Cả từ "Iceland" trongtiếng Anh và "Ísland" trongtiếng Iceland đều có nghĩa là "vùng đất băng". Trongtiếng Trung, quốc gia này được gọi làBăng Đảo (冰島, bính âm: Bīngdǎo), và mặc dù không chính xác với nghĩa gốc của cả "Iceland" hay "Ísland", một số báo tiếng Việt lại dùng tên Hán Việt từ nguồn tiếng Trung để gọi nước này.[11][12][13]
Tấm bản đồ Iceland cổ trong tậpCarta Marina củaOlaus Magnus
Về mặtđịa chất, Iceland là 1hòn đảo trẻ. Iceland hình thành từ 1 chuỗi những vụ phun tràonúi lửa cách đây 20 triệu năm tại khe nứtđịa mảngĐại Tây Dương. Mẫu vật đá cổ nhất được tìm thấy ở Iceland cóniên đại 16 triệu năm. Sau khi hình thành hòn đảo, những vụ phun trào núi lửa vẫn tiếp tục cho đến tận ngày nay ở Iceland.
Iceland đã giữ mình như 1 hòn đảo không có người ở trong một thời gian rất lâu. Có ý kiến cho rằng 1 thương nhânHy Lạp cổ đại tên làPytheas đã tìm ra Iceland và gọi mảnh đất này bằng cái tênThule, nhưng giả thuyết này không được hợp lý cho lắm vì Iceland hoàn toàn khác với những lời mô tả của Pytheas như 1 đất nướcnông nghiệp với rất nhiềusữa,mật ong vàhoa quả. Khoảng thời gian chính xác về ngày con người đặt chân đến Iceland vẫn là 1 đề tài gây tranh cãi. Những đồng xuLa Mã cổ đại vàothế kỷ III đã được tìm thấy tại Iceland, nhưng không ai dám chắcthời gian mà những đồng xu này được mang đến, vìngười Viking cũng lưu hành những đồng tiền như vậy trong nhiều thế kỉ.[14]
Có một số bằng chứngvăn học rằng nhữngtu sĩngười Ireland đã đến Iceland trước cảngười Na Uy. Tuy nhiên lại không có 1 bằng chứngkhảo cổ đáng tin cậy nào chứng tỏ điều đó.[15] Vàothế kỷ XII, học giảAri Þorgilsson đã viết trong cuốn sáchÍslendingabók của ông rằng những chiếcchuông nhỏ của các tu sĩ Ireland đã được những người dân nhập cư tìm thấy, tuy nhiên cũng không có bằng chứng khảo cổ để xác minh. một số người Iceland thì cho rằng nguồn gốc của họ là từ vị vuaKjarvalr Írakonungr trong tác phẩmLandnámabók.
Theo tác phẩmLandnámabók, Iceland đã được khám phá ra bởi 1thủy thủ ngườiScandinavia tên làNaddoddr, khi ông ta định đi từNa Uy tớiquần đảo Faroe, nhưng bị lạc đường tới bờ biểnphía Đông của Iceland. Naddoddr đã đặt tên cho vùng đất này làSnæland (Vùng đất Tuyết). 1 thủy thủngườiThụy Điển tên làGarðar Svavarsson cũng bị lạc tới Iceland. Ông đã khám phá ra đây là 1 hòn đảo và đặt cho nó một cái tên khác làGarðarshólmi (Đồi Garðar). Garðar Svavarsson đã sống tại vùng ngày nay làHúsavík quamùa đông.Người Scandinavia đầu tiên chủ tâm tìm đường đến Iceland làFlóki Vilgerðarson (hayHrafna-Flóki). Flóki đã sống ở Iceland một thời gian và đặt cho hòn đảo cái tên gọi ngày nay:Ísland, tức là Iceland.
Người đầu tiên đến định cư Iceland là 1 thủ lĩnhViking ngườiNa Uy, đó làIngólfur Arnarson. Theo truyền thuyết, ông đã thả 2 chiếccột chạm khắc xuống biển khi gần tới Iceland và tuyên bố sẽ ở lại bất cứ nơi nào là đất liền. Ông cho đi thuyền dọc theo bờ biển Iceland và dừng lại khi tìm thấy những chiếc cột chạm ởbán đảophía Tây Nam nước này, nay là bán đảoReykjanesskagi. Sau đó, Arnarson cùng với gia đình của mình đã sống tại đó năm874 và đặt tên cho nơi họ đang sống làReykjavík (Vịnh Khói) dohơi nước nóng bốc lên từ những nguồn địa nhiệt dưới lòng đất. Sau này Reykjavík đã trở thànhthủ đô và thành phố lớn nhất Iceland. Tuy nhiên có lẽ Ingólfur Arnarson không phải là người đầu tiên định cư vĩnh viễn ở Iceland mà có lẽ người đó là Náttfari, 1nô lệ của Garðar Svavarsson sau khi ông chủ của anh ta trở vềbán đảo Scandinavia. Những thông tin trên được tìm thấy trong cuốn Landnámabók, cuốn sách kể về nhữngngười nhập cư đến Iceland. Tuy nhiên, các nhàsử học Iceland tránh dùng tác phẩm này như nguồn sử liệu chính thức vì có nhiều điều trong cuốn sách mâu thuẫn. Tuy nhiên, đó cũng là tác phẩm đầu tiên kể về lịch sử của Iceland và các khám phá khảo cổ tại Reykjavík đã cho thấy đúng là những người nhập cư đầu tiên đã đến Iceland vào khoảng năm870.
Ingólfur Arnarson có 1 đoàn tùy tùng đông đảo đi theo gồm các thủ lĩnh Viking, gia đình và những ngườinô lệ của họ. Những người dân nhập cư này đã đến sống tại tất cả các khu dân cư trên đảo 1thập kỉ sau đó. Những người đến Iceland này chủ yếu là ngườiNa Uy,Ireland vàScotland. Trong đó, đa phầnngười Ireland vàScotland là những nô lệ bắt được khi người Viking tấn công đất nước của họ. Việc di cư đến Iceland của người Na Uy ngày càng trở nên phổ biến vì họ muốn chạy trốn khỏi ách cai trị tàn bạo của vịvua Na Uy lúc bấy giờ làHaraldur Harfagri, người được cho rằng đã thống nhất các phần của đất nước Na Uy lúc đó.
