Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Jump to content
WiktionaryThe Free Dictionary
Search

pełny

From Wiktionary, the free dictionary
See also:pełnÿ

Old Polish

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European*pleh₁-
Proto-Indo-European*-nós
Proto-Indo-European*pl̥h₁nós
Proto-Balto-Slavic*pílˀnas
Proto-Slavic*pьlnъ
Old Polishpełny

    Inherited fromProto-Slavic*pьlnъ. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): (10th–15th CE)/pɛɫniː/
    • IPA(key): (15th CE)/pɛɫni/

    Adjective

    [edit]

    pełny (derived adverbpełnieorpełno)

    1. (sometimes figuratively, attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland)full(containing the maximum possible amount that can fit in the space available)
    2. (attested in Lesser Poland)full(containing something in great abundance, containing much of something, covered with something)
      • 1874-1891 [Middle of the 15th century],Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[4],[5],[6], volume XXII, page234:
        Drudzi mowili, eze blogoscz wyrzchnya gest gescz a pycz dobrze..., a tich dzyssyapelen swyath
        [Drudzy mowili, eże błogość wirzchnia jest jeść a pić dobrze..., a tych dzisiapełen świat]
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors,Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scantransliteration,transcription, numbers72, 10,Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Przeto obroczi se lud moy tu y dnowepelny nalezeni bødø v nich (et dies pleni invenientur in eis)
        [Przeto obroci sie lud moj tu i dniowiepełny nalezieni będą w nich (et dies pleni invenientur in eis)]
    3. (attested in Masovia)full;entire,complete
      • 1950 [1435], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors,Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number512,Warsaw:
        Jaco ya Woyczechowy wraczam sbroyą tako dobrą ypelną, yacom ot nego mal
        [Jako ja Wojciechowi wracam zbroję tako dobrą ipełną, jakom ot niego miał]
    4. (attested in Lesser Poland)full;possessed,controlled(e.g. by a higher power)
    5. full;rounded,round
      • Middle of the 15th century,Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[7], page153:
        Alye byla yego schyyą prosta,pelna a nadobna (collum Jesu pulchrum erat, planum, pro plenum?, atque rectum)
        [Ale była jego szyja prosta,pełna a nadobna (collum Jesu pulchrum erat, planum, pro plenum?, atque rectum)]

    Derived terms

    [edit]
    adjectives
    adverbs
    nouns
    verbs

    Related terms

    [edit]
    nouns

    Descendants

    [edit]

    References

    [edit]
    • Boryś, Wiesław (2005), “pełny”, inSłownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie,→ISBN
    • Sławski, Franciszek (1958-1965), “pełny”, inJan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors,Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
    • Mańczak, Witold (2017), “pełny”, inPolski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności,→ISBN
    • Bańkowski, Andrzej (2000), “pełny”, inEtymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • B. Sieradzka-Baziur,Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pełny”, inSłownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków:IJP PAN,→ISBN

    Polish

    [edit]

    Alternative forms

    [edit]

    Etymology

    [edit]
    Etymology tree
    Proto-Indo-European*pleh₁-
    Proto-Indo-European*-nós
    Proto-Indo-European*pl̥h₁nós
    Proto-Balto-Slavic*pílˀnas
    Proto-Slavic*pьlnъ
    Old Polishpełny
    Polishpełny

      Inherited fromOld Polishpełny.Doublet offul andplenum.

      Pronunciation

      [edit]
       

      Adjective

      [edit]

      pełny (comparativepełniejszy,superlativenajpełniejszy,derived adverbpełno,diminutivepełniutkiorpełniuteńki)

      1. full(containing the maximum possible amount that can fit in the space available) [withgenitive‘of whom/what’]
        Antonym:pusty
      2. full(complete; with nothing omitted)
        Synonyms:całkowity,kompletny,zupełny
      3. full(being at the most possible extent)
        Synonyms:całkowity,kompletny,zupełny
      4. (of body parts)full(plump, round)
        Synonyms:mięsisty,pulchny
      5. full(replete, abounding with)[withgenitive‘of whom/what’]
      6. full(not having empty space inside)
        Synonym:lity
      7. (of flowers)full(having many petals forming a spherical flower crown)
      8. full(measuring exactly as much as indicated by a given unit of measurement)
        Synonym:cały
      9. full;taken,possessed,controlled
      10. full(completely empowered, authorized or qualified, not limited)
      11. full(well-developed, worked on; high quality)
      12. (obsolete)open,wide,stretching
      13. (Middle Polish) notskinny, notbony
        Synonyms:niechudy,niekościsty
      14. (Middle Polish)full;clear;strong
        Synonyms:silny,wyraźny
      15. (Middle Polish)perfect,excellent,flawless
        Synonym:doskonały
      16. (Middle Polish, Christianity, of God)omnipresent
        Synonym:wszechobecny
      17. (Middle Polish)The meaning of this term is uncertain.
        • 1564, J. Mączyński,Lexicon[8], page136c:
          Frequens, Vſtawiczny Geſty [!]/Pełny.
          [Frequens, Wstawiczny Gesty [!]/Pełny.]
        • 1588, A. Calepinus,Dictionarium decem linguarum[9], page269b:
          Cretosus –Pełnij, kretij.
          [Cretosus –Pełnyj, kretyj.]

      Declension

      [edit]
      Declension ofpełny (hard)
      singularplural
      masculine animatemasculine inanimatefeminineneutervirile (= masculine personal)non-virile
      nominative/vocativepełnypełnapełnepełnipełne
      genitivepełnegopełnejpełnegopełnych
      dativepełnemupełnejpełnemupełnym
      accusativepełnegopełnypełnąpełnepełnychpełne
      instrumentalpełnympełnąpełnympełnymi
      locativepełnympełnejpełnympełnych
      shortpełen

      Derived terms

      [edit]
      adjectives
      adverbs
      nouns
      verbs
      verbs

      Related terms

      [edit]
      adjective

      Trivia

      [edit]

      According toSłownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990),pełny is one of the most used words in Polish, appearing 28 times in scientific texts, 31 times in news, 57 times in essays, 48 times in fiction, and 16 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 180 times, making it the 319th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      [edit]
      1. ^Ida Kurcz (1990), “pełny”, inSłownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page361

      Further reading

      [edit]

      Silesian

      [edit]

      Pronunciation

      [edit]

      Adjective

      [edit]

      pełny

      1. alternative form ofpołny

      Declension

      [edit]
      Declension ofpełny
      singularplural
      masculineneuterfemininevirilenonvirile
      animateinanimate
      nominativepełnypełnepełnŏpełnipełne
      genitivepełnegopełnyjpełnych
      dativepełnymupełnyjpełnym
      accusativepełnegopełnypełnepełnõpełnychpełne
      instrumentalpełnympełnōmpełnymi
      locativepełnympełnyjpełnych
      vocativepełnypełnepełnŏpełnipełne

      Further reading

      [edit]
      Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=pełny&oldid=89354910"
      Categories:
      Hidden categories:

      [8]ページ先頭

      ©2009-2026 Movatter.jp