Sosnowiec

utworzono:4 lip 2011,ostatnia aktualizacja:24 paź 2025

Z Wikizaglebie.org

Sosnowiec

[[Plik:Herb Sosnowca.png\|250x250px\| class=mw-no-invert\| alt=Ilustracja\|]]
Województwo	śląskie
Gmina • rodzaj	Sosnowiec miejska
Prawa miejskie	1902
Prezydent	Arkadiusz Chęciński
Powierzchnia	92 km²
Ludność (09.10.2011) • liczba	210 904
Tablice rejestracyjne	SO
Strona internetowa miasta

Sosnowiec - miasto na prawach powiatu z największą liczebnością (217 tyś.) mieszkańców miastoZagłębia Dąbrowskiego, a przez to jego niepisana stolica.

Prawa miejskie Sosnowiec posiada od1902 roku. W roku ich nadania wchodził w składguberni piotrkowskiej Królestwa Polskiego. Po odzyskaniu niepodległości w1918 roku, wraz z całymregionem, wszedł w składwojewództwa kieleckiego (1919-1939). Obecnie leży wmałopolskiej częściwojewództwa tzw. "śląskiego" (od czasu ostatniej reformy administracyjnej).

Szybki rozwój miasta nastąpił na przełomie XIX (Zachodni Okręg Górniczy) i XX wieku. Od tego czasu jest najludniejszym miastemZagłębia Dąbrowskiego.

Fragment mapy Zagłębia Dąbrowskiego z 1911 roku. Na mapie widoczne dzielnice Sosnowca oraz fragmenty miast: Czeladź, Będzin, Dąbrowa Górnicza na kilka lat przed odzyskaniem niepodległości. Sosnowiec położony na południowo-zachodnim krańcuGuberni Piotrkowskiej Królestwa Polskiego stykał się bezpośrednio z Zagłębiem Krakowskim pod zaborem austriackim. Od zachodu oba regiony stykały się z Królestwem Prus. W1918 rokuZagłębie Dąbrowskie weszło w skład województwa kieleckiego, a krakowskie w skład województwa krakowskiego. Źródło: Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych.

Dworzec główny w Sosnowcu na dawnej pocztówce. Powstał w związku z budową tzw.Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej

Historia

Obszar Księstwa Siewierskiego zaznaczony czerwonym kolorem

Dzisiejsze terenySosnowca to zbiór osad i wiosek o średniowiecznych tradycjach. Do najstarszych dzielnic miasta należą:

W czasach I Rzeczypospolitej powyższe dzielnice (podobnie jak dzielniceDąbrowy Górniczej) wchodziły w skład:

województwa krakowskiego lubksięstwa siewierskiego biskupów krakowskich.

Jan Długosz - duchowny i kronikarz z czasów Jagiellonów, sekretarz biskupa krakowskiegoZbigniewa Oleśnickiego - pierwszego biskupa zarządzającegoKsięstwem siewierskim (obecnie zachodnia częśćZagłębia Dąbrowskiego)

Większość z nich została wymieniona w XV-wiecznym dziele Jana Długosza dotyczącym beneficjów diecezji krakowskiej (Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis). Prawa miejskie posiadał wówczasModrzejów - obecnie jedna z dzielnicSosnowca.

Szybki rozwój, industrializacja i napływ ludności do wyżej wymienionych osad oraz rozwój nowych dzielnic (najczęściej wokół zakładów przemysłowych) przypadł na XIX i XX wiek - tak, iż w latach II Rzeczypospolitej miasto Sosnowiec (mające prawa miejskie od1902 roku) było już drugim, po Częstochowie, największym pod względem liczby ludności miastemwojewództwa kieleckiego. (Od1927 roku było siedzibąIzby Przemysłowo-Handlowej województwa kieleckiego.)

Zobaczwszystkie dzielnice Sosnowca

Zobaczhistorię sosnowieckich ulic

ZobaczSosnowiec na dawnej pocztówce (katalog)

ZobaczSosnowiec na dawnej fotografii (katalog)

ZobaczSosnowiec na dawnej reklamie (katalog)

Po1945 roku położony kolejno w województwach:/ śląskim,katowickim iśląskim (od czasu ostatniej reformy administracyjnej).

