmṇakinjerakḷọkinwiikinñanLikiep. | IheararoundherethatyouarethinkingofsailingtoLikiepnextweek.P76 | ijekā |
| peka | Ewipekaeobwejenkilọkibōbkā? | Gofindthepandanusscrapersothatwecanextractthejuicefromthesepandanus. | peka |
| Abdika | EttaikōkōbuḷōnmarinAbdika. | TherearetigersallovertheAfricanjungles. | taikō |
| | KileptataaḷkitainAbdika. | ThebiggestalligatorsarefoundinAfrica. | aḷkita |
| aṃonika | Ri-aṃonikaeoeḷakkōjañaṃonikaeonejin,kōmwōjeppaḷ. | Whentheharmonicaplayerplayedhisharmonicawewereallflabbergasted. | aṃonika |
| | Ekōppaḷpaḷanri-kōjañjañeoaṃonika. | Themusician'sabilitywiththeharmonicawasspectacular. | aṃonika |
| | Aṃonika ṃōkbweinlalekwojeḷāke. | PlayanumberontheharmonicasoIcanseeifyou'regood. | aṃonika |
| Ri-aṃonika | Ri-aṃonikaeoeḷakkōjañaṃonikaeonejin,kōmwōjeppaḷ. | Whentheharmonicaplayerplayedhisharmonicawewereallflabbergasted. | aṃonika |
| kōjka | Naajkōjka wōj | HowcanIcome? | kōjka- |
| ekkā | Ajokḷāinjuonāneekkāwōtanejjeḷọkarmejejjokweie. | Thereisusuallynoonelivingoneitherendofanisland. | ajokḷā |
| | Ekkāankōrādādebarñerejire. | Womenusuallypullhairwhentheyfight. | dāde |
| | Ledikeojatūekkāanejjaimetetal. | Myyoungersisteroftenwalksandtalksinhersleep. | jeja |
| | EkkāwōtamteejinBōḷaide. | WeoftenhavetestsonFriday.WenormallyhavetestsonFridays. | kōkā |
| | Ekkāwōtanṃōñāraij. | Heusuallyeatsrice. | kōkā |
| MORE ekkā |
| jikka | Bajletokṃōkjuonjikka? | Say,howaboutgivingmeacigarette? | baj |
| | Ri-baṃjikkaeoṇe | Heisthecigarettebummer. | baṃ |
| | Eḷakepaakanmaatjikka,ebūḷakeoṇāān. | Whenthecigaretteswerenearlysoldout,heraisedtheprice. | būḷak |
| | Letokḷalemjāānemkabweḷọkoṇāānjuonjikka. | LendmeanickelsoI'llhaveenoughmoneyforsomecigarettes. | bwe |
| | Jablọkinjikka. | Cigarettebutt. | jablọk |
| MORE jikka |
| kajikka | Rejkajikka. | Theyarelookingforcigarettes. | jikka |
| rōkka | Wōjḷāṇekōṃṃanjānrōkka. | Thatsailismadeofparachutematerial. | rakka |
| | Enaajrōkka laḷtak | He'llmakeaparachutejump. | rakka |
| Ri-rōkka | Ri-rōkkarorōkaaḷḷañejarlepjueo. | Theparachutistsflabbergastedthecrowdofspectators. | aḷḷañ |
| ajeḷkā | Ñebajñaeo,ekweilukkuunkarajeḷkā. | Andme,Iwasstartingtofeelveryweak.P1030 | ajeḷkā |
| ri-ajeḷkā | Unoeoekōmōurri-ajeḷkā eo | Themedicinehealedthepersonwhofeltweakfromhunger. | ajeḷkā |
| Oḷka | EkōjaijOḷka. | Olgaisadoll. | jaij |
| Wūlka | ÑaijjokweWūlka. | IliveonUliga. | jokwe |
| | EwūjabōjWūlka. | Uligaisnarrow. | wūjabōj |
| peeñka | Rejpeeñka. | Theyareplayingbanker. | peeñka |
| Jenkā | IjọkōntutuilonaṃeṇikōtaanJenkāimḶōtoonketōrekokōmjeljinōimjemakarjokweimkowaininiiloJālukra. | Iusedtoswiminthesalt-waterpoolthatliesbetweenJenkāandḶōtoonkewhenIwentwithmyparentstomakecopraatJālukrawāto (onEmejwaIsletonLikiep). | naṃ |
| Ṃōñka | Ṃōñkameneṇ. | He'sajoker. | ṃōñka |
| bōkā | Eṃṃanbōkāinñanaubō. | Thetideisjustrightforspearfishingonthereef. | aubō |
| | Eṃṃankebōkāinñaneọñōd? | Isthetidegoodforfishing? | bōkā |
| | Inbajlaleṃōkbōkā ṇekaptōṃ? | MayIpleaseseeyouroil (orperfume) container | bōkā |
| | Ejenbōkā in | Thetideisgoingout. | jen |
| | Ledikeoejukōtbōkā ñanaḷaproraarlalejānkeeardik. | She'slookingaftertheoldfolkstorepaythemforlookingafterherwhenshewasquiteyoung. | ukōt bōkā |
| MORE bōkā |
| Dōkā | Dōkāeoearlelbōrankakeearkōjebwālele. | Thestonethathithimontheheadmadehimstagger. | jebwāālel |
| lōkā | Likaoeṇetijeṃḷọkilolōkā. | He'sasurfingexpert. | tijeṃḷọk |
| | Ekarwanlōñḷọkmeneoimḷakbōlenjibukwijiṃaneutiej,erọọlimlōkālaḷtak. | Theflarewentupapproximately100feetintheairbeforeitturnedandmadeadivebackdown.P943 | lōkā |
| rilōkā | Raartọrerilōkā ro | Thesurfersgotwashedout. | tọr |
| kōllōkā | Ruoeokeraaninammānkōllōkāippānṇoimkōtoṃōṃanṃōneo. | Wemusthavebeensurfingdownwindacrossthewaveswithfavorablewindsatourbackfortwodays.P913 | kōllōkā |
| ṃōkā | Ṃōtaiaanṃōkā? | Whichoneofthesehouses? | ṃōt |
| wūnoka | Naajtawūnokakeijorrāān. | What'stheremedyforrelievingmeofthisheartache. | wūno |
| jookā | Edāpdipeijeṇraarjookāniie. | Therearelotsofstumpswheretheycutthecoconuttrees. | dāpdep |
| animroka | Eloanimrokaimko. | Hecaughtsightofmeandtookoff. | animroka- |
| tōkā | Eikeioontōkāeṇñeejpāāt. | Thatstripofreefhasquiteafewfishonitwhenthetideislow. | tōkā |
| | Kekōmmānkartōparlikintōkāeotakḷọk,ekātakjuonajbōkruoimpen. | Whenwereachedtheoceansideofthereefstretchingeastward,atunasobigitwouldrequiretwomentocarryitleaptatthelureandwasfirmlyhooked.P1302 | ajbōkruo |
| Erkā | Erkājakikokineōkā. | Thesearethematsthatbelongtome. | erkā |
| | Erkā ilowi | Ifoundthem. | erkā |
| kōtka | Edidbōlbōlanmāekōtka dedek (eddek). | Mybreadfruitplantisgrowingwell. | didbōlbōl |
| | Pinanaeokōtkaearkalleḷọknankeemaatanmaroñ. | Mybananaplantborefruituntilitcouldn'tanymore. | le |
| | Iarwiaikjuonkōtkaabōḷpinana. | Iboughtmyselfanapplebananaplant. | abōḷ |
| | Kwōmaroñkebōktokjuonkōtka Anidep | CouldyougetmeanAnidepcultigencuttingthatIcouldplant? | Anidep |
| | Juoneṇkōtkapinanajeina. | Ihaveabananaplantvariety. | Jeina |
| MORE kōtka |
| ṃootka | Raarraabeānetakṃootka eo | Theautomobilewasbroughtashoreonaraft. | raab |
| lā | Keej lāwaeoikālọkimjirokippānJema. | Whentheboatrolledagain,IflewoverandhungontoFather.P690 | kālọk |
| | Keej lāwaeoikālọkimjirokippānJema. | Whentheboatrolledagain,IflewoverandhungontoFather.P690 | jirok |
| | Ejejwōtkarṃōṃaninan lāimetal. | Therewasnothingbetterthanthefeeloftherollandadvanceoftheboat.P853 | ṃōṃan |
| | Ñeikarruṃwijjidikinaajkarlukkuunñarijlowa,kōnkeejṃōjwōtaōlutōkḷọkakebartartokjuonṇoimkōjboukiwaeoimewātin lā. | IfIhadwaitedanylongerIwouldhavefallendownhard;justasIemptiedthebucketawavesmackedtheboatsohardthatitalmostcapsized.P650 | kōjbouk |
| ḷā | Ṃōkeinkōṃṃanjānajimilowaerejjabjimeeṇak ḷā. | Thesebuildingsaremadefromthatchandtheirinteriorshavegravel,notcementasfloors.S24 | aj |
| | Ṃōkeinkōṃṃanjānajimilowaerejjabjimeeṇak ḷā. | Thesebuildingsaremadefromthatchandtheirinteriorshavegravel,notcementasfloors.S24 | jimeeṇ |
| | Ṃōkeinkōṃṃanjānajimilowaerejjabjimeeṇak ḷā. | Thesebuildingsaremadefromthatchandtheirinteriorshavegravel,notcementasfloors.S24 | ḷā |
| | Baoeṇejebaje ḷākaṇ. | Thatchickenisscatteringthatgravel. | ebeb |
| lala | Ewijenḷapinlala eo | Whereisthemotherhen? | jenḷap |
| ejjepeḷāḷā | Kōnanaitokimdepakpakpeinak,ejjepeḷāḷāanekkāke. | Becauseithaslongandratherwidewings,thefrigatebirdusuallyglidesinflight. | jepeḷā |
| Eddilala | Eddilalarāṇe | Theboardhaslotsofnailsinit. | dila |
| kakkilala | Kōjroetalinkaakajintokadkakkilala. | Let'sgobringsomeakajinfishtoputinthebasketoffoodtribute. | akajin |
| jejokḷāḷā | Allōñineḷapanjejokḷāḷā (ejjokḷāḷā). | Thismonththewindoftencomesfromthenorth. | jokḷā |
| ejjokḷāḷā | Allōñineḷapanjejokḷāḷā (ejjokḷāḷā). | Thismonththewindoftencomesfromthenorth. | jokḷā |
| Ekkōḷāḷā | Ekkōḷāḷānōbōjānṃwiin | Therearelotsoffruitstemsallaround (ontheground)outsidethishouse. | kōḷā |
| Eaunwōḷāḷā | Eaunwōḷāḷāarināneṇ. | Therefoodscatteredonthebeachofthatisland. | aunwōḷā |
| jejepḷāḷā | Liṃakaakkorejjejepḷāḷā (ejjepḷāḷā) imejatoto | Thekitesareglidingintheair. | jepeḷā |
| ejjepḷāḷā | Liṃakaakkorejjejepḷāḷā (ejjepḷāḷā) imejatoto | Thekitesareglidingintheair. | jepeḷā |
| tala | Pāāñeoearkajjilibuwiḷọkaertala. | Thebankgaveeachofthemthreehundreddollars. | jilubukwi |
| | Karrubukwilemñoulwōttalaeoimiarbarlikitlemñoulimkajilibukwiki. | TherewereonlytwohundredfiftydollarsandIputinfiftytomakeitthreehundred. | jilubukwi |
| | Ewōrjilibukwiaōtala. | Ihavethreehundreddollars. | jilubukwi |
| taḷa | Ijkōjaakejilubukwitaḷaallōñin. | I'maimingtoearn$300thismonth. | jaak |
| | Iarlikūtjuonkuṇaōtaḷa. | Icontributedadollarasmyshare. | lilik |
| | Kwōmaroñkekaṃuriikejuontaḷa? | Canyouloanhimadollar? | ṃuri |
| | Imaroñkeṃuriikjuontaḷa ippaṃ | CanIborrowadollarfromyou? | ṃuri |
| | Oṇāānjataeoanṃweeṇijjokweieejjibukwiruwalitoññoultaḷa. | Therentalformyapartmentisonehundredeightydollarsamonth. | oṇāān jata |
| MORE taḷa |
| likōbla | Ejejjetutōnlikōbla in | Thislikōblaiswellprepared. | likōbla |
| Elā | Elābaḷuuneokeejjeer. | Theplanebankedwhenitturned. | lā |
| | Elāwaeo. | Theboatcapsized. | lā |
| Jeeḷa | Jeeḷainwaantariṇaeeṇ. | Thosearethesailorsfromthatwarship. | jeeḷa |
| | Iarjeeḷa ḷọk ñanJepaan. | IwasasailorontripstoJapan. | jeeḷa |
| ejeeḷa | Jemānḷadikeṇejeeḷa. | Thefatherofthatboyisasailor. | jeeḷa |
| jelā | Ḷōṃareinaolepri-Likiepimrejmājurḷọkwōtilomeninjejerakrōk,joñanaerjeljelā. | AllofthesemenwerefromLikiep,andtheyweresogoodatsailingthattheycoulddoitintheirsleep.P31 | aer |
| Jeḷa | Jeḷarorejkañkañetiṃaeo. | Thesailorsarechippingoffrustfromtheship. | kañkañ |
| | Aolepjeḷaraṇeaṃmejjaniwōt. | Yourcrewmembersareasorrybunch. | mejjani |
| | ÑeejorwaanNepi,ettileñeñjeḷa. | Whenthere'saNavyshipinport,sailorsareallovertheplace. | tileñeñ |
| | Ejjeplejlejjeḷainbaakkoetto. | Sailorsinbarksofoldoftenhadvenerealdiseases. | jeplej |
| jeḷā | Aerṃweinjowiinadejñanindeokōnaerjeḷāaerṃweikidoon. | Therelationshipwithinourclanwilllastforeverbecauseit'saliveandwell. | aerṃwe |
| | Enaajjeḷābweeri-kaaerṃwe. | She'llknow,beingsomeonewhoinfluencesotherstoliveasrelativestowardoneanother. | aerṃwe |
| | Juonekainannorkwobanjeḷā. | Thisisaspecialkindofknotyou'llneverlearn. | annor |
| | Epenadjeḷātaeṇejbakōnanaplolo. | It'shardtounderstandhimbecauseheslurs. | aplo |
| | Kwōjaikujjeḷābajeteoṇāāṃbwekwōnjabbūbūrookok (ibbūrookok). | Youhavetoknowhowtospendyourmoneysoyouaren'tconstantlybroke. | bajet |
| MORE jeḷā |
| ejeḷa | Rijebwebweeoejeḷatatajebwebweeṇ. | Heistheonewhoisexpertinsteering. | jebwebwe |
| Ejeḷā | Ejeḷā anijnij | Heknowshowtomakemagic. | anijnij |
| | Iñakñāātwōteoekarloanimrokaṃroilowaaniaḷeo,kabetkeejeḷākekōṃroejjibadekḷọk ṃweo | Idon’tknowwhenhesawaglimpseofusontheroad,andwhyheknewweweretryingtoreachthehouse.P227 | animroka- |
| | Ekarjeḷatibaibkowōtmeejeḷākerōboṇkōnpeinael. | Heonlytookofftheonesheknewwerecloggedwithpaintoil.P714 | boṇ |
| | Ejeḷā bọbo (bọọḷ). | He'sagood (baseball) catcher | bọbo |
| | Ejeḷā bōtta | He'sagoodhitter. | bōtta |
| MORE ejeḷā |
| jejeḷā | Jānwōtanekkononoakjejeḷāejjuonri-jājjāj. | Fromthewayhetalks,weknowthathe’sashowoff. | jājjāj |
| | “Jejeḷā ḷọkkōnmetokeinadjānerbwejaardikimrūttoḷọkieippānrojiṃṃaad. | Weknowmoreaboutouroceanthanthembecausewegrewuplearningaboutitfromourgrandparents.”P402 | rūttoḷọk |
| | “Jejeḷākejejeblaak.” | “I’msurewe’llbeabletogo.”P327 | jeḷā |
| | “Bwetajejeḷā ñāāteoenaajkarwaḷọkāne,”Bojineoejiroñḷọk | “Howwerewesupposedtoknowwhenwewouldseeland?”theBoatswainyelledovertohim.P1233 | ta |
| | “Bwetajejeḷā ñāāteoenaajkarwaḷọkāne,”Bojineoejiroñḷọk | “Howwerewesupposedtoknowwhenwewouldseeland?”theBoatswainyelledovertohim.P1233 | naaj |
| MORE jejeḷā |
| rejeḷā | KōnkekajinṂajeḷearjabpādilopebaṃaeiieneoearitokri-pālle,ejjabkanoojlōñarmejrejmourwōtkiiōrejeḷāinọñkoanri-Ṃajeḷ. | BecausetheMarshalleselanguagewasn’tputintowritinguntilWesternerscame,notmanypeoplelivingtodayknowthelegendsoftheMarshallesepeople.S13 | inọñ |
| | Teamkorejeḷātataraṇrejkajiāiker. | Thebestteamsarearrangedtocompeteeachother. | jiāe |
| | Ḷaddikeṇejjuoniaanri-jurorejeḷā ju | Thatboyisoneofthosewhoisverygoodatwalkingonhishands. | ju |
| | Rejeḷākeri-kaaddeboulularmejkōrāeṇ. | Theyareawareofthefactthatthatwomancausespeopletogetgiddy. | addeboulul |
