| Siêu bão cấp 5 (SSHWS/NWS) | |
 Bão Wilma tại thời điểm cường độ cao nhất tại phía đông bắc củaHonduras vào ngày 19 tháng 10 | |
| Hình thành | 15 tháng 10 năm 2005 |
|---|---|
| Tan | 27 tháng 10 năm 2005 |
| (Xoáy thuận ngoài nhiệt đới sau ngày 25 tháng 10 năm 2005) | |
| Sức gió mạnh nhất | Duy trì liên tục trong 1 phút: 185 mph (295 km/h) |
| Áp suất thấp nhất | 882mbar (hPa); 26.05inHg (Cơn bão có áp suất thấp kỷ lục ở Đại tây dương) |
| Số người chết | 52 |
| Thiệt hại | $27,4 tỷ (2005USD) |
| Vùng ảnh hưởng | Jamaica,Puerto Rico,Cuba, Quần đảoCayman,Trung Mỹ,Mexico (chủ yếu ởQuintana Roo),Hoa Kỳ (chủ yếu ởFlorida),Bahamas,Bermuda,Canada (chủ yếu ởNova Scotia) vàPháp (chủ yếu ởSaint Pierre vàMiquelon) |
| Một phần củaMùa bão Bắc Đại Tây Dương 2005 | |
Bão Wilma là cơnbão nhiệt đới có cường độ mạnh nhất từng được ghi nhận ở lưu vựcĐại Tây Dương và là xoáy thuận nhiệt đới có cường độ mạnh thứ hai được ghi nhận ởTây Bán cầu, sau bãoPatricia vào năm 2015.
Bão Wilma nằm trong mùa bãoĐại Tây Dương năm 2005, mùa bão gồm 3 trong số 10 cơn bão Đại Tây Dương dữ dội nhất từ trước đến nay vềáp suất khí quyển (cùng với số 4Rita và số 7Katrina). Trong mùa bão này, Wilma làcơn bão thứ 22, xoáy thuận nhiệt đới thứ 13, cơn bão nhiệt đới lớn thứ 6, cơn bão cấp 5 thứ 4 và có sức tàn phá nặng nề thứ hai.
Bão Wilma bắt nguồn từ ngày 15 tháng 10, một áp thấp nhiệt đới hình thành trên vùngbiển Caribe gầnJamaica, di chuyển theo hướng Tây và mạnh lên thành một cơnbão nhiệt đới hai ngày sau đó, đột ngột chuyển hướng về phía Nam và được đặt tên là Wilma. Wilma tiếp tục mạnh lên và trở thành một cơn bão vào ngày 18 tháng 10. Cơn bãogia tăng cường độ nhanh và chỉ trong 24 giờ, nó trở thành cơn bão cấp 5 với tốc độ gió 298 km/h.
Xoáy thuận ngoài nhiệt đới, áp thấp tàn dư, nhiễu động nhiệt đới, hoặc áp thấp gió mùaVào giữa tháng 10 năm 2005, một hình thế giốngrãnh gió mùa lớn đã phát triển ở vùngbiển Caribe. Một vùng áp thấp hoàn lưu rộng được hình thành vào ngày 13 tháng 10 ở phía đông namJamaica, dần dần trở nên rõ ràng hơn. Vào ngày 15 tháng 10, NHC cho biết hình thế này đã trở thành áp thấp nhiệt đới khi nằm cáchGrand Cayman khoảng 220 dặm (350 km) về phía Đông Đông Nam. Áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng Tây Tây Nam vào nơi có môi trường thuận lợi, ví dụ như nhiệt độ bề mặt nước biển cao. Áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày 17 tháng 10, và có tên quốc tế là Wilma. Sự tăng cường ban đầu diễn ra chậm, do kích thước lớn của Wilma và độ lớngradient áp suất (có thể hiểu là thứ đặc trưng cho tốc độ thay đổi áp suất theo hướng, gradient là khái niệm củaGiải tích) khá thấp, mặc dù đối lưu liên quan dần dần được tổ chức.
Vào ngày 18 tháng 10, Wilma mạnh lên thành một cơn bão cuồng phong và sau đó bắt đầu mạnh lên nhanh chóng trên vùng biển rộng lớn của biển Caribe. Trong khoảng thời gian 30 giờ cho đến ngày 19 tháng 10, áp suất khí quyển của Wilma giảm từ 982 xuống 882hPa (29,0 xuống 26,0 inHg); điều này khiến Wilma trở thành cơn bão mạnh nhất trên Đại Tây Dương được ghi nhận theo tiêu chíáp suất trung tâm tối thiểu. Trong khoảng thời gian mạnh lên, gió tăng lên đến cường độ cực đại là 160 kt (295 km/h), khiến Wilma trở thành bão cấp 5 trênthang bão Saffir–Simpson. Mộtchu trình thay thế thành mắt đã khiến Wilma suy yếu xuống bão cấp 4 vào ngày 20 tháng 10, khi bão di chuyển về phía Tây Bắc về phíabán đảo Yucatán củaMexico. Cuối ngày 21 tháng 10, Wilma đi quađảo Cozumel, Quintana Roo với sức gió duy trì 130 kt (240 km/h), tại Cozumel ghi nhận áp suất 928,0 hPa. Khoảng sáu giờ sau, Wilma đổ bộ lần thứ hai vào đất liền Mexico gầnPuerto Morelos.
Bão suy yếu khi di chuyển trên đất liền nhưng mạnh lên trở lại khi đi vàovịnh Mexico. Wilma tăng tốc độ và đổi hướng di chuyển, bão bắt đầu đi theo hướng Đông Bắc do bão được dẫn đường mộtrãnh thời tiết mạnh. Sau khi đi qua phía tây bắcFlorida Keys, cơn bão đổ bộ vào vùng Tây NamFlorida gầnCape Romano vào ngày 24 tháng 10 với sức gió 105 kt (195 km/h). Wilma nhanh chóng đi qua bang và suy yếu, tiến vào vùng biển rộng lớn của Đại Tây Dương gầnJupiter, Florida. Cơn bão mạnh trở lại trong thời gian ngắn khi đi qua phía BắcBahamas, hấp thụ cơn bão nhiệt đới Alpha yếu xìu ở phía Đông. Bão đi qua phía tâyBermuda vào ngày 25 tháng 10. Sau khi bão không khí lạnh xâm nhập và gió cắt xuyên qua trung tâm đối lưu, Wilma chuyển thành mộtxoáy thuận ngoài nhiệt đới vào ngày 26 tháng 10 ở phía namNova Scotia trước khi nó bị sáp nhập bởi một xoáy thuận ngoại nhiệt đới khác một ngày sau đó trên vùngAtlantic Canada.
Bài viết này vẫn cònsơ khai. Bạn có thể giúp Wikipediamở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