Najstarsze dzieje

W okresie plemiennym (VI - X wiek), poprzedzającym czasy dynastii Piastów, obszar dzisiejszego miasta, jak również cały region, stanowił część obszaru plemiennego Wiślan^[1].

Odkrycia archeologiczne

Informator do wystawy wMuzeum Miejskim z2012 roku poświęconej archeologiiSosnowca

Do jednych z najstarszych znalezisk archeologicznych z terenuSosnowca z czasów przed-piastowskich należą urny i ozdoby z cmentarzyska łużyckiego datowane na wczesną epokę żelaza^[2]. Zostały odkryte przypadkowo w latach1880-1882 podczas rozbudowy miasta - na terenie dzielnic Pogoń i Sielec. Prace wykopaliskowe prowadził tutaj m.in. Franciszek Ksawery Martynowski - historyk i dziennikarz, redaktor "Przeglądu Bibliograficzno - Archeologicznego". Eksponaty te znajdują się m.in. w zbiorach Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagielońskiego.

Czasy Piastów

Obszar dzisiejszego miasta Sosnowiec jak i cały region Zagłębia od początku państwowości polskiej położony był w Ziemi krakowskiej. W trakcie rozbicia dzielnicowego w roku 1177 zachodnia część obecnego miasta dostała się pod panowanie książąt śląskich. Została odkupiona w 1444 roku - już w dobie epoki Jagiellonów - wraz z całymKsięstwem Siewierskim przez biskupów krakowskich.

Odkrycia archeologiczne

Grodzisko w Sosnowcu - Zagórzu

I Rzeczpospolita

W okresie I Rzeczypospolitej (1454 - 1795) obecny obszar miasta w większości wchodził w skład województwa krakowskiego. Część zachodniego obszaru miasta wchodziła natomiast w składKsięstwa siewierskiego, od1443 zarządzanego przez biskupów krakowskich. W1790 Księstwo siewierskie zostało zlikwidowane przez Sejm Wielki (Czteroletni) i włączone do woj. krakowskiego. Na okres I Rzeczypospolitej przypada również nadanie praw miejskich dlaModrzejowa w 1706 roku przez króla Augusta II Mocnego.

Czasy zaborów

Przynależność administracyjna

Jean Lannes - marszałek z czasów Napoleona, książę Montebello, zwierzchnik księstwa olkusko - siewierskiego

Pierwszy (1772 rok) i drugi (1793 rok) rozbiór nie dotknął formalnie osad i wsi przyszłegoSosnowca, choć stanowiły obszar pograniczny województwa krakowskiego i bezpośrednio stykały się z zajętym przez Prusy obszarem Górnego Śląska. Dodatkowo po drugim rozbiorze Prusacy zajęli m.in. Częstochowę i tym sposobem okoliceSosnowca były otoczone i od zachodu i od północy armia pruską. W1795 roku na skutek trzeciego rozbioru Polski obszar Zagłębia został zajęty przez Prusy. Pruska administracja przemianowała wówczas ten fragment województwa krakowskiego na tzw.Nowy Śląsk. Wyzwolenie przyszło wraz z sukcesami armii Napoleona. Dzięki temu w1807 znalazł się w Księstwie Warszawskim (w departamencie krakowskim; krótki okres znajdował się również w departamencie kaliskim; na całym zaś obszarze odSiewierza doOlkusza Napoleon utworzył księstwo olkusko - siewierskie, które podarował swemu marszałkowi Jean Lannes'owi). Po upadku Napoleona, od1815 aż do1914 roku, Sosnowiec wchodził w skład Królestwa Polskiego w zaborze rosyjskim.

Przez ten czas przynależał kolejno do:

województwa krakowskiego (do 1837 roku)
guberni krakowskiej (do1841 roku)
guberni kieleckiej (do1844 roku)
guberni radomskiej (do czasupowstania styczniowego: w raportach powstańczych obszar funkcjonował ponownie jako woj. krakowskie).
Po upadku powstania i nowym podziale administracyjnym obszarSosnowca znalazł się wguberni piotrkowskiej (do wybuchu I wojny światowej).

