Holder of the 3Com Founders Chair atMIT's Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory
Sir Timothy John "Tim" Berners-Lee (sinh ngày8 tháng 6 năm1955),[3] cũng được biết đến với tên gọiTimBL, là mộtnhà khoa học máy tính ngườiAnh, được biết đến nhiều nhất với vai trò là người phát minh raWorld Wide Web. Ông là người đã đưa ra đề nghị về một hệ thống quản lý thông tin vào tháng 3 năm 1989,[4] và ông đã thực hiện việc giao tiếp thông tin thành công đầu tiên thông qua mộtgiao thức truyền tải siêu văn bản (HTTP) giữa máy khách và máy chủ qua Internet vào khoảng giữa tháng 11 cùng năm.[5][6][7][8][9]
Năm 2004, Berners-Lee đượcphong tước bởi Nữ hoàngElizabeth II cho công lao mang tính tiên phong của mình.[15] Tháng 4 năm 2009, ông được bầu làm Cộng tác viên nước ngoài củaHọc viện Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ.[16][17] Được vinh danh trong danh sách100 người quan trong nhất thế kỷ 20 của tạp chíTime, Berners-Lee đã nhận được một số lượng cácgiải thưởng khác cho phát minh của mình.[18] Ông được vinh danh là "Nhà phát minh của World Wide Web" tronglễ khai mạc Thế vận hội mùa hè 2012, với việc đích thân xuất hiện trong trạng thái đang làm việc với một chiếc máy tínhNeXT Computer cũ kỹ tạiLondon Olympic Stadium.[19] Ông đãtweet với ghi chú "This is for everyone" ("Điều này dành cho tất cả mọi người"),[20] thông điệp này ngay lập tức được hiển thị lên qua số đènLCD gắn trên ghế của 80.000 khán giả.[19] Berners-Lee đã nhận đượcgiải thưởng Turing năm 2016 "vì đã phát minh ra World Wide Web, trình duyệt web đầu tiên, và các giao thức và thuật toán cơ bản cho phép Web có thể mở rộng quy mô".[21]
Berners-Lee sinh ra tạiLuân Đôn (Anh),[1] là con củaConway Berners-Lee vàMary Lee Woods. Cha mẹ ông là nhàtoán học và cùng làm việc cho nhóm phát triểnFerranti Mark 1, một trong nhữngmáy tính được xây dựng cho mục đích thương mại đầu tiên. Họ dạy Berners-Lee sử dụng toán suốt ngày, ngay cả khi ăn bữa tối với gia đình. Berners-Lee học tại Trường THPT Sheen Mount trước khi học O-Levels và A-Levels từ 1969 tới 1973 tạiTrường Emanuel ởWandsworth, phía Tây London, ở thời điểm này là một trường dạy văn phạm bao cấp trực tiếp (direct grant grammar school), sau đó chuyển thành trường tư thục vào năm 1975.[3][15] Là một người có niềm yêu thích nhiệt tình với xe lửa (trainspotter) từ khi còn nhỏ, ông đã học về các thiết bị điện tử từ việc chỉnh sửa một mô hình đường sắt.[22] Ông đã học tạiThe Queen's College, Oxford, từ năm 1973 tới 1976, nơi ông nhận được bằngtú tài văn chương (bachelor of arts)hạng nhất về vật lý.[1][3]
Vào lúc làm nhân viên hợp đồng độc lập ởCERN, từ tháng 6 đến tháng 12 năm1980, Berners-Lee đề nghị một dự án dựa trên khái niệmsiêu văn bản (hypertext), để các nhà nghiên cứu chia sẻ và cập nhật thông tin dễ hơn.[23] Ở đấy, ông xây dựng hệ thống mẫu có tênENQUIRE.[24]
Sau khi ông rời CERN năm 1980 để làm việc cho Image Computer Systems Ltd. của John Poole,[25] ông trở lại năm 1984 như hội viên. Năm 1989, CERN còn là nútInternet lớn nhất ở châu Âu, và Berners-Lee thấy cơ hội nối siêu văn bản với Internet: "Tôi chỉ cần lấy khái niệm siêu văn bản và nối nó với các khái niệmTCP vàDNS và — đấy! — có World Wide Web."[26] Ông viết bài đề nghị đầu tiên vào tháng 3 năm 1989, và vào năm 1990, doRobert Cailliau giúp đỡ, ông viết phiên bản mới được quản đốcMike Sendall tán thành. Ông sử dụng những khái niệm giống của hệ thống ENQUIRE để tạo ra World Wide Web; để hỗ trợ nó, ông phát triểntrình duyệt /trình soạn Web chạy trênNEXTSTEP (có tênWorldWideWeb) vàtrình phục vụ Web đầu tiên có tênhttpd (viết tắt củaHyperText Transfer Protocoldaemon).
