 | Các trích dẫn trong bài nàyquá nhiều hoặc quá dài, làm giảm tính bách khoa. Vui lòngcải thiện bằng cách lược bớt, tóm tắt lại nội dung một cách trung thực,trung lập, vàdẫn nguồn đầy đủ. Có thể cân nhắc dời trích dẫn sangWikiquote và các đoạn trích tác phẩm sangWikisource.(Tháng 3/2023) |
 | Bài nàyđang quá phụ thuộc vàonguồn sơ cấp (ví dụ, hồi ký). Hãy cải thiện bằng cách thêm cácnguồn thứ cấp, nguồn tổng hợp hạng ba.(Tháng 3/2023) (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này) |
| Tên gọi Việt Nam | .gif) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Xích Quỷ (chữ Hán: 赤鬼) theo truyền thuyết Việt Nam là một liên minh quốc gia cổ đại của cư dânBách Việt, được xem là quốc hiệu đầu tiên của người Việt vào đầu thời đạiHồng Bàng, thờiKinh Dương Vương. Xích Quỷ (chữ Hán: 赤鬼) trong huyền sử Việt Nam là một quốc gia cổ đại có thật của cư dân Bách Việt, được xem là quốc hiệu đầu tiên của nước Việt vào đầu thời đại Hồng Bàng. Từ Hán Việt Xích (赤) nghĩa là màu đỏ; từ Quỳ (鬼) không có nghĩa là ma quỷ. Mà "Xích Quỳ" là tên một ngôi sao có sắc đỏ rực rỡ nhất trong Nhị thập bát tú trên bầu trời. Tục truyền là quốc hiệu của đất nước, được xem là cội nguồn của Việt Nam, vào thời Kinh Dương Vương.
Trong cuốn "Ngọc Phả truyền thư" của từ đường họ Nguyễn có giải thích rằng chữ "Xích" là màu đỏ ngụ ý phương nam, từ "Quỷ" là từ chữ Vương của người Bách Việt, 3 chữ Vương ghép lại thành chữ "Quỳ". Đế Thừa là cháu hai đời của Thần Nông (Viêm Đế), có ba con trai: Đế Minh, Đế Nghi, Đế Long. Ba người con của Để Thừa đều làm Vương ở 3 phương. Theo "Ngọc Phà truyền thư" thì Kinh Dương vương là con trai của Đế Minh (tức Đế vùng phương nam) thấy ba Vương đều là Để ở ba nơi, nên ghép ba chữ "Vương" này tạo thành chữ "Quỳ". Tên "Xích Quỳ" nêu rõ Vương ở phương nam, ngụ ý nước Nam đã có chủ.[1]
Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khảo cổ nào cho thấy nhà nước này là có thật. Theo 1 số nhà nghiên cứu hiện đại thì câu chuyện này được xuất phát từ 1 tiểu thuyết dân gian, rồi được hư cấu vào sử sách thờiHậu Lê.
Truyền thuyết về nước Xích Quỷ củaKinh Dương Vương trong truyền thuyết Việt Nam có thể đã lấy "cảm hứng" từ một liên minh của các bộ tộc tại Việt Chương ởGiang Tây, Việt Thường ởHồ Nam, Việt Dương hay Dương Việt ởHồ Bắc, các bộ tộc này cư trú ở vùng lân cận vớiNhà Thương và có thể đã xảy ra chiến tranh giữa họ và nhà Thương. Các bộ tộc ở Việt Chương là nòng cốt và đã đánh bại cuộc xâm lược của quân Ân Thương do vuaVũ Đinh chỉ huy. Nền tảng vật chất của họ là nền văn hóa đồng thauNgô Thành với các di vật tiêu biểu là những bộ não bạt và trống đồng cỡ lớn, có vai trò đặc biệt trong tín ngưỡng địa phương. Truyền thuyết Họ Hồng Bàng và truyền thuyếtThánh Gióng đánh giặc Ân có thể đã lưu truyền từ những câu chuyện truyền miệng từ thời xa xăm này.
Đại Việt Sử ký Ngoại kỷ Toàn thư doNgô Sĩ Liên biên soạn chép:
Thiên Nam ngữ lục (thế kỷ 17) kể về việc kết hôn của Kinh Dương Vương:
| “ | Kinh Dương ngày ấy đi chơi Thuyền trăng buồm gió tếch vời Nam minh. | ” |
Ở chốn Nam mi ấy Kinh Dương Vương gặp con gái Thần Long:
| “ | Nàng rằng: thiếp con Động Đình Thần Long là hiệu, Nam minh là nhà. | ” |
Nam minh được chú là "bể rộng ở phía Nam". Sách Nam Hoa kinh củaTrang Tử có câu"Bằng chi tỉ ư Nam minh dã, đoàn phù dạo nhi thường giả cửu vạn lý". Thông tin trên của Thiên Nam ngữ lục cho thấy Kinh Dương Vương đã gặp con gái Thần Long ở Nam minh có thể làvịnh Bắc Bộ ngày nay.
Tương tựnúi Ngũ Lĩnh nơi Kinh Dương Vương đi tuần là ngọn núi có tên là Ngũ, có thể là ngọn núi ở vùng trung tâm vì số 5 là số trung tâm của Hà thư. Ca dao xưa có câu:
| “ | Núi thờ cha Tản Viên Núi thờ mẹ Tây Thiên Đều hướng vềNgũ Lĩnh Thờ núi Tổ linh thiêng. | ” |