^ Chức vụ phó tổng thống được dành cho một người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, vị trí này đã bị bỏ trống kể từcuộc xâm lược của Thổ Nhĩ Kỳ năm 1974.[3]
Con người đã có những hoạt động đầu tiên trên đảo từ khoảng thiên niên kỷ thứ 10 TCN và nơi đây có một số di tích giếng nước thuộc vào hàng cổ nhất trên thế giới.[9]Người Hy Lạp Mycenae bắt đầu đến định cư tại đảo vào thiên niên kỷ 2 TCN. Do có vị trí chiến lược, trong khoảng thời gian sau đó, hòn đảo bị nhiều thế lực lớn nhưAssyria,Ai Cập vàBa Tư chiếm đóng. Đến năm 333 TCN, hòn đảo nằm dưới quyềnAlexandros Đại đế. Các thế lực kế tiếp cai trị hòn đảo làAi Cập Ptolemaios,La Mã vàĐông La Mã, cáckhalifah củangười Ả Rập, vương triềuLusignan gốc Pháp vàCộng hòa Venezia, sau đó là 3 thế kỷĐế quốc Ottoman cai trị từ năm 1571 đến 1878 (về mặt pháp lý thì đến năm 1914).[10]
Síp nằm dưới quyền quản lý củaĐế quốc Anh vào năm 1878 và chính thức bị thôn tính vào năm 1914. Sau giai đoạn đấu tranh giành độc lập bằng hình thức dân tộc chủ nghĩa bạo lực trong thập niên 1950, Síp chính thức được trao trả độc lập vào năm 1960.[11] Năm 1963, bạo lực giữa hai cộng đồng người Síp gốcHy Lạp và gốcThổ Nhĩ Kỳ bắt đầu nổ ra,[12] rồi sau đó kết thúc khi đại diện của cộng đồng gốc Thổ Nhĩ Kỳ có được vị trí trong chính phủ. Ngày 15 tháng 7 năm 1974, các phần tử dân tộc chủ nghĩa gốc Hy Lạp tiến hành đảo chính[13][14] trong nỗ lực nhằm hợp nhất hòn đảo vào Hy Lạp. Động thái này dẫn tới việc Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân đội xâm chiếm Síp vào ngày 20 tháng 7 cùng năm,[15] họ chiếm được một phần lãnh thổ nay làBắc Síp. Ước tính có trên 150.000 người Síp gốc Hy Lạp[16][17] và 50.000 người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ phải di chuyển chỗ ở.[18] Một nhà nước ly khai của người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập vào năm 1983, động thái bị cộng đồng quốc tế lên án, chỉ trích và chỉ có duy nhất Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia công nhận nhà nước mới này, tranh chấp vẫn tiếp tục diễn ra cho đến tận ngày nay.
Chính phủ Síp có quyền pháp lý trên toàn bộ hòn đảo, ngoại trừ các khu vựcAkrotiri và Dhekelia vẫn thuộc quyền quản lý của Anh Quốc theo các hiệp định về cựu thuộc địa độc lập. Lãnh thổ Síp bị phân chia thành hai khu vực chính, quyền quản lý của chính phủ Cộng hoà nằm về phía nam và phía tây; chiếm 60% diện tích đảo còn ở phía bắc hòn đảo[19] doCộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ Bắc Síp quản lý chiếm 36% diện tích còn lại. Gần 4% diện tích khác thuộc vào vùng đệm doLiên Hợp Quốc phụ trách. Cộng đồng quốc tế nhìn nhận phần đất phía bắc của hòn đảo là lãnh thổ hợp pháp của Cộng hoà Síp bị các lực lượng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng trái phép.
Cái tên "Síp" trong tiếng Việt có lẽ có nguồn gốc từ tên quốc gia này trong tiếng Pháp là "Chypre". Còn trongtiếng Anh, từCyprus cótừ nguyên hơi khó xác định. Một lời giải thích có thể là từ tiếng Hy Lạp chỉcây bách Địa Trung Hải (Cupressus sempervirens),κυπάρισσος (kypárissos), hay thậm chí cái tên Hy Lạp củacây lá móng (Lawsonia alba),κύπρος (kýpros). Một lời giải thích khác cho rằng nó xuất phát từ từEteocypriot chođồng. Ví dụ, Georges Dossin, cho rằng nó có nguồn gốc từtiếng Sumer chođồng đỏ (zubar) hayđồng thiếc (kubar), bởi trữ lượng đồng lớn được tìm thấy trên hòn đảo. Thông qua thương mại xuyên biển hòn đảo này được đặt tên theo từ tiếngLa tinh cổ cho loại kim loại này thông qua câuaes Cyprium, "kim loại của Síp", sau này viết gọn thànhCuprum.[24] Síp cũng được gọi là "hoàn đảo của Aphrodite hay tình yêu",[25] bởi trongthần thoại Hy Lạp, vịnữ thầnAphrodite, của sắc đẹp và tình yêu được sinh ra tại Síp.
Các biểu lộ của Assyrian Cổ cho "hòn đảo nhiều nắng xa xôi" làkypeř-až ṇ-itiṣ, đã nhiều lần được chuyển nghĩa sang tiếng Hy Lạp làkyperus nytis, haykyprezu-nytys có nghĩa (trong thổ ngữ Cretan Cổ) "hòn đảo nhiều nắng phía nam".[cần dẫn nguồn] Sau đó nó liên quan tới việc người Cretan đặt tên cho nó như vậy, và kết quả là "hòn đảo nhiều nắng phía nam", "Kipriuznyt".[cần dẫn nguồn] Một khả năng khác là người Phoenician đã gọi nó là "Kỹiprii Uűzta" (Đảo Cam),[cần dẫn nguồn] cái tên xuất hiện trong thời La Mã và họ nghĩ nó được đặt theo tên một trong những vị hoàng đế của họ, và gọi nó là "Ciprea Augusta".[cần dẫn nguồn] Cùng với thời gian, Augusta bị bỏ đi và chỉ còn lại Ciprea.