Website đầu tiên được xây tại địa chỉhttp://info.cern.ch/[27][28] và được phát hành ngày6 tháng 8 năm1991. Nó giải thích World Wide Web là cái gì, cách tìm trình duyệt, và cách thiết lập trình phục vụ Web. Nó cũng là danh bạ Web đầu tiên, vì Berners-Lee duy trì một danh sách về những website khác.
Năm1994, Berners-Lee thành lập World Wide Web Consortium (W3C) tạiHọc viện Kỹ thuật Massachusetts (MIT). Nó bao gồm nhiều công ty muốn đặt tiêu chuẩn để cải tiến chất lượng của Web. Tháng 12 năm 2004, ông nhận ghế Chủ tịch khóa Khoa học máy tính của Trường Điện tử học và Khoa học máy tính ởĐại học Southampton (Anh), ở đấy ông sẽ làm dự án mới –Semantic Web (Web ngữ nghĩa).[29][30]
Berners-Lee phát hành những khái niệm ông cởi mở, không bắt phải mua giấy phép để sử dụng. W3C quyết định rằng các tiêu chuẩn của nó phải dựa trên công nghệ miễn phí, để cho mọi người có thể tiến hành các khái niệm đó.[31]
Tim Berners-Lee at theHome Office, London, on ngày 11 tháng 3 năm 2010
Tháng 6, 2009 Thủ tướng AnhGordon Brown thông báo Berners-Lee có thể làm cho chính phủ Anh để giúp họ thành lập dữ liệu mở hơn và dễ truy cập qua Web, xây dựng trên tác vụPower of Information Task Force.[32] Berners-Lee và giáo sưNigel Shadbolt là 2 thành viên chính đứng sau trang webdata.gov.uk, một dự án của chính phủ Anh để mở hầu hết dữ liệu thu được phục vụ cho các mục đích chính thức sử dụng lại miễn phí. Bình luận về việc mở cửa các dữ liệuOrdnance Survey trong tháng 4 năm 2010, Berners-Lee cho biết: "Những thay đổi báo hiệu một sự thay đổi văn hóa rộng lớn hơn trong chính phủ dựa trên một giả định rằng thông tin phải ở trong một tên miền công cộng trừ khi có một lý do chính đáng là nó không nên như thế." Ông nói thêm rằng "Tính cởi mở, trách nhiệm giải trình và tính minh bạch lớn hơn trong chính phủ sẽ cung cấp cho người dân được lựa chọn hơn và làm cho nó dễ dàng hơn cho các cá nhân được trực tiếp tham gia nhiều hơn trong các vấn đề quan trọng đối với họ."[33]
Liên minh Affordable Internet (A4AI) được thành lập tháng 10 năm 2013 và Berners-Lee đang dẫn đầu liên minh của các tổ chứa công và tư nhưGoogle,Facebook,Intel vàMicrosoft. A4AI tìm cách làm cho chi phí truy cập internet ở mức chấp nhận được để việc truy cập internet ở các nước đang phát triển mở rộng hơn, ở các nước này mức độ truy cập chỉ 31%. Berners-Lee sẽ giúp giảm giá truy cập internet vì vậy họ giảm xuống dưới mục tiêu toàn cầu của Ủy ban băng thông rộng của Liên Hợp Quốc là 5% thu nhập hàng tháng.[35]
"Ông ấy đã đan cài nên World Wide Web và tạo ra một phương tiện truyền thông đại chúng cho thế kỷ 21. World Wide Web là tác phẩm độc nhất vô nhị của Berners-Lee. Ông ấy đã thiết kế ra nó. Ông ấy đã đưa nó ra với thế giới. Và ông ấy, hơn bất cứ ai khác, đã chiến đấu để giữ cho nó ở trạng thái mở, phi độc quyền và miễn phí."
