Läz kaikid kivivoin löudmižsijidsadegmägikivisugud oma olmas[ 1] organižed substancijad — amuižiden organizmiden jändused — toižetadas. Process otab kümned, eskai sadad millionad vot[ 2]
Toižes polespäi, abiogenižed gipotezad oma, ned oliba levitadudNSTÜ :n aigan. Neniš gipotezoišpäi ei voind säta hüvid endustusid löudamha uzid kivivoinsijid.
Kivivoinmuju lujas erazvuitte oleskeleb, vajehtab buran ližamujuiden da koričman röunoiš päazjas (redukahan pakuižespäi muzevha burhasai, läz mustad mujud), erašti se oleleb sel'ktan mustan mujunke. Kivivoi putub vauvhan pakuižvihandan mujun-ki, mujutoi-ki om, mugažo lehedan mujun, ika se om harvašti.
Kivivoinhaju om specifine, mugažo vajehtab lujas. Haju oleleb hüväs mel'heižespäi vastmel'žes haižhusai.
Azotan-, rikin- da hapanikanmülütajad komponentad anttas kivivoile mujud da hajud tobjimalaz. Ned oma voidandvoiš da kivivoijänduses. Kivivoin irgiden hil'vezinikoiden enambuz (päiči aromatižiš) om hajutoi da mujutoi.
Tiheduz om 0,65..1,05 g/sm³.
Kivivoin energijan koncentracii massan mödhe 30% korktembkivihilid . Sen ližaks, voib ajadakivivoinveimil .
Löutas kivivoid gazanvuiččiden hil'vezinikoidenke ühtes, kümniš metrišpäi 5-6 kilometrhasai süvüzil. Kivivoin löudmižsijiden tobj pala sijadase 1-3 km süvüzil. Ku süvüz om pen' vai kivivoi iče lähteb mapindale, ka se toižetase sagedaksmal'taks , pol'kovaksasfal'taks , bitumižeks letkeks dabitumoikš .
Kivivoin markad Kivivoi jagase koumeks toižendaks: naftenine, metanine da aromatine. Kivivoin mülünd lujas erineb erazvuiččil löudmižsijil kaiked mail'madme. Severz' päkomponentoid om kerdalaz paksus, sen tagut kivivoin nimetused-ki oma palakahad. Neciš nimitusiš lopadjektiv znamoičeb päkomponentad (enamba 50%), a ezmäine adjektiv — ližakomponentad (enamba 25%): metaniž-naftenine, nafteniž-aromatine, aromatiž-metanine da sen karččed.
Eritadas kebnad da jüžmakod kivivoidrikin ,alkanoiden südäiolendan mödhe.
Torguzkivivoin sortud oma olmas standartiziruindan täht, mugažo eksportad kebnendamha. Mugomad sortud oma märitud valdkundan pälöudmižsijha vai löudmižsijiden kogoho sidotud. Kivivoivaldkund sab molembid kebnoid da jüžmakoid sortuid tobjimalaz.
KivivoinWTI - daLight Sweet -sortud (AÜV ) oma standartižed päivlaskmaižen šurupoliškon täht, ned oma ozutesikš kaikiden toižiden sortuiden täht.Brent -sort (Sur' Britanii ) om standartaks Evropan torgusiden täht daKEVO:n valdkundoiden täht.Venäman standartsortud omaUrals (jüžmak kivivoi) daSiberian Light (kebn kivivoi).
Torhele kivivoile eile kävutandad (päiči barhanletkiden varmdandas), pidab puhtastada-rafiniruida sidä.
Ezmäi kävutihe kivivoid pühäpertiden lampaižiš, sid' kerosinlampoiš kaikjal. Äi tarbhaižid produktoid tehnikan täht sadas kivivoin ümbriradmižel — poltusedsüdäipalandlikutimen täht (benzin ,dizel'poltuz ),mašinvoid ,segoitajad , torhuz himižen tegimišton täht. Vl 2010 kivivoin pala mail'man energobalansas oli 33,6%[ 3]
Erigoittas kivivoin frakcijoidkivivoiajandtegimel . Erigoitmine nimitasekreking :aks.
Kivivoi om torhuden arvokaz purde samharäzinad dasintetižid kuidoid ,plastmassid ,pezendabutusid ,mujutimid . Kävutadas ümbriradmižen da puhtastandan ližaproduktoid-ki —metan ,etan ,propan ,butan ,pentanad ,geksanad . Mugažo sadas kivivoišpäi nenid substancijoid:benzol ,toluol ,ksilolad ,etilbenzol ;etilen ,propilen ,butadien ;acetilen .