| | Rejeḷājibwirittoraṇ. | Theoldcoupleknowhowtotakecareoftheirgrandchildren. | jibwi |
| MORE rejeḷā |
| Ijeḷā | Ijeḷākeibbate. | IknowIwastoolateforit. | bōbat |
| | Kiiōijeḷākekwōjbūḷabeeō. | NowIknowthatyou'rebluffing. | būḷab |
| | Ijeḷājājjājioondān. | Iknowhowtowater-ski. | jājjāj |
| | Kiiōijeḷāetkeeaajliptaakkōkanin. | NowIknowwhythisfoodisnotgood. | ajliptaak |
| | Aet,ijeḷākekwōjaōbọọjimkwomaroñkōtōprakaikujeaō. | Yes,Iknowthatyouaremybossandyoucanhandlemyrequest. | aaet |
| MORE ijeḷā |
| Nitijeḷā | EṃōjanNitijeḷākoweppānaḷbapeetinkajinṂajeḷeoekāālbweenjerbal. | TheNitijeḷāhasapprovedthestandardizedMarshallesealphabet. | aḷbapeet |
| | BooteoinneiloNitijeḷāekarḷejuonaetakjipikōreoekarkajeboikiiloankarbootjaab. | Inyesterday'svoteintheNitijelātherewasonemorevoteinfavor,butthespeakertieditbyvotingno. | jebo |
| | JenbabweālkinwōtanNitijeḷākoweppānbajetjenaajjinomaroñkōḷḷā. | Let'sjustsaythataftertheNitijeḷāpassesthebudgetwecangetourpay. | jen ba |
| Ejjeḷā | Ejjeḷātoonbōbtowa. | Anchoruntileverythingiscleartome. (wordsfromchant) | ejjeḷā |
| kōjjeḷā | Raartilmaakekōjjeḷāeoiloretio. | Themessagewasspreadabroadontheradio. | tilmaak |
| | Eajeededḷọkkōjjeḷākiiōkeewōrretioejjerbal. | Announcementsaremorewidespreadnowwiththebroadcaststationfunctioning. | ajeeded |
| | Kōjjeḷā ḷọk ñanHawaii. | SendamessagetoHawaii. | jeḷā |
| | Eṃōjkōjjeḷāilomejatotokeewōrjuontaibuunejitok. | Thereisanannouncementontheradiothatatyphooniscoming. | jeḷā |
| | Eorkekōjjeḷākōnjiraikeokeejjibboñ? | Wasthereanynewsbulletinaboutthestrikethismorning? | kōjjeḷā |
| MORE kōjjeḷā |
| ekōjjeḷā | KiinejinojenwaeojāntōrereinwabeoimKapeneoekōjjeḷālaḷḷọkbweenpāākinjineo. | AtthatmomenttheboatstartedmovingawayfromthesideofthepierandtheCaptaincalleddownthattheengineshouldbeputinreverse.P481 | kōjjeḷā |
| ri-kōjjeḷā | Wōnṇeejri-kōjjeḷā? | Whoismakingtheannouncement? | jeḷā |
| kwōkōjjeḷā | Kabpādwōtturinimwajebweñeenanataṃṃwin,kwōkōjjeḷālōñtak.” | Youstayhereandwatchhimandletusknowifhismoodchangesfortheworse.”P1068 | kōjjeḷā |
| kōjeḷā | Iarbọurikōjeḷāeoaōiloretio. | Ireceivedmymessagebyradio. | bọur |
| rōjeḷā | LedikinṂajeḷrōjeḷā kōjjobaba | Marshallesegirlscanreallyplaymarbles. | kōjjobaba |
| | Ri-Kilbōtrōjeḷā kajikia | Gilberteseswingtheirhipswell. | kajikia |
| | AolepkapeninaelōñkeinrōjeḷābweallōñinwaotemjejrejārbwerenkōttarimlaleebuñlọkkeLikabwiro.” | AllislandcaptainsknowthatthismonthallboatsshouldbebeachedsotheycanwaittoseewhenLikabwiroappears.”P251 | ār |
| Kwojeḷā | Kwojeḷākeaikbooj? | Doyouknowhowtotowboats? | aik |
| | Kwojeḷākeaṃbwidilā? | Doyouknowhowtousetheumbrella? | aṃbwidilā |
| | Aṃonikaṃōkbweinlalekwojeḷā ke | PlayanumberontheharmonicasoIcanseeifyou'regood. | aṃonika |
| | Kwojeḷākeḷōtraṇrejkōjāibotokmọọr? | Doyouknowwhothemenarewhoarelookingforjaiboforbait? | jāibo |
| kwōjelā | Ñekwōjelādelkwōndeltokkijed. | Ifyouknowhowtoprepareandcookpandanuspuddinginhotrocks,thenmakesomeforus. | del |
| Kwōjeḷā | Kwōjeḷākebōkaḷ? | Doyouknowhowtousethesextant? | bōk aḷ |
| | Kwōjeḷākebōnbōn? | Doyouknowarithmetic? | bōnbōn |
| | Kwōjeḷākeiiōkpilawā? | Doyouknowhowtomixdough? | iiōk |
| | Kwōjeḷākeju? | Canyouwalkonyourhands? | ju |
| | Kilenjājeikṃōkebweinlalekwōjeḷā ke | FencewithhimsoIcanseewhetheryou'regoodornot. | kilen jāje |
| MORE kwōjeḷā |
| meḷa | Jenetalkiiōkeejjameḷa. | Let'sgonowwhileithasstoppedraining. | meḷa |
| eoweḷā | Jenaajleeoweḷāilokakkuṇaṇainlaḷ. | We'llcontributenexttimeaccordingtohousehold. | eoonḷā |
| dila | Ewibọọkindila eo | Whereistheboxofnails? | bọọk |
| | Ebwekedilakaṇeaṃ? | Doyouhaveenoughnails? | dila |
| | Kwōnkūḷinijidila kaṇe | Clinchthenails. | kūḷinij |
| | Elōlōneenilodila eo | Hesteppedonanail. | lōlō |
| | Ṃakneetedila kaṇ | Pickupthosenailswiththemagnet. | ṃakneet |
| MORE dila |
| aṃbwidilā | Earaṃbwidilāḷọkkōnaṃbwidilāeoaōñan ṃweoiṃōnbweenjabkanoojṇok | Togettoherhousewithoutgettingverywetsheusedmyumbrella | aṃbwidilā |
| | Imaroñkejakōjerbalaṃbwidilāeaṃ? | CouldIuseyouumbrellaforamoment? | aṃbwidilā |
| | Kwojeḷākeaṃbwidilā? | Doyouknowhowtousetheumbrella? | aṃbwidilā |
| Ri-aṃbwidilā | Ri-aṃbwidilāroraariiookḷọkbaḷuuneo. | Theumbrellaedpassengersmadeabeelinetotheairplane. | aṃbwidilā |
| Tōḷeiḷa | Tōḷeiḷaearkōrāroteṇekanoojinkijoñ. | Tōḷeiḷawasawomanwithveryloosemorals. | kijoñ |
| jila | Bojine,kwōjablukwōjejila ṇeaṃimitokkōjroeọutirākāippāndoonbwerenjabjejeplōklōkimpeḷọk. | Mr.Boatswain,securethetillerandcomeheresothetwoofuscanlashtheseboardstogethersotheywon’tspreadoutanddriftaway.P669 | jeplōklōk |
| | Eṃōjkōḷaakjilaeoanboojeo. | Theboat'stillerhasbeeninstalled. | jila |
| | Ejkōnonowōtakejotoḷọkjilaeobweenbwābwewaeoñantoeo;waeoekarkaiokḷọkwōtlukoḷpāntoeoimetal. | Ashespokehethrewthetiller,steeringtheboatrighttowardthemiddleofthepass.P503 | bwābwe |
| | Kapeneoejorōkeañḷọkjilaeoimwaeo,keekarbajkipeddikdikniñeañḷọk,ejaaḷimkabbwebōranimjitōñkapilōñ. | TheCaptaincastthetillertothesouthandtheboat,whichwasadvancingslowlybutsteadilytothenorth,turneddownwindP908 | jaaḷ |
| | JemaewelọkilojilaeoakBojineḷọrronpālōñḷọkidāpinkajueolōñḷọk | Fathertookoverthetiller,andtheBoatswain,usingaclimbingmethodinwhichonlythefeetandhandstouchthetree,climbedupthebaseofthemast.P1191 | ḷọrronpā |
| MORE jila |
| lejḷā | Kekōṃroejjikrōkḷọkiloetōñaakinṃweo,Jemaeṃōkajimiọkiọkweḷọkiroojeoejjijetippānlejḷā eo | Whenweapproachedtheverandaofthehouse,Fatherquicklygreetedthechiefwhowassittingwithhiswife.P228 | lejḷā |
| wōjḷā | Kwōnatroukwōjḷā ṇebweenjabute. | Coverthatsailsothatitdoesn'tgetrainedon. | atro |
| | Rarjarōkeeowōjḷāimwaeoearjinokeplaak. | Theyraisethesailofthecanoeandstarttosailaway. | jarjar |
| | Ededeḷọkanjeḷọkwōjḷā eo | Thesailhasalreadybeenpushedandsecured. | jeḷọk |
| | Enañinkōbobokewōjḷā eṇ | Hasn'tthesailbeenfastenedyet? | kōbobo |
| | Kwōnkōboboojwōjḷā eṇ | Fastenthatsail. | kōbobo |
| MORE wōjḷā |
| lewōjḷā | Kwōjlewōjḷā ḷọk ñania? | Whereareyousailing? | lewōjḷā |
| | Ekarbarāinwōtkōḷaakjuoninjinṇailowaankeinantōtōreḷaññeedikakejjeḷọkkōtoñanlewōjḷā. | Healsoassembledanengineinsidesothatitcouldmotoriftherewaslittleornowindforthesail.P8 | lewōjḷā |
| | Ejjabdaanṃōkajilolewōjḷāakebweanwōnṃaan. | Itwasnotsoveryfastwhenitwassailing,butitwentwellenough.P11 | daan |
| wūjḷā | EjṃōjimpojakwōtmenotemjejakKapeneoetalliktakimjibwejebweeoimkōttaranBojineoimJemakōmaatiḷọkjikkakokijeerroṃōṃkajjānaerrojerakewūjḷā eo | WheneverythingwasreadytogotheCaptainwenttothebackandtookthewheelandwaitedfortheBoatswainandFathertofinishtheircigarettessotheycouldraisethesail.P837 | maat |
| | Innemkeejṃōjjerakewūjḷāeoimejjejopālpāl,epoubinubaatakejebweeobwebōranwaeoenjaaḷniñeañḷọk | Oncethesailwasupandflappinginthewind,theCaptainwasbusysteeringthewheelinordertopointtheboatnorthward.P850 | ubatak |
| | Jenḷakjerakewūjḷā ṇe,ekweeḷapjidikkōtoin.” | Wecanputupthesailsincethere’ssomuchwind.”P637 | jerak |
| | Imjidikwōtanwaeojinojaaḷimḷakanlọk,eletletwūjḷāeoimwaeoejinoajādik. | Theboatslowlyturnedtothenorthandwhenitwasfinallyoncoursethesailfilledwithwindandwestartedtoadvanceslowly.P851 | anlọk |
| | Waeoewōnāneḷọkilowaantodikeoiturōkināneoimḷak ṃwelọkiar,Jemaimḷōṃarorōponewūjḷāeoimjoḷọkañkōeo. | Theboatwenttowardtheislandthroughthesmallchanneltothesouthandwhenitenteredthelagoon,Fatherandtheothertwomenthesailandthrewouttheanchor.P1250 | wāānāne |
| MORE wūjḷā |
| lewūjlā | Ikarkateeōbajjekinnemeururakejepāpejikinkōmateokōnanwaeolewūjlā. | Ikepttryingtolightitbutthesailwasupwhichmadethecookingarealistovertooneside.P884 | urur |
| lewūjḷā | Kōleodeeokōmmānmaroñkarkōṃṃane,eḷaññeeṃṃankōto,lewūjḷākōnkealikkarkeebanṃōṃaninjineoammān. | Theonlywaywewouldmakeitwasforthewindtodiedownenoughforustoraisethesail;clearlytheenginewasnotgoingtowork.P787 | kōl |
| | “Eapdikḷọkkōtoinimwōtkeinakejjañinlukkuunṃōṃan ñanlewūjḷā,”Kapeneoejkabbaroḷañikeejjiljinoawajọteeneo. | “Thewindandrainhavedieddownbutnotenoughtoputupthesail,”theCaptainutteredatabout6o’clockintheevening.P788 | waḷañi |
| | Ejkabkarjinomeraḷọkālikinjiljinoawaijokeekarjañinṃōṃan ñanlewūjḷā. | Thestormstartedtosubsideafterabout6o’clockbutnotenoughforustobeabletoputupthesail.P786 | mera |
| | Ekarbarāinwōtkōḷaakjuoninjinṇailowaankeinantōtōreḷaññeedikakejjeḷọkkōtoñanlewūjḷā. | Healsoassembledanengineinsidesothatitcouldmotoriftherewaslittleornowindforthesail.P8 | kōḷaak |
| | Lukkuunjuoneṇmejatotoekōbbōkakkak ñejejuweioonwalewūjḷā. | Itissuchathrilltorideonaboatwithasail.P856 | kōbbōkakkak |
| jelewūjḷā | EjabjeṃḷọkanJemakōnonobweKapeneoekkōnono,“Jenaajleinjintakḷọkimñeeṃṃankōto,jelewūjḷā,”Kapeneoeba. | FatherwasstillinthemiddleoftalkingwhentheCaptaininterruptedhim,“Wewillusetheenginefirstandthenwhenthewindpicksupwewillusethesail,”theCaptainsaid.P423 | le |
| | Imñeeḷọkmowiṇeimeṃṃankōto,jelewūjḷā. | Andwhenthestormcalmsdownabitandthewindisright,wecanraisethesail.P737 | mowi |
| | Imñeeḷọkmowiṇeimeṃṃankōto,jelewūjḷā. | Andwhenthestormcalmsdownabitandthewindisright,wecanraisethesail.P737 | ḷọk |
| jokḷā | Ri-amānjokḷāinmeneṇ. | He'sthetypewhocashesinonanyopportunitythatcomesby.orHe'sanopportunist. | amān |
| | Ruoderaaninanjokḷā. | Thewindhasbeencomingfromthenorthfortwodays. | jokḷā |
| ajokḷā | Iarloankadkadajokḷā iōñ | Isawhimthrow-nettingatthenorthernendoftheisland. | ajokḷā |
| Ejokḷā | Ejokḷā. | Thewindiscomingfromthenorth | jokḷā |
| | Kōtoeoejokḷāimeṃṃakroroimwaeoekarjabdiakakkankanwōtimetal. | Thewindwascomingfromthenorthfavorablyfillingthesail,andtheboatwasn’ttackingandwasgoingaheadatfullsail.P1183 | jokḷā |
| Elḷa | Elḷainboojeokōṃṃanjānlukweej. | Theribsoftheboataremadeofcalophylluminophyllum. | eḷḷa |
| eḷḷa | Kebajlowaanwaeoeokōmmānkarkabijjeie,meneojemaroñroñdeeoijoejaininkienammānkañuripetkōjko,kobaippānainikienanjejelōblōbdāneoikōtaaneḷḷa ko | Theonlythingwecouldhearinsidetheboatwasthesoundofuseatingourbiscuitsandofthewatersplashingaroundbetweentheribsoftheboats.P813 | eḷḷa |
| Eḷḷā | Eḷḷāpiiḷeo. | Thebillhasbeenpassed. | ḷōḷā |
| ajeḷḷā | ĀlikinanatomiikbaaṃeodebokḷokiloṃaḷoinPikinni,eḷakajeḷḷā ḷọkekiparijet. | AftertheatombombwasdetonatedintheBikinilagoon,therefollowedadelugeofdeadfishwashedupontheshoresoftheislands. | ajeḷḷā |
| ri-kaajeḷḷā | Kōnkerejri-abba,meḷeḷeinbwerejbareinwōtri-kaajeḷḷā ek | Becausetheyfishwithdynamiteitmeansthatthey'llalsokillthefishindiscriminately. | ajeḷḷā |
| Eajeḷḷā | Eajeḷḷā ḷọk āneokōnri-mejṃōjinaneerboojinAmedkaboktañe. | ThecorpseswerescatteredallovertheplaceaftertheU.S.AirForcebombedit. | ajeḷḷā |
| kōḷḷā | Ijjilkinḷọkeokbwekwōnṃupibōtaabkwōnaajmakekōḷḷā oṇeaṃ | I'msendingyoutothemovies,butyou'llhavetopayyourownway. | bōtaab |
| | Ejeptōṃbakiiōakkwojjañinkōḷḷā ṃurieoaṃ. | It'sSeptembernowbutyouhaven'tpaidyourdebtyet. | Jeptōṃba |
| | Eṃōjkeaṃkōḷḷā? | Haveyoubeenpaid?Didyougetpaid? | kōḷḷā |
| | Iaritōnkōḷḷāaōlikjab. | Icametopaymydebts. | kōḷḷā likjab |
| | Inaajkōḷḷāoṇāānaṃjouj. | I'llrecompenseyourkindness. | kōḷḷā oṇea- |
| MORE kōḷḷā |
| eoonḷā | Eworruoeoonḷāilowātoeṇaō. | Therearetwohouseholdsonmytractofland. | eoonḷā |
| bōḷa | Taṇekwōjbōḷa? | Whatareyoursaying? | bōḷa |
| koḷa | Kwaarlikūtkoḷaeoliṃōṇaia | Wheredidyouputmysoftdrink? | ṇa |
| | Eorliṃō (limō)koḷa. | Ihavesomecoke. | lime- |
| | Eorkeliṃōṃkoḷa? | Haveyougotsomecoke? | lime- |
| kōḷā | Kwōnjoḷọkjānkōḷāinmākaṇe. | Throwthestemsofthosebreadfruitaway. | kōḷā |
