Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Bước tới nội dung
WikipediaBách khoa toàn thư mở
Tìm kiếm

Jamaica

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jamaica
Tên bản ngữ
Quốc huy Jamaica
Quốc huy

Tiêu ngữ"Out of Many, One People"

Location of Jamaica
Tổng quan
Thủ đô
và thành phố lớn nhất
Kingston
17°58′17″B76°47′35″T / 17,97139°B 76,79306°T /17.97139; -76.79306
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Anh
Tiếng bản xứTiếng Patois Jamaica
Sắc tộc
Tôn giáo
Tên dân cưNgười Jamaica
Chính trị
Chính phủChế độ quân chủ lập hiến đại nghị đơn nhất
Charles III
Patrick Allen
Andrew Holness
Lập phápQuốc hội
Thượng viện
Hạ viện
Lịch sử
Độc lập 
• Được trao độc lập
6 tháng 8 năm 1962
Địa lý
Diện tích 
• Tổng cộng
10,991 km2 (hạng 160)
4,244 mi2
• Mặt nước (%)
1,5
Dân số 
• Ước lượng 2024
2.824.913[1]
• Điều tra 2011
2.697.983[3]
266[4]/km2 (hạng 52)
688/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP)Ước lượng 2024
• Tổng số
Tăng 33,775 tỷ đô la Mỹ[5] (hạng 143)
Tăng 12.283 đô la Mỹ[5] (hạng 134)
GDP  (danh nghĩa)Ước lượng 2024
• Tổng số
Tăng 20,586 tỷ đô la Mỹ[5] (hạng 119)
• Bình quân đầu người
Tăng 7.487 đô la Mỹ[5] (hạng 95)
Đơn vị tiền tệĐô la Jamaica (JMD)
Thông tin khác
Gini? (2021)Tăng theo hướng tiêu cực 40.2[6]
trung bình
HDI? (2023)Tăng 0.720[7]
cao · hạng 117
Múi giờUTC-5:00 (Múi giờ miền Đông (Bắc Mỹ))
Giao thông bêntrái
Mã điện thoại+1
Mã ISO 3166JM
Tên miền Internet.jm


Jamaica là mộtquốc đảo, cóchiều dài 234 kilômét (145 dặm) vàchiều rộng 80 kilômét (50 dặm) với diện tích 11.100 km². Quốc gia này nằm ởBiển Caribbean, cự ly khoảng 145 kilômét (90 dặm) về phía namCuba, và 190 kilômét (120 dặm) về phía tâyHispaniola, đảo có các quốc giaHaitiCộng hòa Dominica. Jamaica là hòn đảo lớn thứ ba tại vùngĐại Antilles và Caribe, nhỏ hơnCuba và đảoHispaniola.[8] Những ngườidân bản địa nói tiếngTaíno gọi đảo này làXaymaca, có nghĩa là "Vùng đất của Gỗ và Nước", hay "Vùng đất của các Con suối".[9]

Đã từng là một khu vực thuộcTây Ban Nha với tên gọiSantiago, khu vực này sau này thuộc thuộc địa Anh Jamaica. Với 2,9 triệu dân (2018), đây là quốc gia nói tiếng Anh đông dân thứ 3 ởchâu Mỹ, sauHoa KỳCanada. Quốc gia này là mộtVương quốc Khối thịnh vượng chung với Quốc vươngCharles IIInguyên thủ quốc gia.Kingston là thành phố lớn nhất, thủ đô của Jamaica.

Tên gọi

[sửa |sửa mã nguồn]

Người Jamaica thường gọi quê hương của mình là "yaad" – từ trong tiếng Jamaica Patois có nghĩa là "sân", nhưng cũng mang nghĩa là nhà. Một số cách gọi thân mật khác như "Jamrock", "Jamdown" (hay "Jamdung" theo cách phát âm địa phương), hoặc đơn giản là "Ja", cũng rất phổ biến.

