qoq-shol
QOQSHOL 'oriqlikdan qoq qurib qolgan'; 'qoq quruq'. Ona yana h o h sh o l hoʻllari bilan oʻgʻlining yelkasini siladi (Parda Tursun). Bu sifat eski oʻzbek tilida ' qurib qoq boʻl-1 maʼnosini anglatuvchi qaqsha— feʼlidan (КРС, 327: kakshï-) -l qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik a unlilari â unlilariga almashgan: qaqsha- + l = qaqshal > qâqshâl.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
Oriqlikdan qoq qurib qolgan, qoq quruq, quruq suyak. ◆ Ona yanaqoqshol qoʻllari bilan oʻgʻlining yelkasini siladi.P. Tursun, „Oʻqituvchi“. ◆ Utizzalariniqoqshol qoʻllari bilan quchoqlab, isqirt koʻrpacha ustida bamaylixotir oʻtirar.. edi.M. Osim, „Elchilar“. ◆ Qoqshol kishi qoʻlini koʻtarib, uni toʻxtatdi.Sh. Boʻtayev, „Qoʻr-gʻonlangan oy“.
qoq-shol
tib. Odam va hayvonlarda organizmga terining jarohatlangan yeridan kirib, oʻzidan zahar ajratib, butun orga-nizmni zaharlovchi tayoqcha shaklidagi aloxida mikrob qoʻzgʻatadigan oʻtkir yuqumli kasallik (bemor kamalakdek egilib qoladi va har qanday tashqi taʼsirdan tirishib qolaveradi). ◆ Sultonning oyogʻi shishib ketdi.. Madali aka: -Hozir darrov ukol qilmasa,qoqshol boʻlib qoladi, — dedi-da, dori sum-kasini tita boshladi. A.Muxtor, „Davr mening taqdirimda“.
ҚОҚШОЛ.Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.