Vùng mà tiếng Ilokano được sử dụng, theo Ethnologue[4]
Bài viết này có chứa ký tự ngữ âmIPA. Nếu không thích hợphỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tựUnicode. Để biết hướng dẫn giới thiệu về các ký hiệu IPA, xemTrợ giúp:IPA.
Tiếng Ilokano hayTiếng Ilocano (Tiếng Ilokano:Ti Pagsasao nga Iloco; hayIlocano,Iluko,Iloco,Iloco,Ylocano, vàYloco) là một ngôn ngữ đứng thứ ba về số người nói như tiếng mẹ đẻ và đứng thứ 4 về tổng số người sử dụng tạiPhilippines.[5]
Theo quan niệm phổ biến hiện nay thìngười Ilocano là hậu duệ của những người nóitiếng Nam Đảo từ Miền nam Trung Quốc đã di cư đến qua nơi mà nay làĐài Loan. Tuy nhiên các bằng chứng mới, đặc biệt là bằng chứngsinh học phân tử, không ủng hộ giả thuyết này.
Người Ilocano vốn cư trú trên một vùng đất hẹp và cằn cỗi ở đỉnh phía bắc của đảoLuzon, giữa dãy núi Cordillera (bản thân tên gọi này đã có nghĩa là dãy núi) ở phía đông vàBiển Đông ở phía tây. Từ các tỉnhIlocos Norte,Ilocos Sur,La Union vàAbra, những người này sau đó đã di cư dần về phía đông và phía nam. Người nhập cư Ilocano đã đến những vùng đất màu mỡ hơn ở các tỉnhCagayan,Apayao và các vùng đồng bằng ở tỉnhPangasinan vào thế kỷ XVIII và 19 và nay chiếm đa số ở một số nơi tại các tỉnh đó. Trong thế kỷ XX, nhiều người Ilocano đã di cư đếnMetro Manila và xa hơn là tậnMindanao, như các tỉnhCotabato,Nam Cotabato,Maguindanao,Sarangani vàBán đảo Zamboanga song lớn nhất là ở tỉnhSultan Kudarat. Họ là nhóm dân tộc Philippines đầu tiên nhập cư đếnBắc Mỹ và hiện hình thành một cộng đồng khá lớn tạiHawaii,California, bangWashington vàAlaska. Tiếng Ilokano là ngôn ngữ bản địa của hầu hết những người nhập cư Philippines đầu tiên tạiHoa Kỳ songtiếng Tagalog lại được người Mỹ gốc Philippines sử dụng nhiều hơn bởi đây là ngôn ngữ chính thức tại Philippines.
Ngoài là ngôn ngữ mẹ đẻ của người Ilocano, tiếng Ilokano còn là ngôn ngữ thứ hai của hơn 2 triệu người khác như người Pangasinan, người Ibanag, người Ivantan và một số dân tộc khác ở miền bắc Philippines.
Hiện nay, tiếng Ilokano sử dụng hai hệ thống chữ viết: hệ thống "Tây Ban Nha" và hệ thống "Tagalog". Hệ thống chữ viết kiểu Tây Ban Nha được đánh vần theo cách đánh vần gốc củatiếng Tây Ban Nha và chỉ còn được người cao tuổi sử dụng. Hệ thống chữ viết kiểu Tagalog tỏ ra chính xác về phát âm hơn. Mỗi từ đều thể hiện một âm tiết và hệ thống này phản ánh tốt hơn cách phát âm của từ.
Với Hệ thống Giáo dục Song ngữ năm 1987, tiếng Ilocano cùng với 7 ngôn ngữ khác có trên 1 triệu người sử dụng tại Philippines được phép sử dụng để dạy học cho đến hết lớp 2. Ngôn ngữ này được Hội đồng Ngôn ngữ Philippines công nhận là một trong các ngôn ngữ chính ở đất nước này. Tiếng Ilokano cũng là ngôn ngữ chính thức phụ tại những vùng sử dụng ngôn ngữ này.[6] Hiện nay, có một số cuộc vận động ở cả Thượng và Hạ viện để thúc đẩy việc sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ trong giảng dạy phổ thông cho đến lớp 6.
^Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, biên tập (2013)."Iloko".Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