| tola | Liṃaraṇrejtola bwiro | Thewomenarekneadingpreservedbreadfruit. | tola |
| Ewōla | Ewōlainjininwaeowaō. | Mycar'senginehasbrokendown. | wōla |
| Bwijwoḷā | Bwijwoḷāmeneṇ. | He'sadodderingoldman. | bwijwoḷā |
| bwijwōḷā | Iloanarmejbwijwōḷā ḷọkejdiñōjḷọkānbwinnier. Iloanarmejbwijwōḷāḷọkejdiñōjḷọkānbwinnier | Aspeoplegrowoldtheirbodiesbegintoshrivel. | diñōjḷọk |
| | Iloanarmejbwijwōḷā ḷọkejdiñōjḷọkānbwinnier. Iloanarmejbwijwōḷāḷọkejdiñōjḷọkānbwinnier | Aspeoplegrowoldtheirbodiesbegintoshrivel. | diñōjḷọk |
| Ibwijwoḷā | Ibwijwoḷā ḷọk | I'mgettingold. | bwijwoḷā |
| akwōlā | Einwōtebajakwōlā ḷọkjānṃokta | Itseemstheakwōlāfisharemoreteemingthanpreviously. | akwōlā |
| | Ewōrkekwoṇaṃakwōlā? | Didyoucatchanyakwōlā | akwōlā |
| kaakwōlā | Kwaarkaakwōlākejota? | Didyoufishforakwōlālastnight? | akwōlā |
| ri-kaakwōlā | Enañinjepḷaaktokkeri-kaakwōlā ro | Havethosewhowentfishingforakwōlā returned | akwōlā |
| rōwōla | Ejejtokjānadbōbōktokakkōṃṃanimwiawaadwaanpāllebweeḷaññerōwōla,ejejkeinjerbalierakkōbwebweier. | There’sreallynopointinbuyingWesternboatsbecausethematerialsweneedtofixthemaren’tevenavailablehere.P859 | jerbal |
| | Ejejtokjānadbōbōktokakkōṃṃanimwiawaadwaanpāllebweeḷaññerōwōla,ejejkeinjerbalierakkōbwebweier. | There’sreallynopointinbuyingWesternboatsbecausethematerialsweneedtofixthemaren’tevenavailablehere.P859 | kōbwebwei- |
| Ejepḷā | Ejepḷābaoeolaḷtak. | Thebirdisglidingdownward. | jepeḷā |
| uḷa | EarkōṇakjuonuḷarōōjBūḷāideeo. | HeworealoudalohashirtonFriday. | rōōj |
| | JiroñinAwaibweeṃṃananuḷa. | ThatgirlmustbefromHawaiibecauseshecanhula. | jiroñ |
| Ma | “Ma,etkejejjabbajellolobaoakjokwā?”ekkajitōkBojineo. | “Sothen,whydon’tweseeanybirdsordriftwood?”theBoatswainasked.P926 | kajjitōk |
| mā | Eamejḷọk mākeinjānkoinne. | Thesebreadfruitarelesswell-cookedthantheonesyesterday. | amej |
| | Rejbōkwajbaoimpiikim māimaolepkainṃōñā,kabamiṃōṇo. | Theybringchickens,pork,breadfruit,andallkindsoffoodandhandicraft.S4 | amiṃōṇo |
| | Rejjabnenọ (ennọ) mākaṇekōnkereālkūṃur. | Thosebreadfruitarenotgoodbecausethey'refromanoldtree. | ālkūṃur |
| | Ebbōlōklōkiuṃwin māeṇ. | Therearelotsofleavesunderthatbreadfruittree. | bōlōk |
| | Bwiniṃōk mākaṇe. | Pleasecountthosebreadfruit. | bōnbōn |
| MORE mā |
| Ṃa | Ṃaeenaajlurbweejetḷādik. | Knowyebythislightningthattherewillbecalmweather. | jetḷādik |
| | Ijroñan ṃa. | Ihearitscry. | ṃa |
| | “Ṃae,emourbūrūṃrūṃ,”juoniaanrieọñōdroebainnemaolepimtōtōñinkajjirere. | “Heyguys,VroomVroomisalive,”oneofthefishermensaid,andeveryonelaughedmockingly.P317 | mour |
| ṃā | Ejkalleiloenañinaolepaelōñbōtabewōrjuoniien,kōtaaneṇiloMaeimWọkwōj,etan“rak,”im ṃāejlukkuunḷapankalleimkouwa. | Itgrowsonalmosteveryisland,althoughthereisaseason,betweenMayandAugust,calledsummer,whenbreadfruitbearmostfruit.S28 | le |
| aṃa | Emaroñbōdkilenaṃaṃaiktoktiinṇe;enkabbajkekwōjjañinkaraṃajuonalen. | Youmightnothammerthetinproperly;especiallysinceyou'veneveronceusedahammerbefore. | aṃa |
| Obama | Keearkōnonoñanarmejro,BūreejtōnObamaearba,"Koṃwinaoleptokbwekanninlaḷjok!" | Inhisspeechtothepeople,PresidentObamasaid,"Youallcome;thefoodissufficientforeveryone." | kannin laḷ jok |
| iaṃa | Eṃōjaerbariaṃaikikōnbarjuoniaṃa. | Theyhavestripedwithanotherstripe. | ieṃa |
| ri-aṃa | Jerbaleoaṃri-aṃa;ebarejjeḷọkmeneṇkwōnkōṃṃane. | Yourjobistobehammerer;youshouldn'tdoanythingelse. | aṃa |
| ṃaṃa | Kōmḷaktōprakḷọk,kōmiioonaerṃaṃa. | Aswearrivedattheplace,wewereintimetowitnessthecelebrationofthebreadfruitseason. | ṃaṃa |
| | Kwōnbaḷọk ñanṃaṃakeijjabetal. | TellmotherthatI'mnotgoing. | ba |
| Eieṃaṃa | Eieṃaṃapeinḷeeṇ | Hisarmiscoveredwithstripes. | ieṃa |
| Emmāmā | Emmāmānuknukeaō. | Myclotheshavescrapsofbreadfruitonthem. | mā |
| | Emmāmā ḷamjakolowaanṃwiin | Theinsideofthishouseisreallycoveredwithbreadfruitscraps. | mā |
| jejeṃṃaṃa | Kobwiinjejeṃṃaṃa (ejjeṃṃaṃa). | Yousmellofsardines. | jeṃṃa |
| ejjeṃṃaṃa | Kobwiinjejeṃṃaṃa (ejjeṃṃaṃa). | Yousmellofsardines. | jeṃṃa |
| | Ejjeṃṃaṃanuknukṇeaṃ. | Youhavesardinesalloveryourdress. | jeṃṃa |
| deṃa | Iutūkjiiñlijeoaōimiriḷọkmenokadueoideṃaimturinmeja. | Itookoffmyshirtandwipedthesweatfrommyforeheadandmyface.P991 | daṃ |
| ieṃa | Jiluanḷeeṇieṃa. | He'sgotthreestripes. | ieṃa |
| [Jema] | “Tarrinjiljinoññoulṃaiḷ,”[Jema] eba | “About60miles,”Fathersaid.P1207 | jiljinoñoul |
| Jema | Jemaekarkatewōtakelukkuunalikkarandedodoimaddiṃakoko. | Fatherwasdoinghisbesttoperseverebutitwasobviousthathewasgrowinghopelessanduneasy.P1027 | addiṃakoko |
| | Erroejkōnonowōtakiḷakbōkbōraimrōreāne ḷọkiloanimrokanJemaiturunṃweoiāneinwabeo. | ThosetwowerestilltalkingandasIraisedmyheadandlookedtowardtheislandIcaughtaglimpseofFatherontheshoresideofthewharf.P84 | āne |
| | Jemaebarlalejidikinnemetal. | Fatherlookedoverathimforabitandthenheadedup.P1069 | bar |
| | Jemaekwaḷọkjuonmājetjānbōjọọnjedọujijeoanimtileḷaaṃeo. | Fathertookamatchoutofhispantspocketandlitthelamp.P140 | bōjọ |
| | KeikarroñnaankeinanKapeneo,iḷōmṇakimbwilōñbajjekippatauninanJemamaroñkileṇoinlikinPikeejjānṃōṃakūtkūtinwaeoakKapeneoebaejaikujkarlokōnmejān. | WhenIheardtheCaptainsaythis,IthoughtaboutitandwasamazedthatFatherwasabletorecognizethewavesontheoceansideofPikeejfromthemovementoftheboatwhiletheCaptainsaysheneedstoactuallyseethem.P799 | bwilōñ |
| MORE jema |
| jemā | Kwōjeḷājemā. | Youknowhowtorespectyourfather. | jemā |
| | Wātoeojikinjemā in | Thisistractownedbymyfather. | jiki- |
| tiiṃa | EaarruṃḷọkjuontiiṃainJepaaneoiloabaeṇLikiep. | AJapaneseshipsankintheharboratLikiep. | aba |
| jiṃa | Inaajkālọkjoñouljiṃaraaninallōñin. | Iwillleaveontheplaneshortlyafterthetenthofthismonth. | jiṃa |
| | Ewōrjoñaninjoñouljiṃataḷawōṇāānjuujeaō. | Thereisalittlemorethantendollarsformyshoes. | jiṃa |
| | BojineoedikḷọkwōtjidikjānJemaeomeeorjilñuuljiṃaaniiō. | TheBoatswainwasalittleyoungerthanFather,whowasthirty-someyearsold.P38 | dik |
| | Ekarwanlōñḷọkmeneoimḷakbōlenjibukwijiṃaneutiej,erọọlimlōkālaḷtak. | Theflarewentupapproximately100feetintheairbeforeitturnedandmadeadivebackdown.P943 | lōkā |
| | Akeorjibukijiṃa ṃaiḷkōtaanPikeejimKapinwōd. | Andit’smorethanahundredmilesfromPikeejtoKapinwōd.P795 | jibukwi |
| Ioliṃa | Ioliṃa. | seewhatyougalshavedone. | io- |
| tima | Ekarunokeimkōkāāleijokoekarwōrkurarbajjekiekeri-pāllerorōkōnleānelemetojeḷaantimakowaereake. | Hepainteditandfixedtheplaceswheretherewerescratchesfromwhentheyusedtousetheboattosetsailorsashore.P13 | leāne-lemeto |
| tiṃa | Eṃōjaerbaaṃetiṃa eo | Theybombedtheship. | baaṃ |
| | MeneoejjeḷọkdeeowaanektakiḷọkmenkeinñanLikiep,ijellọkinwōttiṃainrauneo,akkōnkekōmmānaikujnaajkarkōttartokbarjiluallōñ. | TheonlythingtheylackedwasavehicletohaulthesethingstoLikiep,exceptforthefieldtripship,butwewouldhavehadtowaitforthatforthreemonths.P19 | de |
| | Ewōrjiluantiṃaeṇinjinea.Aolepri-injineareinjiluraardiojḷọkjānjikuuḷinjinea. | Theshipshasthreeengineers.Allthreeofthemhavegraduatedfrommechanicalengineeringschool. | injinia |
| | Tiṃaeoearjileleanjerak. | Theshipblewitshorntosignalitsdeparture. | jilel |
| | Ejjoḷọkwōttiṃaeṇjānṃokta | Theshipisrustierthanbefore. | kajjo |
| MORE tiṃa |
| Eḷma | Eḷma ḷọk ñan ān ṇeiōñkekiineibwijmejjeṇe | HowamItogettothenextislandnorthofheresinceit'shightide? | eḷmān |
| jeṃṃa | Ijjablotaṇeennọiloraijkabpilawāimjeṃṃa.” | Idon’tseewhat’ssodeliciousaboutriceorbreadwithcannedmackerel.”P334 | jeṃṃa |
| kōjeṃṃa | Kōjrotōnkōjeṃṃa tok | Let'sgogetsomecannedsardines. | jeṃṃa |
| jiṃṃa | Eḷapanekkañjaḷtokeṇanjiṃṃa. | Mygrandfather'sadzeisverysharp. | jaḷtok |
| kōṃa | Ewiliboboeoankōṃa ṇe | Whathappenedtothatcauldron'slid? | libobo |
| Lōṃa | “Lōṃae,toeoṇeiṃaan,”Kapeneoeba. | “Guys,there’sthepassupahead,”theCaptainsaid.P501 | ḷōṃa |
| Ḷōṃa | Ḷōṃaeeiieraktokbweediklọkkōtoin. | Men,summertimeisnearasthewindisfairer. | iien rak |
| | Lieṇḷōṃa ri-kattoojoj | Gentlemen,she'saflirt. | kattoojoj |
| | Bajadenpeinarināninḷōṃa. | Thelagoonsideofthisislandisteemingwithadenpesharks. | adenpe |
| | Taḷōṃataeṇekaalijerḷọk. | Iwonderwhat'shesosprightlyabout. | alijerḷọk |
| | Ḷōṃaraṇrejjemānjiikdoon. | Thetwomenarerelatedbytheirhavingmarriedtwosisters. | jemānji- |
| MORE ḷōṃa |
| tōṃa | Kobōkkajoorintōṃainmeja. | You'vetakenthelightrightoutofmyeyes. (Youdazzleme). | tōṃa |
| | Ejlikūtledikeṇjibwintōṃainmejān. | Hergranddaughteristheappleofhereye. | tōṃa |
| ametōṃa | Letokṃōkkijōametōṃa. | Couldyougivemesomecandy? | ametōṃa |
| kurṃa | Kwōnkọọọjọjekurṃa ṇe | Hitchthehorsetothecart. | ọọjọj |
| na | Jejkōjeekmokwaṇeṇ,imñeeṃōrā,limi nailowaanmaañ. | Weputitunderthesun,andwhenitisdry,wrapitinpandanusleaves.S12 | mokwaṇ |
| ña | Eḷapaṃamṇakḷọkjān ña. | You'reluckierthanIamintermsofowningmuchmoreland. | amṇak |
| | Kwōnjabarūbwe ñarinana. | Don'tfollowmyexampleforI'mabadmodel. | ari- |
| | Ñaijkaat. | I'mlookingforahat. | at |
| | Kwōmaroñatōrejetokñan ña. | Youcanaddressittome. | atōrej |
| | Kwōnjerbalemḷak ṃōk,baj ña. | Workandwhenyou'retired,I'llwork. | baj |
| MORE ña |
| ṇa | Aeṃōḷoḷoū ṇaijinekōṃṃanaōabwinetal. | ThecoolnessIgetatthisspotmakesmewanttostay. | aeṃōḷoḷo |
| | Eaetoiki ṇaiturinṃweo | Hegotbewitchednearthehouse. | aeto |
| | Ejṃōjinakibartōbtōbṃaan ḷọkimḷakijoippāninjineo,ijibwetokbakōjeoimjinoānene ḷọkdāneo ṇaie. | WhenIwasdone,Ipulledmyselftowheretheenginewas,pickedupthebucket,andstartedtobailouttherestofthewater.P605 | ānen |
| | Kwōnetalin ṇaballiṃ. | Goputonyourclothes. | balle |
| | Ikarbūkiḷọkimdoori ṇaiturierjel. | Itookbiscuitsandputtheminfrontofthemen.P963 | dedoor |
| MORE ṇa |
| jibana | Jibwetokṃōk ṃañkejibana ṇeilowaantuuḷbọọkṇe,Nejū.” | Son,bringmethemonkeywrenchinsidemytoolbox.”P622 | ṃañke jibana |
| nana | Aṃjerbalnanaenaajkāeñtaanaṃbōklōkōt. | Yourevildeedsshalltormentyourconscience. | bōklōkōt |
| | Ebwiinnana. | Itsmellsbad. | bwiin |
| | Anijenaajiden-onieikeokkōnnanakaṇeaṃ. | Godwillpunishyourevildeeds. | iden-oṇe |
| | Ejjaromromkōnannana lañ | Thereisfrequentlightningbecauseofthebadweather. | jarom |
| | Ejemḷamḷapaṃnana. | You'reawful. | jemḷam |
| MORE nana |
| Enana | Enana ankōmājur | Idon'tlikebeingtakenbysurprise. | ankōṃad |
| | Enanaaṃkarbateikwaebweejettalwōt. | Youdidn'tputtythecracksintheboatwellasitstillleaks. | bate |
| | Ḷeenenana būruon | Hehasanuglydisposition. | bōro |
| | Enanaadmourñejejbūḷañikatakkoad. | Wedon'tfeelwellwheneverweflunkanyofourcourses. | būḷañ |
| | Enanawōtaōbwilmeleeñ. | HowIhatethisheartburn. | bwilmeleeñ |
| MORE enana |
| renana | Kiiōaolepaljānaolepaelōñrejjañilomejatotoimarmejremaroñinkāletkorōkōṇaan,korōṃṃan,akkorenana. | Nowallsongsfromallislandsareheardontheair,andpeoplecanchoosethosetheylike—thosethataregoodandthosethatarenot.S26 | mejatoto |
| | Naajṇawōṇāānjerbalkoadekkarñan ñerōṃṃanakrenana. | Ouractionswillberewardedinasmuchastheyaregoodorbad. | ṇawōṇāān |
| pinana | Ejaḷkootkōnbwilkōnpinana. | He'susingabananaleafasraincoat. | aḷkoot |
| | Pinanaeokōtkaearkalleḷọknankeemaatanmaroñ. | Mybananaplantborefruituntilitcouldn'tanymore. | le |
| | Iarwiaikjuonkōtkaabōḷpinana. | Iboughtmyselfanapplebananaplant. | abōḷ |
| | Juoneṇkōtkapinana jeina | Ihaveabananaplantvariety. | Jeina |
| | Juoneṇkōtkapinana jilibukwi | That'saJilubukwibananaplant. | jilubukwi |
| MORE pinana |
| rinana | Ejallimōmōḷọkñanrinana ro | Hepeekedforthebadguys. | allimōmō |