Tương truyền, Síp là nơi sinh củaAphrodite,Adonis và là nơi ở củaVua Cinyras,Teucer vàPygmalion.[26] Địa điểm có hoạt động của con người sớm nhất được xác định làAetokremnos, nằm ở bờ biển phía nam, cho thấy những ngườisăn bắn hái lượm đã có mặt trên hòn đảo từ khoảngnăm 10.000 trước Công Nguyên, với nhữngcộng đồng làng định cư từ khoảng năm 8200 trước Công Nguyên. Sự xuất hiện của những người đầu tiên trùng khớp với cuộc tuyệt chủng của những chúhà mã lùn vàvoi lùn, các xương sọ của chúng là khởi nguồn cho truyền thuyếtCyclops.[27] Các giếng nước được phát hiện bởi các nhà khảo cổ học ở phía tây Síp được cho là thuộc số những giếng cổ nhất Trái Đất, có niên đại từ 9,000 tới 10.500 năm. Chúng được cho là bằng chứng về sự phức tạp của các cộng đồng định cư đầu tiên.[28] Những di tích của một chúmèo tám tháng tuổi được tìm thấy đượcchôn cất với người chủ của nó tại một địa điểmĐồ đá mới riêng biệt tại Síp.[29] Ngôi mộ được ước tính có 9.500 năm tuổi, trước cả nền văn minhAi Cập cổ đại và đẩy lùithời điểm diễn ra sự thuần hoá thú nuôi của loài người lên sớm rất nhiều.[30]
Có nhiều đợt con người và người định cư tới đây cũng như những người mới nhập cư tới hòn đảo trong thời kỳ Đồ đá mới, dù những trận động đất đã phá huỷ các cơ sở hạ tầng từ khoảng năm 3800 trước Công nguyên. Nhiều làn sóng người nhập cư tiếp nối, gồm cả một số bộ tộc từ tiểu Á giúp tăng cường nghề thủ công chế tác kim loại trên hòn đảo, dù những đồ tạo tác được phát hiện từ thời này rất hiếm khi có chất lượng cao.Thời kỳ đồ Đồng được báo trước với sự xuất hiện của những ngườiTiểu Á đến hòn đảo này từ khoảng năm 2400 trước Công Nguyên.
Người Hy Lạp Mycenae lần đầu tiên tới Síp khoảng năm1600 trước Công Nguyên, với những khu định cư thuộc thời kỳ này nằm rải rác trên khắp hòn đảo. Một làn sóng người định cư Hy Lạp khác được cho là đã diễn ra trong giai đoạn 1100-1050 trước Công Nguyên, và đặc điểm Hy Lạp nổi bật trên đảo cũng bắt đầu từ giai đoạn này. Nhiềuthuộc địa Phoenicia đã được tìm thấy từthế kỷ thứ VIII trước Công Nguyên, như Kart-Hadasht có nghĩa 'Thị trấn Mới', gần Larnaca và Salamis hiện nay.
Cộng hoà Venice nắm quyền kiểm soát đảo năm 1489 sau sự thoái vị của Nữ vươngCatarina Corner. Bà là vợ goá của James II người làLusignanVua Síp cuối cùng. Sử dụng nó như một cổng thương mại quan trọng, người Venice nhanh chóng củng cốNicosia; thành phố thủ đô hiện tại của Síp, với những Bức tường Venice nổi tiếng. Trong suốt thời cai trị của Venice,Đế chế Osman thường tiến hành những cuộc cướp phá Síp. Năm 1539 quânOsman phá huỷLimassol và vì lo ngại điều xấu nhất có thể xảy ra, người Venice cũng củng cốFamagusta vàKyrenia.
Bản đồ lịch sử Síp của Kaptan Pasha thuộc Đế quốc Ottoman,Piri Reis
Năm 1570, một cuộc tấn công quy mô lớn dưới sự chỉ huy củaPiyale Pasha với 60.000 quân đã đưa hòn đảo này về dướisự thống trị của Đế quốc Thổ Ottoman, dù có sự kháng cự kiên quyết của những người dânNicosia vàFamagusta. 20.000 người Nicosia bịgiết hại, và mỗi nhà thờ, mỗi công trình công cộng và cung điện đều bị cướp phá.[32] Người Thổ áp đặthệ thống millet và cho phép các cơ quan tôn giáo được quản lý các cộng đồng phiHồi giáo của mình, nhưng cùng lúc ấy đầu tư choNhà thờ Chính thống phía Đông như một lực lượng môi giới giữa người Síp Thiên chúa giáo và các cơ quan được trao không chỉ quyền tôn giáo mà cả kinh tế và chính trị.Thuế khoá nặng nề đã dẫn tới những cuộc nổi loạn, với xấp xỉ hai mươi tám cuộc khởi nghĩa đẫm máu diễn ra trong giai đoạn 1572 và 1668, buộccác Sultan phải can thiệp. Cuộc tổng điều tra dân số lớn của Đế quốc Ottoman năm 1831, chỉ tính số đàn ông, cho biết có 14.983 tín đồ Hồi giáo và 29.190 tín đồ Thiên chúa giáo.[33] Tới năm 1872, dân số của hòn đảo đã tăng lên 144.000 gồm 44.000 người Hồi giáo và 100.000 tín đồ Thiên chúa giáo.[34]
Bộ máy hành chính, nhưng không có chủ quyền, của hòn đảobị nhượng lại choĐế quốc Anh năm 1878 với hậu quả của cuộcChiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1877–1878). Hòn đảo tiếp tục là một căn cứ quân sự quan trọng của người Anh trên những con đường thuộc địa của họ. Tới năm 1906, khi cảng Famagusta được hoàn thành, Síp là một địa điểm hải quân quan trọng giám sátkênh đào Suez, con đường chính chiến lược dẫn tới Ấn Độ khi ấy là thuộc địa quan trọng nhất của Anh. SauChiến tranh thế giới thứ nhất và sự liên minh của Thổ Nhĩ Kỳ với khốiLiên minh Trung tâm,Anh Quốc sáp nhập hòn đảo. Năm 1923, theoHiệp ước Lausanne, nướcCộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ mới thành lập từ bỏ bất kỳ yêu sách nào với Síp vào năm 1925 hòn đảo được tuyên bố là mộtThuộc địa Hoàng gia Anh. Nhiều người Síp Hy Lạp chiến đấu trongQuân đội Anh trong cả hai cuộc Thế Chiến, với hy vọng rằng cuối cùng Síp sẽ được thống nhất vớiHy Lạp.[cần dẫn nguồn]
Tháng 1 năm 1950 Nhà thờ Chính thống phương Đông tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý, bị cộng đồng người Síp Thổ Nhĩ Kỳ tẩy chay, theo đó 90% người bỏ phiếu ủng hộ "enosis", có nghĩa là một liên minh với Hy Lạp; tất nhiên cũng có những người Síp Hy Lạp không đồng ý với enosis. Quyền tự trị giới hạn theo một hiến pháp được cơ quan hành chính Anh đưa ra nhưng cuối cùng bị bác bỏ. Năm 1955 tổ chứcEOKA được thành lập, tìm kiếm độc lập và liên minh với Hy Lạp thông qua đấu tranh vũ trang. Cùng lúc ấyTổ chức Kháng chiến Thổ Nhĩ Kỳ (TMT), kêu gọi Taksim, hay sự ly khai, được thành lập bởi những người Síp Thổ Nhĩ Kỳ như một tổ chức đối trọng.[35] Sự hỗn loạn trên hòn đảo bị người Anh dùng vũ lực đàn áp.