Mapa powiatu będzińskiego w guberni piotrkowskiej z lat 1867-1914

Na okres represji po upadku powstania przypada podziałpowiatu olkuskiego. ObszarSosnowca, jak również Dąbrowy,Będzin,Czeladź iSiewierz weszły w skład nowo-utworzonegopowiatu będzińskiego, wydzielonego z powiatu olkuskiego. Natomiast okrojonyPowiat olkuski władze carskie wcieliły w skład guberni kieleckiej^[3].

Zrywy niepodległościowe

Teodor Cieszkowski, jeden z dowódców walk powstańczych na terenieSosnowca i Zagłębia Dąbrowskiego

W trakciepowstania, w nocy z 6 na7 lutego 1863 roku, miała tu miejscebitwa o sosnowiecki dworzec. Jej przebieg opisał - Stanisław Zieliński w swym dziele z1913 rokuBitwy i potyczki 1863-1864:

Ustanawiając w powiecie olkuskim władzę Rządu Narodowego,Kurowski, w nocy z 6. na 7. lutego podsunął się pod Sosnowiec, gdzie moskale skoncentrowani byli w sile 300 ludzi. Oddział polski liczył 50 jazdy, 50 strzelców i 50 kosynierów. Kurowski w centrum pozycyi ustawił kosynierów, na lewem i prawem skrzydle strzelców, pod dowództwem Edwarda Staweckiego i Nikeforowa, sam zaś z kaweleryą, będącą pod komendą Mięty, stanął nad kordonem pruskim, spodziewając się ucieczki moskali w tę stronę. Moskale uwiadomieni o zbliżaniu się powstańców, morderczym ogniem z komory i stacyi kolei przywitali pierwszy atak, około 1. godziny w nocy. PodCieszkowskim, dowódzcą kosynierów, padł koń, atoli Cieszkowski, aczkolwiek raniony, nie zszedł z placu, lecz trzy razy ponawiał atak na budynki, zajęte przez nieprzyjaciela, aż je zdobył, Kurowski zaś i Gaszyński, poparłszy atak, zmusili nieprzyjaciela do ucieczki. Jeden z uciekających ku granicy pruskiej oddziałów, liczący około 50 ludzi, wpadł na kawaleryę powstańczą i doszczętnie zniesiony został. Tymczasem ludzie Gaszyńskiego przetrząsali zdobyte budynki, a pochowanych po katach moskali chwytali i rozbrajali. Zdobyczą tej szczęśliwej wyprawy było 600.000 złp. Zabranych za kwitami z komory, 40 koni z całym przyrzadem, 40 karabinów, 100 centnarów ołowiu i t. p. Po tym krwawym chrzcie Kurowski poszedł doDąbrowy...

W1905 roku mają tu miejsce walki i protesty w ramachrewolucji 1905 roku i powołanie do życiaRepubliki Zagłębiowskiej.

Galeria - Zrywy niepodległościowe:

Kapliczka powstańcza upamiętniająca wydarzenia1863 roku
Tablica upamiętniająca wydarzenia1863 roku nadworcu głównym

Przemysł

Wraz z początkiem XIX wieku, w związku z odkryciem i rosnącym wydobyciem złóż naturalnych (zwłaszcza węgla, którego pokłady odkryto jeszcze pod koniec XIX wieku) do regionu zaczęła napływać ludność zasilająca górnictwo i przemysł.

MapaZachodniego Okręgu Górniczego z1844 roku

Celem nadzoru nad rozwijającym się przemysłem władze Królestwa Polskiego (Główna Dyrekcja Górnicza) ustanowił tutajdozorstwo olkusko - siewierskie^[4], które weszło wkrótce w skład utworzonego przezBank Polski Zachodniego Okręgu Górniczego - scalającego zakłady przemysłowe zachodnich części województw: krakowskiego i kaliskiego Królestwa Polskiego (Kongresówki).