| | Kwōnjabarūbweñarinana. | Don'tfollowmyexampleforI'mabadmodel. | ari- |
| | Raarjilkinḷọkñabweiniaroñroñeḷọk ṃōṃkūtkūt (eṃṃakūtkūt)koanrinana ro | Theysentmetospyonandreporttheenemymovements. | iaroñroñ |
| | Ḷōmānrinana. | He'sgotthecharacteristicsofadelinquent. | ḷōma- |
| | Rōnotoñerinana eo | Thebadguygotclobbered. | notoñ |
| MORE rinana |
| ri-nana | Aloklokūṃenaajkōṃṃanadpoippānri-nana raṇ | Yourappearancewillgiveusawayandgetuscapturedbytheenemy. | aloklok |
| | Āiṃwōtri-nana raṇ | You'renodifferentfromabadperson. | āi- |
| | Āteori-nana. | Nowthat'sarascalforyou. (Whathe'sdoneishisexpectedbehavior.) | āteo |
| | Etaokarlukkuunri-nanaimmaroñkoanrōkanoojinkabwilōñlōñ. | Etaowasarealrascalandhispowerswereamazing.S13 | nana |
| | Jabaililōkri-nanabwekwōnaajjorrāān. | Don'tgoaroundwithbadcompanyforyou'llgetintotrouble. | aililōk |
| MORE ri-nana |
| Kōnana | Kōnanamenṇe | She'sugly. | kōnana |
| Ekkonana | Ekkonana ḷeeṇ | Thatmanalwayssneaksaway. | kona |
| Eḷḷaṇtōnana | Eḷḷaṇtōnanawātojabin. | Thisparticularspreadisgrownoverwithlantana. | ḷaṇtōna |
| kuṇaṇa | Kwōjkuṇaṇakōnta? | What (thing)areyoucontributing? | kuṇaṇa |
| | Kwōjkuṇaṇakōnta? | Whatareyoucontributing? | kōn |
| kakkuṇaṇa | Jenaajleeoweḷāilokakkuṇaṇainlaḷ. | We'llcontributenexttimeaccordingtohousehold. | eoonḷā |
| kọkkuṇaṇa | Raarkọkkuṇaṇa. | Theycollectedthecontributions.Theycontributed. | kuṇaṇa |
| Aḷaṃowana | EwōtlọkoṇāānmeiukiloAḷaṃowana. | There'sasaleatAlaMoana. | wōtlọk kōn oṇāān ṃweiuk |
| Kabna | Kabnaeoadṇe | That'sourgovernor. | kabna |
| keena | Ejbaenaajmejamiilokeena. | Heclaimsthatyoursoulswilldieinhell. | ami |
| ikena | Kwōnājbwilikenakōnaṃkōtrai. | You'llburninhellforbeingprofane. | kōtrāe |
| penā | Ewōtlọktibateoimpenā. | Theteakettlefellandgotdented. | penā |
| ri-Jaina | Emmaḷkokokooḷanbōranri-Jaina. | LotsofChinesehavestraighthair. | maḷko |
| ṃaina | Ejalinṃaina. | He'ssingingaromanticsong. | alin ṃaina |
| | Eṃṃanalinṃainaippānri-kadek. | Drunkslovetosinglovesongsalso. | alin ṃaina |
| | Ewōrketeepinalinṃaina iṃwiin | Doyouselllovesongcassettetapeshere? | alin ṃaina |
| | Ri-kakieoearubaakeḷọkri-alinṃaina ro | Theparsonshooedawaythosewhoweresinginglove songs | alin ṃaina |
| Jeina | EṃṃanajiinJeina. | Chinesechopsticksaregood. | aji |
| | Akajeiniaṇe?AkajeinJeina. | Whereisthatexpertfrom?AChineseexpert. | akaje |
| | Juoneṇkōtkapinanajeina. | Ihaveabananaplantvariety. | Jeina |
| | EtūkanneḷọktūrakinPāllejāntūrakinJeina. | U.S.-madetruckscancarrymorecargothantheChinese-madeones. | tūkanne |
| | ElōñapkaajinNippoñ,Jāmne,Jeina,Bodeke,imbarelōñlaḷ. | ManyarepartJapanese,German,Chinese,Portuguese,andalsofromothercountriesoforigin.S3 | apkaaj |
| ri-Jeina | Elōñwōtimlōñri-Jeinailoaelōñkein. | TherearelotsandlotsofChineseintheMarshalls. | Jeina |
| | Ewōrkeeṇejeḷākōnmenmenbwijinri-Jeinaraṇeiānin? | DoesanyoneknowaboutthegenealogyoftheChineseonthisisland? | menmenbwij |
| kari-Jeina | Rejkari-Jeina. | TheyarelookingforChinesepeople. | Jeina |
| China | BakōjinJapaneṃṃanjānbakōjinChina. | JapanesebucketsarebetterthanChinesebuckets. | bakōj |
| | BaarinChinaeṇedikjānbaarinAmedkaeṇ. | TheChinesesaloonissmallerthantheAmericansaloon. | baar |
| jiña | Kwōjeḷākejiña? | Canyoudraw? | jiña |
| | Kwōjjiña ḷọk ñan ñāātkeeboñḷọk | Whenareyougoingtostoppainting,asthenightisgettingon? | jiña |
| | KwaarbōkkekilaajinjiñaeṇiloCMI? | DidyousignupfortheartclassatCMI? | jiña |
| | Kōjrojiña ḷọk ñanjabōnānin | Let'sdrawpicturesuntilwecometotheendoftheisland. | jiña |
| Ri-jiña | Ri-jiñaeoearjiñaikipijainwaeoeṃōjanbōkkakkije. | Theartistwhodrewthepictureoftheboatisnolongerliving. | jiña |
| | Kajjitōkippānri-jiñaeṇbweenjiñaiktokjuonpijaiṃbweinbōkeippa. | AsktheartisttopaintmeapictureofyouthatIcantakewithme. | jiña |
| Inñā | Inñā,inaajiwōj. | Yes,Iwillcome. | iññā |
| Iññā | Iññāakōwōnenaajkōnonoñankōj? | Yes,butwho'llspeakoutforus? | akō |
| | “Iññā,”Jemaeba,“IkarlowōtanBojinkarpenipotakjiddikkoieraaneoḷọk.Ak…” | “Yes,”Fathersaid.“IsawtheBoatswainpatchingupsomelittletearstheotherday.But…”P422 | karpen |
| | “Iññā. …”BojineoekarbartōnkajjioñlikūtkuṇaanippānKapeneoakeloebweejejtokjān. | “Yeah…”theBoatswainwasgoingtotrytogivetheCaptainhisopiniononthematterbuthesawtherewasnopoint.P902 | kuṇaan |
| | “Iññā,”euwaak. | “Yeah,”heanswered.P125 | iññā |
| | “Iññā,”euwaakBojineo. | “Yes,”theBoatswainreplied.P409 | tāāñ |
| MORE iññā |
| Lōñña | Lōññatokṃōk | Pleasetellmeariddle. | lōñña |
| Rilōñña | Rilōñña e | He'sariddleteller. | lōñña |
| kobōna | Kwōnjabalbwekobōna. | Don'tsingbecauseyou'reflat. | bōna |
| Joña | Joñawōtkwe. | Iamthesamesizeasyou.Wearethesamesize. | joña |
| ejona | Wōninejona? | Whoisbringingusbadluck? | jona |
| | Ḷeoejonatataṇe | He'stheonewhobringsusthemostbadluck. | jona |
| Rijona | Rijonaeoṇe | He'stheonewhoalwaysbringsbadluck. | jona |
| kona | Epādilokona eṇ | It'sinthecorneroverthere. | kona |
| | Rejkonajānaerjerbal. | Theyaregoofingofffromtheirwork. | kona |
| | Erroarkona. | Theyhadatryst. | kona |
| | Ejriabnañinmejbweenkona. | He'smalingering. | kona |
| koṇa | Epeljoekkokoṇaippānkokoṇan. | Mycatchgotmixedinwithhis. | peljo |
| | Juoneokoṇa ajorṃaan | Ihookedanexceptionallybigfish. | ajorṃaan |
| | Juoneokoṇaekpākileplep. | Icaughtabigekpā | ekpā |
| | Earṃōñāekeokoṇa. | Heateofmyfish. | ṃōñā |
| | Earkañekeokoṇa. | Heatemyfish. | ṃōñā |
| mōñā | Kōjotaeoearjabjejjetanjinoebweeḷapanraelepeaerkōmattimōñā ko | Supperwaslatebecausetheyhadn'tstartedcookinguntilnoon.Supperwasn’tservedontimebecausetheyhadstartedcookinglate. | raelep |
| | Ededeḷọkaōkarreoikijikinmōñāeokabkōnnọko. | Ifinishedcleaninguptheplacewheretheyhadeatenandwashingthedishes,P313 | kōnnọ |
| ṃōñā | Kwōaikujṃōñā. | Youneedfood. | aikuj |
| | Ijajeṃōñākōnaji. | Idon'tknowhowtousechopsticks. | aji |
| | Kwōnitokjenalmaroñimṃōñāilopeejin. | Comelet'salljoininandeatoutofthisbowl. | almaroñ |
| | Aḷḷañimṃōñā ḷọñ | Stareandeatflies (aproverb). | aḷḷañ |
| | Kwōnjabaḷḷañbwekwōnaajṃōñā ḷọñ | Don'tstarewithyourmouthopenoryouwilleatflies. | aḷḷañ |
| MORE ṃōñā |
| ṃọñā | Ri-ajejrorejajejewōtṃọñā eo | Thosewhoaredistributingthefoodarestilldoingit. | ajej |
| Ejaṃōñā | Ejaṃōñākōnanliṃ. | Thefisharen'tbitingbecausethewateris murky | jaṃōñā |
| kōṃōñā | Erroṃootinkōṃōñātokkijedeañ. | They'vebothgonetofetchussomefood. | ṃōñā |
| Kwoṃōñā | Kwoṃōñāitujablikkaṇ;kwōdodoortimmej.Ḷakbankūreoin! | Jabōnkōnnaan (proverb):Youeattoyourfillontheoceanside(insecret);youreyeballsareabouttopopout.Whenyou'reinneedyoubegforhelp!"Inotherwords,nomanisanisland.Weshouldalwaysalllookoutforoneanother. | timmej |
| rūṃōñā | Kwōnbuwaeḷọkñanrūṃōñā raṇ | Servethediners. | buwae |
| rōña | “KwōnṃōkerrerōñawajḷeKapen,”ḷōḷḷapeoelaṃōjtokjānioonwabeo. | “Captain,lookovertheretothesouth,”theOldManyelledfromthepier.P485 | rōña |
| pā | Ri-aṃwin pāeoṇe | He'schargedwithwashingpeople'shandsaftereating. | aṃwin |
| | Tarrinjuonnejimettanjukweadettanbọọkeokaṃbōjeoej pāie. | Theboxthecompasswasinwasaboutoneandahalfsquarefeetinsize.P511 | jukweea |
| jipapa | Ḷadikeṇejjuoneṇri-jippapabweaolepiienejjipapaippānjemān. | Thatboyisonewhoisalwaysplayingjipapawithhisfather. | jippapa |
| ekkopāpā | Aolepiienejkōkopāpā (ekkopāpā). | Healwayswearsacoat. | kopā |
| Ekkōpapa | Ekkōpapa ḷeeṇ | Thatmanisalwaysfallinginlovewithrelatives. | kōpa |
| kōkopāpā | Aolepiienejkōkopāpā (ekkopāpā). | Healwayswearsacoat. | kopā |
| ejippapa | Ḷadikeoejippapaippānjemān. | Theboyisplayingjippapawithhisfather. | jippapa |
| ri-jippapa | Ḷadikeṇejjuoneṇri-jippapabweaolepiienejjipapaippānjemān. | Thatboyisonewhoisalwaysplayingjipapawithhisfather. | jippapa |
| adpā | Eñeoearadpātowajijeṇeṇewaj. | Isawhimstaggerinthatdirectiontowardthewest. | adpā |
| kwōadpā | Etkekwōadpā? | Whydoyoustrut? | adpā |
| Ejepa | Ejepa ḷadikeṇ. | Thatboyisugly. | jepa |
| Ri-jepa | Ri-jepainiaraṇkeijloer? | WherearethosehomelypeopleIsawfrom? | jepa |
| kaadipā | Erraṇrejkaadipāimejānātāt | They'refishingforadipānotfarfromshore. | adipā |
| pipa | Nōōjroraararkooḷeniñniñeobweendikḷọkanpipa. | Thenursesrubbedalcoholonthebabytoreduceitsfever. | arkooḷ |
| ekpā | Kwōnekpā ḷọkbwejenilāneọñōd. | Putonoldclothesbecausewe'regoingfishing. | ekpā |
| | Juoneokoṇaekpā kileplep | Icaughtabigekpā | ekpā |
| | Ekpākoaōkaṇe. | Thosearemyworkingclothes. | ekpā |
| bokpā | Ñaijbokpābweipiọ. | IamfoldingmyarmsbecauseI'mchilly. | bokpā |
| Ri-bokpā | Ri-bokpāeoeṇ. | That'sthemanwhoalwayshashisarmsfolded. | bokpā |
| ṃaanpā | Anjejjowōtṃaanpā. | Theartsofself-defenseareknownbybutafew. | ṃaanpā |
| Ri-ṃaanpā | “KōmijmakewōtRi-ṃaanpāraininiloaelōñkein,”SaimonLatdikeba. | “We’retheremainingmembersoftheclanintheislandswiththetraditionalmartialartsskills,”saidSaimonLatrik. | ṃaanpā |
| Ri-jalenpā | Ri-jalenpāeoeṇ. | Thatmanalwaysliftsthingsusingonlyonehand. | jalenpā |
| eḷọrronpā | JemaewelọkilojilaeoakBojineḷọrronpālōñḷọkidāpinkajueolōñḷọk | Fathertookoverthetiller,andtheBoatswain,usingaclimbingmethodinwhichonlythefeetandhandstouchthetree,climbedupthebaseofthemast.P1191 | ḷọrronpā |
| kopā | Ijajewōneoekōrabōlekopāeoaō. | Idon'tknowwhotookoffwithmycoat. | kōrabōl |
| ippa | Earbaijinieōñanlioippa. | Hetriedtoturnmywifeagainstme (bytellingherbadthingsaboutme). | baijin |
| | Eṃṃanwōtbūtoñtoñippabweemeoeo. | Iliketosleeponamattressbecauseit'ssmooth. | būtoñtoñ |
| | Eṃṃantutukōnbwijinbwijeippa. | Ilikeusingacoirfibrewhenbathing. | bwijinbwije |
| | KeikarroñnaankeinanKapeneo,iḷōmṇakimbwilōñbajjekippatauninanJemamaroñkileṇoinlikinPikeejjānṃōṃakūtkūtinwaeoakKapeneoebaejaikujkarlokōnmejān. | WhenIheardtheCaptainsaythis,IthoughtaboutitandwasamazedthatFatherwasabletorecognizethewavesontheoceansideofPikeejfromthemovementoftheboatwhiletheCaptainsaysheneedstoactuallyseethem.P799 | bwilōñ |
| | Menineddoippa. | Itakethisasapersonalinsult. | eddo ippa- |
| MORE ippa |
| ra | Epenanrōḷọktoeṇbweejāliñiñilo raeṇ. | Thatropewon'tslipbecauseit'swrappedaroundthebranch. | jāliñiñ |
| | Jabkepaakjabōn raṇebweenaajkwōjjeḷọk. | Don'tgoneartheendofthebranchoritwillgiveway. | kwōj |
| | Jabōneoearjāliñiñilo raeo. | Theserpentcoiledaroundthebranch. | jāliñiñ |
| rā | Kōpoojrimejṇebweri-āmejro rātok. | Getthedeceasedreadybecausethemournersarecoming. | āmej |
| | Bwijininarmejrowōj rātok. | Herecomeseveralgroupsofpeople. | bwijin |
| | Kwōndilaik rāṇe | Nailthatboard. | dila |
| | Eddilala rāṇe | Theboardhaslotsofnailsinit. | dila |
| | Kōpoojkijeekkobweri-ekkoonakro rātok. | Getthecookingfiresreadybecausethosewhowenttofishforrainbowrunnersareontheirwayback. | ekkoonak |
| MORE rā |
| Kūḷara | Kōjroetalñan ṃōn ṃōñāeṇanKūḷara. | Let'sgotoClara'srestaurant. | ṃōn ṃōñā |
| liṃarārā | Weeak,liṃarārā. | Gracious,girls. | liṃarārā |
| ḷōṃarārā | Koṃwinkaiurḷọkḷōṃarārā. | Steponit,youguys. | ḷōṃarārā |
| Ejjerara | Ejjeraralikināniin | Therearelotsofsquirelfishontheoceansideofthisisland. | jera |
| jalirara | Eotlọkjānmāeoimjalirara. | Hefloppeddownfromthebreadfruittree. | jālirara |
| jālirara | Itipijiimjālirarakōnaniiṃanitok. | Itrippedhimandsenthimflyingbecauseofhistremendousspeed. | jālirara |
| ekkōrārā | Ejjeḷọkwōtkōkōrārā (ekkōrārā)inānin | Thisislandisfullofwomen. | kōrā |
| kōkōrārā | Ejjeḷọkwōtkōkōrārā (ekkōrārā)inānin | Thisislandisfullofwomen. | kōrā |