Ngày 16 tháng 8 năm 1960, Síp giành được độc lập sau một thoả thuận tạiZürich và Luân Đôn giữa Anh Quốc, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ. Người Anh giữ lại haiVùng Căn cứ quân sự có chủ quyền tạiAkrotiri và Dhekelia trong khi các cơ sở chính phủ các văn phòng công cộng được trao theo tỷ lệ thành phần sắc tộc khiến cộng đồng thiểu số Thổ Nhĩ Kỳ có quyền phủ quyết thường trực, 30% trong nghị viện và bộ máy hành chính, và trao cho ba quốc gia bảo lãnh các quyền đảm bảo thực hiện.
Năm 1963 bạo lực giữa các cộng đồng bùng phát, một phần được sự bảo trợ của cả hai "nước mẹ"[36] với việc người Síp Thổ Nhĩ Kỳ bị buộc vào sống trong cácvùng đất nội địa và lãnh đạo người Síp Hy Lạp Tổng giám mụcMakarios III kêu gọi một sự đơn phươngthay đổi hiến pháp coi đó là cách thức để giảm căng thẳng và giúp người Hy Lạp có quyền kiểm soát toàn bộ hòn đảo.Liên hiệp quốc tham gia giải quyết vấn đề và các lực lượng Liên hiệp quốc tại Síp (UNICYP) đã được triển khai tại các điểm nhạy cảm.
Chính phủ quân sự Hy Lạp nắm quyền ở Hy Lạp đầu thập niên 1970 trở nên bất bình với chính sách của Makarios tại Síp và sự thiếu vắng một quá trình hướng tới "Enosis" ('Liên minh' trong tiếng Hy Lạp) với Hy Lạp. Một phần vì lý do này, và một phần bởi sự bối rối với sự chống đối trong nước, hội đồng quân sự đã tổ chức một cuộc đảo chính bại Síp ngày 15 tháng 7 năm 1974.Nikos Sampson được hội đồng quân sự Hy Lạp đưa lên làm tổng thống Síp. Dù là một người theo chủ nghĩa quốc gia, ông đã không tuyên bố liên minh vớiHy Lạp và tuyên bố rằng Síp sẽ tiếp tục giữ độc lập và không liên kết.[37] Nhưngchính phủ Thổ Nhĩ Kỳ không thấy dễ chịu với tình hình thực tế, vì thế họ đã phản ứng và tìm kiếm sự can thiệp của Anh, vốn chưa bao giờ là cụ thể. Bảy ngày sau, ngày 20 tháng 7 năm 1974,Thổ Nhĩ Kỳ xâm lược Síp tuyên bố một quyền, theo các thoả thuận Zurich và Luân Đôn, để can thiệp và tái lập trật tự hiến pháp. Không quân Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu ném bom các vị trí tại Síp, hàng trăm lính dù đổ bộ xuống khu vực giữa Nicosia và Kyrenia, nơi người Síp Thổ Nhĩ Kỳ được trang bị tốt từ lâu đã có mặt, trong khi ngoài bờ biển Kyrenia 30 tàu Thổ Nhĩ Kỳ được bảo vệ bởi các tàu khu trục cho đổ bộ 6,000 lính và một lực lượng xe tăng, xe tải và các phương tiện bọc thép. Ba ngày sau, khi một thoả thuận ngừng bắn đã được đồng thuận, Thổ Nhĩ Kỳ đã cho đổ bộ 30.000 lính trên hòn đảo và chiếm Kyrenia, hành lang nối Kyrenia với Nicosia và quận Síp Thổ Nhĩ Kỳ của Nicosia. Hội đồng quân sự tại Athens và sau đó là Sampson Síp mất quyền lực. Tại Nicosia, Glafkos Clerides nắm quyền tổng thống và trật tự hiến pháp được tái lập; bề ngoài là loại bỏ nguyên nhân người Thổ Nhĩ Kỳ đặt ra cho cuộc xâm lược, dù người Thổ dù đã có nhiều thắng lợi ban đầu như vậy khi đó đã cam kết áp dụng chính sách từ lâu của họ là chia rẽ hòn đảo và sáp nhập miền bắc Síp. Người Thổ sử dụng một giai đoạn với các cuộc đàm phán vờ vĩnh - trong đó Thổ Nhĩ Kỳ được Mỹ ủng hộ về ngoại giao, tình báo - để tăng cường khu vực Kyrenia và chuẩn bị cho giai đoạn thứ hai của cuộc xâm lược, bắt đầu ngày 14 tháng 8 và dẫn tới việc chiếm đóng Morphou, Karpasia, Ammochostos và Mesaoria. Sự can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ đượcHoa Kỳ bí mật ủng hộ[38][39] vàNATO.[38] Người Hy Lạp thông báo sự thành lập của một nhóm bán quân sựEOKA mới nhằm chống lại những kẻ xâm lược nhưng điều này đã cho thấy sự phản tác dụng, khiến việc trục xuất người Hy Lạp khỏi các vùng do Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng càng diễn ra nhanh hơn. Với số lượng thua kém hoàn toàn, các lực lượng Hy Lạp không thể chống lại sự tiến quân của Thổ Nhĩ Kỳ. VùngAyia Napa chỉ thoát khỏi sự chiếm đóng nhờ nó nằm sau khu vực Căn cứ có Chủ quyền Anh, nơi người Thổ vì cần thận đã không xâm chiếm.
Một quan điểm khác cho rằng cuộcđảo chính đơn giản chỉ có mục đích hạ bệTổng giám mục Makarios và chính phủ của ông vì thế các kế hoạch của Henry Kissinger về Síp có thể được thực hiện.