Lịch sử

[sửa |sửa mã nguồn]
Henry Morgan một cướp biển Jamaica nổi tiếng khắp vùngbiển Caribe, trongthế kỷ XVII.
Bài chi tiết:Lịch sử Jamaica

Jamaica xuất phát từ tên gọi Xaymaca màngười Taíno đặt tên cho đảo này. Năm1494,Cristoforo Colombo phát hiện ra đảo, sau đó nó trở thành thuộc địa củangười Tây Ban Nha, những người bản xứ bị bắt làm nô lệ hoặc bị tàn sát. Năm 1655,người Anh cũng chia quyền sở hữu đảo này, cùngngười Tây Ban Nha đưanô lệ sang khai hoang lập đồn điềnmía.

Trongthế kỷ XVII, đảo này là căn cứ của những bọncướp biển, làm phương hại đến quyền lợi củangười Tây Ban Nha.

Giữathế kỷ XIX, những cuộc bạo loạn đã đe dọa chính sách thuộc địa củaAnh dẫn đến việc trì hoãn không có chính quyền đại diện trong suốt hai thập kỉ.

Năm 1944, chính quyền tự trị ra đời, Jamaica tuyên bố độc lập năm 1962 và là nước thành viên trongKhối Liên hiệp Anh.

Đời sống chính trị trong nước do hai đảng đối lập luân phiên lên cầm quyền: đảng Lao động và đảng Dân tộc Nhân dân.

Địa lý

[sửa |sửa mã nguồn]
Thác nước Dunn Falls ởOncho Ríos.
Bài chi tiết:Địa lý Jamaica

Jamaica nằm ở Trung Mỹ, thuộc quần đảoĐại Antilles, cáchCuba 150 km về phía Nam và cáchHaiti 180 km về phía Tây. Vùng lãnh thổ phía Đông chủ yếu là núi, phía Tây là vùng cao nguyên đá vôi.

Chính trị

[sửa |sửa mã nguồn]
Bên trong Tòa nhà quốc hội Jamaica.
Bài chi tiết:Chính trị Jamaica
Xem thêm:Chủ nghĩa cộng hòa tại Jamaica

Jamaica theochế độ quân chủ lập hiến đại nghị.[8][10] Quân chủ Jamaica là nguyên thủ quốc gia (hiện tại làCharles III).[11]Toàn quyền là đại diện của quân chủ,[12][8][10] do quân chủ bổ nhiệm theo đề nghị của thủ tướng. Thủ tướng làngười đứng đầu chính phủ. Thành viên Nội các do toàn quyền bổ nhiệm theo đề nghị của thủ tướng. Quân chủ và toàn quyền có vai trò chủ yếu mang tính nghi lễ, nhưng sở hữu một sốquyền hạn dự phòng trong trường hợp khủng hoảng hiến pháp. Hiện tại, hai đảng chính của Jamaica chủ trương thay thế chế độ quân chủ bằng một nền cộng hòa với tổng thống làm nguyên thủ quốc gia.[13][14]

Quốc hội Jamaica là cơ quan lập pháp lưỡng viện, gồm Hạ viện và Thượng viện. Hạ viện được bầu trực tiếp và thủ tướng được toàn quyền bổ nhiệm trong số hạ nghị sĩ. Thượng nghị sĩ được toàn quyền bổ nhiệm theo đề cử chung của thủ tướng vàLãnh đạo đảng đối lập.[10]

Pháp luật

[sửa |sửa mã nguồn]

Hệ thống pháp luật Jamaica dựa trênthông luật bắt nguồn từhệ thống pháp luật Anh và tiền lệ củaKhối Thịnh vượng chung.[10]Ủy ban Tư pháp Cơ mật viện tạiLuân Đôn là cơ quan xét xử cao nhất. Đã có đề xuất Jamaica gia nhậpTòa án Công lý Caribe thay thế cho Ủy ban Tư pháp Cơ mật viện nhằm thúc đẩyphi thực dân hóa.[15]

Các đảng phái chính:Đảng Dân tộc Nhân dân (PNP),Đảng Lao động Jamaica (JLP);Phong trào Dân chủ Dân tộc (NDM).

