L'Eoropa osidentałe[1] ła ze prinsipalmente un conceto sòcio-pułìtego conià e doparà inte el ndar de łaGuera freda: sta espresion ła identìfega inte el particułare iPaezi eoropei delprimo mondo, e ła difarensa in confronto a l'Eoropa orientałe el ga un caràtaro prinsipalmenteeconòmego,pułìtego erełijozo pì chezeogràfego; ste definision łe ze parò sojete a mudamenti stòreghi.
Uncó el tèrmenoEoropa osidentałe el ga manco a che védar co łazeografia e pì co l'economia. El conceto el ze anca comunemente asocià co łademocrasia libarałe, elcapitałismo e anca co l'Union eoropea. La major parte dei paezi de ła rejon i spartise ła cultura osidentałe e racuanti i ga lighi pułìteghi e econòmeghi colNord e elSud Amèrica e co l'Oseània. Par de pì, łaScandinàvia, inte elNord Eoropa, ła vien comunemente asociada a łasocialdemocrasia e ła resta neutrałe inte el ndar de łe dèspute internasionałi.
Inte l'alternativa,Eoropa osidentałe ła ze anca nasubrejon zeogràfega de l'Eoropa che ła ze oncora pì strenzente de cuanto dito sora e, cofà definio da łeNasion Unie, ła detien drento i seventi Stati
L'Eoropa Orientałe ła zera conponesta da tuti i paezi ocupai dal ezèrsito de l'Union Soviètega da ła libarasion da l'ocupasiontodesca o dai rezimifascisti. A sti cuò ła ghe ze sta unia łaRepùblega Democràtega Todesca (RDT), che ła raprezentava łe zone de ocupasion soviètega de łaZermània. Par órdene deStałln, in tuti sti paezi i zera stai istituii rezimicomunisti che, siben che formalmente indipendenti, i zera inte ła realtà limitai forte inte l'autonomia. łaJugoslàvia e l'Albania, paezi comunisti che i zera indipendenti da l'URSS, i fea parte par convension anca albloco orientałe.
L'Albania ła zera indipendente da l'Union Soviètega e ła ghea prefario liarse co łaCina; no-ostante tuto, ła gaveva un rezime comunista e par-tanto ła zera considarada parte delbloco comunista.
L'Eoropa osidentałe ła zera conponesta dai paezi libarai dagliLiai ocidentałi (USA,Cànada,Regno Unio etc.) da l'ocupasiontodesca, dai paezi libaradori co in pì l'Itàlia (na ex-Potensa de l'Ase che ła se zera rendesta e ła zera stada ocupada dai Lieai) e łaRepùblega Federałe Todesca, formada da łe tre zone de ocupasion ingleze, franseze e statunitense.
Chełi altri Paezi che i se ghea unio a łaNATO, a l'UE o a l'EFTA i zera divegnesti de sevente parte de l'Eoropa osidentałe.
Cuazi tuti i paezi de l'Eoropa osidentałe i ghea asistensa econòmega daiStati Unii, drio elPian Marshall.
łaRepùblega d'Irlanda, che ła se zera rendesta indipendente inte iani vinti dal Regno Unio. Neutrałe inte ła guera e no ła ze sta mai invadesta. Mai unia a ła NATO, ma ła ghea aderio a l'UE inte el1973. Considerada parte de l'Eoropa osidentałe.
i Paezi del Nord i zera un cazo de anomalia. LaDanemarca e łaNorveja łe zera stae concuistae da łaZermània nazista. LaSvèsia ła zera stada neutrałe, e mentre łaFinlàndia ła zera stada liada de łePotense de l'Ase contro l'Union Soviètega, ła zera stada sconfizesta ma mai concuistada e ocupada. El tratà de paze intrà Finlàndia e URSS el ghea decidesto ła cesion de racuanti teritori a l'URSS, ła no partesipasion finlandeza a ła NATO e inponeste rełasion de amicìsia intrà i do stati. No-ostante tuto, tuti sti Paezi del Nord i ze considerai cofà parte de l'Eoropa osidentałe.
l'Austria e łaSvisera łe ze anca ste cuà un cazo a parte. L'Austria ła zera stada anetesta da ła Zermània nazista co l'Anschlus prima de ła guera, mentre ła Svisera ła zera senpre stada neutrałe; dopo łaseconda guera mondiałe tute e do łe zera restae neutrałi. In sevensa, l'Austria ła se ga unio a l'EFTA e a l'UE ma no a łaNATO.
I stai insułari de l'Islanda,Malta eCipro i ze zeneralmente considerai de l'Eoropa ocidentałe, ma ła major parte de łe volte i vien ignorai.
LaTurchia ła ze sta acetada cofà menbro de łaNATO parché apartegnente albloco osidentałe, ma no ła ze divegnesta parte de l'Union eoropea (anca se el ze uno dei paezi candidai a l'entrada). La Turchia el ze el tìpego ezénpio de stato intercontinentałe, situà intrà l'Eoropa Meridionałe e l'Àzia osidentałe.
.svg)