Ioannides [lãnh đạo hội đồng quân sự Hy Lạp] đã nói rằng... ông không chắc liệu mình chỉ đơn giản có thể rút quân Hy Lạp khỏi Síp... hay dứt khoát lật đổ Makarios và để Hy Lạp thoả thuận trực tiếp với Thổ Nhĩ Kỳ về tương lai của Síp. (The trial of Henry Kissinger ByChristopher Hitchens, 2002, p.82.)
Áp lực quốc tế dẫn tới một cuộc ngừng bắn và ở thời điểm đó 37% đất đai đã thuộc trong vùng chiếm đóng Thổ Nhĩ Kỳ, 170.000 người Síp Hy Lạp bị đuổi khỏi nhà cửa ở miền bắc và 50.000 người Síp Thổ Nhĩ Kỳ phải ra đi theo hướng ngược lại. Năm 1983 người Síp Thổ Nhĩ Kỳ đơn phương tuyên bốđộc lập, và chỉ được mỗi Thổ Nhĩ Kỳ công nhận. Tới thời điểm hiện tại, có 1,534 người Síp Hy Lạp[40] và 502 người Síp Thổ Nhĩ Kỳ[41] mất tích vì cuộc xung đột. Các sự kiện trong mùa hè năm 1974 là trọng tâmchính trị trên hòn đảo, cũng nhưquan hệ Hy Lạp-Thổ Nhĩ Kỳ. Khoảng 150.000 người định cư từThổ Nhĩ Kỳ được cho là đang sống trên miền bắc vi phạm vàoHiệp ước Genève và nhiềunghị quyết của Liên hiệp quốc[Còn mơ hồ –thảo luận]. Sau cuộc xâm lược và chiếm đóng lãnh thổ miền bắc của Thổ Nhĩ Kỳ, Cộng hoà Síp thông báo toàn bộcảng vào ở miền bắc bị đóng cửa, bởi thực tế chúngkhông nằm trong quyền quản lý của họ.
Bởi sựphân chia của nền Cộng hoà diễn ratrên thực tế, chứ không phải về mặtpháp lý, miền bắc và miền nam đã đi theo những con đường khác nhau. Cộng hoà Síp là một chế độdân chủ lập hiến đã đạt tới mức độ giàu có cao, với nền kinh tế bùng nổ và cơ sở hạ tầng tốt. Nó là một thành viên củaLiên hiệp quốc,Liên minh châu Âu và nhiều tổ chức quốc tế khác và được các tổ chức này công nhận như chính phủ hợp pháp duy nhất của toàn bộ hòn đảo. Vùng không thuộc quyền quản lý của Cộng hoà Síp,Bắc Síp, phụ thuộc vào sự giúp đỡ từ Thổ Nhĩ Kỳ. Nỗ lực lớn cuối cùng nhằm giải quyết cuộctranh cãi Síp làKế hoạch Annan. Nó được người Síp Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ nhưngnó bị phản đối bởi người Síp gốc Hy Lạp.
Tháng 7 năm 2006, hòn đảo trở thành một thiên đường an toàn cho những người Liban tị nạn vì cuộc xung đột giữaIsrael vàHezbollah.[42]
Tháng 3 năm 2008, một bức tường từng đứng hàng thập kỷ như biên giới giữa vùng do người Síp Hy Lạp quản lý vàvùng đệm của Liên hiệp quốc đã bị phá bỏ.[43] Bức tường từng cắt ngang qua Phố Ledra tại trung tâm Nicosia và được coi như một biểu tượng mạnh mẽ của sự phân chia hòn đảo kéo dài 32 năm. Ngày 3 tháng 4 năm 2008,Phố Ledra được mở cửa với sự hiện diện của các quan chức Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp.[44]
Síp nằm ởTây Á, vùng phíaĐịa Trung Hải, cách bờ biển NamThổ Nhĩ Kỳ khoảng 80 km. Vị trí bao quát và thuận lợi trên các đường dẫn đếnkênh đào Suez đã nâng cao tầm quan trọng về chiến lược của đảo quốc này. Haidãy núi Kyrenias trải dài ở bờ biển phía Bắc vàdãy Troodhos phía Tây Nam chiếm phần lớn đất đai trên đảo, bị phân cách bởi đồng bằng trũng trải dài ở giữa.
Síp là một nước cộng hòatổng thống chế. Tổng thống là nguyên thủ quốc gia kiêm người đứng đầu chính phủ, được bầu trực tiếp theophổ thông đầu phiếu với nhiệm kỳ năm năm. Chính phủ thực hiên quyền hành pháp. Nghị viện là cơ quan lập pháp. Tòa án thực hiện quyền tư pháp độc lập với chính phủ và Nghị viện.