Năm930, các thủ lĩnh cai trị đã thành lập một cuộc họp với tên gọiHội đồng Chấp chính (tiếng Iceland:Alþingi). Cuộc họp này được tổ chức vào mỗimùa hè tạiĐồng bằng Thing (Þingvellir), đây sẽ là lúc các thủ lĩnh họp bàn để đặt raluật và giải quyết các tranh chấp.Luật pháp không được viết ra làmvăn bản mà chỉ được ghi nhớ bởi các nhàhùng biện.Alþingi được coi là 1 trong những kiểuquốc hội cổ xưa mà trong đó, luật pháp được thực thi không phải lúc nào cũng chính xác nên thường dẫn đến những xung đột. Tuy nhiên thời kỳLiên bang ở Iceland phát triển hầu như không bị đứt quãng. Thời gian này, người Viking đã đến được vùngTây NamGreenland vàbờ biểnphía ĐôngCanada.
Người Iceland ban đầu thờ cúng những vị thần của người Na Uy như thầnOdin,Thor,Freyja. Tuy nhiên đếnthế kỷ X,Thiên chúa giáo phát triển mạnh mẽ ởchâu Âu đã ảnh hưởng đếntôn giáo ở Iceland vàngười dân Iceland bắt đầu cải sang tôn giáo mới. Vào khoảng năm 1000, khả năng về một cuộcchiến tranh tôn giáo ở Iceland đã gần kề. Hội đồng Chấp chínhAlþingi đã quyết định chọn ra 1 thủ lĩnh làÞorgeirr Ljósvetningagoði để ông quyết định tôn giáo chính thức của Iceland. Và ông đã chọn Thiên chúa giáo làm tôn giáo chính thức của đất nước này, tuy nhiên một số người ngoại đạo vẫn bí mật tôn thờ những vị thần cũ.Giám mục đầu tiên của Iceland làÍsleifr Gizurarson, được Giám mụcAdalbert của Bremen phong năm1056.
Vàothế kỷ XI vàthế kỷ XII, quyền lực chuyển sang tay những dòng họ giàu có. Thời kỳ1200-1262 được biết đến với tên gọiSturlungaöld - Thời kỳ của dòng họ Sturlungs, 1 trong 2 thế lực chính tranh giành quyền lực ở Iceland. Năm1220,Snorri Sturluson đã thần phụcvuaHakón của Na Uy, và người cháu trai của ôngSturla Sighvatsson, cũng thần phục Na Uy vào năm1235. Ông ta đã sử dụng quyền lực và ảnh hưởng của dòng họ Sturlungar để gây chiến chống lại các phe cánh khác ở Iceland. Sau 1thập kỉ xung đột, các thủ lĩnh Iceland đã đồng ý công nhận chủ quyền của Na Uy và thành lập 1 liên minh với vương triều Na Uy.
Iceland được đặt dưới vương quyền của vuaNa Uy cho đến năm1380, khi vương triều Na Uy không có người kế vị.Đan Mạch đã nhanh chóng sáp nhập cả Iceland và Na Uy vào lãnh thổ của mình. Dưới sự cai trị của Đan Mạch, hoạt độngngoại thương của Iceland bị đình trệ và đến năm1660, Iceland cũng không cònquyền tự trị và không có luật pháp riêng nữa. Năm1602, chính quyền Đan Mạch cấm Iceland buôn bán với bất cứ nước nào khác ngoài nước này. Sựđộc quyền về thương mại của Đan Mạch đối với Iceland kéo dài đến năm1854 mới kết thúc.
Vào giữathế kỷ XVI, vuaChristian III của Đan Mạch đã tiếp thu nhữnggiáo lý của Luther (Lutheranism). Cácmục sưThiên chúa giáo làJón Arason vàÖgmundur Pálsson đã chống lại tôn giáo cải cách của nhà vua. Ögmundur Pálsson bị trục xuất khỏi Đan Mạch vào năm1541 nhưng Jón Arason thì vẫn tiếp tục đấu tranh. Cuộc chiến chống lại tôn giáo cải cách kết thúc năm1550 khi Jón và hai con trai của ông bị bắt và giết hại. Từ sau sự kiện đó, Iceland trở thành 1 nước theoGiáo hội Luther cho đến tận ngày nay.
Vàothế kỷ XVIII,khí hậu Iceland trở nên tồi tệ nhất kể từ khi những người dân nhập cư đến hòn đảo này. Năm1783, ngọnnúi lửaLaki ở Iceland phun trào, mang theo 12,5 km³nham thạch.Lũ lụt,tro bụi vàkhí độc từ vụ phun trào này đã giết chết 9.000 người và 80% số gia súc. Hậu quả tiếp theo đó là 1 nạn đói khủng khiếp, giết chết 1/4 dân số Iceland lúc bấy giờ.Hiệp ước Kiel năm1814 đã táchNa Uy ra khỏi Đan Mạch, rồi sau đó xảy ra cuộcChiến tranh Napoléon, khiến Đan Mạch cố gắng giữ Iceland như 1 nước phụ thuộc vào mình.
Năm1874, Đan Mạch trao cho Iceland quyềntự trị, sau đó được mở rộng hơn vào năm 1904. 1 bảnhiến pháp riêng đã được biên soạn vào năm1874, rồi sau đó được sửa chữa lại năm 1903.Đạo luật Liên bang được ban hành ngày1/12/1918, với sự đồng ý của Đan Mạch, đã công nhận Iceland là 1 lãnh thổ cóchủ quyền thống nhất với Đan Mạch. Iceland cólá cờ riêng và yêu cầu Đan Mạch đại diện cho nước này trong các vấn đề vềphòng thủ quân sự.
