LiFrance ocupa tot l'Vietnam e1884, po ndè fé ene coloneye come pårteye di l'Indochine.Tins deldeujhinme guere daegnrece, liDjapon tchessa les francès et s'rinde mwaisses do Vietnam (et di tote li redjon).Al fén del guere, les vietnamyins declarèt leu-z indepindance e1945; mins nerén li France, avou l'aidance desEstats Unis, saye di rprinde li controle di l'ancyinne coloneye.S'eshût ene guere inte li Vietnam eyet l'France, liguere d' Indochine, ki finirè-st e1954 avou l'batreye di Ðiện Biên Phủ; li France k'a pierdou l'guere, si rsaetche do payis; mins al conferince di Djeneve, li payis est pårti e deus, timporairmint; a bijhe li teritwere controlé påzès comunisses, a nonne li teritwere controlé påzès foices siconte-comunisses.
E djun1956, gn åreut dvou awè des eleccions djeneråles po reyunifyî l' payis. Mins li govienmint do sud Vietnam daNgo Dinh Diem, sotnou påsEstats Unis, rifuza del fé, peu k'ele soeyexhe wangneyes påzès comunisses gråces al popularité daHo Chi Minh.
L'aidance economike et militaire desEstats Unis å Sud-Vietnam crexha tot åd dilong desanêyes 1960, po sayî d'bate les comunisses dins l'guere inte li sud eyet l'nôr do payis. Mins nerén, l'årmêye estazunyinne si rsaetcha do payis e1973, et deus anêyes pus tård l'årmêye do Nôr-Vietnam prinda les dierinnès veyes do Sud-Vietnam, finixhant-st insi li reyunifiaedje do payis.Li guere fijha 3.800.000 moirts, eyet des distrujhaedjes economikes ey ecolodjikes k'ont co des consecwinces des dijhinnès d'anêyes pus tård.
Li Vietnam est enerepublike. Li droet d'vôte est acoirdé a tot citweyin di pus di 18 ans.Liprezidint est li tchîf di l'Estat, dismetant kel prumî minisse est li tchîf do govienmint.Li prezidint est lomé på pårlumint.Trần Đức Lương est prezidint do payis dispoy li24 di setimbe1997.
Li sistinme djudiciaire est fondé sol droet francès eyet so les teyoreyes comunisses. Li pouvwer ledjislatif est egzercé pa ene seule tchambe, compôzêye di 450 sidjes ranovlés tos les 5ans.
Li lingaedje oficir, livietnamyin, si scrît oficirmint avou l'alfabet latén, et çoula dispoy1918.Li sistinme di romanijhaedje eployî si lomequốc ngữ; c'est onk des råles lingaedjes d'Estreme Oryint a aveur discandjî des caracteres chinwès viè l'alfabet latén.
Li Vietnam est on payis d'Azeye do sud-ess, avou pus di 3.000 kilometes di coisses solgolfe di Taylande, ligolfe do Tonkin, eyet limer di Chine; et des frontires avou liChine, liLawosse eyet liCambodje.Il a-st ene fôme di leteS, lådje å nôr (600 km) ey å sud (400 km) et foirt sitroet å mitan (50 km - province diQuảng Bình); si stindêye est di 332.698km² avou 4.200km² d'aiwes teritoriåles; li pus longowe distance inte li nôr eyet l'sud est di 1.650km.
A nonne do payis, li climat est tropicå, dismetant k'a bijhe c'est on climat di mousson; li såjhon des plouves kimince al mi-may et fini al mi-setimbe.Li crouweur moyene est di 84% so l'anêye.Les plouves sont di 120 a 300 cintimetes so l'anêye; eyet les timperateures varièt di 5°C a 37°C so l'anêye.
Limont Ngoc Linh, 3.143metes hôt, est li pont l'pus hôt do payis.
