Gaga kska Meycow kaNamibia, 22 00 S, 17 00 E ka gaga na nniqan.Kana ka knlbangan na o 824,292 sq km(hangan na o Tg34)(knlbanga dxgal o 823,290 sq km, knlbangan qsiya o 1,002 sq km). Kana ka sejiqun o niqan 2,436,469 hiyi. GagaWindhoek ka pusu alang paru, jiyax 21 idas 3 ka jiyax skrayan klwaan. Manu ka dxgal Namibia ga wada sugan 47.20% ka dxgal qpahan, 8.80% ka dxgal bbuyu, rahuq dxgal do niqan 44% na.
Bukung klwaan ta sayang o kiya ka Hage Geingob, pnaah hngkawas2015 idas 3 jiyax 21pnrajing kmlawa klwaan.
Na-mi-pi-yaKunghekwo(kari Ing-kwo:Republic of Namibia), asi thngani Na-mi-pi-ya, gaga mniq mquri gqian hidaw na Kung-he-kwo. Gqian na hidaw o sdalih Ta-si-yang,daya o gaga mlutuc dha ka Sang-pi-ya ni An-ke-ra, hraan hidaw o mlutuc dha ka Po-ca-na, hunac o mssiyaw dh aka Nan-fey,. Ana nanaq saw ini tlutuc ka Na-mi-pi-ya ni Sin-pa-wey o, ida msspaw hmrinas 200m mniq yayung Can-pi-si-he ka dha klwaan nii.
Namipiya gaga mniqhaypa100m bitaq 2000m kndaya dha, mdngu ni ini hari quyux, nYajetay nimdka mdngu kkarac.Namipiya ga wada snakan13 ka singcngcyu ni 50 ka cngfu klealang,pusu dha bi alang ni paru dha bi alang oUnheqe. Babawmnurux ppais ka Namipiya do,Namipiya o jiyax 21 idas 3 hngkawas 1990 do pnaah knlawaNanfey murux nanaq da. Hiya o ida nReynhekwo, nTayingkwosey, nFeycowreynmung niNankungticngyueynkwo uri.
Namipiya ga ida hiya ka mdngu bi klwaanhunac Feycow Saharasamo, plealay bi mnniqNamipiya o seejiqSang, seejiqTamara, seejiqNama. Yabi kndadaxSci 14 do sneegulknlabang dxgal seejiqPantu,duma na seejiq Pantura ga wada dhuq thjilNamipiya. Paah hiya siida do kska na kingal seejiq Pantu---seejiq Awwanpo o kmluxNamipiya da.paah bukuySci 19 do,seejiq Awwanpo ga hiya ka maa hbaraw bi seejiqNamipiya da.
Hngkawas 1878 siida, ida nYingkwo naQaypucminti ka wada mangalHwaweyswankang niCiecyuntaw, hini ga wada maaNanfey Reynpang pnhiyug 1910 siida kska na hiya uri.Hngkawas 1884 siida,Teyic Tikwo ga hiya ka kmlawa egu biNamipiya ni ngalanPawhukwo. Bukuy do, prajing pranapusu bi ssalu ninungyeyNamipiya ka Tekwo,duri ni kmlawa bitaq hngkawas 1915, dhuq ini bakacyuntwey Nanfey kacyuntwey Tekwo. Wada mnhdu hngkawas 1920 ka Tgkingal ppais ka knglangan do,manu kaKwoci Reynmung o smruwa ni bqanan dhaNanfey Reynpang kakmlawa quri saw brah nTekwo na hunac gqian hidawFeycow.Hunac Feycow ga ga mduuy gaya dha mniq hunac gqian hidaw Feycow, kana ka ddaun pseanak kklgan seejiq ni klgan gygaya.