Phân cấp hành chính

[sửa |sửa mã nguồn]
Xem thêm:Phân cấp hành chính Jamaica

Về mặt hành chính, Jamaica được chia thành 14. Các xã được gộp thành bahạt trên danh nghĩa nhưng không có mục đích hành chính.[10]

Hạt CornwallThủ phủkm2Hạt MiddlesexThủ phủkm2Hạt SurreyThủ phủkm2
1HanoverLucea  4506ClarendonMay Pen1,19611KingstonKingston25
2St. ElizabethBlack River1,2127ManchesterMandeville   83012PortlandPort Antonio814
3St. JamesMontego Bay  5958St. AnnSt. Ann's Bay1,21313St. AndrewHalf Way Tree453
4TrelawnyFalmouth  8759St. CatherineSpanish Town1,19214St. ThomasMorant Bay743
5WestmorelandSavanna-la-Mar  80710St. MaryPort Maria   611

Kinh tế

[sửa |sửa mã nguồn]
Tàu đánh cá và tàu chởbôxít xuất khẩu.
Bài chi tiết:Kinh tế Jamaica

Jamaica có tài nguyên thiên nhiên chủ yếu làbôxít, và có một khí hậu lý tưởng thuận lợi chonông nghiệpdu lịch. Việc phát hiện rabôxít trong những năm1940 và nềnkinh tế của Jamaica chuyển từ khai thácđườngchuối sang thành lập các ngành công nghiệpbô xít-nhôm vào thời gian sau đó. Vào những năm1970, Jamaica đã nổi lên như là một nước dẫn đầu thế giới về xuất khẩu các khoáng chất cũng như được tăng đầu tư nước ngoài.

Jamaica phải đối mặt với một số vấn đề nghiêm trọng nhưng nó có tiềm năng cho sự phát triển và hiện đại hóa. Nềnkinh tế Jamaica bị bốn năm liên tiếp của nó tăng trưởng âm (0,4%) vào năm1999. Tất cả các ngành trừ các ngànhbôxít/nhôm,năng lượng và du lịch đều giảm mạnh trong năm19981999. Năm2000, Jamaica đã có kinh nghiệm của mình năm đầu tiên của nó có sự phát triển tích cực kể từ năm1995. Tăng trưởng kinh tế danh nghĩa tiếp tục ngược dòng trong những khoảng với sự tăng trưởng củaHoa Kỳ kể từ đó. Đây là kết quả của việc tiếp tục các chính sách của chính phủ chặt chẽ kinh tế vĩ mô, đã đạt được phần lớn thành công. Lạm phát đã giảm từ 25% năm1995 còn lạm phát một con số trong năm2000, đạt được một mức thấp trong nhiều thập kỷ là 4,3% trong năm2004. Thông qua chương trình can thiệp định kỳ trên thị trường, các ngân hàng trung ương cũng đã ngăn ngừa bất cứ sự đột ngột giảm nào trong tỷ giá hối đoái. Tuy nhiên, đồngđô la Jamaica đã bị trượt giá, bất chấp sự can thiệp, dẫn đến một tỷ giá bình quân của 73,4J đổi 1USD và 107,64J đổi 1 (Tháng 5 năm2008).[16] Ngoài ra, lạm phát đã có xu hướng tăng lên kể từ năm2004 và dự kiến một lần nữa đạt được mức tăng gấp đôi con số 12-13% thông qua năm2008 do một sự kết hợp của thời tiết bất lợi hại cây trồng và tăng nhập khẩu nông nghiệp và giá năng lượng cao.[17]

Điểm yếu trong lĩnh vực tài chính là đầu cơ và các cấp dưới của việc xói mòn lòng tin đầu tư trong lĩnh vực sản xuất. Chính phủ tiếp tục nỗ lực để tăng giới hạn các khoản nợ mới tại địa phương và thị trường tài chính quốc tế để đáp ứng các nghĩa vụ nợ của mình bằng đồngđô la Mỹ, thu dọn để duy trì thanh khoản tỷ giá hối đoái và để giúp quỹ thâm hụt ngân sách hiện hành.

