Extensible Messaging and Presence Protocol (XMPP), trước đây làJabber[1], là giao thứcmở và dựa trên nền tảngXML dùng trongnhắn tin nhanh (instant messaging) vàthông tin hiện diện trực tuyến (presence information). TheoHội Tiêu chuẩn XMPP (XMPP Standards Foundation, trước đây làJabber Software Foundation, JSF), phần mềm dựa trên Jabber được triển khai tại hàng ngàn máy phục vụ trên Internet và được hơn 10 triệu người trên khắp thế giới sử dụng22 tháng 9 năm 2003.php[liên kết hỏng].
Jeremie Miller khởi đầu dự án vào năm1998; phiên bản đầu tiên được công bố vàotháng năm2000. Sản phẩm chính của dự án làjabberd, một trình phục vụ (server) để từ đó các trình khách (client) kết nối đến và trao đổi tin nhắn. Trình phục vụ này có thể tạo mạng Jabber riêng tư (như sautường lửa) hoặc có thể tham gia vào mạng Jabber công cộng toàn cầu. Đặc tính cốt lõi của Jabber là bản chất của hệ thống tin nhắn nhanh phân tán và việc sử dụng streaming XML.
Điểm đặc trưng của hệ thống Jabber là nó có cáctransport, còn được gọi làgateway (cổng), cho phép người dùng truy cập mạng với các giao thức khác - nhưAIM vàICQ (dùngOSCAR),MSN Messenger vàWindows Messenger (dùngDịch vụ nhắn tin.NET -.NET Messenger Service),Yahoo! Messenger,SMS hayE-mail. Không như các trình khách đa giao thức nhưTrillian hayGaim, việc truy cập đến các giao thức khác được Jabber cung cấp ở cấp độ trình phục vụ bằng cách truyền thông tin qua các dịch vụ cổng đặc biệt chạy trên một máy tính ở xa. Bất cứ người dùng nào cũng có thể 'đăng ký' với một trong các cổng này bằng cách cung cấp thông tin cần thiết để đăng nhập vào mạng đó, và từ đó có thể liên lạc với người dùng của mạng khác như thể họ là người dùng Jabber. Điều này có nghĩa là bất cứ trình khách nào hỗ trợ đầy đủ giao thức Jabber đều có thể được dùng để truy cập bất cứ mạng nào có cổng kết nối, mà không cần thêm dòng mã lệnh nào từ trình khách.
Nền tảng của giao thức Jabber, hiện được Tổ chức Phần mềm Jabber quản lý, đã đượcIETF chấp nhận làm giao thức standards-track dưới tên XMPP, vớiRFC 3920. Nó thường được xem là đối thủ cạnh tranh vớiSIMPLE, dựa trên giao thứcSIP, để làm giao thức chuẩn cho nhắn tin nhanh và thông báo hiện diện; tuy nhiên, thiết kế của XMPP được nhắm đến việc cung cấp các tiện ích trình trung gian (middleware) liên ứng dụng và mục đích tổng quát.
Người dùng Jabber được xác định bằng tên người dùng và tên máy phục vụ, cách nhau bằng dấu @. Căn cước này được gọi là Jabber ID hay JID.
JID có dạng thứctên_người_dùng@tên_miền/tài_nguyên, tương tự như một địa chỉemail.
Người dùng Jabber có thể truy cập vào tài khoản của mình cùng lúc tại nhiều điểm truy cập khác nhau, được xác định qua phầntài_nguyên, ví dụtên_người_dùng@tên_miền.com/cơ_quan vàtên_người_dùng@tên_miền.com/nhà. Không cần thiết chỉ định phần tài nguyên khi liên lạc với người dùng khác.
Tương tự nhưSendmail, người dùng Jabber có thể truy cập vào các giao thức khác quacổng giao tiếp Jabber (Jabber Transport), ví dụ JID của một địa chỉMSN Messenger làtên_người_dùng%msn.com@msn.jabberserver.com.
Tên người dùng trong JID dài tối đa 1023 ký tự và không được chứa@,:,',",<,>,&, khoảng trắng và ký tự điều khiển.