Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Эчтәлеккә күчү
Wikipedia
Эзләү

Архитектура

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Архитектура latin yazuında])
Архитектура
Байрак
Сурәт
Әсәр яки аның атамасы телеиспан теле
Кайда өйрәнеләархитектура социологиясе[d],архитектура теориясе[d] һәмархитектура аналитикасы[d]
Җитештерәкорылма,архитектур элемент[d] һәммигъмари ансамбль[d]
ҺәштәгеArchitecture
Пиктограмма
Моңа өлешчә туры киләшәһәр төзелешен проектлаштыру[d]
 Архитектура Викиҗыентыкта
Сицилиядәбезнең чорга кадәр Vгасырда корылганГерага багышлагангрекгыйбадәтханәсе

Архитекту́ра якимигъмарият (лат. architectura,бор. грек. αρχι — «баш,өлкән» һәмτέκτων — «төзүче, балта остасы»сүзләреннән) —кешеләрнең тормышына һәм эшчәнлегенә кирәклебиналарны, башкакорылмаларны, заманчатехник мөмкинлекләргә һәм җәмгыятьнеңэстетик карашларына нигезләнеп, проектлаштыру һәмтөзү осталыгы.

Биналарның һәм корылмаларның тышкы кыяфәте шулай ук архитектура дип атала. Шуның өстенә биналарны һәм корылмаларны җыйма рәвештә архитектура дип атыйлар.

ҺиндстандаТаҗ Махал (1632–1653)

Архитектура гыйлеме

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]

Архитектураны өйрәнүче иҗтимагый, техник һәм махсус фәннәр комплексы. Төп тармаклары: архитектура,шәһәр төзелеше теориясе һәм тарихы,архитектура истәлекләрен реставрацияләү һәм реконструкцияләү, ландшафтлар архитектурасы, архитектура иҗаты методологиясе, архитектура тәнкыйте. Архитектура гыйлеменең фән буларак барлыкка килүен галимнәрБорынгы Рим архитекторы һәминженерыВитрувийның «Архитектура турында ун китап» дигән трактаты (б.э.к. 1 йөз) белән бәйлиләр, анда шәһәр төзелеше, инженер-техник һәм бизәлеш мәсьәләләре бәян ителә. Архитектура гыйлеме үсешендә Л. Альбертиның «Биналар төзү турында» (1485), А. Палладионың «Архитектура турында дүрт китап» (1570), Д. Виньоланың «Архитектурада биш ордер кагыйдәсе» (1562) дигән трактатлары мөһим роль уйный. 18-19 йөзләрдә архитектура фәне үсеше нигездә архитектура (ордер) формалары теориясен эшләү, дөнья архитектурасы истәлекләрен ачу һәм өйрәнү юнәлешендә бара. Моңа күренекле француз һәм немец галимнәренең (И. Винкельман, Г. Шлиман, Ф. Майер, К. Шинкель, Виолле ле Дюк, О. Шуази һ.б.) археология һәм реставрация өлкәсендәге эшчәнлекләре сәбәп була. Нәтиҗәдә дөнья халыкларына Троя, Микен, Помпеи, Петра, Персепольдәге мәдәни истәлекләр белән танышу мөмкинлеге ачыла. Бу истәлекләрнең тарихын һәм архитектурасын тирәнтен өйрәнүгә, төрле төбәкләр һәм дәверләрнең архитектурасы арасындагы үзара йогынтыларны һәм багланышларны тикшерүгә этәргеч бирә. Бөтендөнья архитектурасы тарихын өйрәнүгә нигез салына. 20 йөздә тикшеренүләрне Л. Беневоло, З. Гидион, Г. Зитте, М. Майер, Н. Певзнер, М. Рагон һ.б. дәвам иттерә. Тикшеренүчеләр, архитектура һәм шәһәр төзелеше композицияләре мәсьәләләреннән тыш, ландшафтка бәйле, техноген, экологик һ.б. аспектларның теоретик проблемаларына да игътибар итәләр.[1]

Тарихы

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура тарихы,en:Category:Architectural history һәмru:Категория:История архитектуры.

Стильләр

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура стильләре,en:Category:Architectural styles һәмru:Категория:Архитектурные стили.

Танылган шәхесләр

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитекторлар,en:Category:Architects һәмru:Категория:Архитекторы.

Оешмалар

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура оешмалары,en:Category:Architecture organizations һәмru:Категория:Архитектурные организации.

Бүләкләр

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура премияләре,en:Category:Architecture awards һәмru:Категория:Архитектурные премии.

Музейлар

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура музейлары,en:Category:Architecture museums һәмru:Категория:Архитектурные музеи.

Уку йортлары

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура һәм төзелеш югары уку йортлары,en:Category:Architecture schools һәмru:Категория:Архитектурно-строительные вузы.

Фәнни басмалар

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура буенча фәнни басмалар,en:Category:Academic works about architecture һәмar:تصنيف:أعمال أكاديمية عن العمارة.

Терминология

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Шулай ук карагыз:Төркем:Архитектура терминологиясе,en:Category:Architectural terminology һәмar:تصنيف:مصطلحات معمارية.
Түбәндәге төзмәкешеләр һәмроботлар аңларлык күп телле халыкараВикимәгълүмат белем базасында теркәлгән мәгълүматка нигезләнә һәм тулы түгел. Бәйле шәхес турында белем блокларын тутыру һәм соңыннан уң яктагыяңартка басу белән аны баетуда ярдәм итә аласыз.
яңарт |SPARQL |сурәтләр тап
исемтасвирнәрсәнең ассыйныфы
Baukörper
Pluteusбалюстрада
Promenade architecturale
abated
adaptive reuseяңадан куллану
use status
afbouw
lifting beambeam
архитектур элемент
hoist
абаккапительнең төп өлешеләреннән берсе, аның очында була; аскы ягы белән архитравка тоташып торучы дүрткырлы плитаархитектур элемент
гөмбәз
йөзлек
пропорция
яңа төзелештөзелеш


Искәрмәләр

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
  1. Татар энциклопедиясе. Казан, 2008., archived fromthe original on 2016-03-06, retrieved2013-05-18 

Сылтамалар

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
⚙️ 
  Сүзлекләр һәм энциклопедияләр
Норматив контроль
BNEXX4576290 ·BNF133183211 ·GND4002851-3 ·LCCNsh85006611 ·LNB000057204 ·NDL00565563 ·NKCph118586 ·SUDOC027228983

Шулай ук кара

[үзгәртү |вики-текстны үзгәрт]
Portal iconАрхитектура порталы
Тикшеренүләр юнәлешләре буенча аерымфәннәр
гамәли(төркем)
гуманитар(төркем)
иҗтимагый(төркем)
когнитив(төркем)
табигый(төркем)
техник(төркем)
төгәл(төркем)
формаль(төркем)
Чыганак —https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Архитектура&oldid=4643825
Төркемнәр:

[8]ページ先頭

©2009-2025 Movatter.jp