Yunan üçlüsü ve Dünya'nın üç krallığının dağılımı:Zeus Tanrı (Gökyüzü),Poseidon (Denizler ve okyanuslar) veHades (Yeraltı). Teoriler (küçük tanrılar) bu üçlünün çocuklarıdır.
Yunan mitolojisi,Antik Yunanistan'da dünyanın yaratılışı,tanrı,tanrıça vekahramanların hayatı hakkındaki söylence ve öğretileri içermekle kalmayıp aynı zamanda Eski Yunan dininin gövdesini oluşturmaktadır. Günümüzde bu mitoloji hakkındaki bilgileri, bu sözlü edebiyatın yazılı hâllerinden alıyoruz. Tarihçiler,mitoloji hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için o dönemin sanatındaki ipuçlarını bile toplar.
Genel olarak Yunan mitolojisiYakın Doğu ve birçok Avrupa mitolojisini etkilemiştir. Yunan Tanrılarının her biri Romalılar tarafından kabul görmüş ve farklı isimler kullanılmıştır.Roma mitolojisi neredeyse tamamen Yunan mitolojisini baz almıştır. Yunan mitolojisindeki çoğu efsaneler de insan şeklindedir. Yunan tanrılarının yaratılış hikâyeleri seçilmiş 12 tanrı (bu 12 tanrı, 4 kadın ve 8 erkekten oluşmaktadır.)Olimpos Dağı'nda otururlar, her şey Olymposlu Tanrılarla Titanların savaşlarıyla başlar ve Olymposluların zaferiyle son bulur. Savaştan sonra Titanlar cezalandırılır.Gaia, Khaos (Khaos zaten Titanlar tarafından yok edilmişti.),Phoebe veKronos gibiTitanlarTartaros'a gönderilir (Tartaros bir titan fakat Tartarus sonsuzluğa kadar giden bir yeraltı yeridir.). Tartarus'ta sonsuza kadar süren bir cezayaOlimpos Tanrıları tarafından bırakılır. Yerküreyi taşımak ile cezalandırılanAtlas gibi, bununla birlikte Titanlardan Olimposluların yanına geçen Titan tanrıları da vardır (örn.Prometheus). Yunan Tanrıları dünyayı Olympos Dağının tepesindeki bulutların üzerinden idare ederler. Toplamda 12 Tanrı bulunur. Bu 12 sayısı hiç bozulmaz, bir tanrı eklenirse bir başkası bu listeden çıkar. ÖrneğinDionysos pantheona dahil olduğundaHestia Olimpos'tan ayrılmıştır. Şimşeklerin efendisiZeus nice savaşlar vererek yönetimi babasıKronos ve onun yardakçılarıtitanların elinden almış, 3 erkek kardeşiyle dünyayı bölüşmüştür. Çekilen kuraya göre gökyüzü Zeus'a, denizlerPoseidon'a, yeraltı daHades'e düşer. Herkes görev dağılımından sonra Olimpos'a çıkar ve dünyayı yönetmeye başlarlar ama Olimpos'un ve Olimpos tanrılarının kralı Zeus'tur.
Exekias tarafından yapılmışAşil ve Penthesileia, yakl. İÖ 540,British Museum, Londra
Yunan mitolojisi bugün öncelikleYunan edebiyatı ve görsel medyadaki Geometrik dönem iley. 900 BC ilay. 800 BC ve sonrasıdır.[1]:200 Aslında, edebi ve arkeolojik kaynaklar bütünleşir, bazen birbirini destekler, bazen de çatışır; ancak, birçok durumda, bu veri külliyatının varlığı, Yunan mitolojisinin birçok unsurunun güçlü olgusal ve tarihsel köklerine sahip olduğunun güçlü bir göstergesidir.[2]
Mitolojik anlatım, Yunan edebiyatının hemen hemen her türünde önemli bir rol oynar. Ancak, Yunan antik döneminden günümüze kalan tek genel mitografik el kitabı, Sahte-Apollodoros'unKütüphane'siydi. Bu çalışma, şairlerin çelişkili hikâyelerini uzlaştırmaya çalışır ve geleneksel Yunan mitolojisi ile kahramanlık efsanelerini kapsamlı olarak özetler.[3]:1Atinalı Apollodoros MÖ 180-125 arasında yaşadı ve bu konuların çoğu hakkında yazdı. Yazıları koleksiyonun temelini oluşturmuş olabilir; ancak, "Kütüphane", ölümünden çok sonra meydana gelen olayları tartışır, dolayısıyla adı Taklit-Apollodorus‘dur.