Hiến pháp năm 1960 quy định một hệ thống chính phủ tổng thống với các nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp riêng biệt, cũng như một hệ thống kiểm tra và cân bằng phức tạp, gồm một tỷ lệ chia sẻ quyền lực đã được tính trước để bảo vệ các quyền lợi của người Síp Thổ Nhĩ Kỳ. Nhánh hành pháp, do một Tổng thống Síp Hy Lạp và một Phó tổng thống Síp Thổ Nhĩ Kỳ đứng đầu. Hai người này được các cộng đồng của mình bầu lên với nhiệm kỳ năm năm và mỗi người đều có quyền phủ quyết với một số kiểu quyết định hành pháp và lập pháp. Quyền lập pháp thuộc Nghị viện, với các đại biểu cũng được bầu lên trên căn bản đầu phiếu. Từ năm 1964, sau những cuộc xung đột giữa hai cộng đồng, các ghế củangười Síp Thổ Nhĩ Kỳ trong nghị viện bị bỏ trống. Người Síp Thổ Nhĩ Kỳ từ chối thành lập bộ nội vụ trước cuộc xâm lược Síp trong nỗ lực nhằm phân chia Cộng hoà Síp về pháp lý. Điều này là rõ ràng trong báo cáo của Tổng thư ký Liên hiệp quốc ở thời điểm ấy. Các lãnh đạo người Síp Thổ Nhĩ Kỳ đã gia nhập vào một lập trường cứng rắn chống lại mọi biện pháp có thể khiến các thành viên của hai cộng đồng sống và làm việc cùng nhau, hay có thể đặt người Síp Thổ Nhĩ Kỳ vào các tình huống theo đó họ sẽ phải chấp nhận quyền lực của các cơ quan chính phủ. Quả thực, bởi giới lãnh đạo người Síp Thổ Nhĩ Kỳ cam kết coi sự chia rẽ về địa lý và tự nhiên giữa các cộng đồng như một mục tiêu chính trị, dường như các hành động được người Síp Thổ Nhĩ Kỳ khuyến khích khó có thể được coi là sự thể hiện các dấu hiệu của một chính sách mới. Kết quả dường như là một chính sách tự chia rẽ một cách thận trọng của người Síp Thổ Nhĩ Kỳ[45]
Năm 1974 Síp bị phân chia trên thực tế thành Síp do người Hy Lạp kiểm soát ở hai phần ba hòn đảo ở phía nam và một phần ba diện tích doThổ Nhĩ Kỳ kiểm soát ở phía bắc. Người Síp Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng đã tuyên bố độc lập năm 1983 trở thànhCộng hoà Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng chỉ được mỗiThổ Nhĩ Kỳ công nhận. Năm 1985, Cộng hoà Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra một hiến pháp và tổ chức cuộc bầu cử đầu tiên. Liên hiệp quốc công nhận chủ quyền của Cộng hoà Síp với toàn bộ hòn đảo Síp.[cần dẫn nguồn]
Ngày 17 tháng 2 năm 2008,Dimitris Christofias thuộcĐảng Tiến bộ Nhân dân lao động được bầu làm tổng thống và đây là thắng lợi bầu cử đầu tiên không phải thuộc một liên minh lớn. Điều này khiến Síp trở thành một trong ba quốc gia duy nhất trên thế giới đã từng có một chính phủCộng sản được bầu cử dân chủ, hai nước kia làMoldova vàNepal, và là quốc gia thành viên Liên minh châu Âu duy nhất đã từng nằm dưới sự lãnh đạo của phái Cộng sản. Christofias tiếp nhận chính phủ từTassos Papadopoulos thuộcĐảng Dân chủ ông đã nắm chức vụ này từ tháng 2 năm 2003. Tuy nhiên, do những hậu quả nặng nề mà Christofias gây ra trong cuộc khủng hoảng kinh tế tại Síp 2012-13, ông đã không ra tranh cử lần 2 và nhiệm kỳ sau (2013), Nicos Anastasiades thuộc Đảng Dân chủ đã lên nắm quyền và được tái cử và nắm giữ chức Tổng thống cho đến nay.
Síp có bốnlãnh thổ tách rời tại khu vực thuộcKhu vực Căn cứ có Chủ quyền Anh Dhekelia. Hai lãnh thổ đầu tiên là các làngOrmidhia vàXylotymvou. Lãnh thổ thứ ba là Trạm điện Dhekelia, bị ngăn cách bởi một con đường của Anh làm hai phần. Lãnh thổ phía bắc là một vùng phụ thuộc ở bên ngoài, giống như hai làng trên, trong khi lãnh thổ phía nam mặc dù nằm cạnh biển nhưng không cólãnh hải riêng.[48] Vùng đệm Liên Hợp Quốc chạy ngược hướng Dhekelia và quay trở lại từ cạnh phía đông của nó bên ngoàiAyios Nikolaos, nối với phần còn lại của Dhekelia bằng một hành lang đất, và theo hướng này vùng đệm quay về góc phía đông nam của hòn đảo, vùngParalimni, là vùng phụ thuộc ở bên ngoàitrên thực tế chứ không phảitheo pháp lý.
Pyrgos là một lãnh thổ bao bọc trên thực tế của vùng do chính phủ kiểm soát trên hòn đảo. Đây là thị trấn Hy Lạp Síp nằm trênVịnh Morphou do Chính phủ Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát.
Sự lưu ý thường xuyên trên sự phân chia hòn đảo thỉnh thoảng đội lốt những vấn đềnhân quyền. Mại dâm lan tràn trên cả vùng do Hy Lạp và vùng do Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát, và vùng phía nam do Hy Lạp kiểm soát đã bị chỉ trích[49] vì vai trò của nó trong ngànhthương mại sex như một trong những con đườngbuôn người từĐông Âu.[50] Chế độ ở phía bắc thỉnh thoảng bị chỉ trích về vấn đềtự do ngôn luận[51] liên quan tới việc đối xử nghiêm khắc với các tổng biên tập báo. Luật pháp vềbạo lực gia đình tại nước Cộng hoà vẫn hầu như không được áp dụng,[52] và nó vẫn chưa được thông qua thành luận ở phía Bắc. Các báo cáo về sự đối xử không thích đáng với nhân viên nội địa, chủ yếu là những công nhân nhập cơ từcác nước đang phát triển, thỉnh thoảng được thông báo trên báo chí Síp Hy Lạp,[53] và là chủ đề của nhiều chiến dịch của các tổ chức từ thiệnchống phát xítKISA.
Vệ binh Quốc gia Síp là lực lượng quân sự chính của Síp ở phía Nam. Đây là lực lượngquân đội hỗn hợp gồm toàn bộ người Hy Lạp, với các nhánh bộ binh, không quân và hải quân.
Các lực lượng trên bộ của Vệ binh Quốc gia Síp gồm các đơn vị sau:
Sư đoàn Bộ binh số 1 (Ιη Μεραρχία ΠΖ)
Sư đoàn Bộ binh số 2 (ΙΙα Μεραρχία ΠΖ)
Lữ đoàn Bộ binh số 4 (ΙVη Ταξιαρχία ΠΖ)
Lữ đoàn Thiết giáp số 20 (ΧΧη ΤΘ Ταξιαρχία)
Lữ đoàn Hỗ trợ số 3 (ΙΙΙη Ταξιαρχία ΥΠ)
Lữ đoàn Hỗ trợ số 8 (VIIIη Ταξιαρχία ΥΠ)
Lực lượng không quân gồm Phi đội Trực thăng Tấn công số 449 (449 ΜΑΕ) - với những chiếcSA-342L vàBell 206 và Phi đội Trực thăng Tấn công số 450 (450 ME/P) - với những chiếcMi-35P,BN-2B vàPC-9. Các sĩ quan cao cấp hiện tại gồm Tư lệnh Tối cao, Vệ binh Quốc gia Síp: Trung tướng Konstantinos Bisbikas, Phó tư lệnh, Vệ binh Quốc gia Síp: Trung tướng Savvas Argyrou và Tham mưu trưởng, Vệ binh Quốc gia Síp: Thiếu tướng Gregory Stamoulis.
Síp thực hiện nềnkinh tế thị trường tự do dựa chủ yếu vào các ngành dịch vụ đặc biệt làdu lịch. Trước đây nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng nhất, thu hút 1/3 lực lượng lao động, nông sản xuất khẩu chiếm 1/3 giá trị xuất khẩu của Síp, nhưng những năm gần đây du lịch và dịch vụ dần dần chiếm vị trí quan trọng hơn, đóng góp đến 78% GDP và thu hút hơn 70% lực lượng lao động của Síp. Nền công nghiệp Síp nhỏ bé, chủ yếu là công nghiệp chế biến và sản xuất hàng tiêu dùng như dệt, giày dép, may mặc xuất khẩu, chế biến nông lâm sản...Năm 2007, Síp đã thu hút nhiều vốn đầu tư chiếm hơn 20,8%GDPlàm tăng thêm nguồn ngân sách đến 9,996 tỷUSD.
Năm 2016,Tổng sản phẩm quốc dân (GDP) của Síp là 19.931 tỷ USD tính theo qui đổi, với tỷ lệ tăng trưởng GDP thực 3,6%, thu nhập tính theo đầu người là 35,750 USD (2016). Tỷ lệlạm phát là 5,1% (2008); tỷ lệ thất nghiệp là 3.8% (2008), nợ nước ngoài 26,12 tỷ USD (31/12/2007).Síp có quan hệkinh tế –thương mại chủ yếu với các nướcEU,Đông Bắc Á (Hàn Quốc,Nhật Bản).
Kinh tế Síp khá thịnh vượng và đã được đa dạng hoá trong những năm gần đây.[56] Theo các ước tính mới nhất củaIMF,GDP trên đầu người của nước này (đã được điều chỉnh theosức mua) ở mức$28.381, ở trên mức trung bình của Liên minh châu Âu.[57] Síp đã được lựa chọn là một cơ sở cho nhiều doanh nghiệp nước ngoài bởi cơ sở hạ tầng phát triển cao. Chính sách kinh tế của Chính phủ Síp chú trọng tới việc đạt các tiêu chí cho việc gia nhập Liên minh châu Âu. Chấp nhận đồngeuro làm tiền tệ quốc gia như yêu cầu với mọi quốc gia mới gia nhậpLiên minh châu Âu, và chính phủ Síp đã chấp nhận đồng tiền tệ mới ngày 1 tháng 1 năm 2008.[56]Dầu mỏ gần đây đã được phát hiện trên thềm lục địa giữa Síp và Ai Cập, và những cuộc đàm phán đang được tiến hành giữaLiban vàAi Cập để đạt tới một thoả thuận khai thác các nguồn tài nguyên đó.[58] Thềm lục địa chia tách Liban và Síp được cho là có trưc lượngdầu thô vàkhí tự nhiên lớn.[58] Tuy nhiên, Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ không cho phép việc khai thác dầu khí trong vùng.[58][59]
Kinh tế khu vực doThổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng (thực tế làQuận Mersin) chủ yếu gồm các lĩnh vựcdịch vụ, gồm lĩnh vực công,thương mại,du lịch vàgiáo dục với các khu vựcnông nghiệp vàcông nghiệp nhẹ nhỏ. Kính tế hoạt động trên cơ sởthị trường tự do, dù nó tiếp tục bị ảnh hưởng bởi sự cô lập chính trị của người Síp Thổ Nhĩ Kỳ, sự thiếu hụt đầu tư tư nhân và chính phủ, chi phí vận chuyển cao, và thiếu hụt nguồn lao động có tay nghề. Dù có những trở ngại như vậy, nền kinh tế đã hoạt động tốt trong giai đoạn 2003 và 2004, với các tỷ lệ phát triển cao 9.6% và 11.4%. Thu nhập trung bình trong khu vực đạt $15.984 năm 2008.[60] Sự tăng trưởng được hỗ trợ một phần bởi sự ổn định vững chắc của đồnglira mới Thổ Nhĩ Kỳ và bởi sự tăng trưởng mạnh trong lĩnh vực giáo dục và xây dựng. Hòn đảo đã chứng kiến một cuộc bùng nổ du lịch trong nhiều năm và cùng với đó là sự thịnh vượng của thị trường cho thuê của Síp. Ngoài ra sự tăng trưởng tư bản trong mức độ thịnh vượng được tạo ra do nhu cầu của các nhà đầu tư tới đây và những người dân ngày càng giàu lên trên hòn đảo.[61]
Công ty Đường sắt Chính phủ Síp đã ngừng hoạt động ngày 31 tháng 12 năm 1951,các phương thức vận tải khác là đường bộ, đường sắt và đường không. Trong số 10.663 km (6.626 mi) đường bộ tại vùng Síp Hy Lạp năm 1998, 6.249 km (3.883 mi) được trải nhựa, và 4.414 km (2.743 mi) không trải nhựa. Ở thời điểm năm 1996 vùng Síp Thổ Nhĩ Kỳ có tỷ lệ đường trải nhựa và không trải nhựa tương tự, với xấp xỉ 1.370 km (850 mi) đường trải nhựa và 980 km (610 mi) chưa trải nhựa. Síp là một trong bốn quốc gia Liên minh châu Âu duy nhất theo đó các phương tiện lưu thôngtheo phía bên trái đường, một tàn tích của sự thuộc địa hoá Anh, các quốc gia kia là Ireland, Malta và Anh Quốc.
Năm 1999, Síp có sáu sân bay trực thăng và hai sân bay quốc tế:Sân bay Quốc tế Larnaca vàSân bay Quốc tế Paphos.Sân bay Quốc tế Nicosia đã bị đóng cửa từ năm 1974 và dù sân bay Ercan vẫn hoạt động nó chỉ đón những chuyến bay từ Thổ Nhĩ Kỳ. Từ năm 2006Sân bay Quốc tế Ercan đã được đề cập tới trong những cuộc đàm phán giữa Anh, Hoa Kỳ và EU cho những đường bay thẳng, với việc mở cửa trừng phát của EU,[63] tuy nhiên những chuyến bay thẳng quốc tế trực tiếp vẫn chưa thể diễn ra.