| rōrara | Eḷapanrōrara (errara)māeṇ. | Thatbreadfruittreehasalotofbranches. | ra |
| errara | Eḷapanrōrara (errara)māeṇ. | Thatbreadfruittreehasalotofbranches. | ra |
| Ierrārā | Baokokākā.Ierrārā. | Thosearethechickens.Theretheyare. | errārā |
| Ebbūrara | Ebbūraraaolepānānbwinnūṃ | You'veswollenalloveryourbody. | būbūra |
| Eowurara | Eowuraralibōniroojeo. | Thedeadchiefhadalotofdeadcompanionsinhisgrave. | ura |
| aera | Likūtiioonaera tuanmiiñ | Putitonmyleftshoulder. | aerā |
| jera | Alboketokṃōkjuonwūtinledikeṇjera. | Pleaseputtogetheraflowerbudwreathformygirlfriend. | albok |
| | Iaratōrejelōtaeoaōñanledikeojera. | Iaddressedthelettertomygirl. | atōrej |
| | KōjroetalñankọpejọọbeṇanJera. | Let'sgotoJera'srestaurant. | kọpe jọọb |
| | Iariioonjera inne | Iranintomyfriendyesterday. | iioon |
| | “Ioḷejerae,letokpeiūṃbwekoṃwijtanetalkiiō,”ebaimjaaketokpein. | “Wellmyfriend,letmeshakeyourhandbecauseitlookslikeyouareleavingnow,”hesaidashereachedouthishand.P472 | pā |
| jerā | Raarjerājānkerardik. | They'vebeenfriendssincetheywereyoung. | jerā |
| | Ekōjakippabwekōṃrokarjerā ālikinaṃrokarireimekarpuwaḷjānña | Itwasfunnybecausewebecamefriendsaftergettingintoafight—hewassoscaredofme.P470 | puwaḷ |
| | Keijrōrelọkimlaleturinmejān,ibarememejtokiieneojinoinaṃrokarjerā. | Ilookedatmyfriend’sfaceandthoughtbacktowhenwefirstbecamefriends.P469 | jerā |
| | Bōtaabjerāeoaṃroekarjuonjerāeoelukkuunpenimṃool | Butafterthatwedevelopedaverystrongandtruefriendship.P471 | jerā |
| | Bōtaabjerāeoaṃroekarjuonjerāeoelukkuunpenimṃool | Butafterthatwedevelopedaverystrongandtruefriendship.P471 | jerā |
| jeṃjerā | Aerārinjeṃjerāiloṃool | Touchingshouldersintruefriendship. | aerār |
| | Erroejjeṃjerā. | Theyarefriends. | jeṃjerā |
| Ri-jeṃjerā | Ri-jeṃjerāroremootinkakkije. | Thetwofriendswentonavacation. | jeṃjerā |
| kōjera | Remootinkōjera. | Theywenttofishforsquirrelfish. | jera |
| mera | Enaanmeralikaoeṇ. | He'sasoft-spokenman. | naan mera |
| | Joñananmeraiepeo,lioearalbakbōke. | Thebasketwaslightenoughforhertocarryunderherarm. | albakbōk |
| merā | Koṃwijetalkeinjabukibaruunmerāeṇejlọklọkioonpedped? | Areyougoingtousethejabukmethodandcatchtheschoolofparrotfishfeedingonthereef? | jabuk |
| | Jeroetalinkōttọọrimerākobwebōkāiierkiiō. | Let'sgochasetheparrotfishintotheweirbecausethisistherighttideforthem. | kōttọọr |
| | Kajiṃwekijuṇebweenaajmerāwaṇe | Straightenthemastorthecanoewillcapsize. | merā |
| Imera | Imera ḷọkjānṃokta | Iamlighterthanbefore. | mera |
| jiokra | Raarilọkinkajiokratokiloṃōnwiakakejiokraeṇ. | Theywenttobuyjiokrafromthestorewheretheysellit. | jiookra |
| Ejiokra | Ejiokramejānwōdko. | Theclamshavebeenmadeintojiokra | jiookra |
| Jālukra | IjọkōntutuilonaṃeṇikōtaanJenkāimḶōtoonketōrekokōmjeljinōimjemakarjokweimkowaininiiloJālukra. | Iusedtoswiminthesalt-waterpoolthatliesbetweenJenkāandḶōtoonkewhenIwentwithmyparentstomakecopraatJālukrawāto (onEmejwaIsletonLikiep). | naṃ |
| enrā | Raarkōjerbalwōtenrāilokeememeo. | Theyjustusedcoconut-frondtraysatthebirthdaycelebration. | enrā |
| | Enrāiniaṇeaṃ? | Wheredidyougetyourenrāfrom? | enrā |
| bōra | Kwōnṃōkaijibōrabweenjabbōbōj (ebbōj). | Wouldyoupresssomeicecubestomyheadtopreventswelling? | aij |
| | Erroejkōnonowōtakiḷakbōkbōraimrōreāne ḷọkiloanimrokanJemaiturunṃweoiāneinwabeo. | ThosetwowerestilltalkingandasIraisedmyheadandlookedtowardtheislandIcaughtaglimpseofFatherontheshoresideofthewharf.P84 | āne |
| | Emetakbōra. | Ihaveaheadache. | bar |
| | Emetakbuḷōnbōra. | Myheadhurtsfromdeepinside. | buḷōn |
| | Kōjrojānijatbweedikatejānbōra. | Let'stradehatsbecausethisoneistoosmallforme. | jānij |
| MORE bōra |
| kōrā | Rūkkaaererinkōrā. | Anoverlypossessivewoman. | aer |
| | Ajriinuwaakinkōrāeṇenaajkōjerataiki. | Herrelyingsomuchonchildhelpwillbeherdownfall. | ajriin uwaak |
| | Eḷapanarōkkōrā ḷeeṇ | Heisjealousandpossessiveofhiswife. | arōk kōrā |
| | Kōrāeḷapaerarōknaan. | Womenliketogossip. | arōk naan |
| | Kōrāebanbanjānṃōṃaaṇ (eṃṃaaṇ). | Womenareweakerthanmen. | banban |
| MORE kōrā |
| Kọrā | Kọrāeoejjañimkōjjeraṃōlṃōl. | Thewomaniscryingandshowsherloneliness. | jeraṃōl |
| Ekōrā | Ekōrā ḷeeṇ | He'seffeminate. | kōrā |
| ri-aekōrā | Lukkuunbajri-aekōrā. | Nowthat'sagenuineexpertinthefasteningofthesailtotheboom. | aekōrā |
| Ḷora | RejaṃbotoḷọkñanḶora. | TheyarehikingwestwardtoLaura. | jaṃbo |
| | Emakekōkaj (ekkaj)iaḷeṇñanḶora. | TheroadtoLauraisverybumpy. | kōkaj |
| | Kwōnlikūtḷọk ñanḶora. | TransportittoLaura. | lilik |
| | KōmarpiknikḷọkñanḶora. | WewentonapicnictoLaura. | piknik |
| | KumiinaleojānḶoraearlukkuuntūtileñeñ (ittileñeñ)ilojebtaeo. | ThesinginggroupfromLaurawasthemostimpressiveatthesong-fest. | tileñeñ |
| MORE ḷora |
| riḶora | EttaiṇaṃṇaṃriḶora. | ThepeopleofLauraalwaysusemosquitonets. | taiṇaṃ |
| ṃōrā | Kwōnatitiikwainikaṇebwerenṃōrā ḷọk | Smokethatcoprasothatitwillgetdrier. | atiti |
| | EañtakinṂajōḷeḷapṃōrā. | ThenorthernsideoftheMarshallsisdry. | eañtak |
| | Ebwiinjejatbobo (ejjatbobo)nuknukkākōnaerjablukkuunṃōrā | Theclotheshavethesmellbecausetheydidn'tdryproperly. | jatbo |
| | Kwōnatitiikwainikaṇebwerenṃōrā ḷọk | Smokethosecopranutssothattheywillgetdrier./ …sothattheywilldryfaster. | bwe |
| | Ebwiinjatbonuknukkākōnaerjablukkuunṃōrā. | Theseclotheshavethedampsmellbecausetheydidn'tdryproperly. | jatbo |
| emōrā | Elañeeṃōj,likitilonuknukimtotoukiṃaeiienemōrā. | Whenthatisfinished,wrapitinclothandhangituptodry.S20 | toto |
| Eṃōrā | Eṃōrākanekaṇe. | Thosepiecesoffirewoodaredry. | ṃōrā |
| | Ejjeḷọkmeninkabwilōñlōñekarbarwaḷọkñankōmmānraankotokālikṃaeiienkōmmānbartōprakiloāneeṃōrā. | Nothingtoosurprisinghappenedtousafterthatuntilwereacheddryland.P1181 | tokālik |
| | Jejkōjeekmokwaṇeṇ,imñeeṃōrā,liminailowaanmaañ. | Weputitunderthesun,andwhenitisdry,wrapitinpandanusleaves.S12 | mokwaṇ |
| | Kōjekeimñeeṃōrā,tūrtūriñailomaañimlukojkōnekkwalimepojakñan ṃōñā | Keepitunderthesun,andwhenitisdry,wrapitinabundlewithpandanusleavesandtieitwithsennit,anditisreadytoeat.S12 | tūrtūr |
| rōṃōrā | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇiṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikujiñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | koṇ |
| | Ṃōjin,jejkōjeeki,imñerōṃōrā,kọkoṇiṇailowaaniiep,bọọk,aktiin,ṃaeiienjeaikujiñan ṃōñā | Thenweputthemtodryinthesun,andwhentheyaredry,fitthemintoabasket,box,orcanuntilweneedthemforfood.S27 | kōjeje |
| Ḷoora | EoonkappeinḶoora ebokboke | TheshoreofLauraissandy. | eoonkappe |
| | EḷapankōkabrorolikinḶoora. | TherearelotsofgroupersontheoceansideofLaura. | kabro |
| rōrā | Wōnṇekwōjrōrā (errā) ippān | Whichsideareyouon? | rōrā |
| | Koṃwinrōrā (errā) ṇaiturājet. | Pleasemovetooneside. | rōrā |
| tōpra | Eortōpra ṇailoānin | Ididmuchwork (plantedmanythings)onthisislet. | tōpran |
| errā | Wōnṇekwōjrōrā (errā) ippān | Whichsideareyouon? | rōrā |
| | Koṃwinrōrā (errā) ṇaiturājet. | Pleasemovetooneside. | rōrā |
| | Raarerrāiloelmakotko. | Theyagreeonthesuggestions. | elmọkot |
| | Errā ije | Thethingsarehere. | errā |
| Eajerrā | Eajerrātatailojerbal. | He'salonerthemostinworking. | ajerre |
| irrā | ĀinwōtirrāiloḷōmṇakeanInjinia,”Bojineoebaḷọk ñanKapeneo. | “IagreewiththeEngineer,”theBoatswainsaidtotheCaptain.P895 | rōrā |
| bōrrā | Eorkeaṃ (jidpān)bōrrā? | Doyouhavearipsaw? | bōrrā |
| | Ewibōrrāeoaṃ? | Whereisyourripsaw? | bōrrā |
| Ebōrrā | Ebōrrāwainieo. | Thecoconutwascutinhalf. | bōrrā |
| Laura | EkabokboktatajabōnLaura. | ThesandiestplaceinMajuroAtollisattheendofLaura. | bokbok |
| | Kwōjḷōmṇakinitoḷọkṇāāt ñanLaura? | Whenareyouplanningtogo (westward)toLaura? | ito |
| | LauraejeooneneeoanMājro. | LauraisthemainisletofMajuroAtoll. | eoonene |
| | EouwijaapinlikinLaura. | TheredsnapperfromtheoceansideofLauraaredelicious. | jaap |
| | EwōrjojaabejeddōkiloLaura. | Thesour-sopcanbegrowninLaura. | jojaab |
| Ḷaura | RemootinkajojaabḶaura. | Theywentlookingforsour-sopinLaura. | jojaab |
| Ebbūra | Ebbūra ḷọk ānbwinnūṃjānṃokta | Yourbodyismoreswollenthanbefore. | būbūra |
| missa | Juoniaanjerbalkoanbaataejri-ajekatokinmissa. | OneofthefunctionsofapriestistoofferthesacrificeoftheMass. | aje |
| Ta | Ta ṇekwōjabṇōṇōeake? | Whatareyoucomplainingabout? | abṇōṇō |
| | Tainejkaaboreanwainetal? | What'simpedingtheprogressofthisboat? | abor |
| | Taeṇejkaabōblepe? | What'smakingher/himsouninterested? | abōblep |
| | Ta ṇekwōjbaaerkake? | Whydoyousayit'stheirs? | aer |
| | Kaalikkareṃōk taeokwōjba. | Willyouclarifywhatyou'resaying? | alikkar |
| MORE ta |
| baata | Juoniaanjerbalkoanbaataejri-ajekatokinmissa. | OneofthefunctionsofapriestistoofferthesacrificeoftheMass. | aje |
| paata | BojineoejbwebwenatoñanJemakōnankarnanakōjeienilopaataeoankarAmericaimJapan. | TheBoatswainwastellingFatherastoryabouthowbadthingswereforhimduringthewarbetweentheUnitedStatesandJapan.P978 | kōjea- |
| inepaata | Etkekwōjinepaatakeejaikujwajñaneok? | Whydoyouworrysomuchwhenshe'sexpressingherneedstoyou? | aikuj |
| Bata | BatainAmedkamenraṇe. | ThoseareAmericanpriests. | bata |
| | Bataeoearkọkwōjkwōjeri-nañinmejro. | Thepriestgaveholycommuniontothesickpeople. | kwōjkwōj |
| | Bataeṇearpeptaijiajrie. | Thatpriestbaptizedthischild. | peptaij |
| Ebata | Ebata. | He'sbecomeapriest. | bata |
| Jebata | Jebatawūninaṃjorrāānṇe | Nowonderyouareintrouble. | jebata |
| jata | Earjatakakewaeowaō. | Heborrowedmyboat. | jata |
| | Oṇāānjataeoanṃweeṇijjokweieejjibukwiruwalitoññoultaḷa. | Therentalformyapartmentisonehundredeightydollarsamonth. | oṇāān jata |
| | InnemjuonraanJemakabḷōṃareinruoerjelkarkwelọkippāndoonimlojuonḷōmṇakbweJemaenkepaakḷeowaanboojinimroñoulruoneaitokanimkajjitōkippānemaroñkekōtḷọkwaeowaanbweerjelenjatakakeñanLikiep. | ThenonedayFatherandthetwomenmettogetherandtheideaarosethatFathershouldapproachthemanwhoownedthetwenty-twofootboatandaskifhewouldallowthemtocharterittoLikiep.P20 | jata |
| ri-jata | Ḷōṇeejjuonri-jatakakekaar. | Thatmanisonewhorentsoutcars. | jata |
| pata | Eamṇakkōnankarperanjiṃṃaanilopata. | Hehasalotoflandasaresultofhisgrandfather'sbraveryinbattles. | amṇak |
| | Ri-bapataetanarmejeoṇe | Heistheonewhoalwayscallspeople'snamesfornothing. | ba pata |
| | KwōnjabbapataetanaṃIrooj. | ThoushaltnottakethenameoftheLordthyGodinvain. | ba pata |
| | Earḷapkwōleilobwiltōñtōñinpata eo | Therewasagreatfaminewhenthewarwasinfull-swing. | bwiltōñtōñ |
| | Ijokoraarkakkuriilopataeorejpādwōtjenkwāer. | Thetracesofwhattheydestroyedduringthewarwerestillthere. | ijeko |
| MORE pata |
| inepata | Jabinepatakōnaniieniabuñikoṃ. | Don'tworryabouttimecatchingupwithyou. | iabuñ |
| | Jabinepatakakebweikōn-ālkinṃwio. | Don'tworryabouthimbecausehe'snotwithit. | ikōn-ālkinṃwio |
| | Eḷapanineemṃanimejjeḷọkaninepata. | He'sverypatientandhasnothingtoworryabout. | ineeṃṃan |
| | Kwōnjabinepatabweekekeṇaireeaarkiiō. | Don'tworryabouthim;he'smaturenowandcantakecareofhimself. | keke ṇa ireeaar |
| | Jabinepatabwekijenniñniñ. | Havenofearforit'llbeacinch. | kijen niñniñ |
| MORE inepata |
| Iinepata | Iinepatakōnainikiendāneoinnemijujenjibwetokbakōjeokabkuwateoimjinoaōkarānen | IwasworriedaboutthesoundofthewatersoIusedacantobailitintoabucket.P348 | inepata |
| ri-inepata | Tonyejjuonri-inepatailomoureṇan. | Tonyisonewhoisalwayslooksworried. | inepata |
| mejpata | Jabmejpataeakebweeorpāleen. | Don'tfalloverherforshe'smarried. | mejpata |
