Spotify — musiqalarni, podkastlarni va audiokontentlarni onlayn oqim orqali tinglash imkonini beruvchi raqamli platforma. Xizmat 2008-yilda Shvetsiyaning Stokgolm shahridaDaniel Ek vaMartin Lorentzon tomonidan asos solingan. Spotify bugungi kunda dunyodagi eng yirik musiqiy oqim xizmatlaridan biri boʻlib, yuz millionlab qoʻshiqlarni litsenziyalangan holda tinglashni taklif qiladi.[1]
Spotify freemium modelida ishlaydi: bepul versiyada reklama mavjud, premium versiyada esa reklamasiz, yuqori sifatli va oflayn tinglash imkoniyati taqdim etiladi. Xizmat global musiqiy industriyada oqim orqali tinglashning keng ommalashishiga katta ta’sir koʻrsatgan.
Spotify 2006-yilda tashkil etilgan, ammo xizmatning rasmiy taqdimoti 2008-yil 7-oktabrda Yevropada amalga oshirilgan. Dastlab faqat taklifnoma orqali kirish mumkin boʻlgan. 2011-yilda SpotifyAQSh bozoriga kirib, global kengayish jarayonini boshladi.
2015–2020-yillar davomida Spotify o‘z xizmatiga podkastlarni qo‘shdi, “Spotify for Artists” platformasini ishga tushirdi va mustaqil ijodkorlar uchun statistik vositalarni taklif qildi. 2020-yildan boshlab kompaniya katta podkast studiyalarini xarid qila boshladi va podkast bozorida yirik o‘yinchiga aylandi.[2]
Spotify quyidagi asosiy imkoniyatlarni taqdim etadi:
- musiqalarni oqim orqali tinglash;
- podkastlar kutubxonasi;
- shaxsiylashtirilgan pleylistlar (Discover Weekly, Release Radar);
- algoritmik tavsiyalar;
- oflayn tinglash (Premium foydalanuvchilar uchun);
- pleylist yaratish va ulashish.
Platformada 100 milliondan ortiq treklar, millionlab podkastlar va turli janrdagi kontent mavjud.
Spotify quyidagi qurilmalarda mavjud:
- Android va iOS smartfonlari;
- Windows, macOS, Linux kompyuterlari;
- aqlli televizorlar;
- avtomobil tizimlari (Android Auto, Apple CarPlay);
- aqlli soatlar va kolonkalar.
Spotify freemium modeliga asoslanadi:
- reklama bilan;
- cheklangan sifat;
- shuffle rejimi (ba’zi pleylistlarda);
- internetga ulangan holda tinglash.
- reklamasiz tinglash;
- yuqori sifat (320 kbps);
- treklarni saqlash va oflayn rejim;
- cheksiz oʻtkazib yuborish;
- “Spotify Connect” funksiyasi.
Premiumning quyidagi variantlari mavjud:
- Individual
- Duo (ikki foydalanuvchi uchun)
- Family (6 oila a’zosi uchun)
- Student
Spotify tavsiyalar tizimi mashinaviy oʻqitish algoritmlariga asoslanadi. Kompaniya foydalanuvchilarning:
- tinglash tarixi,
- sevimli janrlari,
- trek oʻtkazish tezligi,
- obunalar,
- pleylistlar
asosida individual pleylist yaratadi.
“Discover Weekly” Spotify algoritmlarining eng mashhur mahsulotlaridan biri boʻlib, har hafta foydalanuvchilarga shaxsiylashtirilgan yangi qo‘shiqlar ro‘yxatini taqdim etadi.[3]
Spotify bir qancha masalalar bo‘yicha tanqid qilingan:
Ko‘plab musiqachilar oqim xizmatlarining to‘lov tizimidan norozi. Ba’zi tanqidchilarga ko‘ra, Spotify har oqim uchun juda kam haq to‘laydi va mustaqil ijodkorlar kam daromad oladi.[4]
Yirik podkast lisenziyalarini sotib olishi va muayyan kontent bo‘yicha ichki moderatsiya siyosati ham munozaralarga sabab bo‘lgan.
Apple Music bilan raqobat jarayonida App Store komissiyalari bo‘yicha bahslar yuzaga kelgan.
- ↑Spotify Annual Report 2023.
- ↑The Verge — Spotify podcast expansion, 2020.
- ↑Wired Magazine — How Discover Weekly Works.
- ↑Rolling Stone — Streaming Payment Controversy.