Pierwszymi kopalniami były:

Zobacz:

Kolej

Okres dynamicznego rozwoju spotęgowało wybudowanielinii kolejowych łączących Warszawę z Wiedniem. Trasa ta przebiegała przezSosnowiec, a w jego centralnym punkcie powstałdworzec kolejowy. Nieco wcześniej (w1848 roku) powstałdworzec w Maczkach (Granicy), który znalazł się na innej trasieIwanogrodzko-Dąbrowskiej. WłączenieSosnowca do nowoczesnej sieci komunikacyjnej stworzyło warunki do jego urbanizacji.

W1859 roku przeprowadzono linię kolejową (odnoga tzw. Drogi Żelaznej Warszawsko - Wiedeńskiej) i wybudowano stację graniczną. Wokół okazałego dworca kolejowego (stacja nosiła nazwę Sosnowice Warszawskie) zaczęło formować się swoiste centrum dla pobliskich miejscowości, w których rozwijał się przemysł - szczególnie dynamicznie po wybuchu wojny celnej między Rosją i Niemcami (1877). Wśród bagien i na wyrębach leśnych kształtowały się ulice:Modrzejowska,Kolejowa (Główna, od1916 r.3 maja),Iwangrodzka (Dęblińska),Przejazdowa (Warszawska),Targowa, Nikołajewska (Kołłątaja), Policyjna (Dekerta).

W pobliżu dworca budowano hotele, banki, domy spedycyjne, kantory, sklepy i inne zakłady usługowe. W1862 roku wzniesiono pierwszy "w śródmieściu" kościół rzymskokatolicki.Ta śródmiejska część wsi, zapełniająca się murowanymi domami, nazywana także Nowym Sosnowcem, około1880 roku uzyskała samodzielność jako odrębna wioska. Pierwszym jej sołtysem byłAbram Blumental (ostatnimJan Macukow).

Galeria: Przemysł
Dawne zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa w Sosnowcu:

Galeria: Kolej
Dworce kolejoweSosnowca:

Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny
Dworzec kolejowy Sosnowiec Maczki
Zabytkowa lokomotywa przy dworcu głównym

Wiek XX

Plan Sosnowca z 1902 roku - źródło: Muzeum Miejskie w Sosnowcu

Już w końcu XIX w. Sosnowiec dojrzał do pełnienia funkcji miasta. Starania u władz rosyjskich o nadanie mu takiego statusu podejmowali przemysłowcy i wpływowi mieszkańcy tych terenów od połowy lat 80. XIX w. Zanim jednak to się stało w1900 roku trzy wsie: Sosnowiec,Stary Sosnowiec orazPogoń połączyły się w nadsołectwo (funkcję nadsołtysa pełniłStefan Mrokowski). Trzonem utworzonego w1902 roku miasta, składającego się z kilku fabrycznych osad nieprzypadkowo stała się wieś Sosnowiec.

Do rangi miasta podniósł Sosnowiec car Mikołaj II ukazem z10 czerwca 1902 roku. W jego skład weszły także: Stary Sosnowiec,Pogoń,Sielecz byłą wsiąKuźnica i Środulką,Radocha orazOstra Górka. Obejmowało ono obszar o powierzchni 19 km kw. i liczyło 57 tysięcy mieszkańców. Otrzymało nazwę Sosnowice (od1920 roku Sosnowiec). Sosnowiec wówczas rozwijał się bardzo szybko - tuż przed wybuchem I wojny światowej mieszkało tutaj ponad 118 tysięcy osób.

W1915 roku okupanci niemieccy przyłączyli doSosnowca Konstantónów z Pekinem,Środulę,Dębową Górę,Modrzejów, dwórZagórze. Powierzchnia miasta zwiększyła się wówczas do 31 km2.

Po odzyskaniu niepodległości w1918 roku, w czasach II Rzeczypospolitej, (Sosnowiec i inne miasta Zagłębia weszły wówczas w skład województwa kieleckiego) władze samorządowe starały się o włączenie w obrębSosnowca kolejnych miejscowości w naturalny sposób ciążących ku miastu.

Liczba ludności największych miast II Rzeczypospolitej

Plany te zostały zrealizowane dopiero po II wojnie światowej. W1953 roku przyłączono gminęNiwka zDańdówką,Bobrkiem iBorem oraz wydzielone z województwa krakowskiego osiedleJęzor. Przestrzeń miejska zwiększyła się do 42,3 km2.