| Emejpata | Emejpata ḷeeṇ | Hethinkshe'sGod'sgifttowomen. | mejpata |
| jerata | Kwōnjabbbweetkōnkōnbwewūninaṃjerata ṇe | Don'tbediscouragedsoeasily;thatisthereasonwhyyouhavemisfortunes. | bweetkōn |
| | Eoriienjeraaṃṃanimeoriienjerata. | Therearegoodtimesandbadtimes. | jeraaṃṃan |
| | Rūttororōkeinbajabkadkadajajbweenaajorjerata. | Theoldfolksusedtosaytoneverattempttheimpossibleorsorryconsequencesmightfollow. | kadkadajaj |
| | Jabkōrkōrioonkūrobwekwōnaajjerata. | You'dbetternotbechoosyoryou'llbesorry. | kōrkōr ioon kūro |
| | Ajineañroinearbōktokjerata. | Hisdoingsomanyotherthingsbroughtbadluck. | ajineañro |
| MORE jerata |
| jeratā | Rūttororaarba,"Jabajineañroeḷaññekwōjetalineọñōdbwekwōnaajjeratā." | Ourforebearssaid,"Planyourfishinginadvanceoryouwillnotcatchanyfish." | ajineañro |
| ejerata | Ñeejerataalikkarkeeṃōjbōkjānkoṇan. | Ifhedidn'tcatchanyfish,blackmagichasbeenputonhim. | bōkjān koṇa- |
| | Ejerata ḷokwananjerbalkōnankijoñajriinuwaak. | Whateverhedoesalwaysgetsfouledupintheendbecausehereliesonchildhelp. | ajriin uwaak |
| | Ekarjuontūreepeoejerata. | Itwasanunfortunatetrip. | jerata |
| Jejerata | Jejeratawōtkerōkaliaikkōj. | Itwillbebadfortunewhentheybanishus.P202 | jerata |
| | Jejeratawōtkerōkaliaikkōj. | Itwillbebadfortunewhentheybanishus.P202 | kalia |
| Rijerata | Rijeratamenraṇ. | Theyareunfortunatepeople. | jerata |
| | Raarnaajdikrijerata. | Theygavefoodtotheunfortunatepeople. | jerata |
| tata | EṃṃantataabaeṇiarinLikiep. | Likiephasthebestanchorage. | aba |
| | EaeṃōḷoḷotataiuṃwinAlele. | ThecoolestspotisundertheAleleMuseum. | aeṃōḷoḷo |
| | Aidiktata Mede | Maryistheslimmest. | aidik |
| | Ailuwaantataarmejinaelōñin. | Thenoisiestpeoplearefoundinthisatoll. | ailuwannañnañ |
| | Ajjinonotataankōnonoeoṇe | That'stheonewhospeaksthelowestinvolume. | ajjinono |
| MORE tata |
| Eaḷakiiatata | Eaḷakiiatata. | It'sthescarcestofall. | aḷakiia |
| jejatata | Ḷeoeḷapanjejatata (ejjatata) ṇe | Thatmanisalwaysborrowing. | jata |
| ejjatata | Ḷeoeḷapanjejatata (ejjatata) ṇe | Thatmanisalwaysborrowing. | jata |
| Jeḷātata | Jeḷātatailokarjikuuḷeoan. | Hewasthesmartestintheschoolheattended. | jeḷā |
| ejeḷātata | Ri-inwijeteoejeḷātatainwijetemoottok. | Themanwhoisexpertinlashingoutriggercanoesiscoming. | inwijet |
| | Rijimeeṇeoejeḷātatajimeeṇeṇ. | Heisthebestmason. | jimeeṇ |
| Ri-bokpātata | Ri-bokpātataeoeṇ. | Heisthenumberonemanwhoalwayshashisarmsfolded. | bokpā |
| Ejọuwatata | Ejọuwatata ḷọk ḷadikeṇjānjemān. | Thatboyismorefearlessthanhisfather. | jọuwōta |
| | Ejọuwatata ḷadikeṇ. | Thatboydoesn'tscareeasily. | jọuwōta |
| Ekọuwatata | Ekọuwatatauweilobaḷuun. | Ridingonplanesisdangerous. | uwōta |
| Eajukubtata | Eajukubtataanetetal. | Helimpsthemost. | ajjukub |
| Ri-jeḷmānetata | Ri-jeḷmānetata. | Themostunruly. | jeḷmāne |
| Jijureretata | Jijureretata (Ijjureretata)likinAur. | Aurhasthemostplentifulbarracudaonitsoceanside. | jure |
| Ijjureretata | Jijureretata (Ijjureretata)likinAur. | Aurhasthemostplentifulbarracudaonitsoceanside. | jure |
| Jabwetata | Jabwetatajoñanṃōñāeoilokeememeoboñjānaolepkeememkoḷọk | Thefoodatthebirthdaypartylastnightwasmoreinadequatethanatanybirthdaypartyheretofore. | jabwe |
| Ri-jerawiwitata | Ri-jerawiwitataeoeṇiaanḷadikraṇ. | Heisthebiggestsinnerofallthoseboys. | jerọwiwi |
| Jọkkwikwitata | Jọkkwikwitataeoṇebweeineeṃṃaniloanmour. | Heismostpatientandseldomgetsangry. | jọkkwikwi |
| eṃōkajtata | “Meneoṃoktata,kōjronaajwōnāneḷọkimbakerenjeetarrobwekōjroenuweilowaanrauneoeṃōkajtata ñanaelōñeoarro,”Jemaekarba. | “Thefirstthingwearegoingtodoistellthemtoputournameonthelistsowecanrideonthefastestfieldtripshiptoourisland,”Fathersaid.P1333 | ṃōkaj |
| reṃōkajtata | Raarkaiāekwōjwakoruoreṃōkajtata. | Theyracedthetwofastestcanoes. | iāekwōj |
| eajejtata | Ijoke,eajejtata Mede | However,Maryisthemostgenerous. | ajej |
| Iupejtata | Iupejtatawātoeṇ. | Thattracthasthemostovergrownsproutedcoconuts. | iupej |
| Aeṇaktata | Aeṇaktata. | He'sthemostdrenchedtotheskin. | aeṇak |
| diktata | Jitenbōrotataeoejdiktataeṇnejinrūttoraṇ. | People'syoungestchildrenaretheirfavorites, | jitōnbōro |
| liktata | Iwanlikḷọkeakeimḷakijoliktatailowa,ipāinḷọkiebweenjabkaapañpañ. | Itookitallthewaytothebackandshoveditintoaplacewhereitwouldn’tgetintheway.P604 | pepāin |
| āliktata | Bōrwajeoāliktata in | Thisisthefinalphaseofthetreatment. | bōrwaj |
| | Raaribebemwiiniloteeñeoāliktata. | Theyturnedonthepressureandcamebacktowininthelastquarter. | ibeb |
| | Ri-ajejṃōñārejṃōñāāliktata. | Thosewhodivideupthefoodeatlast. | ajej |
| | Innemāliktataikarṃōdānḷọkimjoṇak. | Iwasfinallyabletofallasleepsoundly.P954 | joṇak |
| | Jekdọọniaeokwōnājkọkorkorḷọk ñaneakāliktatarejnājlowōteok. | Regardlessofwhereyoutakeoffinfearyouwillalwaysbefound. | kọkorkor |
| MORE āliktata |
| ṃoktata | KwelọkeoṃoktataanKọñkorejeoanṂaikronijiaearkōṃṃaniloJuḷae1965 | ThefirstmeetingoftheCongressofMicronesiawasinJuly1965.S16 | ṃokta |
| | Kwōnkabjeorñananmiiñilojeoreṇṃoktata. | Turnleftatthefirstturn. | jeor |
| | Kapeneoejikrōktokijoṃoktata,keerjelejrọọltok,imjinojabōlṇakobbanpileijeoñiinkōnraij. | Whentheyarrived,theCaptaincameinfirstandheapedhisplatefullofrice.P371 | jabōḷ |
| | “Meneoṃoktata,kōjronaajwōnāneḷọkimbakerenjeetarrobwekōjroenuweilowaanrauneoeṃōkajtatañanaelōñeoarro,”Jemaekarba. | “Thefirstthingwearegoingtodoistellthemtoputournameonthelistsowecanrideonthefastestfieldtripshiptoourisland,”Fathersaid.P1333 | ṃōkaj |
| | Ṃoktata, ālkinaerraankeikwainieṇimbōkeaḷeṇjāne,rejkōjeekeimejerompinniep. | Firstofall,aftertheyhavegratedthecopraandtakenthecoconutmilkfromit,theyheatitunderthesunanditbecomescoconutoil.S18 | eaḷ |
| Ejiltata | Ejiltataankilmeejkooḷanbōranlieṇ. | Thatwoman'shairisthedarkestblack. | jil |
| Jakōltata | JakōltataanMarkeb. | Markistheclumsiestdancer, | jakōl |
| Jaaṃtata | Jaaṃtatapilawāekijō. | Mybreadgotthemostjam. | jaaṃ |
| eakajintata | EakajiniḷokarinPiñlepjānarinBōtto, ijokeeakajintatalikinMejatto. | ThelagoonsideofPiñlepIslandhasmoreakajinfishthanthelagoonsideofBōttoIsland,however,mostoftheakajinfishcanbefoundontheoceansideofMejattoIsland. | akajin |
| jinointata | WōneojinointataearkaaḷkitaikBōḷau? | WhowasthefirsttointroducealligatorstoPalau? | aḷkita |
| | Ejrōḷọkwōtaḷaḷeojinointatajānpeinakepoippaimkōṃrojiṃorjejaakḷọk ñan ḷōṃaroilōñ. | Assoonasheliftedupthefirstpiece,Icaughtholdoftheother,andthetwoofuspassedittotheguysupabove.P684 | rōḷọk |
| jibboñtata | Kwōjaikujinrujinjibboñtata. | Youshouldgetupatthecrackofdawn. | jibboñ |
| | Ijḷōmṇakiljujibboñtatajeloāneo. | Ithinkwe’llspottheislandearlytomorrowmorning.P843 | lelo |
| Buñbuñtata | BuñbuñtatailoinọñinṂajeḷ ḶeEtao | MostfamousinMarshalleselegendsisEtao.S13 | buñbuñ |
| | BuñbuñtatailoinọñinṂajeḷ ḶeEtao | MostfamousinMarshalleselegendsisEtao.S13 | Etao |
| bōtata | Anijeutiejbōtata. | Godismosthigh. | bōtata |
| ebbōtata | Kadikḷọkaṃebbōtata. | Don’tusesomuchbutter. | bōta |
| Allotata | Allotata Petri | Petristammersthemost. | allo |
| jerọtata | Karjerọtataeoeṇilotariṇaeeo. | Hewasatopmarksmanduringthewar. | jerọ |
| Jitenbōrotata | Jitenbōrotataeoejdiktataeṇnejinrūttoraṇ. | People'syoungestchildrenaretheirfavorites, | jitōnbōro |
| Ri-jauwōtata | Ri-jauwōtata ḷadikeṇāinwotjemān. | Thatboy,likehisfather,doesn'tscareeasily. | jọuwōta |
| kauwōtata | “Peḷọkilometokauwōtataimaroñbakiinkeelukkuunnana.” | “Icannowsayforsurethatdriftinginthedangerousopenoceanisahorribleexperience.”P1337 | peḷọk |
| ekauwōtata | AetinlikinNaṃdikekauwōtata. | ThecurrentontheoceansideofNaṃdikIslandishazardous. | aet |
| | Ekauwōtata aikūṃ | Yourtowingisdangerous. | aik |
| | Ekauwōtataajetinpāātōreinnemkōjparokejānajiriro. | Theacidthat'susedinbatteriesisdangerousthereforekeepitoutofreachofthechildren. | ajet |
| | Ekauwōtataanennetaoinḷeeṇ | He'sdangerouswhenhegetsanepilepticseizure. | anennetao |
| | Iḷōmṇakippamakekebōlenejkōnonoeakeammāntōnjerakiloiieninimejbaekauwōtata. | Ithoughttomyselfthatmostlikelyhesaidthisbecauseweweregoingtosailsoonandhewasimplyingthatitwasdangerous.P219 | ḷōmṇak |
| Euwōtata | Euwōtata ḷeeṇ | Thatmanscareseasily. | uwōta |
| Ekọuwōtata | Ekọuwōtatajerbaleoan. | Hisworkisdangerous. | kauwōtata |
| eḷaptata | Eḷapanbajinjineokajoorñandettanwaeoinnemewātinpeḷḷọkjānioondānñeejtōtōreake,eḷaptata ñeejjejkobban. | Theenginewasverystrongforthesizeoftheboat,soitnearlyskippedfromthewater’ssurfacewhenitwasmotoringwithit,especiallywhentherewasnocargo.P10 | ḷap |
| | Māejjuoniaanṃōñākoeḷaptataanri-Ṃajeḷkōjerbale. | BreadfruitisoneofthefoodsthatMarshalleseusemost.S28 | mā |
| | Māejjuoniaanṃōñākoeḷaptataanri-Ṃajeḷkōjerbale. | BreadfruitisoneofthefoodsthatMarshalleseusemost.S28 | ṃōñā |
| | Māejjuoniaanṃōñākoeḷaptataanri-Ṃajeḷkōjerbale. | BreadfruitisoneofthefoodsthatMarshalleseusemost.S28 | kōjerbale |
| Kileptata | KileptataaḷkitainAbdika. | ThebiggestalligatorsarefoundinAfrica. | aḷkita |
| ekōptata | Waeoebanrọọlbweekōptata. | Theboatwon'tturnbackforit'spassedthepointofnoreturn. | kōptata |
| | Ekōptata kiiō | It'stoolatenow. | kōptata |
| kokōptata | Kobanbōjrakbwekokōptata. | Youcan'tstopnowforyou'retoodeeplyinvolved. | kōptata |
| Jejarjartata | Jejarjartata (Ejjarjartata)ReverendeoearitokjānAmedka. | TheReverendwhocamefromAmericaisalwayspraying. | jar |
| Ejjarjartata | Jejarjartata (Ejjarjartata)ReverendeoearitokjānAmedka. | TheReverendwhocamefromAmericaisalwayspraying. | jar |
| Aerartata | AerartatakeinikkaninJāltō. | ThetreesonJāltōIslandarethemostscorched. | aerar |
| Aḷjertata | Aḷjertata wōn | Who'ssufferingmostfromulcers? | aḷjer |
| Iurtata | Iurtata. | Quickest. | iur |
| kwaaljettata | Ialjetḷọkjāne;akkwaaljettata. | I'mcross-eyedmorethanheis;butyou'rethemostcross-eyed. | aljet |
| kuwata | Juonkuwatainjuonawaejjoñoulḷalemminit. | Aquarterofanhouris15minutes. | kuwata |
| jabta | Ṃaajtaeoanjabtaeoṇe | That'sthedirectorofthechorus. | ṃaajta |
| jebta | EnaajorjebtaKūrijṃōjin. | TherewillbeasongfestthisChristmas. | jebta |
| | Renaajjebtailoṃōnjikuuḷeṇ. | Theywillholdasongfestintheschoolbuilding. | jebta |
| | KumiinaleojānḶoraearlukkuuntūtileñeñ (ittileñeñ) ilojebta eo | ThesinginggroupfromLaurawasthemostimpressiveatthesong-fest. | tileñeñ |
| | Enaajwōrḷalemjebtakoilokūrijṃōjin. | TherewillbefivechapterspeerforminginthecomingChristmasfestivities. | jebta |
| eta | Ṃalenetokṃōketailojuronjājeeaō. | Wouldyouengravemynameonthehandleofmymachete. | ṃalen |
| | Kwōnjabbapataeta. | Don'tcallmefornothing. | ba pata |
| jinaketa | Ijajejinaketa. | Ican'twearwoodenclogs. | jinaketa |
| leta | Jitaṃeleta ṇebwejenmeeḷe. | Putastamponthelettersowecansendit. | jitaaṃ |
| | Ejitaaṃkadedeleta eo | Theletterhasalreadybeenstamped. | jitaaṃ |
| erpeta | Epouberpetaeoinbōklōñ-bōklaḷri-nañinmejlōñlōñroanraaneoñanijokorejjibadekiḷọk | Theelevatorwasquitebusythatdayliftingthenumerouspatientsupanddowntotheirrespectivedestinations. | bōklōñ-bōklaḷ |
| kaabreta | “Bōleneboṇkaabretaean. | “Maybethecarburetorisclogged.P620 | boṇ |
| weta | Juoneoimearwaḷokilowetajabṇeiōñ. | Averbalskirmishtookplaceinthehousenextdoornorth. | im |
| ita | Ḷōṃareebarita obajañ | Now,what'sthematterwithgrandmaagain? | obajañ |
| | Kwōjita ijeṇe | Whatareyoudoingoverthere? | ita |