Ngày9/4/1940, quân độiĐức xâm chiếmĐan Mạch, cắt đứt sự liên hệ giữa Đan Mạch và Iceland. Kết quả là vào ngày10/4,Quốc hội Iceland Alþingi đã quyết định tự kiểm soát vấn đềngoại giao và chọnSveinn Björnsson làm người đứng đầu chính phủ lâm thời, sau này trở thànhtổng thống đầu tiên của Iceland. Trong năm đầuChiến tranh thế giới thứ hai, Iceland cố gắng giữ mình như 1 nướctrung lập và chống lại cảAnh vàĐức vì cho rằng họ vi phạm sự trung lập của nước này. Ngày10/5/1940,quân đội Anh tiến vào Iceland. Chính quyền Iceland phản đối lại và gọi đây là hành động can thiệp trắng trợn vào chính sách trung lập của Iceland. QuânĐồng Minh đã chiếm đóng Iceland trong suốt chiến tranh, sau đó được thay thế bởiquân đội Mỹ. Và chính phủ Iceland đã phải đồng ý cho quân độiMỹ đóng tại nước này.
Quốc hội Iceland hiện nay, Alþingi, được thành lập năm1845 như 1 cơ quan cố vấn chovuaĐan Mạch. Đây được coi là một sự tiếp nối với Hội đồng Chấp chính Alþingi cổ xưa của Iceland, được thành lập vào năm930 vào thời kỳ Liên bang và bị giải tán năm1799. Quốc hội hiện nay có 63 đại biểu, nhiênđược lựa chọn qua những cuộc tổng tuyển cử 4 năm/lần.
Tổng thống Iceland là người đứng đầu quốc gia nhưng không có thực quyền. Tuy ông có thể dừng thông qua 1 đạo luật và đưa ratrưng cầu dân ý.Thủ tướng Iceland là người đứng đầu chính phủ, cùng với nội các xem xét các công việc hành pháp. Nội các được bổ nhiệm bởi tổng thống sau mỗi cuộc tổng tuyển cử bầu quốc hội, nhưng thường được lựa chọn bởi chủ tịch của các đảng.
Quốc hội Iceland thường có sự liên kết giữa 2 hoặc nhiều đảng phái với nhau vì không đảng nào giành được đa số ghế trong quốc hội.Nữtổng thống đầu tiên của thế giới là 1 phụ nữ người Iceland, bàVigdís Finnbogadóttir, nhiệm kỳ1980-1996. Các cuộc bầu cử hội đồng địa phương, quốc hội và tổng thống đều được tổ chức 4 năm/lần và không cùng năm với nhau.). Hiện nay Quốc hội nước này duy trì chế độ lưỡng viện.Nghị viện với 63 thành viên, gồmThượng nghị viện có 21 thành viên vàHạ nghị viện có 42 thành viên, được bầu bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu theo hệ thống đại diện tỷ lệ, nhiệm kỳ năm. Tổng thống được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 4 năm.Tống thống bổ nhiệmThủ tướng và các thành viên củaNội các. Thủ tướng và Nội các chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội được lựa chọn trong hai Đảng cầm quyền là Đảng Độc lập và Đảng Tiến bộ - Tổng thống đứng trung lập.
Iceland, một thành viên củaLiên hợp quốc,NATO,EFTA,Hội đồng Châu Âu vàOECD duy trì mối quan hệ ngoại giao và thương mại với thực tế ở tất cả các quốc gia, nhưng mối quan hệ vớicác nước Bắc Âu,Đức,Hoa Kỳ,Canada và các quốc gia NATO khác đặc biệt gần gũi. Iceland từng là một trong những quốc gia thành Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Theo lịch sử, do những điểm tương đồng về văn hoá, kinh tế và ngôn ngữ, Iceland là một quốc gia Bắc Âu, và tham gia vào hợp tác liên chính phủ thông qua Hội đồng Bắc Âu.
Iceland là một thành viên của Khu vực Kinh tế Châu Âu (EEA), cho phép quốc gia tiếp cận thị trường chung của Liên minh châu Âu (EU). Đây không phải là thành viên của EU, nhưng trong tháng 7 năm 2009, quốc hội Iceland, Althing, đã bỏ phiếu ủng hộ đơn xin gia nhập EU,và chính thức áp dụng vào ngày 17 tháng 7 năm 2009. Tuy nhiên, năm 2013, các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy rằng nhiều người Iceland hiện đang chống lại việc gia nhập EU; sau cuộc bầu cử năm 2013, hai bên thành lập chính phủ mới của hòn đảo - Đảng Tiến bộ Trung ương và Đảng Tự trị cánh hữu - tuyên bố họ sẽ tổ chức trưng cầu về thành viên EU.
Iceland không có quân đội thường trực, nhưng Đội Cảnh sát biển Iceland vẫn duy trì Hệ thống phòng không Iceland, và Đơn vị Đáp ứng Khủng hoảng Iceland để hỗ trợ các sứ mệnh gìn giữ, thực hiện các nhiệm vụ bán quân sự.
Iceland Defense Force (IDF) là một quân lệnh của lực lượng vũ trang Hoa Kỳ từ năm 1951 đến 2006. Các IDF, được tạo ra theo yêu cầu của NATO, ra đời khi Hoa Kỳ đã ký một thỏa thuận để cung cấp cho việc bảo vệ Iceland. IDF bao gồm các thành viên Iceland và các thành viên quân sự của các quốc gia NATO khác. IDF được giảm bớt sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc và Không quân Hoa Kỳ duy trì bốn đến sáu chiếc máy bay đánh chặn tại Trạm Không quân Hải quân Keflavik, cho đến khi họ rút lui vào ngày 30 tháng 9 năm 2006. Kể từ tháng 5 năm 2008, các quốc gia NATO đã triển khai thường xuyên máy bay chiến đấu để tuần tra không phận Iceland trong sứ mệnh Cải cách Không khí Iceland. Iceland ủng hộ cuộcxâm lược Iraq vào năm 2003 bất chấp nhiều tranh cãi trong nước, triển khai một đội Cảnh sát biển EOD tới Iraq, được thay thế sau đó bởi các thành viên của Tổ chức Đáp ứng khủng hoảng Băng Đảo. Iceland cũng đã tham gia cuộc xung đột đang diễn ra ởAfghanistan và vụ đánh bomNam Tư năm 1999 của Nam Tư.
