Movatterモバイル変換

[0]ホーム
URL:

Jump to content
WikipediaAn Gawasnon nga Ensayklopedya
Bilnga

Afganistan

Tikang ha Wikipedia
Islamiko nga Republika han Afganistan

جمهوری اسلامی افغانستان
(Pinersyano:Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afġānistān)
د افغانستان اسلامي جمهوریت
(Pashto:Da Afġānistān Islāmī Jomhoriyat)
Bandira han Afganistan
Bandira
Kahamutang han Afganistan
Pamunuan
ngan gidako-i nga syudad
Kabul
Opisyal nga mga pinulunganDari Persian,Pashto[1]
(Mga) Tawag hin tawoAfghan[alternatives]
KagamhananIslamic Republic
Hamid Karzai
Mohammad Fahim
Karim Khalili
Abdul Salam Azimi
Establishment
October 1747
• Independence from the United Kingdom
August 19, 1919
Langyab
• Bug-os
647,500 km2 (250,000 sq mi)(41st)
• Katubigan (%)
negligible
Kamolupyohan
• 2016 estimate
34,656,032(40th)
• 1979 nga census
13,051,358
• Densidad
43.5/km2 (112.7/sq mi)(150th)
GDP (PPP)2008 nga banabana
• Bug-os
$21.388 billion[3](96th)
• Per capita
$760[3](172nd)
GDP (nominal)2008 nga banabana
• Bug-os
$11.709 billion[3]
• Per capita
$416[3]
HDI (2007)0.345
hamubo · 174
SalapiAfghani (AFN)
Zona hin orasUTC+4:30 (D†)
Dapit hin pagmaneharright
Kodigo hin pagtawag93
Internet TLD.af

AnAfganistan o kundi manAfghanistan (kaluwás ha Ininglis/æfˈɡænɪstæn,æfˈɡɑːnɪstɑːn/ (pamati-a);Pashto/Dari:افغانستان, Pashto:Afġānistān[avɣɒnisˈtɒn,ab-],[lower-alpha 1] Dari:Afġānestān[avɣɒnesˈtɒn]) nga an opisyal nga ngaranRepublika Islamika han Afganistan (د افغانستان اسلامي دول > Da Afghanistan Islami Dawlat; دولت اسلامی افغانستا > Dolate Eslâmie Afghânestân; Iningles:Islamic Republic of Afghanistan; KinatsilaRepública Islámica de Afganistán oEstado Islámico de Transición de Afganistán ) usa nga sirado hin dagat nga nasod nga nahamutang haSalatan-nga-Butnga nga Asya.[4][5][6][7][8]. Ginsasapitan an Afganistan hanPakistan ha sidlangan ngan salatan;[lower-alpha 2] hanIran ha katundan; hanTurkmenistan,Uzbekistan, nganTajikistan ha amihan; ngan ha hirayo nga dumagsaan, hanTsina. Na-okupar ini hin652,000 square kilometers (252,000 sq mi), ngan usá ini nga nasod nga damo hin kabugkiran ngan mga patag ha amihan ngan ha habagatan. An syudad hanKabul amo an pamunuan o kapital ngan amo gihapon an gidako-i nga syudad han nasabi nga nasod. An kamolupyohan hiní 32 ka milyon, nga an kaurugan hini mga ethniiko nga mgaPashtun, mgaTajik, mgaHazara ngan mgaUzbek.

Etimolohiya

[igliwat |Igliwat an wikitext]

An ngaran ngaAfghānistān (Pashto:افغانستان) gintutuohan nga sugad ka maiha hanethnonimo ngaAfghan, nga gindokumenta dida han ika-10 nga gatostuig nga barasahon hinheyograpiyaHudud ul-'alam.[9] Angamot nga ngaran "Afghan" gingamitha kaagi hin pagtudlok hin usá nga api han ethniko nga mgaPashtun,[10] ngan ansuffix "-stan" nangangahulogan "lugar han (mga)" haPinersa. Sugad man, an ngaran nga Afghanistan o Afganistan nangangahulogan ngatuna han mga Afghan[11] o, kun ha ispesipiko nga pagtudlok ha kaagi, hatuna han mga Pashtun. Bisan pa man, an moderno ngaKonstitusyon han Afghanistan nasiring nga "[a]n pulong nga Afghan gagamiton pagtudlok ha tagsabungtohanon han Afghanistan."[12]