| | “Eṃōjjenājitakejeṃōkinañōtñōtbweenoktakkoojinadimjenbōkṇaireaarbweāneoepādie,akāinwōt ñejejkōnonoñanmejatoto,”Jemaeukōtḷọk | “Well,Idon’tknowhowmanytimeswehavesaidweshouldchangeourcourseandgoeast,becausetheislandisoverthatway,butit’sasifwearetalkingintothinair,”Fatherreplied.P1019 | ṃōk |
| | BaoeoeineeṃṃanwōtimkōjatdikdikioonaeranKapeneokeekāwōtimñakenita. | Thebirdwassogentleandkōjatdikdik:deceptive?thereontheCaptain’sshoulderthatwhenitmovedhedidn’tknowwhathadhappened.P1042 | kōjatdikdik |
| | BaoeoeineeṃṃanwōtimkōjatdikdikioonaeranKapeneokeekāwōtimñakenita. | ThebirdwassogentleanddeceptivethereontheCaptain’sshoulderthatwhenitmovedhedidn’tknowwhathadhappened.P1042 | jatdik |
| MORE ita |
| ḷaita | Ejjeḷọkri-rejetakeineekmetoḷọkpāākinlōñlōñinwainikoñanḷaita eo | Hecarriedthemanysacksofcopraallbyhimselftothelighteratthelagoonbeach. | rejetak |
| Eita | Eita neeṃ | Whathappenedtoyourfoot? | eita |
| | Iñakeita,ewiwijetkeakta. | Ididn’tknowwhatwaswrong—whetherhewaspanickingorwhat.P573 | wiwijet |
| | Eita? | What’sgoingon?P550 | ita |
| | “Eitaeorjorrāānke?” | “What’sthematter?”P584 | ita |
| | “Eita,”Kapeneoelaṃōjlaḷtak,āinwōt ñeenñak | “What’sgoingon?”theCaptainyelleddown,asifhedidn’tknow.P618 | ñak |
| MORE eita |
| aḷkita | Ekotokkilūñeijelloloaḷkita. | Seeinganalligatorgivesmethecreeps. | aḷkita |
| Pita | EajejḷọkJọọnjānPita. | JohnismoregenerousthanPeter. | aje |
| | PitaearkaarmejjeteJijej. | PeterdeniedJesus. | kaarmejjet |
| | AetokūṃwōtPita. | You'reastallasPeter. | aetok |
| | RunoeoeṇejallōkePita. | ThemedicinepersonischantingandperforminganincantationoverPeter. | allōk |
| | EkōiiewaeṇwaanJọọn,akekōieḷọkwaeṇwaanPita. | John'sboatissturdy;however,Peter'sboatissturdier. | kōiie |
| Rita | JitojaikḷọkmenkaṇeñanRita. | DrivethosethingsovertoRita. | jitoja |
| | Koṃkeeañḷọkkōnnaanṇe ñanRita. | SpreadthenewsovertoRita. | keeañ |
| | EarkurṃaikḷọkwainikoanñanRita. | HehauledhiscopratoRitabycart. | kurṃa |
| | EjleakḷọkjemānñanRita. | He'stakinghisfathertoRita. | leak- |
| | InaajtūraipwōjñanRita buñniin | I'lldriveovertoRitatonight. | tūraip |
| Ṃaajta | Ṃaajtaeoanjabtaeoṇe | That'sthedirectorofthechorus. | ṃaajta |
| mokta | Iarlomijeninnemoktajānanmej. | Isawhisspirityesterdaybeforehedied. | mej |
| mọkta | Jaañkeinlalewōninmọkta. | Let'splayjaañketoseewhogoesfirst. | jaañke |
| ṃokta | Jāānkaṇanrōkaakajeikḷọkjānṃokta. | Hiswealthhasmadehimfeelmoreimportantthanpreviously. | akaje |
| | Ijkaañūrñūrṃoktaimḷak ṃōj,kōbaatat. | I'mgoingtowaittillI'mreallydyingbeforehavingacigarette. | añūr |
| | Eṃṃanñejebarektakitokaḷaḷkāṃoktajānanwōtbweejkabnaajapañḷọkwōt. | Ithinkweshouldreloadthelumberbeforeitstartsrainingevenifitwillbemoredifficultthen.P728 | apañ |
| | Kobbōjḷọkjānṃokta. | You'rethinerthanbefore. | bōbōj |
| | Kwōnjoḷọkaōbōdakelukkuunḷap ḷọkaōbōro-joḷọkjānṃokta. | ForgivemebutI'mgettingawfullyforgetful. | bōro-joḷọk |
| MORE ṃokta |
| Enta | Entakwōjeḷḷọkkebajeobōnjāneṇ. | Don'tletthatbotheryou;it'sjustthewayheis. | bōnja- |
| | Entakwōjkabūḷāātaṃal? | Whyareyousingingoutoftune? | būḷāāt |
| | Enta ṃōñākañ? | Whatarethosefoodsfor? | enta |
| | Entakwōjkōlọtuwawaikiijeṇekeejjabitok. | Don'twasteyourtimetryingtospothimpassingthroughthatopeningbecausehe'snotcoming. | kōlọtuwawa |
| | Entakwōjalluwaḷọkekeenaajḷōmṇakeṃṃanmeneṇejkōṃṃane. | Don'tjustlookathimorhe'llthinkyouapproveofwhathe'sdoing. | alluwaḷọk |
| MORE enta |
| eṇta | “Abweeṇtakwōjinepatakeñeetalimapañtok,jejujenkōjerbalkōṃadṃōdinaelōñkein.” | “Butwhatareyouworriedabout;ifwegoandsomethingiswrong,thenwe’llfixitinthetraditionalways.”P289 | apañ |
| kōḷōṇta | Eorkeamikōḷōṇtainiiōin? | Haveyou (plural)acalendarforthisyear? | kōḷōṇta |
| bōta | EṃṃanketūrepeoaṃñanAmedka?...Bwebōtaiaretal. | DidyouhaveagoodtriptoAmerica?.. (You're)assumingIwent. | bwe bōta |
| | EpādkeToniiṃōṇe? ...Bwebōtaejjokweṃwiin | IsTonyinyourhousethere?.. (You're)assumingheliveshere. | bwe bōta |
| | Ñāāteokwōjetalñan Ṃajeḷ? ...Bwebōtainaajetal. | WhenareyougoingtotheMarshalls?.. (You're)assumingI'mgoing. | bwe bōta |
| jota | Rōkijoñabbainjota. | They'reusedtodynamitingintheevening. | abba |
| | Eaemedḷọkḷọkjotajānjotenin. | Itwascoolerlasteveningthanthisevening. | aemedḷọk |
| | Ijlewōjjatūbweenaṃri-aḷkōnarinjota. | I'llletyoutakemysisterforasunsetstroll. | aḷkōnar |
| | Alfredejjuoniaanri-eojojorojota. | Alfredisoneofthethemenwhowentfishingwiththeeojojomethodlastnight. | eojojo |
| | Iarjitojainjota. | Iwentforaneveningdrive. | jitoja |
| MORE jota |
| Ejota | Ejota ḷọk | Theeveningisgettingdarker. | jota |
| | Ejota dikdikḷọk | Theeveningslipsaway. | jota |
| kejota | Kōjroitōnkaajbwirōkkejota. | Let'sgogetsomeajbwirōkpandanusfor dinner | Ajbwirōk |
| | Ālikineoreakeorkejotainkōjeṃḷọkiienbūromejeṇñanarmejeṇ. | Afterthespreadingofthegravel,thereisaneveningmealtobringtoanendthetimeofmourning.S14 | iien būroṃōj |
| kōjota | Irọọltokñanraijeoimḷaklalekeebweñankōjota,ijujenkọkoṇeḷọkwōtilowaanpāāntōreeoanwaeo. | Ireturnedtotherice,andrealizingthattheleft-overwasenoughfordinner,Ithenstoweditintheboat’spantry.P390 | kọkkoṇkoṇ |
| | Koṃwinitokjenkōjota. | Come,let'seatsupper. | kōjota |
| | Naaneoaneitōmkaajliptaakekōjotaeoaō. | Hercommentsspoiledmydinner. | ajliptaak |
| | Kwōnañinkōjota ke | Haveyoueatendinner? | jota |
| | Kōjotaeoearjabjejjetanjinoebweeḷapanraelepeaerkōmattimōñāko. | Supperwaslatebecausetheyhadn'tstartedcookinguntilnoon.Supperwasn’tservedontimebecausetheyhadstartedcookinglate. | raelep |
| MORE kōjota |
| lōta | Iaratōrejelōtaeoaōñanledikeojera. | Iaddressedthelettertomygirl. | atōrej |
| | Lōtaeaōearitokiloeermeeḷtok. | Mylettercamebyairmail | eermeeḷ |
| | Ñeeitokenaajjujenbōktoklōta eo | Whenhecomeshemightaswellbringtheletter. | jujen |
| | Jetrejbōbōktoklemlem,jetlōta. | Somehadpackagesandsomehadletters.P442 | lemlem |
| | Kōjrotōnkōlōtailoiṃōnlōtaeṇ. | Let'sgoseeifwegotmailatthepostoffice. | lōta |
| MORE lōta |
| kōlōta | Kōjrotōnkōlōtailoiṃōnlōtaeṇ. | Let'sgoseeifwegotmailatthepostoffice. | lōta |
| Ṃōta | Ṃōtaiaanṃōkā | Whichoneofthesehouses? | ṃōt |
| | Akajininarinṃōta ṇe | Onthelagoonshoreofwhatlandtractdidyoucatchthatakajinfish? | akajin |
| Jorṃōta | Jorṃōtainia? | Thatunderwearismadewhere? | jorṃōta |
| tōtā | Eḷapantōtā (ettā)jerbaleṇan. | Hehasamenialjob. | tōtā |
| | Eḷapantōtā (ettā)baḷuuneo. | Theplaneisverylow. | tōtā |
| Wōta | Wōta ta (wōtaat) ṇekwōjjukweie? | Whatpartoftheislanddoyoulivein? | wata |
| | Eṃṃanwōtajabṇeaṃ. | Youliveinaniceplace. | wata |
| | Tanenaanin (ennaanin)wōta ṇekwōjjokweie? | What'sthenewsfromyourpartoftheisland? | wata |
| iuwōta | Āinwōtiuwōta.” | Iamafraidwemightbeinsomedanger.”P551 | uwōta |
| Kouwōta | Kouwōtakeinuweilobaḷuun? | Areyouafraidofridingonairplanes? | uwōta |
| Jepta | Jepta (Jepōt)eokwaarpādiejoteeneoḷọk | Whichshiftdidyouworktheothernight? | jep |
| Makarta | Makarta ñeeitok. | Sowhatifhecomes? | makarta |
| Mekarta | Mekartakeikarkijenmejwōt. | ButIkeptatit.P667 | makarta |
| jerta | Ejablelbaoeokōnanjerta. | Thechickendidn'tgethitbecauseheisnotagoodmarksman. | jerta |
| rijerta | Ṃolkekwerijerta. | It'struethatyouarenotagoodmarksman. | jerta |
| ettā | Eḷapantōtā (ettā)jerbaleṇan. | Hehasamenialjob. | tōtā |
| | Eḷapantōtā (ettā)baḷuuneo. | Theplaneisverylow. | tōtā |
| anitta | Eḷapananitta. | Hehasthepowertocastspells. | anitta |
| eanitta | Kwōnjabkadkadajajbweeanitta. | Don'ttryhimbecausehe'savoodooexpert. | kadkadajaj |
| bōtta | Ejeḷābōtta. | He'sagoodhitter. | bōtta |
| | Wōnṇeearṃọrujibōtta ṇe | Whobrokethatbat? | ṃọruj |
| | BōttaepāpijekḷọkjānAḷōn. | BōttaismoreunlovablethanAḷōn. | pāpijek |
| ṃōtta | Ikōḷmānḷọkjeṇbajjekiuṃwinjetminitimḷakrōrelọkñanioonwabeo,ilojuonṃōtta ḷaddik | Ithoughtforafewminutesandthenlookedupandsawoneofmyfriendsonthepier.P460 | kōḷmānḷọkjeṇ |
| kūta | Iarkatakinikūta. | Itaughthimhowtoplaytheguitar. | katak |
| | Eḷapanjeḷākūta. | Heplaysguitarwell. | kūta |
| | Eḷaklukorekūtaeoaolepimpepaḷ (eppaḷ). | Ashestrummedontheguitar,everyonewentagape. | lukor |
| | Earjinokamminenekatakkūta. | Hestartedtopracticeguitar. | miminene |
| ñūta | Eḷapanñūta āneo ṃōjinantaibuun. | Thereismuchfamineontheislandsincethetyphoon. | ñūta |
| | Eḷapñūtailobwiltōñtōñinpataeo. | Therewasmuchhungerduringtheheaviestpartofthewar. | tōñtōñ |
| | Iienñūtamenininnemkōjroetalinkeedwaan. | We'reinafaminesituationsolet'sgolookforwildpandanustoeat. | edwaan |
| | KōnanjabwewaimkeinkōnonoiloaelōñinṂajeḷ,jetiienejwōrñūtailoaelōñkoilikinakejjeḷọkejeḷākakeṃaeiienejetalwakoñani | BecausetherearenotenoughshipsandcommunicationgearintheMarshallIslands,sometimesthereisfamineontheouterislandsbutnooneknowsaboutituntilshipsgothere.S25 | ñūta |
| | EḷañeewōrretioinkōnonoiloaolepaelōñinṂajeḷ,ri-nañinmejrōbanaikujinmejkōñanejjeḷọktaktōakwūno,imbarāinwōtjipañbōbraejānanwaḷọkñūta. | IftherewereradiocommunicationonallislandsintheMarshalls,sickpeoplewouldnotdieforwantofdoctorsormedicine,anditwouldalsohelppreventtheoccurrenceoffamine.S25 | bōbrae |
| bọuta | Joobbọuta. | Powderedsoap. | joob |
| Jeova | Kwōnkipliieñanjeṃaṃimjinōṃ,bweentoraankoaṃioonāneoJeovaaṃAnijejlewōjñaneok. | Honorthyfatherandthymother,thatthydaysmaybelonguponthelandthattheLordthyGodgiveththee.S5 | jine- |
| | Kwōnkipliieñanjeṃaṃimjinōṃ,bweentoraankoaṃioonāneoJeovaaṃAnijejlewōjñaneok. | Honorthyfatherandthymother,thatthydaysmaybelonguponthelandthattheLordthyGodgiveththee.S5 | le- |
| | KwōnjabbapataetanJeovaaṃAnij;bweJeovaejāminjoḷọkruōneoejbapataetan. | ThoushaltnottakeinvainthenameoftheLordthyGod,fortheLordwillneverforgiveonewhotakeshisnameinvain.S5 | ruo- |
| | KwōnjabbapataetanJeovaaṃAnij;bweJeovaejāminjoḷọkruōneoejbapataetan. | ThoushaltnottakeinvainthenameoftheLordthyGod,fortheLordwillneverforgiveonewhotakeshisnameinvain.S5 | ruo- |
| | KwōnjabbapataetanJeovaaṃAnij;bweJeovaejāminjoḷọkruōneoejbapataetan. | ThoushaltnottakeinvainthenameoftheLordthyGod,fortheLordwillneverforgiveonewhotakeshisnameinvain.S5 | ba pata |
| MORE jeova |
| wa | Tainejkaaborean wainetal? | What'simpedingtheprogressofthisboat? | abor |
| | Ḷeeṇearkaaetokḷọk waeṇ. | Hemadethecanoelonger. | aetok |
| | Ekilōkajin waeṇbweepojakinjerak. | Theship'shatchesareshutasshe'sreadytosetsail. | aj |
| | Aḷe,tawūninan waeṇañōppāl? | Mister,whyisthatcanoe'ssailflapping? | añōppāl |
| | Eḷapanañōt wain. | Thisboatisdrawingalotofwater (andbeingimpededthereby). | añōt |
| MORE wa |
| Wā | Wāintaeoraarwāikeokkake? | Whatkindofshotdidtheygiveyou? | wā |
| | Wāeoearbōkeearkabolioiki. | Theinjectionhegotgavehimpolio. | boḷio |
| | Wāintaeoraarwāikeokkake? | Whatkindofshotdidtheygiveyou? | kake |
| awa | Koṃrojeḷājeteawakiiōkeḷalemawajimattan. | Didyoutwoknowit’salready5o’clockinthemorning?P658 | jimattan |
| | Koṃrojeḷājeteawakiiōkeḷalemawajimattan. | Didyoutwoknowit’salready5o’clockinthemorning?P658 | jimattan |
| | Juonkuwatainjuonawaejjoñoulḷalemminit. | Aquarterofanhouris15minutes. | kuwata |
| | Jemaetolaḷḷọkimkōjọinjineokeṃōttankarjoñoulḷalemminitñanjiljinoawa. | Fatherwentdownintotheengineroomandstartedtheenginesinceitwastwenty-fiveminutesbefore6o’clock.P446 | ṃōtta- |
| | Ejjabpodemtōprakṃōñākoñanjiljinoawa. | Thefoodwasn'treadybysixo'clock. | podem |
| MORE awa |
| eawa | Kọrujibweeawa. | Wakehimupbecauseit'stimetogo. | ruj |
| | Kwōntutuinkwōlejbweeawa. | Justrinseyourselfoffbecauseit'stime (togo). | tutu in kwōlej |