1868’de,Gustave Moreau tarafından yapılanPrometheus tablosu. Prometheus efsanesi ilk önceHesiodos tarafından doğrulandı ve daha sonra muhtemelen Aeschylus tarafındanZincire Vurulmuş Prometheus (oyun),Zincirsiz Prometheus (Aiskhylos) vePrometheus Pyrphoros'dan oluşan trajik oyun üçlemesinin temelini oluşturdu.
En eski edebi kaynaklar arasında Homeros'un iki destansı şiiriİlyada veOdysseia vardır. Diğer şairlerEpik Döngü'yü tamamladı, ancak bu daha sonraki ve daha küçük şiirler şimdi neredeyse tamamen kayboldu. Geleneksel isimlerine rağmenHomerik İlahiler‘inHomeros ile doğrudan bağlantısı yoktur. En eskileri, sözdeLirik çağ'ın önceki bölümünden koro ilahileridir.[4]:7
Homeros'un olası çağdaşı olanHesiodos,Theogonia (Tanrıların Doğuşu) adlı eserinde tanrıların soy kütüklerini, halk hikayelerini ve etiyolojik efsanelerini ayrıntılı şekilde anlatarak dünyanın yaratılışını, tanrıların kökenini,Titanlar veDevler gibi en eski Yunan efsanelerini tam olarak açıklar.
Hesiodos'un çiftçilik hayatı hakkında öğretici bir şiir olanİşler ve Günler,Prometheus,Pandora ve “İnsanın Çağları” efsanelerini de içerir. Şair, tanrıları tarafından daha da tehlikeli hale getirilen tehlikeli bir dünyada başarılı olmanın en iyi yolunu önerir.[5]
Lirik şairler genellikle konularını efsanelerden aldılar ancak eserleri giderek daha az anlatılı ve daha imalı hâle geldi.
Pindaros, Bakkhylides veSimonides dahil olmak üzere Yunan lirik şairleri ve Theokritos ve Bion gibi pastoral şairler, bireysel mitolojik olaylarla ilgilidir.[6]:xii
TarihçilerHerodotos veDiodorus Siculus ve coğrafyacılarPausanias veStrabon, Yunan dünyasında dolaşıp ve duydukları hikâyeleri kaydederek, birçok yerel mitoloji ve efsaneleri genellikle az bilinen alternatif versiyonlarıyla sundu.[7] ÖzellikleHerodot, çeşitli gelenekleri araştırdı ve Yunanistan ile doğu arasındaki çatışmalarda tarihi ya da mitolojik kökenleri buldu.[8]Herodot, kökeni ve farklı kültürel kavramların harmanlanmasını bağdaştırmaya çalıştı.
Helenistik veRoma çağlarının şiiri, öncelikle kült egzersizinden daha ziyade edebi bir besteden oluşur. Ancak, aksi takdirde kaybolacak birçok önemli ayrıntıyı içerir. Bu kategori aşağıdaki yazarların çalışmalarını içerir:
Aynı dönemlerden mitlere atıfta bulunan nesir yazarları arasındaApuleius,Petronius, Lollianus veHeliodoros sayılabilir.
Şiirsel olmayan diğer iki önemli kaynak, Romalı yazar tarzındaki Taklit-Hyginus, Yaşlı Philostratus ve Genç Philostratus‘unHayalleri ve Callistratus'unAçıklamaları adlı "Fabulae" ve "Astronomica"dır.
Son olarak, birkaçBizanslı Yunan yazar, daha önce Yunan eserlerinden çokça türetilmiş ama artık kayıp olan mitolojinin önemli ayrıntılarını verir. Bu efsane koruyucularının arasında Arnobius, İskenderiyeli Hesykhios,Suda'nın yazarı, John Tzetzes ve Selanik'li Eustathios vardır. Genellikle mitolojiyi Hristiyan bakış açısıyla ele almışlardır.[9]
Romalı şairVergilius, burada beşinci yüzyıldan kalan veVergilius Romanus adıyla bilinen el yazmasında resmedilmiştir, yazılarının çoğunda Yunan mitolojisinin ayrıntılarını korumuştur.
On dokuzuncu yüzyılda Alman amatörarkeologHeinrich Schliemann tarafındanMiken uygarlığı'nın keşfi ve İngiliz arkeologArthur Evans tarafından yirminci yüzyıldaGirit'teMinos medeniyeti'nın keşfi,Homeros destanları hakkındaki birçok sorunun açıklanmasına yardım etti, tanrılar ve kahramanlar hakkında da birçok mitolojik ayrıntıya arkeolojik kanıt sağladı. Ne yazık ki, Miken ve Minos bölgelerindeki efsaneler ve ritüeller hakkındaki kanıtlar, tanrıların ve kahramanların belirli isimleri geçici olarak tanımlanmış olmasına rağmenLinear B yazısı (hem Girit'te hem de Yunanistan anakarasındaki eski bir Yunanca biçim) esasen envanterleri kaydetmede kullanıldığından tamamen anıtsaldır.[5]
MÖ 8. yüzyıl çanak çömleğinin üzerindeki geometrik tasarımlar, Truva döngüsünden ve Herakles'in maceralarından sahneleri betimler.[10] Efsanelerin bu görsel temsilleri iki nedenden dolayı önemlidir. Birinci neden, birçok Yunan efsanesi, edebi kaynaklardan daha önce vazoların üzerine işlenmiştir: Örneğin, Herakles'in on iki çalışmasından yalnızcaKerberos serüveni çağdaş bir edebi metinde gerçekleşir.[11] İkinci neden, görsel kaynaklar bazen mevcut herhangi bir edebi kaynakta kanıtlanmayan efsaneleri veya efsanevi sahneleri temsil eder. Bazı durumlarda geometrik sanatta bir efsanenin bilinen ilk temsili, geç arkaik şiirdeki bilinen ilk temsilinden birkaç yüzyıl önce gelir.[1]Arkaik dönem (MÖ 750-500),Klasik (MÖ 480-323) veHelenistik (MÖ 323-146) dönemlerinde,Homerik ve diğer çeşitli mitolojik sahneler belirir ve mevcut edebi kanıtları tamamlar.
Yunan mitolojisine göre başlangıçtaKhaos vardı.[12] Yunanca anlamıaçık ya daboşluk olan[13] Khaos,Hesiodos'a göre sonsuz bir boşluktur. Bu boşluktan ilkinGaia doğar, sonrasında Ölüler Ülkesi'nin en derin yeriTartaros; daha sonraEros (bazı kaynaklara göreAphrodite'nin oğlu);[14] sonra yeraltı karanlığını simgeleyenErebos ve yeryüzü karanlığını simgeleyenNyks (Gece) doğar.[15][16]
Khaos
Hesiodos'unThegonia'sındaKhaos ve sonrasında olanları şöyle anlatır:
Khaos'tu hepsinden önce var olan,
sonra geniş göğüslü Gaia, Ana Toprak,
sürekli, sağlam tabanı bütün ölümsüzlerin,
onlar ki tepelerinde otururlar karlı Olympos'un
ve yol yol toprağın dibindeki karanlıkTartaros'ta...
Düzensiz boşluktan çıktıktan sonraGaia bir başınaUranos (Gök) vePontos'u (Deniz) doğurur, dağları yaratır.[18] Ardından oğullarıUranos vePontos ile birleşir ve yaratılan evreni tanrısal varlıklar ile doldurur.[19]
Titanların devrilmesi ileOlymposlu tanrıların başa geçmesinden sonra farklı bir düzen oluşur. Yeni tanrı ve tanrıçalar tayin edilir.Olymposlu on iki büyük tanrıOlimpos Dağı'ndaZeusun gözetimi altında ikâmet eder.[29]Olymposlu tanrıların yanı sıra Yunanlar farklı kırsal tanrılara da inanırdı.
Antik Yunan mitolojisinde tanrılar olağanüstü yeteneklere sahip, hastalıktan etkilenmeyen, sadece bazen olağandışı durumlarda yaralanan, ölümsüz ve ölümsüz olma özelliklerinin yanındanektar veambrosia ile beslendikleri için solmayan gençliğe sahiptir.[38]
Çoğu tanrı hayatın belirli yönleriyle ilişkilidir. ÖrneğinAphrodite, aşk ve güzellik tanrıçası,Ares, savaş tanrısı,Hades, yeraltı dünyasının hükümdarı,Athena, bilgelik ve savaş tanrıçası,Poseidon, denizin mutlak sahibidir.
Tanrıların yalnız yaşadığı çağ ile insan ilişkilerine ilahi müdahalenin sınırlı olduğu çağ arasında köprü kurma, tanrıların ve ölümlülerin birlikte hareket ettiği bir geçiş çağıydı. Bunlar, grupların daha sonra olduğundan daha özgürce karıştığı dünyanın ilk günleriydi. Bu masalların çoğu daha sonra Ovidius'unDönüşümler‘inde anlatılır ve genellikle iki konu grubuna ayrılır: aşk hikayeleri ve ceza hikayeleri.
Aşk hikayeleri genellikle ensest ya da ölümlü bir kadının erkek bir tanrı tarafından baştan çıkarılması ya da tecavüz edilmesini içerir ve bu da kahraman çocuklarla sonuçlanır. Hikayeler genellikle tanrılar ve ölümlüler arasındaki ilişkilerin kaçınılması gereken bir şey olduğunu öne sürer; rızaya dayalı ilişkiler bile nadiren mutlu sonla biter.[4]:39Aphrodite'ye Homeros İlahisi'nde olduğu gibi birkaç durumda tanrıçanınAeneas‘ı yapmak içinAnkhises ile yattığı, dişi bir tanrı ölümlü bir erkekle çiftleşir.[39]
İkinci tür (ceza hikayeleri),Prometheus tanrılardan ateşi çaldığında,Tantalus nektarı ve çok lezzetli tanrı yemeğiambrosia’yı Zeus'un masasından çaldığında ve onu- onlara tanrıların sırlarını ifşa eden konuklarına verdiğinde,Prometheus veya Lycaon kurbanı icat ettiğinde,Demeter tarımı veGizemleriniTriptolemus' öğrettiğinde veyaMarsyasaulos'u icat ettiğinde veApollo ile bir müzik yarışmasına girdiğinde olduğu gibi bazı önemli kültürel eserlerin sahiplenilmesini veya icat edilmesini içerir. Ian Morris, Prometheus'un maceralarını "tanrıların tarihi ile insanın tarihi arasında bir yer" olarak değerlendirir.[40]:291
Üçüncü yüzyıla tarihlenen anonim bir papirüs parçası,Dionysos'un yeni tanrıyı tanımasında çok geç kalanTrakya kralı Lycurgus'un ölümden sonraki hayata uzanan ve korkunç cezalarla sonuçlanan cezasını canlı şekilde tasvir eder.[41]:50 Dionysos'un kültünü Trakya'da kurmak için geliş öyküsü de Aiskhylos üçlemesinin konusuydu.[42]:28
Başka bir trajedide isePentheus Euripides'inBacchae,İstefe kralı tanrıya saygısızlık ettiği ve onunMaenadlarına, tanrının dişitapanlarına casusluk yaptığı için Dionysos tarafından cezalandırılır.[43]:195
MÖ 340 dolaylarında bir Apuliyen kırmızı figürlü kavanoz üzerinde ayrıntılı olarakDemeter ve Metanira (Altes müzesi, Berlin).
Eski bir halk masal motifine dayanan[44] ve benzer bir konuyu işleyen başka bir hikâyedeDemeter Doso adında yaşlı bir kadın kılığına girmiş olan kendi kızıPersephone'yi arıyordu veAttika'dakiEleusis KralıCeleus tarafından misafirperverlikle karşılandı. Demeter, misafirperverliği nedeniyle Celeus'a hediye olarak oğluDemophon'u tanrı yapmayı planladı ancak annesi Metanira içeri girip onu gördüğü için ayini tamamlayamadı. Oğlunun ateşe atıp korkudan çığlık atması, budala ölümlülerin kavram ve ritüeli anlamadığından yakınan Demeter'i kızdırdı.[45]
Yazar Özhan Öztürk'e göre Yunan dini,gökyüzü,şimşek,deniz,ateş,rüzgâr gibi tabiat elementlerinin ilahi nitelikler kazandırıldığı, tanrıların sevgisi dualarla kazanmaya, öfkesini isekurbanlarla yatıştırmaya çalışan bir tabiat dini olup, Yunan söylencelerinin çok azı tarihsel döneme dayanmakta büyük çoğunluğuYunan uygarlığının köklerine dek inmektedir.[46] MÖ 8. yüzyılda yazıya geçirilmeye başlanan bu kadimsöylenceler kamu hayatını derinden etkilemiş, MÖ 5. yüzyıla gelindiğinde tüm festivallerde epik destanların anlatılması gelenek hâline dönüşmüştür.[46]
Bir söylenceye göre başlangıçtan beridir insanlardan yana olanPrometheus insanın yaratıcısıdır.Prometheus kil ve sudan yaptığı çamurdan bedene hayat soluğunu üfler. Bir başka söylenceye göre ise insana ilk hayatı ve ruhu verenAthena'dır.[47]İlk insan soyuKronos'un egemen olduğu zamanda olur.
Altın soy:Kronos döneminde yaşayan ilk soy olanaltın soy. Tanrılara denk, kaygıdan uzak, rahat içinde ve kedersizdir. Dünyada mevsim hep bahardır ve bütün nimetleri onlarındır. Toprak nimet saçar, bitkiler kendiliğinden büyürdü. Uykuya dalar gibi ölüyorlardı. Ölüp toprağa karıştıkları vakit,Zeus'un emriyle, iyi birer cin olurlar.[48][49]
Gümüş soy:Zeus,Kronos'u egemenliğinden edince tanrılar,gümüş soyu yarattı. Coşkuları ölçütsüz olan ve tanrılara saygı duymayan gümüş soyuZeus toprağa gömer ve yeraltı cinleri olurlar.
Tunç soyu: Üçüncü bir kuşak yaratırZeus. Bunlar ötekilere hiç benzemez. Güçlü kuvvetlidirler, yürekleri taş gibidir ve sürekli savaşmaktır işleri, birbirlerini öldürmek. Yok olup giderler sonundaHades'in karanlığına.
Kahramanlar soyu: Dördüncüsü Yarı tanrı kahramanlarının soyudur. İnsanlığın adını yücelten, daha bereketli ve daha becerikli olan bu soyda çetin savaşlarla yok olup gider. (Bu soyuHomeros destanlarında sözü geçtiği için eklemiştir.)[50]
Demir soyu: Hepsinden daha beter olurdemir soyluların sonu.
Botticelli'ninVenüs'ün Doğuşu (y. 1485–1486, tuval üzerine yağlı boya,Uffizi,Floransa)-yeni bir paganAntikçağ görüşü için yeniden canlandırılan bir "Venus Pudica"nın modern izleyiciler için Rönesans ruhunu özetlediği söylenir.[5]
Hıristiyanlığın yaygınlaşarak benimsenmesi, efsanelerin popülaritesini engellemedi.Rönesans'ta klasik dönemin yeniden keşfiyle,Ovidius'un şiirlerinin şairlerin, oyun yazarlarının, müzisyenlerin ve sanatçıların hayal gücünde büyük bir etkisi oldu.[51]
Rönesans'ın ilk yıllarından itibarenLeonardo da Vinci,Michelangelo veRafael gibi sanatçılar daha geleneksel Hristiyan konularının yanı sıra Yunan mitolojisininPagan konularını da resmettiler.[5][51]
Latince ortamı ve Ovidius'un eserleri aracılığıyla Yunan efsaneleri, İtalya'daPetrarch,Boccaccio veDante gibi Orta Çağ ve Rönesans şairlerini etkiledi.[5]
İkarus İçin Ağıt, Herbert James Draper, 1898.
Kuzey Avrupa'da, Yunan mitolojisi görsel sanatları hiçbir zaman o kadar etkilemese de edebiyata etkisi çok açıktı.[52]
Fransa'daRacine ve Almanya'daGoethe antik efsaneleri yeniden işleyerek Yunan dramasını yeniden canlandırdı.[5][51]
18. yüzyılaydınlanmasında Yunan mitolojisine karşı Avrupa çapında bir tepki doğsa da mitoloji tiyatro yazarları için önemli bir esin kaynağı olmaya devam etti. Bunun örnekleri arasındaHandel veMozart'ın operaları için yazılanlibrettolar vardır.[53]
18. yüzyılın sonuna doğruRomantizm, Yunan mitolojisi de dahil olmak üzere Yunanca her şeye karşı bir hayranlık dalgası başlattı.
Thomas Bulfinch veNathaniel Hawthorne gibi 19. yüzyıl Amerikalı yazarlar klasik dönem efsaneleri anlaşılmadan İngiliz ve Amerikan edebiyatının anlaşılamayacağı görüşündeydi.[55]
^Alms, Anthony. 2007.Theology, Trauerspiel, and the Conceptual Foundations of Early German Opera.City University of New York.
^Hard, Robin (2003). "Sources of Greek Myth".The Routledge Handbook of Greek Mythology:based on H. J. Rose's "A Handbook of Greek mythology". London: Routledge.978-0-415-18636-0.
^Klatt, Mary J., and Antoinette Brazouski. 1994. "Preface" inChildren's Books on Ancient Greek and Roman Mythology: An Annotated Bibliography.Greenwood Press.978-0-313-28973-6.
^Herodotus in particular, searched the various traditions presented him and found the historical or mythological roots in the confrontation between Greece and the East.
^Gantz, p. 3; West, pp. 192–193 line 116????. West, p. 193 notes that 'although grammatically neuter, Chaos is treated as female". As discussed by both West and Gantz, some have argued that Chaos represented the gap between heaven and earth.
^According to Gantz, p. 4: "With regard to all three of these figures—Gaia, Tartaros, and Eros—we should note that Hesiod does not say they arosefrom (as opposed toafter) Chaos, although this is often assumed." For example, Morford, p. 57, makes these three descendants of Chaos saying they came "presumably out of Chaos, just as Hesiod actually states that 'from Chaos' came Erebus and dark Night". Tripp, p. 159, says simply that Gaia, Tartarus and Eros came "out of Chaos, or together with it". Caldwell, p. 33 n. 116–122, however interprets Hesiod as saying that Chaos, Gaia, Tartarus, and Eros all "are spontaneously generated without source or cause". Later writers commonly make Eros the son ofAphrodite andAres, though several other parentages are also given, Gantz, pp. 4–5.
^Ascholia onApollonius Rhodius 1.1165c notes "Eumelos in theTitanomachy says that Aegaeon was the son of Earth and Sea, lived in the sea, and fought on the side of the Titans"; noted inM.L. West "'Eumelos': A Corinthian Epic Cycle?"The Journal of Hellenic Studies122 (2002, pp. 109–133) p 111.
^Ultimately fromProto-Indo-European*pont-eh1-, *pn?t-h1, "path" (seeR. S. P. Beekes,Etymological Dictionary of Greek, Brill, 2009, p. 1221).
^Bushnell, Rebecca W. 2005. "Helicocentric Stoicism in the Saturnalia: The Egyptian Apollo" inMedieval: A Companion to Tragedy.Blackwell Publishing.978-1-4051-0735-8.
Pindar,Pythian Odes, Pythian 4: For Arcesilas of Cyrene Chariot Race 462 BC.Orijinal dilde yazı metniPerseus program 17 Eylül 2008 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi..
Ackerman, Robert (1991). "Introduction". Prolegomena to the Study of Greek Religion by Jane Ellen Harrison (Reprint ed.). Princeton University
Albala Ken G; Johnson Claudia Durst; Johnson Vernon E. (2000). "Origin of Mythology". Understanding the Odyssey. Courier Dover Publications.
Algra, Keimpe (1999). "The Beginnings of Cosmology". The Cambridge Companion to Early Greek Philosophy. Cambridge University Press.
Allen, Douglas (1978). "Early Methological Approaches". Structure & Creativity in Religion: Hermeneutics in Mircea Eliade's Phenomenology and New Directions. Walter de Gruyter.
"Argonaut". Encyclopædia Britannica. 2002.
Betegh, Gábor (2004). "The Interpretation of the poet". The Derveni Papyrus. Cambridge University Press.
Bonnefoy, Yves (1992). "Kinship Structures in Greek Heroic Dynasty". Greek and Egyptian Mythologies. University of Chicago Press.
Bulfinch, Thomas (2003). "Greek Mythology and Homer". Bulfinch's Greek and Roman Mythology. Greenwood Press.
Burkert, Walter (2002). "Prehistory and the Minoan Mycenaen Era". Greek Religion: Archaic and Classical (translated by John Raffan). Blackwell Publishing.
Bushnell, Rebecca W. (2005). "Helicocentric Stoicism in the Saturnalia: The Egyptian Apollo". Medieval A Companion to Tragedy. Blackwell Publishing.
Chance, Jane (1994). "Helicocentric Stoicism in the Saturnalia: The Egyptian Apollo". Medieval Mythography. University Press of Florida.
Caldwell, Richard (1990). "The Psychoanalytic Interpretation of Greek Myth". Approaches to Greek Myth. Johns Hopkins University Press.
Calimach, Andrew (2002). "The Cultural Background". Lovers' Legends: The Gay Greek Myths. Haiduk Press.
Cartledge, Paul A. (2002). "Inventing the Past: History v. Myth". The Greeks. Oxford University Press.
Cartledge, Paul A. (2004). The Spartans (translated in Greek). Livanis.
Cashford, Jules (2003). "Introduction". The Homeric Hymns. Penguin Classics.
Dowden, Ken (1992). "Myth and Mythology". The Uses of Greek Mythology. Routledge (UK).
Dunlop, John (1842). "Romances of Chivalry". The History of Fiction. Carey and Hart.
Edi Baccheschi, Giotto, Milano, 1966.
Edith Hamilton, Mitologya, 1968
Edmunds, Lowell (1980). "Comparative Approaches". Approaches to Greek Myth. Johns Hopkins University Press.
Enciclopedia italiana Treccani, Roma, 1949-1960
"Euhemerus". Encyclopædia Britannica. 2002.
Frederick Antal, La pittura fiorentina, Torino, 1969.
Foley, John Miles (1999). "Homeric and South Slavic Epic". Homer's Traditional Art. Penn State Press.
Gale, Monica R. (1994). "The Cultural Background". Myth and Poetry in Lucretius. Cambridge University Press.
G.C. Argan, Storia dell'arte italiana, 3 cilt Floransa, 1968.
"Greek Mythology". Encyclopædia Britannica. 2002.
"Greek Religion". Encyclopædia Britannica. 2002.
Griffin, Jasper (1986). "Greek Myth and Hesiod". The Oxford Illustrated History of Greece and the Hellenistic World edited by John Boardman, Jasper Griffin and Oswyn Murray. Oxford University Press.
Grimal, Pierre (1986). "Argonauts". The Dictionary of Classical Mythology. Blackwell Publishing.
Hacklin, Joseph (1994). "The Mythology of Persia". Asiatic Mythology. Asian Educational Services.
Hanson, Victor Davis; Heath, John (1999). Who Killed Homer (translated in Greek by Rena Karakatsani). Kakos.
Hard, Robin (2003). "Sources of Greek Myth". The Routledge Handbook of Greek Mythology: based on H. J. Rose's "A Handbook of Greek mythology". Routledge (UK).
"Heracles". Encyclopædia Britannica. 2002.
Jung Carl Gustav, Kerényi Karl (2001). "Prolegomena". Essays on a Science of Mythology (Reprint ed.). Princeton University Press.
Jung, C.J. (2002). "Troy in Latin and French Joseph of Exeter's "Ylias" and Benoît de Sainte-Maure's "Roman de Troie"". Science of Mythology. Routledge (UK).
Kelly, Douglas (2003). "Sources of Greek Myth". An Outline of Greek and Roman Mythology. Douglas Kelly.
Kelsey, Francis W. (1889). A Handbook of Greek Mythology. Allyn and Bacon.
Kirk, Geoffrey Stephen (1973). "The Thematic Simplicity of the Myths". Myth: Its Meaning and Functions in Ancient and Other Cultures. University of California Press.
Kirk, Geoffrey Stephen (1974). The Nature of Greek Myths. Harmondsworth: Penguin.
Klatt J. Mary, Brazouski Antoinette (1994). "Preface". Children's Books on Ancient Greek and Roman Mythology: An Annotated Bibliography. Greenwood Press.
Miles, Geoffrey (1999). "The Myth-kitty". Classical Mythology in English Literature: A Critical Anthology. University of Illinois Press.
Morris, Ian (2000). Archaeology As Cultural History. Blackwell Publishing.
"myth". Encyclopædia Britannica. 2002.
Nagy, Gregory (1992). "The Hellenization of the Indo-European Poetics". Greek Mythology and Poetics. Cornell University Press.
Nilsson, Martin P. (1940). "The Religion of Eleusis". Greek Popular Religion.Columbia University Press.
North John A.; Beard Mary; Price Simon R.F. (1998). "The Religions of Imperial Rome". Classical Mythology in English Literature: A Critical Anthology. Cambridge University Press.
Papadopoulou, Thalia (2005). "Introduction". Heracles and Euripidean Tragedy. Cambridge University Press.
Percy, William Armostrong III (1999). "The Institutionalization of Pederasty". Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece. Routledge (UK).
P.M. Bardi, Velazquez, Milano, 1968
Poleman, Horace I. (March 1943). "Review of "Ouranos-Varuna. Etude de mythologie comparee indo-europeenne by Georges Dumezil"". "Journal of the American Oriental Society". American Oriental Society. 63 (1): 78-79. JSTOR 594160.
Reinhold, Meyer (October 20, 1970). "The Generation Gap in Antiquity". "Proceedings of the American Philosophical Society". American Philosophical Society. 114 (5): 347-365. JSTOR 985800.
Rose, Herbert Jennings (1991). A Handbook of Greek Mythology. Routledge (UK).
Segal, Robert A. (1991). "A Greek Eternal Child". Myth and the Polis edited by Dora Carlisky Pozzi, John Moore Wickersham. Cornell University Press.
Segal, Robert A. (April 4, 1990). "The Romantic Appeal of Joseph Campbell". "Christian Century". Christian Century Foundation.
Segal, Robert A. (1999). "Jung on Mythology". Theorizing about Myth. Univ of Massachusetts Press.
Stoll, Heinrich Wilhelm (translated by R. B. Paul) (1852). Handbook of the religion and mythology of the Greeks. Francis and John Rivington.
Trobe, Kala (2001). "Dionysus". Invoke the Gods. Llewellyn Worldwide.
"Trojan War". Encyclopaedia The Helios. 1952.
"Troy". Encyclopædia Britannica. 2002.
"Volume: Hellas, Article: Greek Mythology". Encyclopaedia The Helios. 1952.
Walsh, Patrick Gerald (1998). "Liberating Appearance in Mythic Content". The Nature of the Gods. Oxford University Press.
Weaver, John B. (1998). "Introduction". The Plots of Epiphany. Walter de Gruyter.
Winterbourne, Anthony (2004). "Spinning and Weaving Fate". When the Norns Have Spoken. Fairleigh Dickinson University Press.
Wood, Michael (1998). "The Coming of the Greeks". In Search of the Trojan War. University of California Press.
II Vangelo secondo Matteo, Salvatore Quasimodo, Milano
_-_Nymphs_and_Satyr_(1873).jpg)