Berners-Lee đã nhận được nhiều giải thưởng và danh hiệu. Ông đượcphong tước hiệp sĩ vào năm 2004 khi được thăng cấp từ bậc Sĩ quan củaTước vị Hiệp sĩ Đế quốc Anh (Officer of the Order of the British Empire - OBE) lên Chỉ huy Hiệp sĩ (Knight Commander) của Tước vị Hiệp sĩ Đế quốc Anh (KBE) trong dịpVinh danh mừng Năm mới "cho những phụng sự cho quá trình phát triển toàn cầu của Internet", và được bổ nhiệm chính thức vào ngày 16 tháng 7 năm 2004..[15][36][36]
Ngày 13 tháng 6 năm 2007, ông được bổ nhiệm vàoHuân chương Công lao (Order of Merit - OM), một tước vị giới hạn trong 24 thành viên (còn sống).[37] Việc ban cho tư cách thành viên của Huân chương Công lao nằm trong quyền hạn cá nhân của Nữ hoàng, và không cần sự đề nghị của các Bộ trưởng hoặc Thủ tướng. Ông được bầu làmỦy viên Hội hoàng gia (Fellow of the Royal Society - FRS) năm 2001.[2] Ông đã được trao bằng danh dự từ một số trường đại học trên thế giới, trong đó cóManchester (cha mẹ ông từng làm việc trong dự án tạo ra máy tínhManchester Mark 1 trong thập niên 1940),Harvard vàYale.[38][39][40]
Năm 2012, Berners-Lee là một trong nhữngbiểu tượng văn hoá Anh được lựa chọn bởi nghệ sĩ SirPeter Blake để xuất hiện trong một phiên bản mới của tác phẩm nổi tiếng nhất của ông – bìa albumSgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band của The Beatles – nhằm tán dương các nhân vật văn hoá Anh trong cuộc đời của ông mà ông ngưỡng mộ nhất, để đánh dấu sinh nhật lần thứ 80 của ông.[41][42] Ngày 4 tháng 4 năm 2017, theHiệp hội Máy tính đã xướng tên Berners-Lee là chủ nhân củaGiải thưởng Turing năm 2016 "vì đã phát minh ra World Wide Web, trình duyệt web đầu tiên, và các giao thức và thuật toán cơ bản cho phép Web có thể mở rộng quy mô".[21]
Berners-Lee đã kết hôn với Nancy Carlson năm 1990; họ đã có hai con và ly hôn vào năm 2011. Năm 2014, Berners-Lee kết hôn với Rosemary Leith tạiCung điện Thánh James ở London.[43] Leith là giám đốc củaQuỹ World Wide Web và là thành viên của Trung tâm Berkman ởĐại học Harvard. Trước đó, bà là Chủ tịch Hội đồng Công trình Toàn cầu củaDiễn đàn Kinh tế thế giới về Tương lai An ninh Internet[44] và bây giờ là thành viên hội đồng quản trị của YouGov.[45]
Berners-Lee được nuôi dạy như là một ngườiAnh giáo, nhưng khi còn trẻ, ông đã từ bỏ đức tin này. Sau khi làm cha, ông trở thành một người theoChủ nghĩa Phổ độ Nhất thể (Unitarian Universalism - UU).[46] Ông chia sẻ: "Giống như nhiều người, tôi đã nhận được sự dạy dỗ về một tôn giáo mà tôi đã từ chối khi còn là thiếu niên... Giống như nhiều người, tôi đã trở lại với tôn giáo khi chúng tôi có con".[47] Ông và vợ mình muốn dạy về đời sống tinh thần cho con cái của mình, và sau khi nghe lời khuyên từ một mục sư và viếng thăm một nhà thờ theo Chủ nghĩa Phổ độ Nhất thể, họ đã lựa chọn nó.[48] Ông là một thành viên tích cực của nhà thờ đó,[49] mà ông tôn trọng vì ông coi đó là một niềm tin khoan dung và tự do. Ông đã bày tỏ sự tôn trọng đối với các tôn giáo khác, nói rằng: "Tôi tin rằng phần lớn triết lý sống liên kết với nhiều tôn giáo thì đúng đắn hơn nhiều so với giáo điều mà nó mang lại cùng với nó. Vì điều này nên tôi tôn trọng chúng."[47]
^"72 New Members Chosen By Academy" (Thông cáo báo chí). United States National Academy of Sciences. ngày 28 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2011.
^abQuittner, Joshua (ngày 29 tháng 3 năm 1999)."Tim Berners Lee—Time 100 People of the Century".Time Magazine.Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 8 năm 2007. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2017.He wove the World Wide Web and created a mass medium for the 21st century. The World Wide Web is Berners-Lee's alone. He designed it. He loosed it on the world. And he more than anyone else has fought to keep it open, nonproprietary and free
^"Faces of the week". Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2017.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
Tim Berners-Lee and the Development of the World Wide Web (Unlocking the Secrets of Science) (Mitchell Lane Publishers, 2001),ISBN 1-58415-096-3
Tim Berners-Lee: Inventor of the World Wide Web (Ferguson's Career Biographies), Melissa Stewart (Ferguson Publishing Company, 2001),ISBN 0-89434-367-X children's biography
How the Web was Born: The Story of the World Wide Web, Robert Cailliau, James Gillies, R. Cailliau (Oxford University Press, 2000),ISBN 0-19-286207-3
Weaving the Web: The Original Design and Ultimate Destiny of the World Wide Web by Its Inventor, Tim Berners-Lee, Mark Fischetti (Paw Prints, 2008)
.jpg)