| pilawa | Raariiōkipilawa ko | Theymakebreadfromtheflour. | iiōk |
| pilawā | Kwōnbōtaikḷọkpilawā ṇekijenledikeṇ. | Putbutteronthatbreadandgiveittothegirltoeat. | bōta |
| | Ḷeoedeḷọñḷọkilowaanruuṃeoimḷakdiwōjtokejjibweruoḷoobwinpilawā,eṃōjanlimikōnpebabūrawūn,ejjaāindeeoaermāāṇāṇkerejkabmattok. | Themanwentintoaroomandwhenhecamebackouthewasholdingloavesofbread,alreadywrappedinbrownpaper,stillwarmfromtheoven.P264 | būrawūn |
| | Idooripilawākoiturierroinnemkwaḷọktokjuontūre,juonbakbōkimjakeḷọkmenkoimBojineoebōkbakbōkeoimjiḷaitijuoniaanḷoobkoimkōmjelidaakimṃōñā | Iputdownthebreadnexttothemandthenfoundatray,asmallknife,andhandedthemover,andtheBoatswaintooktheknifeandslicedoneoftheloavesandweallateanddrank.P269 | dedoor |
| | Eddepñatñatpilawā e | Thisbreadisgooeyallover. | depñat |
| | Kwōjeḷākeiiōkpilawā? | Doyouknowhowtomixdough? | iiōk |
| MORE pilawā |
| emān-awa | Eḷapanlōñnejinemān-awa. | Shehaslotsoffouro'clockflowers. | emān-awa |
| wawa | Ejeḷāwawa. | He'sgoodattakingcareofboats. | wawa |
| | Waanwōnṇe (wa) kwōjwawa kake | Whosecanoeareyousailingaroundwith? | wawa |
| kaawawa | Kōjrokaawawa ijin | Let'skilltimehere. | awa |
| Eppilawāwā | Eppilawāwātebōḷṇe | Thereisflouralloverthattablethere. | pilawā |
| ejjedwawa | Kōnankanoojinḷapdetiloāneo,eṃōkajandiñōjḷọkmenkorejejjedwawaioonbwidej. | Thesun'sheatissointenseontheislandthateverthinglyingaboutonthegrounddriesupquickly. | diñōjḷọk |
| Ewawa | Ewawawaṇeeoonwōdṇe | Yourcanoeiscrosswiseonthecoralthere. | wawa |
| Raeñwāwā | Raeñwāwā wōt | They'resonoisy. | aeñwāñwā |
| kowawa | Ri-pāllerejkowawaneñerejjijet. | Americanscrosstheirlegswhensitting. | kowawa |
| jerwawa | Kwōnjabjerwawabwekwōnañinmej. | Don'tgoaroundexposedforyouaresick. | jejedwawa |
| ajerwawa | Ejjeḷọkajerwawainṃwiin | Thishouseisfullofholes. | ajerwawa |
| Eajerwawa | Eajerwawa ḷọk ṃwiinjānṃweeṇiṃōn. | Thereismoredraftinthishousethaninhishouse. | ajerwawa |
| Eññiitwawa | EññiitwawabōkeeṇJulel. | JulelCapehaslotsofbarracuda. | ñiitwa |
| ñūñiitwawa | Ebweanñūñiitwawa ānin | Thisislandhasenoughbarracudasaroundit. | ñiitwa |
| bwā | Kwōndọukbwā ṇe | Lowerthatpole. | dedọdo |
| | Bwāinkadjo. | Fishingpoleforkadjo | kadjo |
| Ekobbwā | Ekobbwāainbateṇ. | Thepotcontainsquiteabit. | kobbwā |
| | Ekobbwā ḷọkaebōjjimāāṇeaōjānṇeaṃ. | Mywatercisternholdsmorewaterthanyours. | kobbwā |
| jerobbwā | EḷapanuwijerobbwāinWōjjā. | JerobbwāfromWotjearetasty. | jorobbwā |
| jorobbwā | Ejauwijorobbwā. | Thejorobbwāisnotatastyfish. | jorobbwā |
| kajorobbwā | Rejkajorobbwā. | Theyarefishingforjorobbwā | jorobbwā |
| Rūbbwā | Rūbbwāuroraṇ. | Thosearethemenwhotendthefishtraps. | bōbwā |
| Ebwā | Ebwā ittin | Herbreastsarebeginningtogrow. | bwā |
| jebwa | Edujebwābwejebwa eo | Thejebwadancewasfouledup. | dujebwābwe |
| | Ejeḷājebwa ḷadikeṇimkwōnkōjebwaiki. | Thatboyknowsthejebwasoyoushouldhavehimdanceit. | jebwa |
| Ri-jebwa | Ri-jebwarojānkapinmeto. | Thestickdancersfromthewesternatolls. | jebwa |
| bōbwā | Ḷōṃarorejbōbwā (ebbā). | Themenaretendingthetraps. | bōbwā |
| jekōbwa | Kōṃṃantokkijedjekōbwa. | Makeussomejekōbwatoeat. | jekōbwa |
| | Rarjekōbwa ṃōñāinraelep. | Theymadejekōbwaforlunch. | jekōbwa |
| Kōjekōbwa | Kōjekōbwa tok | Makeussomejekōbwa | jekōbwa |
| kewa | Ḷeokewa ṇe | He'smymatch. | kewa |
| kewā | Ruojarrejkewā doon | Twogroupscompetewitheachother. | kewā |
| Itomewa | Itomewajāntūrepeobweiruṃwij. | ImissedmakingthetripbecauseIwaslate. | tomewa |
| jepewa | Ejjepewa ḷọk ñananjorrāān. | It'scareeningtowarditsdestruction. | jepewa |
| Ekōjepewa | Ekōjepewa ḷọkeṇ. | Theboatislistingtootherside. | jepewa |
| Ri-kōjepewa | Ri-kōjepewaeoeṇ. | Heistheonewhoalwaysmakestheboatkeelover. | jepewa |
| iwa | Nejū,kabpādwōtiwainimkōttar.” | Son,pleasestayhereontheboatandwait.”P338 | wa |
| | Keiaarrujālikin,raaneojuonimijpādiwa eo | WhenIwokeuplater,itwasthenextdayandIwasintheboat.P257 | wa |
| Emejwa | EkōbkōbearinEmejwa. | ThelagoonbeachofEmejwaIslandisdifficulttowalkon. | kōbkōb |
| | EalikkarḷọkadkileṃuriniejinEmejwajānṂaat | TheculturalsitesonEmejwaisletaremoreeasilyrecognizablethanthoseonṂaatislet. | ṃuriniej |
| jijkwakwa | Kwōmakejijkwakwa (ijjukwakwa). | Youusesugartoooften. | jukwa |
| Ejjokwākwā | Ejjokwākwālikinānin | Theoceansideofthisisletislitteredwithdriftwood. | jokwā |
| Ejjukwakwa | Ejjukwakwatebōḷṇe | Thetablehassugaralloverit. | jukwa |
| ijjukwakwa | Kwōmakejijkwakwa (ijjukwakwa). | Youusesugartoooften. | jukwa |
| Ekwā | Ekwā ebajjeet | Nowthat'smorelikeit. | ebajjeet |
| pinej-jenkwa | Kwōnjapinej-jenkwailokweilọkin. | Pleasetakemyplaceinthismeeting. | pinej-jenkwan |
| okwa | Jetraṇṃōṃaan (eṃṃaan) rejokwa iaar | Icanseesomemenfishingfromtripodsonthelagoonshore. | okwa |
| jokwā | Ejjañinkanoojibwijimejmaroñwōtakakejokwā eṇ | Thewaterisnotveryhighandhe'sstillabletotowthedriftwoodwithhisfeettouchingthebottom. | akake |
| | Earlojuonanjokwābatoilik. | Hefoundadriftbottle. | jokwā |
| | “Ma,etkejejjabbajellolobaoakjokwā?”ekkajitōkBojineo. | “Sothen,whydon’tweseeanybirdsordriftwood?”theBoatswainasked.P926 | kajjitōk |
| kājokwā | Raarḷukut ānetakkājokwā eo | Thelogwaswashedashore. | ḷukut |
| Ejokwa | Ejokwaaneb. | Hedanceswithoutrhythm. | jokwa |
| | Ebanpālelebweejokwa. | Shewon'tgetmarriedforshe'sveryhomely. | jokwa |
| kōjōkwā | Raarkōjōkwā ilik | Theywerelookingforthingsthathaddriftedupontheoceanside. | jokwā |
| Jukwa | JukwainTaiwan. | SugarmadeinTaiwan | jukwa |
| | Kwōnjabkoliedjukwa. | Don'teatsugarwithoutanythingelse. | kolied |
| | Āinwōtadkarbaṃoktabweri-Ṃajeḷrainineḷapwōtaerḷōmṇakkōnṃōñāinpālleāinwōtraij,pilawā,jukwaimmenkojet. | Aswementionedbefore,Marshallesetodaypreferimportedfoodslikerice,flour,sugar,andsoforth.S25 | pālle |
| | Raijimpilawā,jukwa,imṃōñākojetilokāānrejitokjānAmedka,Aujterelia,kabJepaan. | Riceandflour,sugarandotherfoodsincanscomefromAmerica,Australia,andJapan.S6 | kāān |
| ekajukwa | Alfredekajukwa. | Alfredislookingforsugar. | jukwa |
| Anbwilwa | EwōrwōtAnbwilwailoRoñḷap. | TheAnbwilwapandanusspeciesisfoundonlyonRoñḷap. | Anbwilwa |
| kaanbwilwa | Jenilānkaanbwilwa tok | Let'sgolookforAnbwilwapandanus. | Anbwilwa |
| kōmmaanwa | Ejeḷākōmmaanwa. | Heknowshowtokeephistemper. | kōmmaanwa |
| ḷọkwanwa | Kōmmānejbajbūroṃōjwōtbajjekimḷọkwanwa ḷọkippānbaḷuuneokōnanjablokōmmānakJemaekkōnonotok. | WewereallfeelingsadandwishingtheplanehadseenuswhenFatherspoketome.P947 | ḷokwanwa |
| aeñwāñwā | Eḷapanaeñwāñwāajriraṇ. | Thosechildrenareawfullynoisy. | aeñwāñwā |
| | Eñeoearbajaeñwāñwāwōtwajijeṇeṇewaj. | ThelastIsawhimhewasbeinghisnoisyselfgoingyourway. | aeñwāñwā |
| | Etarjānjoñananri-Amedkarokōṃṃanaeñwāñwā. | TheAmericansmadenoisebeyondendurance. | Amedka |
| | Amiiañaeñwāñwāekoṃṃanbweenrujniñniñe. | Yourmakingnoisewokethebabyup. | amiiañ |
| | Ejinoaeñwāñwāijokōnarmej. | Itwasstartingtogetnoisyfromallthepeople.P149 | aeñwāñwā |
| MORE aeñwāñwā |
| kaaeñwāñwā | Kwōjkaaeñwāñwākōnaṃurōje. | You'recreatingnoisebybotheringhim. | aeñwāñwā |
| ri-kaaeñwāñwā | Jejjabṃōṇōṇōippānri-kaaeñwāñwā. | We'renotcrazyaboutpeoplewhoareresponsiblefornoise. | aeñwāñwā |
| Eaeñwāñwā | Eaeñwāñwātatañeejillu. | He'snoisiestwhenangry. | aeñwāñwā |
| menwa | Ṃōjinandedeḷọkjerbaleoitallōñḷọkilowaankōjāmeoimḷakijonabōj,ibōkmenwabweāinwōtiwātinkarbarḷōlaokōnnemānkiajimwōileoilowa. | WhenwewereallfinishedIclimbedthroughthedoorwaytotheoutsideandtookabigbreathbecauseIwasreallystartingtogetseasickfromthesmellofgasandoilinside.P757 | lowa |
| | Joñananṃōtañ,ebōkjānmenwa. | Shewassobeautiful,sheleftmebreathless. | ṃōtañ |
| Ejabjab-menwa | Ejabjab-menwakeiarkajjioñtulọklaḷḷọkwōt. | IranoutofbreathwhenItriedtodivedeeper. | jabjab-menowan |
| teiñwa | Kabteiñwatokiloruoawa. | Phonemeattwoo'clock. | teiñwa |
| Aḷḷañinwa | EowatAḷḷañinwa eṇ | Theaḷḷañinwapandanusisripeandreadyforpicking. | Aḷḷañinwa |
| | KwōnilānokwajtokjuondaarroAḷḷañinwa. | GopickanAḷḷañinwapandanusforustochewon. | Aḷḷañinwa |
| ṃōnwa | Ekairujjukjukimpādeokeṃōnwaeoejkōjañjileleoieilikināneo āneer | Italarmedthecommunitywhenthewarshipblewitshornontheoceansideoftheisland. | iruj |
| Jowa | EbanjabajejinJowabwejowieoaneṇ. | He'sboundtobeareclaimerofgiftsasamemberoftheJowaclan. | ajejin Jowa |
| | InkarjeḷāiainejajejinJowa ḷọkieḷọk | IwishIknewwherehe'sgonewithhisreclaimedgifts. | ajejin Jowa |
| | Tipenri-ajejinJowamenraṇe. | They'rethesortwhoasktohavegiftsreturned. | ajejin Jowa |
| Ekowa | Ekowawōtināne | Thisislandisfulloffruit. | kowa |
| ekkokowa | Ledikroraarekkokowa. | Thegirlshadajugglingcontest. | ekkokowa |
| lowa | Rujlọkinraaneojuon,iḷakbajwanlōñḷọkjānlowaikarloBojineoejdeiraankajueo. | WhenIwokeupthenextday,IwentupandsawtheBoatswainupontopofthemast.P863 | de |
| | Ideḷọñḷọklowaimtileḷaṇtōneoie. | Iwentinsidethecabinandlitthelantern.P533 | deḷọñ |
| | Kapeneoekarpādwōtilowa;ejjañinmaroñṃōṃakūtkūtakeṃṃanḷọk. | TheCaptainwasstillinside;hewasdoingmuchbetterbutstillcouldn’tmove.P1189 | jañin |
| | Ṃōjinandedeḷọkjerbaleoitallōñḷọkilowaankōjāmeoimḷakijonabōj,ibōkmenwabweāinwōtiwātinkarbarḷōlaokōnnemānkiajimwōileoilowa. | WhenwewereallfinishedIclimbedthroughthedoorwaytotheoutsideandtookabigbreathbecauseIwasreallystartingtogetseasickfromthesmellofgasandoilinside.P757 | lowa |
| | Aolepmenilowaimkarwāār. | Everythinginsidetheboatwasslidingaround.P688 | wāār |
| MORE lowa |
| ilowa | Bwilṇeanepādilowa. | Hehasafever (althoughhedoesn'tfeelhot). | ilowa |
| | Ejjeḷọkkōkeroroakmeneokwōjroñdeoainikienaerjelḷwiitikabwinkọpekokabekkopkopindāneoilowakeejeṃṃōḷeiñiñwaeo. | Therewasnotalkingornoiseexceptfortheirslurpingfromtheircoffeecupsandthesloshingofthewaterinsideastheboatrocked.P276 | ṃōṃōḷeiñiñ |
| | Epādilowa. | It'sinsidethelagoon. | lowa |
| anilowa | Ejekkaranledikraṇkōjjerwawaikanilowakaṇaer. | Itisnotproperforthegirlstoleavetheirunderthingsintheopen. | jejedwawa |
| tulowa | Kwōnwūnowajñantulowa. | Paintinward. | tulowa |
| Nowa | NowawōtimbwijeoanraarmouriloibwijleplepeoiloBaibōḷ. | OnlyNoahandhisfamilysurvivedthegreatfloodintheBible. | ibwijleplep |
| jabjab-menowa | Ibantulọkḷọkwōtbweenaajjabjab-menowa. | Ican'tdivedeeperorI'llrunoutofbreath. | jabjab-menowan |
| bōbtowa | Ejjeḷātoonbōbtowa. | Anchoruntileverythingiscleartome. (wordsfromchant) | ejjeḷā |
| Ibōbtowa | Ibōbtowa kiiō | Oh,nowIsee. | bōbtowa |
| Euwa | Euwanieṇ. | Thetreehaslotsoffruit. | uwa |
| juwa | Endikḷọkaṃjuwa. | Lessenyourpride.Don'tbesohaughty. | juwa |
| kojuwa | Jeañilānkojuwa. | Let'splaykingofthemountain. | kojuwa |
| | ImājurimettōṇaketokaōkojuwaimtuniñniñiarinLikiep,aōḷāṃoren | IsleptanddreamtaboutplayingkingofthemountainandotherdivinggamesonLikiep,myhomeisland.P564 | tōtōṇak |
| luwa | Etkekwōjluwa? | Whyareyoulookingforsomethingtoride? | luwa |
| Ri-Jaṃuwa | Ri-Jaṃuwa. | ASamoan.Samoans. | Jaṃuwa |
| kouwa | Ejkalleiloenañinaolepaelōñbōtabewōrjuoniien,kōtaaneṇiloMaeimWọkwōj,etan“rak,”imṃāejlukkuunḷapankalleimkouwa. | Itgrowsonalmosteveryisland,althoughthereisaseason,betweenMayandAugust,calledsummer,whenbreadfruitbearmostfruit.S28 | le |
| Ri-ekkokouwa | Ri-ekkokouwaeojānhighschoolearwiin. | Thejugglerfromhighschoolwonthecontest. | ekkokowa |
| Ruwa | RuwaeowaanḶoeaakrejubwijiḷọkinejeo. | ThepeopleonLoeaak'scanoesignaledtotherestofthefleettogetreadyforbattle. | jubwij |
| | Ruwa. | Thepeopleonboardaship,boat,etc. | iāne |