Paah hngkawas 1948 siida, kndadax wada mangal pklawa kaKwomintang Nanfey do, manu kaNanfey o mangal pseanak klgan seejiq dha mniq hunac gqian hidawFeycow siida. Bukuy Sci 20 do,yasa mtutuy kaempruway Cngc ni mririhcngc Namipiya o gisu miying ni kntruxan , kiya ni maku meapa qmlahang hunac gqian hidawFeycow hngkawas 1966 kaReyhekwo, kiya ka kiya ni idaHunac Nanfey ka balay bi kmlawaNamipiya.Hngkawas 1973 do, ida srwaanReynhekwo mririh seejiqNamipiya kaqpruhan seejiq hunac gqian hidaw Feycow. Tang nii ga ida gaga qlhangan seejiqAwwanpo, seejiqAwwanpo o kika hbaraw bi seejiqNamipiya. Mlutuc bukuy nayowcican do,manu kaNanfey o hngkawas 1985 siida, mniqNamipiya pnhiyug tnais nasingcng tangcyu. Hngkawas 1990 doNamipiya ga balay bi kndadax HunacNanfey qulung murux nanaq da.Kiya ka kiya ni bitaq hngkawas 1994 doHwaweyswankang niCiecyuntaw ga, ida klwaanNanfey han.
Namipiya ganiqan 260 kbuhug ka hiyi seejiq na, ida mgdhug katwotang Yihwey Mincuctu dha.Nungyey,syumuyey,ryuyowyey nicayqwangyey(kana kacwans, xiyow,xicin,xiyin nipeyxilung na kmarig) tunan ka pusu cingci dha.Paru nan i mdngu naNyamipi samo ga skllbu na bimitu ka hiyi seejiq knglangan Naymipiya klwaan.
Plealay mnniq mdngu dxgal Naymipiya o seejiq Pusyuman, seejiq Tamara, seejiq Nama.Kungyueyn Sci 14 siida,kndadax ska hunacFeycow thjil na seejiqPantu ga, niqan cikuh ka gaga mniqNaymipiya saying.Hngkawas 1884 siida, manu ka Tekwo o mluk ssiyaw gsilung hunac gqian hidaw, duri ni gmarang saw hini o cminti dhamsa, nTekwo na Hunac Gqian Hidaw.Hngkawas 1890 siida, wada lkanan Tekwo kana ka Hunac Gqian Hidaw. Da.
Hngkawas 1915 tgkingal ppais siida, mneiyah mrmux kaheytay Yingcyun, ini khbaraw na heytayTekwo ga wada asi ini bakacyuntwey HunacFeycow,wada ngalan HunacFeycow duri ka Hunac Gqian Hidaw. Hngkawas 1919 do manu kaKwoci Reynmung ga wada na pqlhangan Hunac Gqian Hidaw duri ka HunacFeycow .duri ka.Hngkawas 1949 do manu kaRishwey Reynhekwo o mneysa HunacFeycow, pniqi dxgal Reynhekwo twokwan ringti ka Hunac Gqian Hidaw msa,ida ini srwanicngfu HunacFeycow. Idas 4 hngkawas 1949 do, Yihwey na HunacFeycow ga, wada smruwa < Hunac Gqian Hidaw swusyowcngfa>,ngalan dha saw ndxgal dha nanaq qmita ka Hunac Gqian Hidaw, kiya ni mdudug uda pseanak kleegan seejiq cngce. Hngkawas 1958 bitaq hngkawas 1964 siida, mqalux seejiqNaymipiya ga mnhiyugMincu Reynmung Hunac Gqian Hidaw,Jnmincuc Hunac Gqian Hidaw niMicu cuc Micu tungyi Hunac Gqian Hidaw, Hngkawas1966 siida, prajing tutuy smiyuk yowcucan na klwaan na HunacFeycow.
Idas 6 hngkawas 1968 do,Tahwey na Reynhekwo o wada pprngaw saw pryuxunNaymipiya dungan ka hangan Hunac Gqian Hidaw.
Hngkawas 1980 siida smnegul kndudul paru ka nipiKwoci Sehwey ni kmdudul mudamicuhwa ni ktnaan qmita ka kleegan sjiqan,qulung srwaan HunacFeycow murux nanaq kaNaymipiya d. Jiyax idas 2 hngkawas 1990 do,Naymipiya ga smaluSeynfa dha. Jiyax 21 idas 3 do,manu kaNaymipiya o pgarang saw murux nanaq da,Samu Nucyawma ka tgkingalcungtung dha. Hngkawas 1994 siida, manu ka HunacFeycow ga bqanan naNaymipiya duri kaHwaweyswan.
KlgsilungNaymipiya ga niqandgring breenux. Ruwan na ddxgal o ida snslian kska baraw dxgal, bowqax na o haypa 2606m na dgiyaqPurantesan(Brandberg);Kska nakawyueyn o paah daya mquri hunac mlutuc, mslutuc dhasamo Namipi, gqian hidaw na o hruan sspriq, hunac oyayung Awranche, hraan hidaw osamo Qarahari.
Egusamo ka hunac, egu hruan sspriq ka daya; Pniqan qsiya hngkwasan na yayung o ida ini kpiya,klwaan nii ga ida niqan tnteanaqbtunux pungryu ksun.
Cung-tung ka pusu bi mdudul Nay-mi-piya, ida pnsnegaaw sjiqan ka hiya, rima hngkawas do psgaaw txal.Cng-fu o qnpruhan Cung-ri ni ney-ke,cungri o ida snkulan Cungtug. Siida ida pneiyah Na-mi-pi-ya pusu Jen-cu-tang(thnganan qpruhan Nan-fey-jen-min-cuc),ida dha lxanan ka pusu ba lay snhiyan wada Ma-qe-s-cuyi da, kiya ka kina ni ida kiya tgparu bi cng-tang Na-mi-pi-ya ka hiya.
Dha na yueyn Na-mi-pi-ya ga ksun ida qnpruhan wey-yueyn-hwey kana klwaan(National Council) ni kwo-min-hwey-yi(National Assembly).Wey-yueyn-hwey kana klwaan ga niqan 26 tleengan, kng1 wey-yueyn-hwey ti-cyu o pniqan 2 tleengan, kng1 o ga mqpah 6 hngkawas. Kwo-min-hwey-yi o niqan78 tleengan, kska na 72 cng-yueyn ga ida pnesgaagan kana,, rahuq na 6 cng-yueyn do ida snkulan cung-tung kida, kng1 cey o mqpah 5 hngkawas.
Kwo-min-hwey-yi o ri-fa-ci-kwan nklwaan, manu ka Wey-yueyn-hwey kana klwaan o ida hbaraw ka mqpah ku-un ksun uri. Tgbowqax bi s-fa ci-kwan o tgbowqax fa-yueyn,fa-kwan o ida cung-tung ka kndadax s-fa c-syun wey-yueyn-hwey(the Judicial Service Commission)hiya smkagul maa ga-kwan.
Qtaan ka dha klwaan Fey-cow o, Na-mi-pi-ya ga wana Qa-pu-ri-wey-cyu hiya ka saw mskluuy hari, ida mtna dha kiyig klwaan Po-ca-na saw Fey-cow tnegsdhug hari ka klwaan dha.
Cin-ci na Na-mi-pi-ya ga pusu bi o kika qwang-can, mkarig qwang ga niqan 20% ka ngalan dha kana seangal hini.Pusu bi qwang-can dha o niqan btunux cwan, xiceyn, limuk, xisin, xiyin, xike. xifan, xicu, xiyow, teyn-nan-ci. Na-mi-pi-ya o tg4 Feycow knparu na uxay ppusa klwaan isil psqmaun qwan-wu,tg5 knglangan knparu hmnru xiyow klwaan ni tg2 knparu hmnru xiceyn klwaan. Hngkawas 1997 siida, btunux cwan ganiqan 141kbuhug qe-ra ka hmnru niya.
Na-mi-pi-ya ga yabi mdka hari hiyi seejiq o smtama nung-yey, kiya ni asi ka kndadax klwaan isil ka uuqun.Ana nanaq GDP sjiqan o mniq mqrinuc klwaan Fey-cow nangal tnealang na 5 pey, ida nkiya saw mqrinuc bi ka kndusan sjiqan Na-mi-pi-ya,yasa llabang bi nn iqandha ga ungac qqpahun dha, ini bi ktna ka neasug dha ni egu bi nduuy dha ka seejiq klwaan isil. Cin-ci na Na-mi-pi-ya ga msgluban bi dh aka Nan-fey.
NTekwo siida ka Hunac Gqian Hidaw Fey-cow ga, cung-tu Tekwo Rin-te-qwey-s-te(von Lindequist)madas 10 miric Qa-ra-qu-ar,bukuy do snegul maa pusu bi kleegan psaan klwaan isil nung-mu-yey Na-mi-pi-ya ti-cyu ka c -kaw-pi ksun, knegu tnabug dha miric Qa-ra-qu-ar hini o tg1 knglangan.Quri saw kung-yey o niqan ka snalu hyhiyi tnabug, qraqil tnabug, snalu qqsurux ni snalu biyuq unuh. Pusu bi maw-yi klwaan o kika Ow-mung ni Amirika.
Hngkawas 2004, kana ka mnangal kwo-min Na-mi-pi-ya o 147.6 hpucing mey-yueyn,spngan ka biyax bnrigan ktna seejiq kana ka nangal kwo-min o 7,300 mey-yueyn. Hngkawas 2016, snpngan ungac qpah 28.1%.
首都溫荷克市中心
Mnangal hbangan ryu-yow-yey o mniq kana ka nangal o niqan 10% hari. Hngkawas 2013 do kana ka sntnayan rmigaw sjiqan klwaan isil o niqan 102 kbuhug.
Na-mi-pi-ya ga ida hbaraw bi ka uxay bhgay seejiq(84%), kska na hiya o Aw-wan-po-cu(Ovambo)ka hbaraw bi, yabi mdka hari hiyi seejiq, pusu sslian dha o daya ti-cyu hiya.Rahuq na egu hnbragan mqalux seejiq Pan-tu-cu(Bantu)do, ida niqan ka hbaraw hari Qe-yi-sang-cu(Khoisan, saw ka Na-ma-cu(Nama)ni Pu-si-man-cu), dhiya ga ida mlutuc seejiq tnpusu Nan-fey kana.
Qtaan ka seejiq Qe-yi-sang-cu o ida mtna qtaan dha ka seejiq Pan-tu-cu ni seejiq bhgay.Rahuq na do yabi niqan 8% hiyi seejiq ka “ seejiq niqan lhang” (Coloureds) ni “ seejiq Pa-s-te” (Basters). Ida mniqa lutuc dara seejiq He-ran, seejiq Te-kwo, seejiq Ying-kwo,seejiq Fa-kwo uxay uri o seejiq Pu-taw-ya ka pusu bi seejiq bhgay, niqan kana ka hnbragan 8% hiyi seejiq,snpngan nii ga ida ga mniq hunac Sa-ha-ra-sa-mo tg2 parun knlutuc Fe-cow na Na-fey. Hngkawas 2011 hiyi seejiq o yabi 210 kbuhug, knrana na hiyi seejiq o wada niqan hari 0.873%.
雖然英語是該國的官方語言,但納米比亞是個多語言的國家,這些標示以英語、德語、南非語和奧萬博語寫成
Manu ka quri saw cung-cyaw o yabi niqan 80-90% na seejiq ka snhiyi Ci-tu-cyaw, rahuq na seejiq 10-20% do snhiyi tnalang na snhiyan.Mdka na seejiq Na-mi -pi-ya o mangal kari En-tun-cya ka tg1 dha kari, ida ka kari Nan-fey ka rngagun dha balay kari. Bgura an na seejiq saying do ida ka kari Ying-kwo ka djiyun dha balay sayang.Kari Nan-fey ni kari Ying-kwo o srngaw dha balay mniq trwahan nniqan. Ana nanaq kari Ying-kwo ka kari klwaan, ida skari kari Nan-fey ni kari Te-kwo ka dhiya.Ida Ci-tu- cung-cyaw ka pusu dha bi cung-cyaw ksun, mnu ka snhiyi Ru-te-hwey na seejiq ka hbaraw bi.