Iceland là nhà tổ chức trung lập của hội nghị thượng đỉnh Reagan-Gorbachev vào năm 1986 ở Reykjavík, tạo ra giai đoạn kết thúc Chiến tranh Lạnh. Các vụ tranh chấp quốc tế lịch sử của Iceland liên quan đến các bất đồng về quyền đánh bắt cá. Xung đột với Vương quốc Anh đã dẫn tới một loạt các cuộc gọi là Cuộc chiến tranh Tranh đồng, bao gồm các cuộc đối đầu giữa Lực lượng Cảnh sát Băng Đảo và Hải quân Hoàng gia trên ngư dân Anh, vào năm 1952-1956 do việc mở rộng vùng đánh cá của Iceland từ 3 xuống 4 nmi(5,6 đến 7,4 km, 3,5 đến 4,6 dặm), 1958-1961 sau khi kéo dài thêm 12 nmi (22,2 km, 13,8 dặm), 1972-1973 và một phần khác kéo dài đến 50 nmi (92,6 km, 57,5 mi); và trong giai đoạn 1975-1976 một lần kéo dài thêm 200 nmi (370,4 km; 230,2 dặm).
Theo Chỉ số Hòa bình Toàn cầu, Iceland là quốc gia hòa bình nhất thế giới, do thiếu lực lượng vũ trang, tỷ lệ tội phạm thấp, và mức độ ổn định chính trị-xã hội cao. Sách kỷ lục Guinness công nhận Iceland là "Nước được xếp hạng nhất trong hòa bình" và "Chi tiêu quân sự thấp nhất trên đầu người".
Iceland được chia thành các khu vực bầu cử, vùng, tỉnh và thành phố tự trị.
Iceland có tất cả sáu khu vực bầu cử. Cho tới tận năm2003, các khu vực bầu cử vẫn đồng nhất với các vùng. Sự sửa đổi hiến pháp về các khu vực bầu cử diễn ra nhằm mục đích cân bằng lại quyền lực giữa các vùng trong cả nước, bởi vì theo cách bầu cử cũ, các phiếu bầu ở những khu vực hẻo lánh ít dân được tính cao hơn so với khu vực thành phố Đại Reykjavík (gồm thủ đô và 3 thị trấn lân cận), nơi tập trung đông dân cư nhất cả nước. Iceland có những khu vực bầu cử sau:
Bắc Reykjavík vàNam Reykjavík (khu vực thành phố)
Tây Nam (ba thị trấn quanh Reykjavík)
Tây Bắc vàĐông Bắc (hai khu vực phía bắc Iceland)
Nam (nửa phía nam Iceland, không gồm khu Đại Reykjavík)
Iceland được chia thành 8 vùng, chủ yếu nhằm mục đích thống kê. Dưới vùng là các tỉnh. Iceland có tất cả 23 tỉnh, nhưng lại có 26 tòa án đại diện cho chính quyền tại những khu vực khác nhau. Các tòa án có nhiệm vụ quản lý lực lượng cảnh sát địa phương (trừ Reykjavík), thu thuế, đăng ký kết hôn... Các tỉnh của Iceland được chia tiếp thành 79 thành phố tự trị, quản lý các công việc địa phương như trường học, giao thông.
Iceland là một hòn đảo nằm ở phía bắcĐại Tây Dương, gần kề phía nam Vòng Cực Bắc. Vòng Cực Bắc đi qua một số hòn đảo nhỏ nằm ở ngoài khơi phía bắc Iceland, tuy nhiên không cắt qua hòn đảo chính của nước này. Không giống nhưGreenland, Iceland được coi là một phần củachâu Âu chứ không phải thuộcBắc Mỹ, mặc dù về mặt địa chất thì Iceland thuộc về cả hai châu lục. Nếu xét về mặt văn hóa, kinh tế và sự tương đồng ngôn ngữ thì Iceland được xếp vào nhómBắc Âu cùng với các nước Scandinavia. Iceland là hòn đảo rộng thứ 18 trên thế giới và rộng thứ nhì châu Âu, sau đảo Anh. Iceland có vị trí chiến lược giữa biển Greenland và châu Âu.
Tổng diện tích của Iceland là 103.000 km², trong đó phần đất là 100.250 km² còn phần nước là 2.750 km².[16]
Khoảng 11%diện tích[17] của Iceland được bao phủ bởi các sông băng với tổng diện tích lên tới 11.922 km², trong đó ba sông băng rộng nhất làVatnajökull (8.300 km²),Langjökull (953 km²),Hofsjökull (925 km²). Ngoài ra còn có một số sông băng nhỏ hơn nhưMýrdalsjökull,Drangajökull,Eyjafjallajökull vàSnæfellsjökull. Vàomùa đông, phần lớn diện tích của Iceland bị bao phủ bởi băng và tuyết, như ta có thể thấy trên hình bên. Khu vực trung tâm hòn đảo là Cao nguyên Iceland có khí hậu khắc nghiệt và là nơi không thể sinh sống được. Khu vực ven biển Iceland là những vùng đất thấp. Cácvịnh biển fio được tạo thành do nước biển nhấn chìm các thung lũng sông băng cũ ăn sâu vào đất liền làm tăng độ dài đường bờ biển của Iceland lên tới 4.970 km.[18] Khu vực ven biển là nơi sinh sống chủ yếu của người dân Iceland.
Điểm cao nhất của Iceland là ngọn núiHvannadalshnúkur, cao 2.110 m. Còn điểm thấp nhất của Iceland làphá Jölkulsárlón (-146 m).