Vận tải công cộng tại Síp bị hạn chế bởi các dịch vụ bus tư nhân (ngoại trừNicosia), taxi, và dịch vụ taxi 'chia sẻ' (ở địa phương được gọi làtaxi dịch vụ). Sở hữu xe tư nhân trên đầu người đứng thứ 5 thế giới. Năm 2006 những kế hoạch lớn đã được thông báo nhằm cải thiện và mở rộng dịch vụ xe bus và tái cấu trúc vận tải công cộng trên khắp Síp, với sự hỗ trợ tài chính của Ngân hàng Phát triểnLiên minh châu Âu. Cáccảng chính của hòn đảo làCảng Limassol vàcảngLarnaca, với hoạt động vận chuyển hàng hoá, hành khách, vàtàu du lịch.
Tăng trưởng dân số (các con số cho toàn bộ hòn đảo, ngoại trừ khoảng 150.000 người nhập cư Thổ Nhĩ Kỳ gần đây sống tại miền Bắc Síp).Cơ cấu dân số.
Theo cuộc điều tra dân số đầu tiên sau khi tuyên bố độc lập, được tiến hành tháng 12 năm 1960 và ở trên phạm vi toàn bộ hòn đảo, Síp có tổng dân số 573.566 người, với người Síp gốc Hy Lạp chiếm 77% dân số và người Síp Thổ Nhĩ Kỳ chiếm 18% (người sắc tộc khác chiếm 5% còn lại).[64] Theo cuộc điều tra dân số gần nhất tiến hành trên toàn bộ hòn đảo (tháng 4 năm 1973), dân số Síp là 631.778 với ước tính người Síp Thổ Nhĩ Kỳ chiếm 19% tổng số (khoảng 120.000).[65]
Các cuộc điều tra dân số sau này tiến hành trong giai đoạn 1976-2001 sau sự phân chia trên thực tế của hòn đảo với chỉ số người sống trong vùng thuộc quyền kiểm soát của Chính phủ Cộng hoà Síp, số người Síp Thổ Nhĩ Kỳ sống ở miềnBắc Síp theo ước tính của Sở Thống kê Cộng hoà Síp theo các tỷ lệ tăng trưởng dân số và dữ liệu nhập cư. Trong cuộc điều tra dân số cuối cùng năm 2001 do Cộng hoà Síp tiến hành, dân số tại vùng chính phủ kiểm soát là 703.529 người. Số người Síp Thổ Nhĩ Kỳ ở miền Bắc Síp được Sở Thống kê Cộng hoà Síp đưa ra là 87.600 người, hay 11% tổng dân số được công bố.[65]
Những ước tính gần nhất của Sở Thống kê Síp cho rằng dân số hòn đảo này ở thời điểm cuối năm 2006 là 867.600 người, với 89.8% (778.700) ở vùng do chính phủ kiểm soát và 10.2% (88.900) người Síp Thổ Nhĩ Kỳ ở miền Bắc Síp.[65] Tuy nhiên, ước tính của Cộng hoà Síp về số người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ không phản ánh tổng số dân của miền Bắc Síp. Ngoài ra, Sở Thống kê Cộng hoà Síp cũng ước tính rằng 150.000-160.000 người nhập cư Thổ Nhĩ Kỳ (được gọi là "người định cư trái phép" trongBản tóm tắt thống kê năm 2007 của Cộng hoà Síp,[65] Ghi chú tại tr. 72) đang sống ở miền Bắc Síp, đưa số dân trên thực tế của miền Bắc Síp lên khoảng 250.000 người. Ước tính do Cộng hoà Síp đưa ra khớp với các kết quả cuộc điều tra dân số năm 2006 do 'chính phủ' Bắc Síp tiến hành, theo đó tổng dân số Cộng hoà Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ là 265.100 người.[66] Vì thế tổng dân số Síp hơi lớn hơn 1 triệu người, gồm 778.700 người ở vùng lãnh thổ do chính phủ Cộng hoà Síp kiểm soát và 265.100 người tại vùng lãnh thổ do chính phủ Cộng hoà Bắc Síp Thổ Nhĩ Kỳ quản lý.
Síp đã chứng kiến một làn sóng lớn ngườilao động nhập cư từ các quốc gia nhưThái Lan,Philippines, vàSri Lanka, cũng như số lượng lớn người cư trú thường xuyên thuộc các quốc tịch Nga, Anh và các quốc gia Liên minh châu Âu khác. Các cộng đồng người Nga vàUkraina khá lớn (chủ yếu là ngườiHy Lạp Hắc Hải, nhập cư sau sự sụp đổ củaKhối Đông Âu),Bulgaria,România, và các quốc gia Đông Âu. Tới cuối năm 2007, khoảng 124.000 người nhập cư định cư tại Síp, ba nhóm người nhập cư lớn nhất là 37.000 người Hy Lạp, 27.000 người Anh, và 10.000 người Nga. Hòn đảo cũng là nơi sinh sống của một cộng đồng thiểu số ngườiMaronite 6.000 người, một cộng đồng ngườiArmenia khoảng 2.000 người, và những người tị nạn chủ yếu đến từSerbia,Palestine, vàLiban. Cũng có một cộng đồng thiểu sốngười Kurd tại Síp.
Bên ngoài Síp có một cộng đồng khá lớn và thịnh vượng người Síp gốc Do thái tại các quốc gia khác. Hoa Kỳ, Anh Quốc, Hy Lạp và Australia là những nước tiếp đón đa số người di cư rời bỏ hòn đảo sau khi nó bị phân chia trên thực tế năm 1974. Đặc biệt tại Anh Quốc ước tính có 150.000 người Síp.
Síp có hệ thốnggiáo dục tiểu học vàtrung học phát triển cao với cả hệ thống giáo dụng công vàtư nhân. Chất lượng cao của nền giáo dục có được nhờ trình độ trên mức trung bình của các giáo viên những cũng bởi thực tế gần 7% GDP được chi cho giáo dục khiến Síp là một trong ba nước chi tiêu nhiều nhất cho giáo dục trong EU cùng Đan Mạch và Thuỵ Điển. Cáctrường công nói chung được xem có cùng chất lượng như các cơ sở giáo dục tư nhân. Tuy nhiên, giá trị của bằng cấp trung học nhà nước bị hạn chế bởi thực tế các bằng cấp có được chỉ chiếm khoảng 25% điểm số cuối cùng của mỗi môn, 75% còn lại do giáo viên quyết định trong học kỳ, theo một cách ít công khai nhất. Các trường đại học Síp (giống như các trường đại học Hy Lạp) hầu như bỏ qua toàn bộ giá trị bằng cấp trung học trong việc tiếp nhận. Tuy một bằng trung học chỉ là bắt buộc khi vào trường đại học, việc tiếp nhận được quyết định hầu như chỉ trên cơ sở điểm số tại các cuộc thi đầu vào trường đại học mà mọi ứng cử viên đều bị bắt buộc phải tham gia. Đa số người Síp theo học trung học tại Hy Lạp, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, các trường đại học châu Âu và Bắc Mỹ. Cần lưu ý rằng hiện tại Síp có tỷ lệ phần trăm công dânở tuổi lao động có trình độ trung học cao ở EU với 30% trước cả Phần Lan 29.5%. Ngoài ra 47% dân số trong độ tuổi 25–34 có bằng cấp ba, cao nhất tại EU. Sinh viên Síp rất chịu khó di chuyển, với 78.7% đang học tại một trường đại học bên ngoài Síp.