Các chính sách kinh tế củachính phủ Jamaica khuyến khích đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực mà kiếm được hay tiết kiệm được ngoại tệ, tạo việc làm và sử dụng nguyên vật liệu địa phương. Chính phủ cung cấp một loạt các ưu đãi cho nhà đầu tư, bao gồm cả các cơ sở chuyển tiền để hỗ trợ họ trong việc hồi hương lại tiền của các nước xuất xứ; thời kỳ miễn thuế mà hoãn thuế cho khoảng thời gian của năm; và miễn thuế truy cập cho máy móc và nguyên liệu nhập khẩu cho các doanh nghiệp được chấp thuận.Khu thương mại tự do có kích thích đầu tư vào hàng may mặc, lắp ráp, sản xuất nhẹ, và nhập dữ liệu của các công ty nước ngoài. Tuy nhiên, trong 5 năm qua, ngành công nghiệp dệt may đã bị giảm thu nhập xuất khẩu, tiếp tục đóng cửa nhà máy, và tỷ lệ thất nghiệp tăng cao. Điều này có thể được quy trách nhiệm cho cuộc cạnh tranh dữ dội, sự vắng mặt củahiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA) tính thay đổi, thuốc nhiễm độc trì hoãn giao hàng, và chi phí cao, hoạt động, bao gồm cả chi phí an ninh. Chính phủ Jamaica hy vọng để khuyến khích hoạt động kinh tế thông qua sự kết hợp của tư nhân hoá, chuyển dịch cơ cấu ngànhtài chính, giảm lãi suất, và bằng cách thúc đẩydu lịch và các hoạt động sản xuất liên quan.

Tính đến năm 2016, GDP của Jamaica đạt 13.779 USD, đứng thứ 121 thế giới và đứng thứ 2 khu vực Caribe (sauTrinidad và Tobago).

Nhân khẩu

[sửa |sửa mã nguồn]

Tôn giáo

[sửa |sửa mã nguồn]
Bài chi tiết:Tôn giáo ở Jamaica

Kitô giáo là tôn giáo lớn nhất tại Jamaica.[10][8] 70% dân số theo Tin Lành, trong khi 2% dân số theoCông giáo.[8] Những tôn giáo khác tại Jamaica bao gồmNhân Chứng Giê-hô-va (2% dân số),Bahá'í giáo (ước tính khoảng 8.000 tín đồ),[18][19]Mặc Môn giáo,[20]Phật giáoẤn Độ giáo.[21][22] Cộng đồng người Jamaica gốc Ấn Độ ăn mừng lễ hộiDiwali của Ấn Độ giáo mỗi năm.[23][24]

Rastafarianism một tôn giáo bản địa Phi châu có 24.020 môn đồ, theo điều tra năm 2001.[25]Đạo Bahá'í, chiếm khoảng 8000 môn đồ,Phật giáo, vàẤn giáo có 50,000 tín đồ. Có một số dân nhỏ người Do Thái, khoảng 200 người, tự coi họ là Tự do-Bảo thủ.[26] Nhữngngười Do Thái đầu tiên ở Jamaica có gốc tích từ đầuthế kỷ XV. Các nhómHồi giáo ở Jamaica có 5.000 tín đồ.[25]

Văn hóa

[sửa |sửa mã nguồn]
Bài chi tiết:Văn hóa Jamaica

Điểm nổi bật của đất nước mang nặng phong cáchchâu Mỹ này làâm nhạc. Dòng nhạc dân ca điển hình của người Jamaica trộn với phong cách nhạc củaCuba tạo nên mộtdòng nhạc R&B khá đặc trưng, người làm nên đỉnh cao của loại nhạc này là ca sĩ lừng danhBob Marley. Anh đã đem tiếng hát của mình đấu tranh chống lại sựphân biệt chủng tộc và những bất công với người da màu.

Jamaica cũng là một đất nước với nền văn hoá pha trộn củangười Ấn Độ,người Tây Ban Nha,châu Phi,Trung Đông,người Trung Quốc và cảngười Anh. Thổ ngữ được chuộng hơn tuytiếng Anh mới là ngôn ngữ chính thức của đất nước này.