Mga lalawigan ha Afganistan

[igliwat |Igliwat an wikitext]
Mapa han mga lalawigan han Afganistan
Provinces of Afghanistan[13]
LalawiganMapa #ISO 3166-2:AF[14]Sentro/KapitalPopyulasyonKahaluag (km²)YinaknanNotesU.N. Rehiyon
Badakhshan30AF-BDSFayzabad823,00044,059Dari Persian, Pamiri, othersComposed of 29 districtsNorth East Afghanistan
Badghis4AF-BDGQala i Naw429,50020,591Dari Persian, Pashto, Aimaqi, Turkmen, Uzbek7 districtsWest Afghanistan
Baghlan19AF-BGLPuli Khumri779,00021,118Uzbek,Turkmen, Pashto, Dari Persian16 districtsNorth East Afghanistan
Balkh13AF-BALMazari Sharif1,096,10017,249Dari Persian, Uzbek15 districtsNorth West Afghanistan
Bamyan15AF-BAMBamyan387,30014,175Dari Persian andHazaragi7 districtsWest Afghanistan
Daykundi10AF-DAYNili399,6008,088Dari Persian, Hazaragi and Pashto8 districts
Formed fromOrūzgān Province in 2004		South West Afghanistan
Farah2AF-FRAFarah438,00048,471Pashto, Dari Persian,Baloch11 districtsWest Afghanistan
Faryab5AF-FYBMaymana858,60020,293Dari Persian, Turkmen and Pashto14 districtsNorth West Afghanistan
Ghazni16AF-GHAGhazni931,00022,915Dari Persian, Hazaragi, Pashto19 districtsSouth East Afghanistan
Ghor6AF-GHOChaghcharan485,00036,479Aimaqi, Dari Persian10 districtsWest Afghanistan
Helmand7AF-HELLashkar Gah745,00058,584Pashto, Dari Persian, Hazaragi13 districtsSouth West Afghanistan
Herat1AF-HERHerat1,182,00054,778Dari Persian, Aimaqi, Pashto, Turkmen15 districtsWest Afghanistan
Jowzjan8AF-JOWSheberghan441,00011,798Uzbek, Dari Persian and Pashto9 districtsNorth West Afghanistan
Kabul22AF-KABKabul3,314,0004,462Dari Persian, Pashto, others15 districtsCentral Afghanistan
Kandahar12AF-KANKandahar886,00054,022Pashto16 districtsSouth West Afghanistan
Kapisa29AF-KAPMahmud-i-Raqi360,0001,842Dari Persian7 districtsCentral Afghanistan
Khost26AF-KHOKhost300,0004,152Pashto13 districtsSouth East Afghanistan
Kunar34AF-KNRAsadabad321,0004,942Pashto,Nuristani15 districtsEast Afghanistan
Kunduz18AF-KDZKunduz820,0008,040Uzbek, Dari Persian, Pashto, Turkmen7 districtsNorth East Afghanistan
Laghman32AF-LAGMihtarlam373,0003,843Dari Persian,Pashai, Pashto5 districtsEast Afghanistan
Logar23AF-LOWPul-i-Alam292,0003,880Pashto, Dari Persian7 districtsCentral Afghanistan
Nangarhar33AF-NANJalalabad1,089,0007,727Pashto, Dari Persian,Pashai23 districtsEast Afghanistan
Nimruz3AF-NIMZaranj149,00041,005Dari Persian (Seistani), Pashto,Balochi5 districtsSouth West Afghanistan
Nurestan31AF-NURParun112,0009,225Nuristani, Pashto7 districtsEast Afghanistan
Orūzgān11AF-ORUTarin Kowt627,00022,696Pashto, Hazaragi6 districtsSouth West Afghanistan
Paktia24AF-PIAGardez415,0006,432Pashto11 districtsSouth East Afghanistan
Paktika25AF-PKASharan352,00019,482Pashto15 districtsSouth East Afghanistan
Panjshir28AF-PANBazarak128,6203,610Dari Persian, Pamiri5 districts
Created in 2004 from Parwan Province		Central Afghanistan
Parwan20AF-PARCharikar726,0005,974Dari Persian, PashtoComposed of 9 districtsCentral Afghanistan
Samangan14AF-SAMAybak378,00011,262Uzbek, Dari Persian, Turkmen5 districtsNorth West Afghanistan
Sar-e Pol9AF-SARSar-e Pol468,00015,999Dari Persian, Pashto and Uzbek6 districtsNorth West Afghanistan
Takhar27AF-TAKTaloqan810,80012,333Dari Persian, Pashto, Uzbek, Turkmen12 districtsNorth East Afghanistan
Wardak21AF-WARMeydan Shahr413,0008,938Pashto, Dari Persian, Hazaragi9 districtsCentral Afghanistan
Zabul17AF-ZABQalat365,92017,343Pashto, Dari Persian9 districtsSouth West Afghanistan

Mga tigaman

[igliwat |Igliwat an wikitext]
  1. ↑An ponema nga/f/ ف aada là hin mga hinuram nga mga pulong ha Pashto, agsob iní ginsasalyoan hin/p/ پ. An[b] usá gihapon nga allophone han/p/ ugsa hin gintitingog nga mga mangarabay; an[v] usá nga allophone han/f/ ugsa hin mga gintitingog nga mga mangarabay hin mga hinuram nga mga pulong.
  2. ↑An Afganistan ginkikita nga nasod nga ginsasapitan hin katubtuban gihapon hanKagamhanan han Indya, nga nagkikita han tanan hanKashmir nga kabahin han Indya. Bisan pa man,ginkakadilito iní, ngan an rehiyon han Kashmir nga nasapit han Afganistan gindudumara han Pakistan. Ginkuhaan:"Ministry of Home Affairs (Department of Border Management)"(PDF). Ginhipos tikang hanorihinal(PDF) han 17 Marso 2015. Ginkuhà1 Septyembre 2008.