Geysir phun trào ở thung lũng Haukadalur, đây là mạch nước phun lâu đời nhất được biết đến trên thế giới
Là một hòn đảo trẻ, lại nằm trên vành đai núi lửaĐại Tây Dương, Iceland là một trong những nơi có hoạt động địa chất mạnh mẽ nhất trên thế giới với rất nhiều núi lửa và các suối nước nóng.Núi lửa phun hoặcđộng đất có thể gây ra rất nhiều thiệt hại cho hòn đảo. Vụ phun trào của núi lửa Laki vào những năm 1783-1784 đã gây ra nạn đói khủng khiếp khiến cho 1/4 dân số của hòn đảo bị chết. Những đám mây bụi từ vụ phun trào này thậm chí đã được nhìn thấy tại nhiều nơi ởchâu Âu và còn bay đến một số nơi thuộcchâu Á vàchâu Phi vài tháng sau đó.
Tuy nhiên, người dân Iceland cũng được hưởng nhiều ưu đãi từ núi lửa. Hệ thống sông ngòi và thác nước rộng lớn tại đất nước này cung cấp một nguồnthủy điện lớn cho người dân sử dụng với giá rất rẻ. Người dân Iceland sử dụng hơi nóng từ những nguồn địa nhiệt để sưởi ấm cho nên hòn đảo gần như không phải đốt nhiên liệu hóa thạch gâyô nhiễm môi trường. Những suối nước nóng phun lên từ lòng đất là một món quà lớn khác mà thiên nhiên dành cho Iceland. Núi lửa cũng mang lại cho Iceland lượng đất badan màu mỡ và một số khoáng chất như rhyolite và andesite.
Iceland được sở hữuSurtsey, một trong những hòn đảo trẻ nhất thế giới được hình thành sau chuỗi phun trào núi lửa dưới biển từ năm 1963-1968.
Sông băngEyjafjallajökull, một trong những sông băng nhỏ của Iceland
Khu vực bờ biển của Iceland có khí hậu ôn đới hải dương lạnh.Dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dương đã mang đến cho hòn đảo một khí hậu ấm áp hơn so với những nơi khác cũng vĩ độ. Vùng bờ biển Iceland có mộtmùa đông tương đối dễ chịu, trời nhiều mây còn vàomùa hạ thì mát mẻ và ẩm ướt.
Nhiệt độ ban ngày dao động trong khoảng từ 0 đến 3 °C vào mùa đông và từ 12 đến 15 °C vào mùa hè, mặc dù trong đất liền có thể mát hơn đáng kể. Vào mùa hè, ở một số địa điểm đặc biệt, nhiệt độ cao hơn đáng kể (trên 20 °C) xảy ra. Đặc biệt là do "Dòng Vịnh" (Hải lưu Gulf Stream) nên ở phía nam của hòn đảo tương đối hiếm có tuyết.
Có những sự tương phản về khí hậu giữa các vùng của hòn đảo. Vùng bờ biển phía nam Iceland thường ấm và ẩm ướt hơn so với bờ biển phía bắc. Còn những vùng đất thấp trong nội địa thì lại vô cùng khô hạn. Tuyết rơi nhiều hơn ở phía bắc của Iceland. Và trong khi vùng bờ biển Iceland có khí hậu tương đối ôn hòa thì khu vực cao nguyên trung tâm lại có khí hậu vô cùng lạnh giá, thường xuyên không có người ở.
Nhiệt độ cao nhất ghi được là 30,5 °C vào ngày 22 tháng 6 năm 1939 tạiTeigarhorn thuộc bờ biển phía đông nam Iceland. Còn nhiệt độ thấp nhất ghi được là -38 °C ghi được ngày 22 tháng 1 năm 1918 tạiGrímsstaðir và Möðrudalur thuộc vùng nội địa đông bắc. Tạithủ đôReykjavík, nhiệt độ cao nhất ghi được là 24,8 °C vào ngày 11 tháng 8 năm 2004, còn nhiệt độ thấp nhất ghi được là -24,5 °C vào ngày 21 tháng 1 năm 1918.
Từ sau khiThời kỳ Băng hà kết thúc, các loài thực vật và động vật chỉ có khoảng thời gian ngắn ngủi 10.000 năm để nhập cư vào Iceland và tiến hóa. Khoảng 3/4 đất đai ở Iceland cằn cỗi không thích hợp chothực vật sinh trưởng. Loài thực vật chủ yếu ở đây là các loại cỏ mọc trên những cánh đồng chăn nuôi gia súc rộng lớn. Loại cây thân gỗ duy nhất của Iceland là một giống cây bulô phương bắc có tên gọiBetula pubescens. Trước khi con người tới, các rừng cây bulô chiếm 25-40% diện tích đất màu ở Iceland, nhưng qua nhiều thế kỉ, do sự chặt phá của con người, diện tích của rừng giảm dần và đến đầuthế kỷ XX thì còn lại rất ít. Điều này gây ra nhiều hậu quả khôn lường nhưxói mònđất, mà đất lại là một tài nguyên rất quý đối với Iceland. Con người đã cố gắng trồng lại các rừng cây bulô nhưng chất lượng rừng không thể bằng được rừng tự nhiên.
Khi con người đến Iceland, họ đã mang đến một số gia súc mà ngày nay ta có thể thấy nhưcừu Iceland,bò và đặc biệt là giốngngựa rất khỏe của đất nước này. Có rất nhiềucá ở những vùng biển xung quanh Iceland. Đánh bắt cá đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế Iceland, chiếm tới hơn một nửa tổng sản phẩmxuất khẩu của nước này.
Các loài thú hoang dã ở Iceland gồm cócáo Bắc Cực,chồn,chuột,thỏ vàtuần lộc. Chúng di cư đến Iceland vào cuối Thời kỳ Băng hà, khi mặt nước biển còn đang đóng băng. Vào khoảng trước năm 1900, một số congấu Bắc Cực cũng thỉnh thoảng ghé thăm Iceland trên những tảng băng trôi từGreenland. Do khí hậu lạnh đặc trưng, Iceland không có bất cứ một loàibò sát haylưỡng cư nào, vì chúng là những động vật biến nhiệt. Theo ước tính, Iceland có khoảng 1300 loàicôn trùng.
Từ khi những người dân nhập cư đầu tiên đến Iceland cho đến tận giữathế kỷ XIX, dân số của nước này dao động trong khoảng từ 40.000 đến 60.000 người. Trong khoảng thời gian đó, các yếu tố như khí hậu khắc nghiệt, những vụ phun trào núi lửa cũng như các dịch bệnh đã ảnh hưởng rất bất lợi đối vớidân số của Iceland. Tiêu biểu là vụ phun trào của núi lửa Laki vào cuốithế kỷ XVIII khiến 1/4 dân số hòn đảo thiệt mạng. Cuộc điều tra dân số đầu tiên ở Iceland diễn ra vào năm 1703, lúc đó dân số nước này là 50.358 người. Từ giữa thế kỷ XIX đến nay, điều kiện sống được cải thiện cộng với một hệ thống phúc lợi xã hội tốt đã khiến cho dân số Iceland tăng lên nhanh chóng. Dân số Iceland đã tăng nhanh từ 60.000 người (năm 1850) lên 300.000 người (năm 2006). Dân số năm 2007 của Iceland là 301.931 người.[20]
Người Iceland có nguồn gốc từ những ngườiNa Uy và ngườiCelt nhập cư vào đất nước này từ lâu đời. Người Iceland ngày nay là kết quả của sự hòa trộn đồng nhất giữa tổ tiên Na Uy và Celt của họ. Năm 2004, 20.665 người (tương đương 7% dân số Iceland) được sinh ra ở nước ngoài. Trong khi đó thì 10 636 người (3,6% dân số) có mang một quốc tịch nước ngoài. Những cộng đồng dân cư nước ngoài đông nhất tại Iceland là ngườiBa Lan,Đan Mạch,Nam Tư cũ,Philippines vàĐức, chiếm khoảng 6% dân số.
Thành phố đông dân cư nhất của Iceland là thủ đôReykjavík. Reykjavík cùng với các thị trấn lân cận khác làKópavogur,Hafnarfjörður vàGarðabær tạo thành khu vựcĐại Reykjavík, chiếm tới hai phân ba dân số nước này. Reykjavík là thành phố duy nhất của Iceland có dân số vượt quá 100.000 người. Dân số của riêng thành phố là 117 099 dân, còn nếu tính cả khu vực Đại Reyljavík thì tổng cộng là 192.996 người. Reykjavík làthủ đô nằm xa nhất về phía bắc của thế giới.
Nhà máy địa nhiệt Nesjavellir, cung cấp nước nóng cho khu vực Đại Reykjavík
Iceland là một trong nhữngquốc gia có nềnkinh tế phát triển nhất thế giới.Thu nhập bình quân của người Iceland năm 2005 đạt 19.444 USD, xếp thứ 12 thế giới và cao hơn cả nhiều nước công nghiệp phát triển nhưMỹ,Anh,Pháp. Nền kinh tế phát triển cộng với hệ thống phúc lợi xã hội tốt đã khiến cho chỉ số phát triển con người của Iceland rất cao, xếp thứ nhất thế giới (xemDanh sách quốc gia theo chỉ số phát triển con người). Dựa trên hệ số Gini, Iceland có tỷ lệ bất bình đẳng thu nhập thấp. Iceland là nước có điều kiện sống tốt nhất trên thế giới.[22]
Trong cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính thế giới năm 2008, nền tài chính của Iceland đã lâm vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng với những khoản nợ lớn bằng 10 lần GDP, đưa đất nước này rơi vào tình trạng "phá sản". Đây là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất đối với Iceland từ trước đến nay.[23] Cuộc khủng hoảng về tài chính này cũng làm sụp đổ chính phủ liên minh tại Iceland và dự kiến trong năm 2009, kinh tế nước này sẽ tăng trưởng -9,6%.[24] GDP đã có sự tăng trưởng trở lại vào năm 2011, và đã giúp thúc đẩy một xu hướng giảm dần cho tỷ lệ thất nghiệp. Thâm hụt ngân sách của chính phủ đã giảm từ 9,7% GDP trong năm 2009 và 2010 xuống 0,2% GDP trong năm 2014;[25] tỷ lệ nợ / GDP của chính phủ dự kiến sẽ giảm xuống dưới 60% vào năm 2018 từ mức tối đa là 85% vào năm 2011.[26] Sự tăng trưởng của nền kinh tế của Iceland thời gian gần đây đã được nhìn nhận như một câu chuyện thành công về sự hồi phục kinh tế nhanh chóng sau khủng hoảng ở châu Âu.[27]
Các sản phẩmnông nghiệp chủ yếu của Iceland là khoai tây, củ cải, rau xanh trồng trong nhà kính, thịt cừu, bơ sữa và cá. Kinh tế Iceland phụ thuộc rất lớn vào ngành đánh bắt và chế biến cá. Cá chiếm tới 40% tổng sản phẩmxuất khẩu của Iceland và cung cấp 8% việc làm cho người dân nước này. Kinh tế Iceland rất dễ bị tổn thương do sản lượng cá đánh bắt được hàng năm giảm dần và do giá cả loại sản phẩm này cũng như các tài nguyên khác của Iceland là nhôm và sắt silicon trên thị trường thế giới giảm sút. Thời gian gần đây, chính phủ Iceland tiến hành đa dạng hóa và tự do hóa nền kinh tế nhằm làm giảm sự phụ thuộc vào ngành đánh bắt cá của nước này, đảm bảo cho sựtăng trưởng kinh tế bền vững hơn. Sản xuấtcông nghiệp và các ngành công nghệ hiện đại như dịch vụ phần mềm, dịch vụ tài chính,công nghệ sinh học được đẩy mạnh.Thị trường chứng khoán của Iceland được thành lập vào năm 1985. Là một nước thưa dân ở phía bắc với rất nhiều cảnh quan thiên nhiên phong phú, Iceland đang phát triển mạnh ngành du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái. Tỉ trọng các ngành của kinh tế Iceland như sau: nông nghiệp chiếm 8,4%, công nghiệp chiếm 15,6% vàdịch vụ chiếm 76% GDP.[28]
Ngoại thương chiếm khoảng 40% tổng thu nhập từ xuất khẩu hàng hóa, chiếm 7% lực lượng lao động, làm việc chủ yếu trong nghề đánh bắt cá và công nghiệp chế biến cá. Năm 2006, xuất khẩu của Iceland đạt 3.587 tỉ USD, chủ yếu làcá và các sản phẩm từ cá (chiếm tổng cộng 70%), các sản phẩm từ động vật,nhôm, một số khoảng sản khác như sắt silicon, diatomite. Các thị trường xuất khẩu chính của Iceland làVương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (17,9%),Đức (16,4%),Hà Lan (13%),Mỹ (8,1%),Tây Ban Nha (7,7%),Đan Mạch (4,3%).
Nhập khẩu của Iceland năm 2006 đạt 5.189 tỉ USD, cao hơn nhiều so với xuất khẩu. Các sản phẩm mà Iceland nhập khẩu chủ yếu làmáy móc, thiết bị,dầu mỏ,thực phẩm, vải. Iceland nhập khẩu các sản phẩm trên từ các nước là Đức (13,4%), Mỹ (9,1%),Thụy Điển (8,6%), Đan Mạch (7,3%),Na Uy (7,2%), Vương quốc Liên hiệp Anh và bắc Ireland (5,9%), Trung Quốc (5,3%), Hà Lan (5%)...
Công nghiệp luyện nhôm là ngành công nghiệp sử dụng năng lượng quan trọng nhất tại Iceland và hiện tại đang có 3 nhà máy đang đi vào hoạt động là nhà máy Rio Tinto Alcan, Nordurál và Alcoa.
Công nghiệp sản xuất trang thiết bị cho tàu thủy và công nghiệp chế biến cá phát triển, trước hết phục vụ cho nhu cầu trong nước. Các thiết bị tàu đánh cá do Iceland sản xuất được xuất khẩu rộng rãi trên thị trường thế giới bao gồm tàu đánh cá có lưới kéo.
Iceland có rất nhiều sông suối, thác nước và một nguồn địa nhiệt khổng lồ dưới lòng đất. Những nguồnnăng lượng này đã cung cấp 99% sản lượng điện cho Iceland. Nguồn nhiệt để sưởi ấm của Iceland được lấy trực tiếp từ những nguồn địa nhiệt dồi dào trong lòng đất nên giá thành rất rẻ. Iceland gần như không phải đốt các loại nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm môi trường nào như than hay khí đốt nên là một trong những đất nước sạch nhất thế giới.Nesjavellir là dự án nhiệt điện lớn nhất tại Iceland, trong khi đậpKárahnjúkar là nhà máy thủy điện lớn nhất tại nước này.
Diện tích đất có thể trồng trọt được chiếm 19% diện tích cả nước, nhưng diện tích được canh tác chỉ chiếm 1% diện tích cả nước, chủ yếu là trồng cỏ và chăn nuôi, và hàng năm chỉ canh tác được từ 4-5 tháng. Iceland có khoảng 4.700 nông trại cỡ trung bình là 1.200ha, trong đó 85% là thuộc tư nhân và khoảng 4,8% lực lượng lao động làm việc trong khu vựcnông nghiệp.
Một chiếc máy bay Boeing 757-200, loại máy bay chủ yếu ở Iceland
Giao thông ở Iceland chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố như địa hình gồ ghề, điều kiện khí hậu phức tạp. Iceland hiện nay là một trong số ít quốc gia và vũng lãnh thổ vẫn chưa cóđường sắt, mặc dù một dự án xây dựng đường sắt đang được triển khai lần đầu tiên giữaKeflavík vàReykjavík. Iceland có tổng cộng 13.034 km đường bộ, việc xây dựng đường sá được bắt đầu vào năm 1900 và xúc tiến mạnh trong năm 1980. Các dịch vụ đường biển và đường hàng không kết nối Iceland với các nước khác trong khu vực, gồmchâu Âu vàBắc Mĩ. Vào năm1999, Iceland có tổng cộng 86sân bay. Hãng hàng không quốc gia Iceland,Icelandair là một trong những nơi cung cấp nhiều việc làm nhất tại nước này.
Đồng tiền chính thức được sử dụng tại Iceland là đồngKróna haykrónur (íslensk króna, viết tắt làISK). Một króna bằng 100 xu (aurar hayeyrir). Các mệnh giá tiền xu là 1, 5, 10, 50 và 100 króna, còn các mệnh giá tiền giấy là 500, 1000, 2000 và 5000 króna.Tỷ giá hối đoái giữaDollar Mỹ và đồng króna là 1 USD/70.195 króna (năm 2006).Tỷ lệ lạm phát năm 2006 là 6,8%. Iceland có thể sẽ gia nhập nhóm các nước sử dụng đồng tiền chung châu Âueuro trong tương lai, mặc dù không phải là một thành viên củaLiên minh châu Âu.
Những tác phẩm văn học kinh điển của Iceland là các truyện dân gian (sagas), đó là các bộ sử thi bằng văn xuôi được viết vào thời kỳ người định cư đến Iceland. Nổi tiếng nhất là tác phẩmNjáls saga, kể về một mối hận thù truyền kiếp và hai tác phẩmGrænlendinga saga vàEiríks saga kể về những chuyến phiêu lưu khám phá và di cư đếnGreenland và Vinland (nay làNewfoundland).Egils saga,Laxdæla saga,Grettis saga,Gísla saga vàGunnlaugs saga ormstungu cũng rất nổi tiếng trong các truyện dân gian của Iceland. Đất nước này cũng sản sinh ra nhiều nhà văn nổi tiếng nhưHalldór Laxness, Guðmundur Kamban, Tómas Guðmundsson, Davíð Stefánsson, Jón Thoroddsen, Guðmundur G. Hagalín, Þórbergur Þórðarson và Jóhannes úr Kötlum. Halldór Laxness là nhà văn đầu tiên của Iceland đoạt giải thưởngNobel Văn học vào năm1955.
Þorramatur
Kiến trúc ở Iceland chịu ảnh hưởng lớn của kiến trúcScandinavia. Khi những người dân Viking di cư đến Iceland, họ không thể tìm được nhiều gỗ để làm nhà vì Iceland có rất ít rừng cây gỗ, do vậy họ đã sáng tạo ra kiểu nhà cỏ, một nét kiến trúc rất đặc sắc của Iceland. Những ngôi nhà cỏ ngày nay nằm chủ yếu ở thôn quê và không còn được xây dựng tiếp nữa, một số trở thành địa điểm tham quan cho du khách. Tại các thành phố lớn như thủ đô Reykjavík, kiến trúc hiện đại chiếm ưu thế, tuy nhiên vẫn xen lẫn nhiều công trình mang kiến trúc cổ như các nhà thờ.
Þorramatur là món ăn dân tộc của Iceland, thường được ăn vàotháng 1 vàtháng 2 để tưởng nhớ tổ tiên. Món ăn này gồm rất nhiều những thành phần khác nhau. Một số món ăn khác rất phổ biến ở Iceland làHákarl (thịt cá mập để lâu),graflax (cá hồi ướp muối với cây thì là),hangikjöt (thịt cừu hun khói),slátur (xúc xích làm từ ruột cừu),skyr (một thức uống làm từ sữa thường kèm theo quả việt quất vào mùa hè như một món tráng miệng).
Iceland là một quốc gia của những con người khỏe mạnh. Thanh thiếu niên Iceland tham gia rất nhiều các hoạt động thể thao nhưbóng đá,điền kinh,bóng rổ. Các môn thể thao khác nhưgolf,tennis,bơi,cờ vua,cưỡi ngựa cũng hết sức phổ biến. Cờ vua là một thú tiêu khiển được yêu thích của tổ tiênViking của người Iceland. Nước này có rất nhiều kiện tướng cờ vua như Friðrik Ólafsson, Jóhann Hjartarson, Margeir Pétursson, và Jón Arnason.Glíma là một môn vật cổ khởi nguồn từ thời kỳ xa xưa của nước này. Bơi và cưỡi ngựa rất được yêu thích tại Iceland. Và môn golf được 1/8 dân số nước này chơi. Bóng ném được coi là môn thể thao quốc gia ở Iceland và độ tuyển bóng ném Iceland được xếp hạng cao trên thế giới. Đội tuyển bóng đá nữ của nước này cũng nằm trong nhóm tốt nhất thế giới. Bên cạnh đó, còn có một số môn thể thao mạo hiểm khác như leo núi cũng được ưa chuộng.Đội tuyển bóng đá quốc gia Iceland lần đầu tiên tham dựEuro 2016 và đã gây bất ngờ lớn khi lọt vào tứ kết của giải ở ngay lần đầu tham dự.
Đoàn diễu hành trong ngày quốc khánh tại thủ đô Reykjavík
Iceland là một trong những nước bình đẳng về giới tính nhất thế giới, rất nhiềuphụ nữ Iceland làm việc ở những vị trí lãnh đạo trong chính phủ và các doanh nghiệp. Sau khi lấy chồng, phụ nữ Iceland giữ nguyên tên họ của mình. Iceland có một bộ luật rất khắt khe để bảo vệquyền trẻ em. Những hành vi ngược đãi thân thể hay tinh thần của trẻ em đều bị trừng phạt rất nghiêm khắc, thậm chí có thể bị bỏ tù. Iceland có tỉ lệ người dân sử dụnginternet cao nhất thế giới.[29]
Iceland cũng là một trong những nước có thái độ cới mở với người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới nhất thế giới, vì có liên quan đến văn hóa với những nướcBắc Âu khác nhưNa Uy,Thụy Điển,Đan Mạch (cả ba nước đều thuộc khốiScandinavia).Luậtkết hợp dân sự đã được hợp pháp hóa tại nước này vào năm 1996. Vào năm 2010, Iceland đã trở thành quốc gia thứ 9 trên thế giới và là quốc gia thứ 7 tại châu Âu gia nhập nhóm quốc gia cho phéphôn nhân đồng tính.
Người Iceland rất tự hào về đất nước mình. Họ tự hào về di sản văn hóaViking được thừa hưởng và ngôn ngữ riêng của họ,tiếng Iceland. Người dân Iceland rất quan tâm đến việc bảo vệ truyền thống văn hóa và ngôn ngữ của mình. Những lễ hội phổ biến ở Iceland là NgàyQuốc khánh vào ngày 17 tháng 6 để kỉ niệm ngày Iceland giành độc lập dân tộc năm1944, lễ hộiSumardagurinn fyrsti được tổ chức ngày đầu tiên của mùa hè và lễ hộiSjómannadagurinn được tổ chức vào mỗi tháng 6 để nhớ ơn những chuyến vượt biển của tổ tiên đến Iceland.
Hiến pháp của Iceland quy định quyền tự do tôn giáo, mặc dùGiáo hội Luther là nhà thờ nhà nước. Trong năm 2013, dân số Iceland được chia thành các nhóm tôn giáo như sau:
Những năm gần đây, Iceland ngày càng trở nên thu hút khách du lịch quốc tế. Là một nước Bắc Âu dân cư thưa thớt, Iceland có nhiều quang cảnh thiên nhiên tươi đẹp như những vùngđồng cỏ yên bình rộng lớn ở thôn quê, nhữngdãy núi cao, nhữngsông băng lớn hay nhữngthác nước hùng vĩ. Tại Iceland, khách du lịch có thể tham gia loại hình nghỉ dưỡngsuối nước nóng. Iceland có rất nhiều các dòng suối nước khoáng nóng chứa nhiềukhoáng chất có lợi cho sức khỏe.Du lịch sinh thái với những hoạt động như leo núi, trượt tuyết, cưỡi ngựa cũng rất được ưa chuộng.
^"Ísland er minna en talið var" (bằng tiếng Iceland). RÚV. ngày 26 tháng 2 năm 2015.Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2015.
^"Stefna í lánamálum ríkisins 2015–2018"(PDF) (bằng tiếng Iceland). Ministry of Finance and Economic Affairs. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2015. Trích dẫn Stefnter að því að lækka heildarskuldir á tímabilinu þannig að þær verði undir 60% af VLF í árslok 2018.
.svg)
