Qoyatosh rasmlari -gʻorlar (devor vashiplari), qoyatoshlar va alohida toshlarga ishlangan qad.tasvirlar.Rasmlar ishlanish xususiyatlariga koʻra 2 guruhga boʻlinadi: tosh,temir,poʻlat yoki boshqa qattiq buyum bilan urib choʻkichlash, chizish, tirnash,ishqalash yoʻli bilan yaratilgan rasmlar (ularfanda petrogliflar deb ataladi) hamda tabiiyboʻyoq — oxra va boshqa bilan chizib ishlangan oq, qora, sariq, koʻk, qizil, jigarrang rasmlar. Rangli rasmlarning ishlanishusuli u qadar murakkab emas; lekin petrog-liflarning ishlanishi ancha murakkab. Qoyatosh rasmlari ishlanish uslubiga koʻra xilma-xildir: soya, oddiy chiziqlar,tarhli,naqshdorbezakli va boshqa uslub xususiyatlariga ega. Qoyatosh rasmlaridunyoning barcha joylarida maʼlum boʻlib,paleolitdan tooʻrta asrlargacha boʻlgan davrda yaratilgan.Afrika (Sahroi Kabir vajan.togʻlarda),Amerika (Alyaska,And va boshqa togʻlar),Yevropa vaAvstraliyaning togʻliq hududlarida koʻp uchraydi;Rossiya (Amur,Lena,Yenisey,Ob,Irtish,Baykalkoʻlisohillari),Qozogʻiston,Oʻrta Osiyo (Qoratogʻ,Boʻkantogʻ,Tomditogʻ,Tyanshan.Pomir,Nurota va boshqalar)dan topilgan petroglif Qoyatosh rasmlari diqqatga sazovor.Fransiya,ispaniya,Italiya,Hindiston, Rossiya (Lena, Amur, Baykal koʻli sohillari,Ural,Dogʻiston),Oʻzbekiston (mas,Zarautsoy rasmlari, Sangijumon,Oqsoqolotasoy rasmlari)darangli Qoyatosh rasmlari topib oʻrgaiilgan. Qoyatosh rasmlari avvalosanʼatobidasi sifatidasanʼat tari-xini oʻrganishda,arxeologik vatarixiy manba sifatidaibtidoiy va qad.qabilalarningijtimoiyhayoti va ruhiy olamini oʻrganishda katta ahamiyatga ega. Yana q.Sarmishsoy rasmlari,Suratlisoy rasmlari,Takatosh rasmlari,Xoʻjakent rasmlari.
![]() | Ushbu maqoladaOʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
![]() | Ushbu maqolachaladir. Siz uniboyitib,Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozanianiqrogʻiga almashtirish kerak. |