Korekta granic miasta przeprowadzona w1959 roku spowodowała nieznaczne zmniejszenie jego powierzchni - do 41,7 km2. OdSosnowca odłączono częśćZagórza i tereny przy elektrowni "Będzin", a przyłączono okolice Parku Kultury Fizycznej koło Szopienic.Dzisiejsze graniceSosnowca ustalone zostały w1975 roku. Powiększył się on wtedy o tereny sąsiednich miast:Kazimierza Górniczego (wraz zPorąbką i osiedlemMaczki, które wcielone zostały do niego w1973 roku),Klimontowa iZagórza. PowierzchniaSosnowca wzrosła do 92 km2

Osady, które w1902 roku utworzyły miasto oraz miejscowości przyłączone do niego w kilku etapach stały się dzielnicamiSosnowca. Niektóre wymienione wyżej nazwy wyszły już z użycia, bądź stosowane są rzadko (np. Kuźnica, Ostra Góra, Dębowa Góra). W ciągu lat zacierały się granice historycznych dzielnic. Obecne Sródmieście np. terytorialnie wykracza poza ramy ukształtowanego w końcu XIX wieku "city". Wykształciły się również różne lokalne określenia, dzisiaj przeważnie zapomniane, jak Walcownia, Druciarnia, Cegielnia,Abisynia, Palestyna, Wygwizdów, Złodziejów i wiele innych.

Galeria - Wiek XX:

Ulica Modrzejowska w XX-leciu międzywojennym1918-1939
Publikacja:Społeczeństwo województwa kieleckiego wobec wojny polsko-bolszewickiej

Demografia

Sosnowiec jest jednym z ludniejszych miast Polski. Ciekawostką jest, iż w momencie przyznania praw miejskich liczył około 50 tys. mieszkańców. W II Rzeczypospolitej miasto zamieszkiwało około 120 tys. osób. Obecnie stanowi miasto ponad 200-tu tysięczne.

Nazwa

Sosnowiec, Sosnowice, Sosnowice Warszawskie, Sosnówka to tylko niektóre nazwy miasta z jakimi można się spotkać przeglądając stare mapy i prasę. Po raz pierwszy nazwaSosnowca pojawia się z początkiem XVIII wieku i tyczyła osady młyńskiej położonej nadBrynicą. Osada ta była najprawdopodobniej częściąPogoni....[do rozbudowy]

Sosnowiec pośród miast Zagłębia Dąbrowskiego

Sosnowiec jest największym pod względem liczby mieszkańców miastem Zagłębia Dąbrowskiego. Od północy graniczy zCzeladzią,Będzinem iDąbrową Górniczą. Od wschodu zeSławkowem. Sosnowiec jest zarazem miastem leżącym na granicy Zagłębia Dąbrowskiego i od południa styka się bezpośrednio z Jaworznem w Zagłębiu Krakowskim, a od południowego zachodu z Katowicami i Mysłowicami na Górnym Śląsku.

Zabytki, szlaki i atrakcje turystyczne

Zamki i pałace

Pałac Schoena - siedzibamuzeum (Foto:Dariusz Jurek)

Pałac Mieroszewskich (Foto:Dariusz Jurek)

Zabytkowe budynki i domy

Dom Ludowy w stylu zakopiańskim
Budynek dawnegoLiceum im. Stanisława Staszica w Sosnowcu

Szlaki turystyczne

Inne atrakcje

Imprezy cykliczne

Dni Sosnowca^[5]
Sosnowieckie Dni Literatury^[6]
Intermuza - Europejski Festiwal Piosenki Dziecięcej
Shock Dance
Sosnowieckie Dni Muzyki Znanej i Nieznanej^[7]
Metal Fest^[8]
Ogólnopolski Festiwal KIEPURAFEST^[9]
Ogólnopolski Konkurs Piosenki AL LEGRO. TRIBUTE TO SZPILMAN

Sosnowieckie Spotkanie Starych Samochodów - plakat z2014 roku
Dodaj zdjęcie:
Dodaj zdjęcie:

