Monaco, tên chính thức làCông quốc Monaco (tiếng Pháp:Principauté de Monaco;Tiếng Monaco:Principatu de Mùnegu ;tiếng Ý:Principato di Monaco;tiếng Occitan:Principat de Mónegue), là mộtthành bang có chủ quyền tạichâu Âu. Monaco có ba mặt tiếp giáp với nướcPháp và mặt còn lại giáp vớiĐịa Trung Hải, cách trung tâm của thân vương quốc cách nướcÝ khoảng 16 km (9,9dặm). Diện tích của Monaco là 1,98 km² (0,76 mi²) vàdân số năm 2011 là 35.986 người. Monaco là nước có GDP trên danh nghĩa cao nhất thế giới bình quân đầu người là 215.163 Đô la Mỹ và là quốc gia cómật độ dân cư cao nhất trên thế giới. Monaco cũng cótuổi thọ trung bình cao nhất thế giới với con số 90, và là nước có tỷ lệthất nghiệp thấp nhất. Sau những lần lấn biển gần đây, tổng diện tích của Monaco là 2,05 km² (0,79 mi²).
Monaco là nơi định cư củangười Phoenicia từ thời Cổ đại. Năm 1215,người Genova đến xây dựng một lâu đài kiên cố trên khu đất thuộc Monaco hiện nay. Quyền kiểm soát lãnh thổ này lại chuyển sang cho dòng họGrimaldi năm 1297.
Monaco là xứ bảo hộ củaTây Ban Nha (1524-1641) rồi đếnPháp (1641-1793) và bị sáp nhập vào Pháp từ năm 1793 đến năm 1814, đến năm1861 Monaco mới đượcđộc lập khỏi Pháp. Từ năm 1865,liên minh thuế quan đã nối kết Monaco vớiPháp và hiệp định cơ bản năm 1918 thừa nhận quyền đại diện ngoại giao của thân vương quốc. Monaco gia nhậpLiên Hợp Quốc năm 1993, và vẫn duy trì hiệp định chung về thuế quan vớiPháp.
Ngày17 tháng 12 năm1962, Hiến pháp Monaco được ban hành, quy định quyền lập pháp thuộc về Thân vương và Hội đồng quốc gia (bao gồm 24 thành viên được bầu cử trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm). Quyền hành pháp được Thân vương giao cho Thủ tướng và 5 Cố vấn Chính phủ (Bộ trưởng). Quyền tư pháp hoàn toàn độc lập với Chính phủ, thuộc về các toà án.Nguyên thủ quốc gia làThân vương Albert II (kế vị năm 2005).Thủ tướng làJean Paul Proust. Cố vấn Chính phủ về Quan hệ đối ngoại và các vấn đề Kinh tế và Tài chính quốc tế làFrank Biancheri.
2 Đại sứ quán thường trú tại Monaco là Sứ QuánPháp và Sứ QuánÝ. 42 quốc gia bổ nhiệm Đại sứ kiêm nhiệm Monaco từParis,Madrid hoặcBruxelles. Ngoài ra có 74 lãnh sự quán được bổ nhiệm tại Monaco.
Monaco là quốc gia nhỏ thứ hai theo diện tích trên thế giới ; chỉ cóThành quốc Vatican là nhỏ hơn. Monaco là quốc gia cómật độ dân số cao nhất thế giới . Monaco chỉ bao gồm một đô thị (xã),Đô thị Monaco. Theo hiến pháp năm 1911, công quốc được chia thành ba thành phố trực thuộc trung ương:
Monaco-Ville: Thành phố cổ và là trụ sở chính quyền của công quốc trên một mỏm đá kéo dài raĐịa Trung Hải, được gọi là Rock of Monaco, hay đơn giản là "The Rock".
Một phường bổ sung đã được lên kế hoạch bằng cách cải tạo đất mới sẽ được định cư bắt đầu từ năm2014 nhưngAlbert II đã thông báo trong Bài phát biểu Năm mới2009 rằng ông đã kết thúc kế hoạch do tình hình kinh tế vào thời điểm đó. Tuy nhiên, Albert II vào giữa năm2010 đã kiên quyết khởi động lại chương trình. Vào năm2015, một sự phát triển mới có tênAnse du Portier đã được công bố.
Bến cảng Hercule và một phần củaMonte Carlo. Phía sau là núi Mont Agel (1110 m) ở bên trái
Kinh tế Monaco chủ yếu dựa vàodu lịch.Dịch vụngân hàng và các sòng bạc được thành lập từ năm 1862. Chính sách thuế quan ưu đãi thu hút các công ty nước ngoài. Các ngànhcông nghiệp gồm có: chế tạo mĩ phẩm,hóa chất,điện tử, đóng tàu, xây dựng... Monaco hoàn toàn hợp nhất thuế quan với Pháp để thu và giảm thuế mậu dịch, đồng thời tham gia vào hệ thống thị trườngEU qua liên minh thuế quan với Pháp.
Dịch vụdu lịch và thuthuế từ cácsòng bạc là nguồn thu nhập chủ yếu của Monaco (25% PIB). Ngànhngân hàng-tài chính phát triển mạnh và đều. Ngànhcông nghiệp tập trung chủ yếu vào công nghiệp nhẹ, không huỷ hoại môi trường và có hàm lượng giá trị gia tăng cao chiếm 8% nguồn thu nhập ngân sách.
Tuy chưa là thành viên chính thức củaEU nhưng Monaco có quan hệ mật thiết với tổ chức này thông qua Hiệp định chung vềthuế quan vớiPháp. Đồng tiền của Monaco cũng là đồngeuro.
Ngôn ngữ chính thức của Monaco làtiếng Pháp. Ngôn ngữ quốc gia theo truyền thống làMonégasque, nhưng hiện chỉ được một thiểu số nhỏ dân cư sử dụng. Ngôn ngữ này tương tự nhưTiếng Ligurian được sử dụng tạiGenova. Ở khu vực cũ của Monaco, các bảng hiệu trên đường phố được thể hiện bằng cả tiếng Pháp và Monégasque.Tiếng Ý cũng được một phần khá lớn cư dân Monaco sử dụng, đa số họ những người nhập cư từ Ý.Tiếng Anh được cư dânngười Anh vàMỹ sử dụng.
Điều 9 của Hiến pháp Monaco công nhậnCông giáo La Mã là giáo hội chính thức của Monaco, và là tôn giáo chiếm đa số với 83,2% dân số. Tự do tôn giáo cũng được hiến pháp bảo đảm. Giáo hội Công giáo Monaco là một phần củaGiáo hội Công giáo Rôma, dưới sự lãnh đạo tinh thần củaGiáo hoàng vàgiáo triều Rôma. Tổng Giáo phận Monaco là một phần của Giáo hội Công giáo địa phương Pháp. Đất nước này tạo thành một tổng giáo phận duy nhất.
Có một nhà thờAnh giáo (Giáo hội của Thánh Phaolô), nằm tại Avenue de Grande Bretagne ởMonte Carlo. Có 135 cư dân theo Anh giáo trong thân vương quốc, tuy nhiên nhà thờ này cũng đang phục vụ một số lượng lớn đáng kể tín hữu Anh giáo tạm thời trong nước, chủ yếu là khách du lịch. Nhà thờ Anh giáo Monaco là một phần củagiáo phậnAnh giáo ởchâu Âu.
Monaco có 10trường công đang hoạt động, bao gồm: 7nhà trẻ vàtiểu học, với cáctrường trung học: Collège Charles III, Lycée Albert 1er (đào tạo về công nghệ), Lycée technique et hôtelier de Monte-Carlo (đào tạo nghềkhách sạn). Ngoài ra còn có 2 trường tư, bao gồm cả viện François d'Assise Nicolas Barré và École des Sœurs Dominicaines. Trường tư còn lại là Trường quốc tế Monaco (International School of Monaco).
Có một trườngđại học nằm ở Monaco, cụ thể làĐại học Quốc tế Monaco (IUM), một trường dạy bằng tiếng Anh chuyên về đào tạo kinh doanh, được điều hành bởi Viện des Hautes Études et économiques Commerciales (INSEEC).
^."Constitution de la Principaute".Principaute De Monaco: Ministère d'Etat (bằng tiếng Pháp).Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2011.Art. 9. - La religion catholique, apostolique et romaine est religion d'Etat.
.jpg)
_2009-05-09.jpg)