Các trường cao đẳng tư và các trường đại học được nhà nước hỗ trợ đã được phát triển.
Đại học châu Âu - Síp: thành lập năm 1961 với tên gọi Trường cao đẳng Síp và đổi tên năm 2007
Đại học Nicosia: thành lập năm 1981 trước kia gọi là Intercollege; nó đổi thành tên hiện tại năm 2007. Tổng cộng có 5,000 sinh viên tại các cơ sở ởNicosia,Limassol vàLarnaca
Lịch sử nghệ thuật Síp có thể được truy nguồn gốc từ 10.000 năm trước, sau sự phát hiện một loạt hình ảnh khắc thờiChalcolithic tại các làng ởKhoirokoitia vàLempa, và hòn đảo này cũng là quê hương của nhiềutranh thần tượng nghệ thuật cao từ thờiTrung Cổ.
Âm nhạc dân gian truyền thống Síp có nhiều điểm chung với âm nhạc dân gian Hy Lạp, gồm các điệu nhảy nhưsousta,syrtos,zeibekikos, tatsia, và kartsilamas. Các nhạc cụ gắn liền với âm nhạc dân gian Síp là violin ["fkiolin"], đàn luýt ["laouto"], accordion, và sáo Síp "pithkiavlin". Cũng có một hình thức thơ âm nhạc được gọi là "chattista", thường được trình diễn tại các lễ hội và sự kiện truyền thống. Các nhà soạn nhạc gắn liền với âm nhạc truyền thống Síp gồmEvagoras Karageorgis,Marios Tokas, Solon Michaelides, Savvas Salides.Nhạc Pop tại Síp nói chung bị ảnh hưởng bởi nhạc pop "Laïka" Hy Lạp, với nhiều nghệ sĩ nhưAnna Vissi vàEvridiki nổi tiếng rộng rãi. Nhạc rock Síp vànhạc rock "Éntekhno" thường gắn liền với các nghệ sĩ nhưMichalis Hatzigiannis vàAlkinoos Ioannidis. Metal cũng có nhiều khán giả tại Síp, được thể hiện bởi các ban nhạc như Armageddon,Winter's Verge,...
Phó máthalloumi (hay còn gọi là hellim) có nguồn gốc ở Síp[69][70] và lần đầu tiên được sản xuất thờiTrung CổByzantine,[71] sau đó trở nên nổi tiếng ở toàn bộTrung Đông. Halloumi thường được ăn với các miếng mỏng, tươi hay nước, như một món khai vị.
Hải sản và các món cá của Síp gồmmực ống,bạch tuộc,cá đối đỏ, vàcá vược biển. Dưa chuột và cà chua được sử dụng nhiều làm salad. Các món rau thông thường gồm khoai tây với dầu olive và mùi tây,súp lơ ngâm rượu vàcủ cải đường,măng tây vàkolokassi. Các đồ đặc sản khác của hòn đảo là thịt ướp trong rau mùi khô, các loại hạt và rượu, và cuối cùng là các loại thực phẩm khô và hun khói, nhưlountza (thăn lợn hun khói), thịt cừu nướng than,souvlaki (thịt lợn và thịt gà nướng than), vàsheftalia/seftali (thịt băm gói trongmàng treo ruột).Pourgouri (bulgur, lúa mì xay) là món ăn carbohydrate truyền thống cùng bánh mì.
^Barbara Rose Johnston, Susan Slyomovics.Waging War, Making Peace: Reparations and Human Rights (2009), American Anthropological Association Reparations Task Force,p. 211
^Robinson, R. K. – Tamime, A. Y. (1991).Feta and Related Cheeses. Woodhead Publishing. tr. 144.ISBN1855732785.Halloumi is a semi-hard to hard, unripened cheese that, traditionally, is made from either sheep's milk or goat's milk or a mixture of the two. Although the cheese has its origins in Cyprus, it is widely popular throughout the Middle East, and hence many countries have now become involved with its manufacture.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
^Murdoch Books Pty Limited (2005).Essential Mediterranean. Murdoch Books. tr. 21.ISBN1740455398.HALOUMl Originating in Cyprus, this salty, semi-hard sheep's milk cheese is a popular table cheese
^Goldstein, Darra – Merkle, Kathrin – Parasecoli, Fabio – Mennell, Stephen - Council of Europe (2005).Culinary cultures of Europe: identity, diversity and dialogue. Council of Europe. tr. 121.ISBN9287157448.Most culinary innovations in the Cypriot cuisine occurred during the Byzantine era… Experimentation with dairy products resulted in the now-famous halloumi and feta cheese.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Ker-Lindsay, James and Hubert Faustmann (2009).The Government and Politics of Cyprus. Peter Lang.ISBN978-3-03911-096-4.
Leventis Yiorghos (2002).Cyprus: The Struggle for Self-Determination in the 1940s. Peter Lang.ISBN3-631-38411-4.{{Chú thích sách}}:Đã bỏ qua tham số không rõ|usisbn= (trợ giúp)
Leventis Yiorghos, Murata Sawayanagi Nanako, Hazama Yasushi (2008).Crossing Over Cyprus. Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA) Tokyo University of Foreign Studies (TUFS).ISBN978-4-86337-003-6.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Mirbagheri, Farid (1989).Cyprus and International Peacemaking. Hurst.ISBN1-85065-354-2.
Nicolet, Claude (2001).United States Policy Towards Cyprus, 1954-1974. Bibliopolis.ISBN3-933925-20-7.
www, By (ngày 6 tháng 1 năm 2009)."Noitiki Antistasis". Noitikiantistasis.com. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2009. Non-affiliated news website focusing mainly on the effect of globalisation and foreign interests on the Cyprus problem
.svg)
.svg)
.svg)