Kingston là trung tâmvăn hoáthương mại của Jamaica. Ở khu trưng bàynghệ thuật, bảo tàng của Bob Marley là nơi thu hút du khách nhiều nhất.[27]

Xem thêm

[sửa |sửa mã nguồn]

Tham khảo

[sửa |sửa mã nguồn]
  1. ^ab"Jamaica | the University of the West Indies".
  2. ^"The World Factbook – Central Intelligence Agency". Cia.gov.Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2017.
  3. ^"Population Usually Resident in Jamaica, by Parish: 2011". Statistical Institute of Jamaica.Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2019.
  4. ^"Data Query – Population density (persons per square km), as of 1 July". United Nations/DESA/Population Division.Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2018.
  5. ^abcd"World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Jamaica)".IMF.org.International Monetary Fund. ngày 10 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2024.
  6. ^"World Bank Open Data".
  7. ^"Human Development Report 2023/2024" (bằng tiếng Anh).United Nations Development Programme. ngày 26 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2025.
  8. ^abcde"CIA World Factbook – Jamaica".Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2019.
  9. ^"Taíno Dictionary" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2007.{{Chú thích web}}:Đã bỏ qua tham số không rõ|illistrator= (trợ giúp)Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  10. ^abcdef"Encyclopedia Britannica – Jamaica".Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2019.
  11. ^"Queen and Jamaica". The British Monarchy.Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 9 năm 2012.
  12. ^"The Monarchy Today: Queen and Commonwealth".Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2007.
  13. ^Rob Crilly,"Jamaica unveils plan to ditch Queen as head of state"Lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2019 tạiWayback Machine,The Telegraph, 16 April 2016. Retrieved 3 September 2016.
  14. ^"Editorial: The Monarchy And Beyond"Lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2019 tạiWayback Machine,The Jamaica Gleaner, 12 September 2015. Retrieved 3 September 2016.
  15. ^Burton, Zahra; Demony, Catarina (ngày 1 tháng 3 năm 2025)."Jamaican government urged to 'fully decolonise' with bill to ditch King Charles".Reuters. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2025.
  16. ^"FXHistory - Lịch sử tỷ giá trao đổi ngoại tệ".Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2011.
  17. ^"Jamaica's economic and financial market outlook for 2008 - JAMAICAOBSERVER.COM".Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2011.
  18. ^"Map Source: www.worldmap.org". 2007.Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2016.
  19. ^Bahá'í International Community (ngày 11 tháng 8 năm 2006)."Jamaicans celebrate 4th National Baha'i Day".Bahá'í World News Service.Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2008.
  20. ^"Jamaica – LDS Statistics and Church Facts | Total Church Membership". Mormonnewsroom.org.Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2012.
  21. ^"Jamaica Gleaner: Pieces of the Past: Out of Many Cultures: Roads and Resistance: RELIGIOUS ICONS part 2".old.jamaica-gleaner.com.Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2018.
  22. ^"Faith in Jamaica | Learn More About What We Believe".www.visitjamaica.com.Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2018.
  23. ^religiousintelligence.co.ukLưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2009 tạiWayback Machine,religiousfreedom.lib.virginia.eduLưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2009 tạiWayback Machine
  24. ^Lỗi chú thích: Thẻ<ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có têntortello
  25. ^ab"Jamaica". State.gov. ngày 14 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2009.
  26. ^Haruth Communications, Harry Leichter."Jamaican Jews". Haruth.com. Truy cập ngày 4 tháng 7 năm 2009.
  27. ^"User Error".Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2015.

Thư mục

[sửa |sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài

[sửa |sửa mã nguồn]
Tìm hiểu thêm về
Jamaica
tạicác dự án liên quan
Tìm kiếm WiktionaryTừ điển từ Wiktionary
Tìm kiếm CommonsTập tin phương tiện từ Commons
Tìm kiếm WikinewsTin tức từ Wikinews
Tìm kiếm WikiquoteDanh ngôn từ Wikiquote
Tìm kiếm WikisourceVăn kiện từ Wikisource
Tìm kiếm WikibooksTủ sách giáo khoa từ Wikibooks
Tìm kiếm WikiversityTài nguyên học tập từ Wikiversity

Bài viết này vẫn cònsơ khai. Bạn có thể giúp Wikipediamở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

Các quốc gia và lãnh thổ tạiBắc Mỹ
Quốc gia có chủ quyền
Bộ phận của
quốc gia có chủ quyền
Lãnh thổ phụ thuộc
Anh Quốc
Đan Mạch
Hà Lan
Hoa Kỳ
Pháp
Quốc gia

chủ quyền

Lãnh thổ
phụ thuộc
Anh
New Zealand
Úc
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jamaica&oldid=74745212
Thể loại:
Thể loại ẩn:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp