Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Bước tới nội dung
WikipediaBách khoa toàn thư mở
Tìm kiếm

Lima

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Lima
Hiệu kỳ của Lima
Hiệu kỳ

Ấn chương
Tên hiệu: City of the Kings
Khẩu hiệu: Hoc signum vere regum est
Lima Province and Lima within Peru
Lima Province and Lima withinPeru
Lima trên bản đồ Thế giới
Lima
Lima
Tọa độ:Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:ISO 3166/data/PE' not found.12°02.6′N77°1.7′T / 12,0433°N 77,0283°T /-12.0433; -77.0283
Quốc gia Perú
Khu vựcLima Region
TỉnhLima Province
SettledJanuary 18,1535
Người sáng lậpFrancisco Pizarro
Chính quyền
 • Thị trưởngJorge Muñoz(2019-2022)
Diện tích
 • Thành phố804,3 km2 (3,105 mi2)
 • Mặt nước75,7 km2 (292 mi2)  5.8%
 • Đô thị4.319,9 km2 (16,679 mi2)
Độ cao0 - 1.548 m (0 - 5.079 ft)
Dân số(2017)[1][2]
 • Thành phố8,574,974
 • Mật độ8.544/km2 (22,130/mi2)
 • Vùng đô thị9,562,280
Múi giờUTC−5
Mã điện thoại51 1
Thành phố kết nghĩaMiami,Akhisar,Cleveland,Pescara,San José,Bordeaux,Bắc Kinh,Trujillo,Tegucigalpa,São Paulo,Manila,Buenos Aires,Thành phố México,Madrid,Austin,Santo Domingo,Brasilia,Kyiv,Đài Bắc,Tbilisi
Websitewww.munlima.gob.pe
Đối với các định nghĩa khác, xemLima (định hướng).

Limathủ đô, thành phố lớn nhất củaPeru, đồng thời là thủ phủ củatỉnh Lima. Đây là trung tâm văn hoá, công nghiệp, tài chính và giao thông của Peru, nằm tại vùng thung lũng bao quanh cửasông Chillón,sông Rímacsông Lurín. Thành phố có diện tích 804,3km² dân số chiếm 2/3 tổng số dân cả nước. Sự tập trung của cải và quyền lực ở Lima càng lớn hơn. Thành phố chiếm 2/3GDP cũng như thu thuế, đầu tư tư nhân, tiền gửi ngân hàng, số lượng thầy thuốc và sinh viên của Peru. Dù có các nỗ lựcphi tập trung hoá, Lima vẫn là nơi tập trung các cơ sở chính của các cơ quan chính phủ.Trung tâm lịch sử của Lima đượcUNESCO công nhận làdi sản thế giới.

Địa lý

[sửa |sửa mã nguồn]

Khí hậu của thành phố ôn hoà, dù vị trí của thành phố ở vùng nhiệt đới, nhờ dòng khí lạnh của Dòng hải lưu Peru,Thái Bình Dương chảy theohướng Bắc, dọc theo bờ biển từBắc Cực. Mưa ở Lima hiếm hoi do dòng hải lưu duyên hải lạnh và hiệu ứng mưa chặn mưa củaDãy Andes chặn dòng khí ấm chứa hơi ẩm từphía Đông. Bờ biển thường bị phủ lớp màn sương mù nặng được gọi là garúa, đặc biệt dày đặc vào những tháng mùa đông, mát hơn từ tháng 4 đến tháng 10. Đặc trưng khí hậu của thành phố từ tháng 11 đến tháng 3 là ban ngày ấm nắng và buổi tối mát. Thành phố nằm trong khu vực địa chấn, các trận động đất lớn đã xảy ra các năm 1687, 1746.

Dân số

[sửa |sửa mã nguồn]

Năm 2003, Lima có dân số 7,9 triệu, sinh sống tại 33 quận. Thành phố tăng thêm hơn 2,5 triệu người kể từ năm 1981 khi dân số của thành phố là 4,1 triệu. Hơn 90% dân số của Lima là người mestizo, người có dòng máu châu Âu pha trộn với người thổ dân châu Mỹ và cộng đồng thiểu số da trắng, da đen, châu Á, trong đó người gốcNhật Bản là đông nhất. Từthập niên 1940, Lima đã trải qua những đợt tăng trưởng nhanh về dân số, khoảng 7% mỗi năm kể từthập niên 1960, 5%thập niên 1970 và 4%thập niên 1980. Sự tăng dân số nhanh do dòng dân di cư từ các vùng nông thôn và đô thị nhỏ của Andes đã khiến cho tình hình vùng đô thị này trở nên ngày càng nghiêm trọng, thành phố không thể cung cấp đủ nước, nhà ở và các dịch vụ công công cộng khác. Xung quanh thành phố đang hình thành những khu nhà lụp xụp, ổ chuột.

Khí hậu

[sửa |sửa mã nguồn]
Dữ liệu khí hậu của Lima
Tháng123456789101112Năm
Cao kỉ lục °C (°F)32
(90)
33
(91)
33
(91)
34
(93)
29
(84)
27
(81)
27
(81)
27
(81)
26
(79)
26
(79)
29
(84)
31
(88)
34
(93)
Trung bình ngày tối đa °C (°F)25.8
(78.4)
26.5
(79.7)
26.0
(78.8)
24.3
(75.7)
21.7
(71.1)
19.7
(67.5)
18.7
(65.7)
18.4
(65.1)
18.7
(65.7)
19.9
(67.8)
21.9
(71.4)
23.9
(75.0)
22.1
(71.8)
Trung bình ngày °C (°F)22.5
(72.5)
23.0
(73.4)
22.6
(72.7)
21.0
(69.8)
18.9
(66.0)
17.5
(63.5)
16.9
(62.4)
16.5
(61.7)
16.7
(62.1)
17.6
(63.7)
19.2
(66.6)
20.8
(69.4)
19.4
(66.9)
Tối thiểu trung bình ngày °C (°F)19.1
(66.4)
19.4
(66.9)
19.2
(66.6)
17.6
(63.7)
16.1
(61.0)
15.3
(59.5)
15.0
(59.0)
14.6
(58.3)
14.6
(58.3)
15.2
(59.4)
16.4
(61.5)
17.7
(63.9)
16.7
(62.1)
Thấp kỉ lục °C (°F)15
(59)
15
(59)
16
(61)
13
(55)
11
(52)
9
(48)
9
(48)
10
(50)
11
(52)
12
(54)
11
(52)
13
(55)
9
(48)
LượngGiáng thủy trung bình mm (inches)0.9
(0.04)
0.3
(0.01)
4.9
(0.19)
0.0
(0.0)
0.1
(0.00)
0.3
(0.01)
0.3
(0.01)
0.3
(0.01)
5.4
(0.21)
0.2
(0.01)
0.0
(0.0)
0.3
(0.01)
13.0
(0.51)
Độ ẩm tương đối trung bình (%)81.682.182.785.085.185.184.884.885.583.582.181.582.8
Số giờ nắng trung bình tháng179.1169.0139.2184.0116.450.628.632.337.365.389.0139.21.284
Nguồn 1:World Meteorological Organization (UN)[3]
Nguồn 2: BBC Weather (record high and record low),[4] sunshine and humidity[5]

Lịch sử

[sửa |sửa mã nguồn]

Lima được thành lậptháng giêng năm1535 và được đặt tên là Ciudad de los Reyes, có nghĩa làThành phố của các vua. Thành phố có vai trò quan trọng ở "tân thế giới" từ năm 1542, khi Charles V là người cai quản Lima. Sau khi Pizarro xâm lược Đế quốcInca, Lima trở thành thủ đô của Phó vương Peru, một vùng hành chính bao gồm phần lớn các khu vực lãnh thổ ở Nam Mỹ. Trong suốt ba thế kỷ thuộc địa, phần lớn việc buôn bán củaTây Ban Nha vớiNam Mỹ được thực hiện thông quaCallao. Lima đã bùng phát và trở thành một trung tâm chính trị, văn hoá, thương mại của Nam Mỹ thuộc Tây Ban Nha, và giàu lên nhờ các nguồn dự trữvàngbạc củaAndes.

Tầm quan trọng của Lima có phần giảm sút sau khi giai đoạn thuộc địa kết thúc. Trong những cuộc chiến giành độc lập của châu Mỹ Latin, đây là thành trì của lực lượng hoàng gia phản đối việc chia tách khỏi Tây Ban Nha. TướngJosé de San Martín, một trong những lãnh đạo của phong trào độc lập đã chiếm lĩnh thành phố vào năm1821 và năm năm sau đó, thành phố trở thành thủ đô của nước Peru độc lập. Lima vẫn giữ được vai trò ưu thế vượt trội của Peru và là một thủ đô lớn của Nam Mỹ trongthế kỷ 19. Từ năm 1881 đến 1883, thành phố bị quânChile chiếm đóng trong cuộcChiến tranh Thái Bình Dương, buộc chính phủ Peru phải tháo chạy lên Cao nguyên Andes.

Dân số tăng nhanh từthập niên 1950 đã khiến cho Lima lớn gấp 10 lần so với thành phố lớn thứ hai của Peru. Các khu ổ chuột mọc xung quanh thành phố là nơi sinh sống của gần 1/3 dân số Lima.

Trung tâm lịch sử

[sửa |sửa mã nguồn]

Trung tâm lịch sử của Lima là bằng chứng cho sự phát triển kiến trúc đô thị thuộc địa Tây Ban Nha, có tầm quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa ở Peru nói riêng và Mỹ Latinh nói chung. Với rất nhiều các quảng trường, các nhà thờ, tu viện, cung điện và các tòa nhà thế kỷ 17, 18. Các công trình mang đậm lối kiến trúc kết hợp giữa Hispano và Baroque.

Tòa nhà nổi bật nhất ở Lima chính làSan Francisco de Lima, một tu viện thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha. Cùng với Santa Catalina de Arequipa, đây là một trong hai công trình kiến trúc được bảo tồn tốt nhất cho đến ngày nay.

Ngoài ra, trung tâm lịch sử Lima có rất nhiều các công trình lịch sử như:

Vị trí của Lima tại Peru

Các sự kiện liên quan

[sửa |sửa mã nguồn]
  • Trong thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, thành phố xảy ra các vụ đánh bom, ám sát và tấn công của nhóm khủng bố Sendero Luminoso (Con đường Ánh sáng).
  • Tháng 12 năm1996, một nhóm cách mạng khác mang tên Phong trào cách mạng Tupac Amarú (MRTA), đã chiếm giữ khu nhà ở của đại sứ Nhật Bản khi đang diễn ra một buổi tiệc trong kỳ nghỉ, có 500 người bị bắt làm con tin. Trong cuộc bao vây kéo dài bốn tháng, những kẻ phiến loạn đã đưa yêu sách phải thả những thành viên của họ đang bị giam và phải cải thiện điều kiện trong nhà tù, họ đã thả một số con tin và giữ lại 72 người. Vụ việc kết thúc vàotháng 4 năm1997, khi những người lính Peru đã giải cứu con tin và giết tất cả các thành viên của MRTA, khi đó có một con tin thiệt mạng.

Hình ảnh

[sửa |sửa mã nguồn]
  • Nhà thờ San Francisco de Lima
    Nhà thờ San Francisco de Lima
  • Đại học San Marcos
    Đại học San Marcos
  • Cung điện Torre Tagle
    Cung điện Torre Tagle
  • Quảng trường San Martín
    Quảng trường San Martín

Chú thích

[sửa |sửa mã nguồn]
  1. ^Citypopulation.de Lima related information
  2. ^"www.emporis.com population charts".Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2008.
  3. ^"World Weather Information Service – Lima". World Meteorological Organization.Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2012.
  4. ^"BBC Weather – Lima". BBC. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2012.
  5. ^Capel Molina, José J. (1999)."Lima, un clima de desierto litoral"(PDF).Anales de Geografía de la Universidad Complutense (bằng tiếng Tây Ban Nha). Quyển 19. Madrid: Universidad Complutense de Madrid. tr. 25–45.ISSN 0211-9803.Bản gốc(PDF) lưu trữ ngày 29 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2013.

Tham khảo

[sửa |sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài

[sửa |sửa mã nguồn]
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện vềLima.
Thủ đô cácquốc gia và vùng lãnh thổchâu Mỹ
Bắc Mỹ

Basse-Terre,Guadeloupe · Basseterre,Saint Kitts và Nevis · Belmopan,Belize · Bridgetown,Barbados · Castries,Saint Lucia · Charlotte Amalie,Quần đảo Virgin thuộc Mỹ · Cockburn Town,Quần đảo Turks và Caicos · Fort-de-France,Martinique · George Town,Quần đảo Cayman · Thành phố Guatemala,Guatemala · Gustavia,Saint-Barthélemy · Hamilton,Bermuda · La Habana,Cuba · Kingston,Jamaica · Kingstown,Saint Vincent và Grenadines · Kralendijk,Bonaire · Managua,Nicaragua · Marigot,Saint-Martin · Thành phố Mexico,México · Nassau,Bahamas · Nuuk,Greenland · Oranjestad,Aruba · Oranjestad,Sint Eustatius · Ottawa,Canada · Thành phố Panama,Panama · Philipsburg,Sint Maarten · Plymouth,Montserrat · Port of Spain,Trinidad và Tobago · Port-au-Prince,Haiti · Road Town,Quần đảo Virgin thuộc Anh · Roseau,Dominica · Saint-Pierre,Saint-Pierre và Miquelon · San José,Costa Rica · San Juan,Puerto Rico · San Salvador,El Salvador · Santo Domingo,Cộng hòa DominicaSt. George's,Grenada · St. John's,Antigua và Barbuda · Tegucigalpa,Honduras · The Bottom,Saba · The Valley,Anguilla · Washington, D.C.,Hoa Kỳ · Willemstad,Curaçao

Nam Mỹ
Quốc tế
Quốc gia
Địa lý
Khác
Văn hóa
Perú
Thiên nhiên
Hỗn hợp

Bài viết này vẫn cònsơ khai. Bạn có thể giúp Wikipediamở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lima&oldid=74459080
Thể loại:
Thể loại ẩn:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp