Hoàng Trung | |
|---|---|
 | |
| Tên thật | Hoàng Trung (黄忠) |
| Tự | Hán Thăng (汉升) |
Thông tin chung | |
| Thế lực | Đông Hán→Lưu Biểu→Tào Tháo→Thục Hán |
| Sinh | 145 Nam Dương, Kinh Châu (nay làNam Dương, Hà Nam) |
| Mất | 222 |
| Thụy hiệu | Cương Hầu |
| Tước hiệu | Quan nội hầu |
| Con cái | Hoàng Tự |
Hoàng Trung (chữ Hán: 黄忠,bính âm: Huáng Zhōng; (?-220), tựHán Thăng (漢升), là một vị tướng cuối thờiĐông Hán, đầu thờiTam Quốc tronglịch sử Trung Quốc. Ông nổi tiếng vớichiến thắng ở núi Định Quân năm219, trong đó tướng địch làHạ Hầu Uyên bị tiêu diệt.
Mặc dù không rõ năm sinh (không được ghi chép trong sách sử), nhưng Hoàng Trung được miêu tả trongtiểu thuyếtTam Quốc diễn nghĩa như là một "lão tướng", đã già nhưng sức địch muôn người, lập nhiều công lao cho Lưu Bị và là một trongNgũ hổ tướng của quân Thục gồm:Quan Vũ,Trương Phi,Mã Siêu, Hoàng Trung vàTriệu Vân.
Hoàng Trung là người ở quận Nam Dương[1] thuộc Kinh châu.
Kinh Châu mụcLưu Biểu cho ông làmTrung lang tướng, cùng vớiLưu Bàn (cháu Lưu Biểu) trấn thủ huyện Du thuộc quận Trường Sa.
Năm208, Lưu Biểu chết, con Biểu làLưu Tông đầu hàng, dâng Kinh châu cho Tào Tháo. Tháo cho Hoàng Trung kiêm chứcTỳ tướng, vẫn giữ chức trách cũ, dưới quyền thái thú Trường Sa làHàn Huyền.
Sau khiChu Du đánh bại Tào Tháoở Xích Bích, Lưu Bị đem quân đến lấy Kinh Châu. Hoàng Trung quy phụcLưu Bị.
Năm210, Lưu Bị mang quân vào Tây Xuyên, giả vờ giúpLưu Chương chốngTrương Lỗ, nhưng thực chất là âm mưu cướp lấy Ích châu của Chương.
Hoàng Trung theo Bị vào Thục. Tại cửa ải Hà Manh, Trung nhận lệnh quay đầu tấn côngLưu Chương. Ông thường dũng cảm xung phong đi đầu trước các sĩ tốt, được đánh giá là can đảm, cương nghị.[2] Sau khi đánh chiếm được Ích châu,Lưu Bị phong ông làmThảo lỗ tướng quân (討虜將軍).
Cuối năm218, Hoàng Trung theoLưu Bị tấn công lên Hán Trung - vùng đấtTào Tháo mới chiếm được củaTrương Lỗ. Quân Thục nhanh chóng lấy cửa ải Dương Bình, sang đầu năm 219, vượt qua sông Miện Thủy.[3] Lưu Bị đóng quân hạ trại tại núi Định Quân, Hoàng Trung được lệnh cầm một cánh quân mai phục ở phía sau đỉnh núi này.[4]
Tướng Tào Ngụy làHạ Hầu Uyên không biết là mưu kế, mang toàn quân tới đánh doanh trại của Lưu Bị. Trong khi hai bên đang xô xát kịch liệt, đột nhiên Hoàng Trung từ trên cao thúc trống đánh xuống, khí thế rất mạnh vào sườn quân Tào. Quân Tào bị đánh tan nát không còn hàng trận. Quân của Hoàng Trung giết được Hạ Hầu Uyên và Thứ sử Ích châu của Tào Tháo là Triệu Ngung.[4]
Nhờ chiến công ở trận này, Hoàng Trung được phong làChinh Tây tướng quân (征西將軍).
