Bu madde,Vikipedi biçem el kitabına uygun değildir. Maddeyi, Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.Gerekli düzenleme yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır.(Ocak 2021)
Wikipedia.org civarındaki ağ (2004)
World Wide Web,Dünya Çapında Ağ(kısacaWWW veyaWeb), İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılıhiper-metindokümanlarından oluşan bir bilgi sistemidir. Bu dokümanların her birineweb sayfası adı verilir ve web sayfalarına İnternet kullanıcısının bilgisayarında çalışanweb tarayıcısı adı verilenbilgisayar programları aracılığıyla erişilir. Web sayfalarındametin, resim, ses, video ve diğer çoklu ortam ögeleri bulunabilir ve bağlantı (link) adı verilenhiper-bağlantılar ile başka web sayfalarına geçiş yapılabilir.
İnternet ve web terimleri aynı olguyu tanımlamaz. Zira web sadece İnternet üzerinde çalışan bir servistir. Web kavramı,CERN'de bir bilgisayar programcısı olan Tim Berners-Lee'ninHTML adlı metin işaretleme dilini geliştirmesiyle oluşmuştur.[1] Bugün de kendisinin başkanı olduğuW3C (World Wide Web Consortium) tarafından standartları belirlenmektedir.
Web'in temeli İnternet'tir. Web İnternet üzerinde kurulmuştur ve İnternet'in sunduğu mekanizmalardan çoğunun kullanılmasını sağlar. İnternet'in fiziksel görünüşleri –bilgisayarlar, ağlar ve servisler– dünya üzerindeki diğer binlerce bilgisayara bağlanmamıza izin verir. Web, İnternet'in en tepesindeki soyutlanmış genel servislerkümesidir. World Wide Web (W3), insanların fikir veprojelerinin paylaşılmasını sağlayan bir bilgi vekültür havuzudur. İstemci-sunucu uygulamaları ile yapılan birçok organizasyon üzerinde web tarayıcıları istemci olarak çalışabilirler. Web yürütümüstandartistemci-sunucu modelini izler.Web tarayıcısı adı verilen programı çalıştıran bir istemci bilgisayar ile web sunucu yazılımı çalıştıran bir sunucu bilgisayar arasındaki etkileşime "istemci-sunucu" etkileşimi adı verilir. İstemci bilgisayar, sunucudan HTTP'yi (Hypertext Transfer Protocol) ve İnternet mesaj standardıTCP/IP'yi kullanarak bir belge ister ve sunucu, istemcinin göstereceği belgeyi verir.
World Wide Web ifadesiHTTP ile anlaşan sunucuların kolektif ağını ifade etmek için kullanılır. HTTP, var olan bilgilerin kullandıkları protokolün küresel yapısıdır.
Web tarayıcıların ve sunucuların kendi aralarında iletişim için kullandıkları protokole HTTP (Hypertext Transfer Protocol) adı verilir. Bunun için web sunuculara genellikle HTTP sunucu denir.
Tarayıcı, istemcinin isteğini sunucuya isim sunucularının, alan adı (domain) isimlerinin, adres isimlerinin ve fiziksel konumların tutulduğu diğer araçlarla iletir.
Bilgiler web sunucuya gelince, sunucu onları başka bir işleme gönderir (arama işlemi veya bir uygulama) ve bir süre bekler. Cevabı alırsa nesneyi hedef tarayıcıya gönderir.
Tarayıcı birçok değişik parçayı birlikte tutar. Bir web sayfası ağ üzerindeki birçok nesnenin referansını tutabilir. Hepsini birlikte çeker ve son ürünü geri sunar.
Robert Cailliau, Jean-François Abramatic ve Tim Berners-Lee, WWW Konsorsiyumunun 10. yıl dönümünde.
2001'deki bir çalışmaya göre, çoğunlukla görünmez web ya da derin web'de 550 milyardan fazla belge vardı. 2.024 milyon web sayfası arasında, İngilizce sayfalar %56,4'le birinci sırada, ardından %7,7 ileAlmanca, %5,6 ileFransızca ve %4,9Japonca gelir. Örnek olarak, 75 farklı dilde web arması olarak kullanılan yeni bir çalışmada,Ocak2005 sonu itibarıyla kamuya endekslenebilir 11,5 milyar web sayfası bulunduğu belirlenmiştir.Mart2009 itibarıyla endekslenebilir web 25 milyardan fazla sayfa içerir.
WWW belgelerinin temel özelliklerinden biriHypertext yapılarıdır. Grafik terminalde bir referans, alt çizgili bir yazı veyaişaretçi ile sunulur.Kullanıcı bunu tıklar ve referans edilen belge gelir. Bu yöntem, bilgilerin kopyalanmasını gereksiz kılar, verinin bir kere yüklenmesi yeterlidir ve ona referans edilen bütün bağlarla orijinal belgeye ulaşılabilir.
URL, web nesnesini bulmak için web istemcinin ihtiyacı olan erişim yöntemini (nasıl), konumunu (nerede) ve sunucu ismini (ne) belirtir. URL'nin genel yapısı: erişim-yöntemi://sunucu-ismi[: port] / konum şeklindedir.