Miejsca Pamięci

Miejsca Pamięci - Gmina Sosnowiec

Sosnowieckie biogramy

Osoby urodzone w Sosnowcu:

Artyści: muzycy, reżyserzy, aktorzy

Władysław Szpilman - nazywanypianistą Warszawy. Urodził się i spędził lata młodzieńcze w sosnowieckim śródmieściu
Bella Darvi - aktorka. Zagrała w wielu francuskich i amerykańskich filmach
Jacek Cygan - autor setek tekstów popularnych piosenek, poeta. Absolwent sosnowieckiego Liceum Emilii Plater.
Krzysztof Materna - satyryk i aktor. Absolwent sosnowieckiego Liceum Emilii Plater.

Artysci: malarze, graficy

Stanisław Gawron

Naukowcy: humaniści, przyrodnicy

Zobacz wszystkie biogramy osób urodzonych w Sosnowcu

Osoby związane z Sosnowcem:

Józef Pomian-Pomianowski - architekt. Autor projektów wielu budynków i kościołów, nie tylko w Sosnowcu - ale w całym regionie
Teresa Janina Kierocińska
Aleksy Bień - prezydentSosnowca w latach1925-28
Ernst Schoen - przemysłowiec
Ernst Schoen - przemysłowiec

Zobacz wszystkie biogramy osób związanych z Sosnowcem

Kultura

Muzea, galerie, sale koncertowe

Klub im. Jana Kiepury -Energetyczne Centrum Kultury, za nim widoczne kominyElektrociepłowni Będzin

Oprócz wymienionych powyżej siedzib:Sosnowieckiego Centrum Sztuki iMuzeum Miejskiego na terenie miasta funkcjonuje kilka innych ośrodków kultury.

Teatr i kina

Teatr Zagłębia
Cinema City wCentrum Handlowym Plaza
Centrum Filmowe Helios naul. Modrzejowskiej

W latach międzywojennych i po wojnie istniałkinoteatr "Zagłębie" w miejscu, gdzie dziś stoi mały skwer za"Sezamem" orazkino "Muza" naul. Warszawskiej (obecnie wbudynku po "Muzie" mieści sięsala koncertowa "Muza").

Biblioteki

Miejska Biblioteka Publiczna im. Gustawa Daniłowskiego

Sosnowiec w kulturze masowej

Jan Kiepura przed paryską operą (lata międzywojenne). Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Jedną z osób, które najbardziej rozsławiły Sosnowiec jestJan Kiepura – czyli "Chłopak zSosnowca". Światowej sławy tenor urodził się w Sosnowcu, gdzie spędził dzieciństwo i młodość oraz debiutował na estradzie. Dziś w centrum miasta stoi jegopomnik, istnieje szkoła muzyczna iklub miejski jego imienia oraz odbywa się festiwal "Kiepura Fest". Natomiast w Krynicy-Zdroju od lat 60-tych organizowany jest Europejski Festiwal im. Jana Kiepury.
Sosnowiec jest tłem wydarzeń, zekranizowanej przezStanisława Jędrykę, powieściTroje znad Czarnej rzeki.

Teledyski:

UlicaModrzejowska jest tłem teledysku zespołu Cała Góra Barwinków pt.Nie mam czasu
WPałacu Dietla Maciej Maleńczuk & Psychodancing nakręcili teledysk do utworuSprzedaj mnie faktowi
W dawnejSzkole Realnej został nakręcony teledysk do utworuNigdy duetuLuks Mamilion i Bob One
Teledysk do utworuStereophonic Society grupyAnimators został nakręcony w Sosnowcu
Sosnowiecka"Patelnia" jest głównym tłem teledyskuZa mało grupy Sami

Podania i legendy z Sosnowca

Wybrane publikacje zawierające podania i legendy związane z miastem:

Edukacja

Szkoły wyższe

Z dziejów sosnowieckiej oświaty Materiały z konferencji w Wyższej Szkole Humanitas w Sosnowcu

Filie

Uniwersytet Śląski z Katowic ma na terenie Sosnowca zamiejscowe wydziały.

Diecezja sosnowiecka

Sosnowiec jest siedzibądiecezji sosnowieckiej i wraz z archidiecezją częstochowską i diecezją radomską tworzy metropolię częstochowską. Główną siedzibą diecezji sosnowieckiej jestKatedra p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Zobacz parafie diecezji sosnowieckiej

Inne wyznania

Kościół prawosławny

Cerkiew prawosławna p.w. śww. Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii w Sosnowcu

Kościół protestancki

Parafia ewangelicko-augsburska p.w. św. Jana Ewangelisty w Sosnowcu

Judaizm

Sport

Dzieje piłki nożnej mężczyzn w Sosnowcu w opracowaniuMirosława Ponczka i Adama Fryca.

Kluby sportowe

Obiekty sportowe

Do latach 90-tych XX w. istniał stadion Polonii Sosnowiec.

Imprezy sportowe

Halowe Mistrzostwa Zagłębia Dąbrowskiego im. Włodzimierza Mazura
Szosami Zagłębia
Mistrzostwa Sosnowca w Karate Kyokushin o Puchar Prezydenta Miasta
Puchar Prezydenta Sosnowca w Narciarstwie Alpejskim - odbywająca się od wielu lat impreza sportowa dla miłośników nart, od dwóch lat na terenie Górki Środulskiej

Rekreacja

Górka Środulska - ośrodek sportu letniego i zimowego
Balaton
Stawiki
Park Leśna wKazimierzu Górniczym, od2011 roku im. Jacka Kuronia
Ścianka wspinaczkowa Poziom 450

Prasa, portale społecznościowe, telewizja

Prasa

Portale społecznościowe

Tv Zagłębie

Prezydenci Sosnowca

Prezydenci Sosnowca

Honorowi obywatele miasta

W okresie dwudziestolecia międzywojennego tytułhonorowego obywatela miasta Sosnowiec został przyznany następującym osobom^[10]:

Andrzej Strug - działacz ruchu socjalistycznego i niepodległościowego, pisarz
Edward Rydz-Śmigły

Obecnie w gronie honorowych obywateli znajdują się również:

Bogdan Suchodolski - filozof, historyk, pedagog
Janusz Ziółkowski - socjolog, senator, szef Kancelarii Prezydenta Lecha Wałęsy
Mártha Eggerth iJan Kiepura
Edward Gierek
Francesco Cimminelli - były właścicielZagłębia Sosnowiec
Adam Śmigielski - pierwszy biskupdiecezji sosnowieckiej
Władysław Szpilman - światowej sławy kompozytor i pianista
Wacław Urban
Jacek Cygan
Jacek Majchrowski

Zobacz pełnąlistę Honorowych Obywateli Miasta Sosnowiec

Sławni goście Sosnowca

Sławni goście Sosnowca

Miasta partnerskie

Tablica z miastami partnerskimi przy wjeździe do Sosnowca

Miasta partnerskieSosnowca:

Les Mureaux, (Francja)
Roubaix, (Francja)
Suczawa, (Rumunia)
Komárom, (Węgry)
Casablanca, (Maroko)
Idar-Oberstein, (Niemcy)
Dergacze, (Ukraina)
Dziwnów, (Polska)^[11]

Materiały filmowe

Ciekawostki

Jak podaje Jan Przemsza - Zieliński w książce"Sosnowiec, gawędy o rodzinnym mieście" kilkadziesiąt lat temu na pograniczu dzielnic: Milowice i Pogoń odkryto kości mamutów, lwa i niedźwiedzia jaskiniowego. Znalezisko to weszło w skład zbiorów Muzeum Geologicznego w Warszawie.
Pomimo, iż Sosnowiec dzieli do morza "dość" duża odległość to w dwudziestoleciu międzywojennym wielką popularnością cieszyła się w mieście i regionieLiga Morska i Kolonialna, a do jej sosnowieckiego oddziału zapisało się ponad 11 tys. osób. Celem Ligi było m.in. uzyskanie zamorskich koloni dla Polski.
Jan Kiepura urodził się w tym samym roku, w którym Sosnowiec uzyskał prawa miejskie.