Tháng 7 năm219, Lưu Bị tự xưng là Hán Trungvương, bổ nhiệm Hoàng Trung làmHậu tướng quân (後將軍), ngang hàng vớiQuan Vũ (Tiền tướng quân),Mã Siêu (Tả tướng quân) vàTrương Phi (Hữu tướng quân), đứng trênTriệu Vân (Dực tướng quân). Ông còn được ban tướcQuan Nội hầu (關內侯).
Quan Vũ đang trấn thủ Kinh châu, nghe tin Hoàng Trung là người mới mà có địa vị ngang hàng, thì tỏ ra không bằng lòng. Sau vìPhí Thi thuyết phục giải thích, Quan Vũ mới thôi bất bình.[5]
Năm220, Hoàng Trung lâm bệnh mất, được đặt tên thụy làCương hầu (剛侯). Không rõ ông thọ bao nhiêu tuổi, nhưng đời sau khi nhắc đến người già mà sức còn dẻo dai thường ví với Hoàng Trung,[6] có lẽ dotiểu thuyếtTam Quốc diễn nghĩa miêu tả ông là một "lão tướng".
Con của Hoàng Trung là Hoàng Tự (剛侯) chết sớm, không có người nối dõi.
Nhân vật Hoàng Trung trongtiểu thuyếtTam Quốc diễn nghĩa củanhà vănLa Quán Trung được hư cấu khá nhiều. Dù không rõ năm sinh, nhưng nhân vật này vẫn được mô tả là "lão tướng", võ nghệ ngang nhân vậtQuan Vũ, đặc biệt rất giỏi bắn cung. Ông xuất hiện từ hồi 53 đến hồi 81. Ở Trận chiến núi Định Quân,nhà vănLa Quán Trung mô tả vai trò củanhân vật Hoàng trung rất lớn. Ông đi cùngPháp Chính, không có sự tham gia của Lưu Bị. Nhân vật Hoàng Trung cũng được miêu tả là tự tay chém nhân vậtHạ Hầu Uyên "đứt làm 2 đoạn".
Trận chiếnhư cấu giữa nhân vật Hoàng Trung vànhân vật Quan Vũ tại Trường Sa đượctác giả mô tả rất hấp dẫn. Tài nghệ của hai nhân vật ngang nhau, đánh không phân thắng bại. Hoàng Trung bị thái thú Hàn Huyền nghi ngờ thông đồng với Quan Vũ nên sai mang chém. Nhưng ông đượcNgụy Diên đánh vào pháp trường cứu sống. Tuy vậy ông vẫn không đồng tình với việc Ngụy Diên đi giết Hàn Huyền, cuối cùng ông không ngăn cản được. Lưu Bị, Quan Vũ phải thuyết phục nhiều lần, Hoàng Trung mới thuận đi theo.
Năm 220, Lưu Bị dẫn 70 vạn đại quân đánhĐông Ngô để báo thù cho Quan Vũ, Trương Phi.Nhân vật Hoàng Trung dẫn quân đếnDi Lăng nghênh chiến quân Ngô. Hoàng Trung gặp nhân vậtPhan Chương, chém chết bộ tướng hư cấu của Phan Chương là Sư Tịch, Phan Chương chống cự không nổi bỏ chạy. Quan Hưng, Trương Bào đến khen ngợi Hoàng Trung và khuyên ông quay về nhưng Hoàng Trung không nghe. Đánh được vài hiệp, Phan Chương lại bỏ chạy, Hoàng Trung rượt theo, được chừng vài dặm, hai đạo binh mai phục ào tới, một phía làChu Thái, một phía làHàn Đương xông ra một lượt. Phía trước Phan Chương phủ vây Hoàng Trung vào giữa. Hoàng Trung cố sức chống cự lại tiếp tục bị trúng tên, may nhờ có Quan Hưng, Trương Bào đến cứu. Lưu Bị nghe tin Hoàng Trung trọng thương thì đến thăm. Đến nửa đêm, nhân vật Hoàng Trung tắt thở. Lưu Bị đau buồn, sai đưa về Thành Đôchôn cất tử tế.