1. İnternet üzerinde kendi sitesini barındırmak isteyen abc firması ya da kişisi, kendisine ait bir alan (domain) adı seçer. Örneğimizde bu alan adıabc.com olsun. Daha sonra, kişi ya da firma, alan adı kaydı yapabilen bir firmaya giderek (registrar) kendisi için belirlemiş olduğu alan adını, belli bir süre için (bir yıldan az olmamak şartı ile) tescil ettirir.
2. Nasıl ki bir yere gitmek için gidilecek yerin adresine ihtiyaç varsa sanal dünya olan İnternet'te de bir siteye girmek için o sitenin adresine ihtiyacımız vardır. İnternet üzerindeki sunucuların adresleri IP (Internet Protocol) denilen ve her biri 0..255 arasında olan dört basamaktan oluşur (Ör: 10.23.12.5, 192.168.5.3 gibi).
İnternet kullanıcılarının girmek istedikleri web sitelerinin IP adreslerini akıllarında tutmaları çok zor olacağından, İnternet üzerinde alan adı – IP adresi eşleştirmesi yapan servisler yer almaktadır. Bunlara Alan Adı Servisi, kısaca DNS (Domain Name Service) adı verilir. DNS'ler kendilerine sorulan alan adlarınınIP adreslerini kullanıcılara verirler. Çok basit olarak bunu bir telefon rehberine benzetebilirsiniz.
Alan AdıIP Adresi
abc.com13.56.11.120
vyz.com168.32.45.11
bcg.net89.86.10.51
......
Dolayısıyla, alan adını tescil ettirirken hangiDNS sunucusunda alan adına ait IP adresi bulunacak isekayıt yapanfirmaya bu bilgi de verilir. Böylece alan adına ait IP adresi, tüm dünyadaki İnternet kullanıcıları tarafından erişilebilir duruma gelir.
3. Bir İnternet kullanıcısı www.abc.com sayfasına girmek istediği zaman web tarayıcı programının adres çubuğunawww.abc.com yazar. İnternet üzerindeki adresleme yukarıda anlatıldığı gibi IP tabanlı olduğu için tarayıcının bu alan adının IP adresini öğrenmesi gerekmektedir. Öğrenmek için ise kullanıcı bilgisayarında tanımlı olanDNS sunucusuna giderekabc.com'un IP adresini sorar.
4. DNS sunucusundan cevap olarak abc.com'un IP adresinin bilgisini alır (tıpkı bilinmeyen numaralar için yapılantelefon numarası sorgulama servisi gibi)
5. Bu işlemin sonundawww.abc.com'un IP adresini öğrenen tarayıcı programabc.com'un web sunucusuna ulaşır ve kendisine buradaki ana sayfa dosyasının gönderilmesini ister.
6. Bunun üzerinewww.abc.com'un web sunucusu, ana sayfa dosyasını gönderir. Genellikle ana sayfalarindex.html,default.html (veya*.asp,*.php) gibi adlı dosyalardan oluşur. Kullanıcı bilgisayarına ana sayfa dosyası yüklendikten sonra tarayıcı program tarafından bu dosya görüntülenir. Kullanıcı, ana sayfadaki başka bağlantılara tıklamak suretiylewww.abc.com web sunucusunun kendisine başka dosyalar göndermesini de isteyebilir. Sunucudan gelen dosyalar da aynı şekilde gösterilir.
Zaman ve paradantasarruf edipbilgisayarın kolaylık ve eğlencesinden yararlanan bilgisayar kullanıcıları, web dahil,teknoloji getirilerini kullanma karşılığında özel hayatın gizliliği haklarını kullanmış ya da kullanmamış olabilirler. Yani, İnternet kullanıcılarının bir kısmı özel hayatını gizli tutarken bir kısmı bunu fazla önemsemeyebilir. Dünya çapında yarım milyondan fazla insan, İnternet'i kullanarak ve İnternet'le büyümüş olan ABD vatandaşlarının yarısı, birçok çevrim içi profiller oluşturarak bu nesle mahsus bir değişimin de parçası olmuş durumdalar. Örneğin, ilk başlarda yalnızca ABD üniversite öğrencileri tarafından kullanılan Facebook, şimdilerde %70'i ABD vatandaşı olmayan kişiler tarafından dünya çapında kullanılıyor. Üstelik 2009'da yapılan araştırmalar gösteriyor ki bu kullanıcıların yalnızca %20'si özel hayatın gizliliği ayarlarını kullanıyor.
İnternet'teki yoğunluktan dolayı bazen sayfa yüklemelerinde aşırı gecikmeler olmaktadır. Bu nedenden dolayı,World Wide Web' (Dünya Çapında Ağ) terimi yerine alaycı bir yaklaşımlaWorld Wide Wait (Dünya Çapında Bekleme) denmektedir. İnternet'i hızlandırma tartışmaları Qos teknolojilerini kullanmak üzerine devam ederkenW3C'de başka çözümler de bulundu.
İdeal web sayfası standart süre aralıkları şunlardır:
0,1 saniye (100 ms), ideal cevap süresi olup kullanıcı herhangi bir kesinti hissetmez.
1 saniye, kullanıcının kesinti hissetmeyeceği azami cevap süresidir.
10 saniye, kullanıcıların genellikle siteden ayrılmayı tercih ettikleri ya da tarayıcı programın otomatik olarak siteden ayrıldığı süredir.