Pinambasaran

[igliwat |Igliwat an wikitext]
  1. ↑"Afghanistan".The World Factbook.Central Intelligence Agency. 2007-12-13. Ginhipos tikang hanorihinal han 2016-07-09. Ginkuhà2010-02-19.
  2. ↑"Afghanistan",CIA - The World Factbook 2007Ginhipos 2016-07-09 hanWayback Machine.
  3. 1234"Afghanistan". International Monetary Fund. Ginkuhà2009-10-01.
  4. ↑"Afghanistan | history – geography".Encyclopedia Britannica (ha English). Ginkuhà19 Oktubre 2018.
  5. ↑Ipakita an sayop: Invalid<ref> tag; no text was provided for refs namedFactbook
  6. ↑Ipakita an sayop: Invalid<ref> tag; no text was provided for refs namedSouth Asia
  7. ↑Briney, Amanda (Abril 12, 2017)."Geography of Afghanistan".Thoughtco. Thought Co. GinkuhàOktubre 16, 2019.
  8. ↑Saez,Lawrence(2011).The South Asian Association for Regional Cooperation (SAARC): An emerging collaboration architecture, Afghanistan, A Central Asian nation that Joined SAARC(1st ed.).pp. 33-35.https://books.google.nl/books?id=yTzKWI42uR4C&pg=PT58&redir_esc=y#v=onepage&q=Afghanistan&f=false.Ginkuhà Pebrero 15, 2019. 
  9. ↑Vogelsang,Willem(2002).The Afghans.Wiley Blackwell.p. 18.ISBN 0-631-19841-5.https://books.google.com/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA18#v=onepage&q&f=false.Ginkuhà 2010-08-22. 
  10. ↑Ch. M. Kieffer (15 Disyembre 1983)."Afghan".Encyclopædia Iranica (online ed.). Columbia University. Ginhipos tikang hanorihinal han 2013-11-16.
  11. ↑Barfield 2012, p. 159.
  12. ↑"Constitution of Afghanistan". 2004. Ginhipos tikang hanorihinal han 2016-09-20. Ginkuhà16 Pebrero 2013.
  13. ↑References and details on data provided in the table can be found within the individual provincial articles.
  14. ↑ISO 3166-2:AF (ISO3166-2 codes for the provinces of Afghanistan)

Dugang nga barasahan

[igliwat |Igliwat an wikitext]





Mga artikulo
  • Meek, James.Worse than a Defeat. London Review of Books, Vol. 36, No. 24, December 2014, pages 3–10

Mga sumpay ha gawas

[igliwat |Igliwat an wikitext]
Dugang nga pamiling mahitungod hanAfghanistan ha kanan Wikipediamga bugto nga proyekto:
Mga kasirigngon tikang ha Wiktionary
Sarigan nga basahon tikang ha Wikibooks
Mga hulád tikang ha Wikiquote
Gintikangan nga mga kasuratan tikang ha Wikisource
Mga imahe ngan medya tikang ha Commons
Mga sumat notisya tikang ha Wikinews
Pagkukuhaan hin pagtuon tikang ha Wikiversity
MgaNasod haAsya
Afganistan |Amihanan nga Korea |Arabya Saudi | *Armenya | *Aserbaiyan |Barein |Bangladesh |Birmania/Myanmar |Brunei |Butan |Cambodia/Camboya | *Ehipto |Emiratos Arabes Unidos | *Georgia |Hapon |Hordanya |India |Indonesia/Indonesya |Irak |Iran |Israel | *Kasahistan/Kazakhstan |Kirguistan |Kuwait |Laos |Libano |Malaysia |Maldivas |Mongolya |Nepal |Oman |Pakistan |Pilipinas |Qatar/Catar | *Rusia |Salatan nga Korea |Singgapura |Sinirangan nga Timor |Sirya |Sri Lanka |Taiwan (Republika han Tsina) |Tayikistan |Thailand/Tailandya |Tsina (Kanan Katawhan Republika han Tsina) |Turkmenistan |Turkeya |Usbekistan |Vietnam |Yemen
An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han:Afghanistan
Ginkuha tikang ha "https://war.wikipedia.org/w/index.php?title=Afganistan&oldid=7759315"
Mga kaarangay:
Tinago nga kaarangay:
[8]ページ先頭
©2009-2026 Movatter.jp