Bu videoda ekip üyeleri,Mars Bilim Laboratuvarı'nın (Curiosity) Mars yüzeyine inişe kadarki son dakikalarının zorluklarını anlatmaktadır.
Video sinyal (VF) veya TürkçesiyleGörüntü sinyali herhangi birgörüntünün iletilmek veya saklanmak içinelektromanyetik enerjiye çevrilmiş halidir.[1] Bu sinyale yaygın olarak video (VF) denilmektedir. Farklı amaçlar için görüntü sinyali üretilebilirse de burada televizyondaki görüntü sinyali üzerinde durulacaktır. Verilen sayısal değerler Türkiye'de kullanılanB/G sistemine ilişkindir. Bu sistem Dünya'nın büyük bölümünde kullanılır. FakatABD,Japonya, Rusya veFransa gibi ülkelerde farklı sistemler kullanılır.[2]
Bir görüntü çok sayıda küçük görüntü elemanının birleşmesiyle oluşur. (Bilgisayar ve sayısal yayın sistemlerinde bu elemanlarapiksel denilir. Fakatanalog sistemlerde bu terim kullanılmaz.) Görüntüdeki yatay ve düşey yöndeki maksimum ayrıntı sayısınaçözünürlük denilir. Çözünürlük arttıkça, görüntü daha doğal görünür. Fakat çözünürlüğün artışı başta bant genişliği olmak üzere çeşitli teknolojik sorunların ortaya çıkmasına sebep olur.[3] Bu sebepten, optimum bir çözünürlük aranmıştır. Alıcı ekran büyüklüğü, insanların televizyon seyretme uzaklıkları ve bu uzaklıktan ayrıntı görme yetenekleri göz önüne alınarak, televizyon ekranında düşey yönde500 dolayında ayrıntının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. B/G sistemi düşey yönde ayrıntı sayısını625 olarak saptamıştır. Bu sayıyasatır sayısı denilir. Her satırda yan yana en fazla320 çift zıt renk (siyah beyaz gibi) iletilebilir. Beyaz1 volt ile siyah ise0.3 volt (bazı sistemlerde 0.35 V) ile temsil edilir. İki zıt renk bir arada sinüs sinyalinin bir periyoduyla temsil edilebildiğine göre, en ayrıntılı görüntü (625 x 320 =)200 000 sinüs sinyalinden oluşur.
Hareketli görüntü için ekranın üst soldan başlanarak (tıpkı kitap okurken yapıldığı gibi) satır satır aşağıya doğru taranması gerekir. Bir saniye içindeki tarama sayısı ne kadar yüksekse, görüntü de o kadar doğal ve kesiksizdir. Analog yayında ekranın saniyede25 defa taranması yeterli bulunmaktadır. Yani televizyon yayını bir saniye içinde her biri maksimum200 000 sinüs dalgasından oluşan25 adet tam ekran görüntüsü iletebilmelidir. Bir başka deyişle, görüntü sinyalinin bant genişliği (200 000 x 25 =)5 MHz. dir.[4]
5 Mhz lik bant genişliğini artırmadan, tarama sayısını artırmak mümkün değildir. Fakat testler aynı görüntünün iki defa taranmasının gözün algıladığı hareketlilik duygusunu artırdığını göstermektedir. Bu sebepten hareketlilik duygusunu artırmak için,625 satırlık bir görüntü bir defada değil, iki defada taranır. İlk defa satırlar bir atlanarak taranır ve bu312.5 satırlık yarım taramayatek satırlar alanı (odd lines field) denilir. İkinci defa taranan veçift satırlar alanı (even lines field) denilen diğer312.5 satırla birlikte, bütün görüntü tamamlanmış olur..[5] Bu tekniğegeçmeli tarama (interlaced) denilir. Böylelikle bütün görüntünün baştan sona taranması40 msn aldığı halde, sadece tek veya sadece çift satırlarının taranması20 msn alır ve gözün algıladığı hareketlilik artar.
Görüntü sinyalinin bir bölümü doğrudan görüntü bilgisi taşımayan yardımcı hizmetlere ayrılmıştır. Görüntü sinyali ve yardımcı sinyaller bir aradaBileşik Görüntü sinyali (composite video signal) adıyla bilinirler. Yardımcı sinyallerin yayıncıdan alıcıya iletilmesi zorunludur. Çünkü, görüntü sinyali alıcıya ulaştığında resim tübündeki taramanın stüdyodakikamera taraması ile uyumlu olması gerekir. Bu iki şekilde sağlanır.[6][7]
Türkiye'de kullanılan analog yayın sistemişnde (B/G) bir satır64 μsn lik bir periyoda sahiptir. Bu sürenin12 μsn lik bölümü görüntü dışı hizmetlere ayrılmıştır. Bu12 μsn lik sürenin de4.7 μsn lik süresince alıcıya0 voltluk bir darbe gider. Bu darbeyatay senkrondur. Yatay senkron görüntünün sol ve sağ yöndeki uyumu (yani görüntünün sola veya sağa kaymaması) için gönderilir.12 μsn nin geri kalan bölümü karartma eşiği adını alan ve siyah renge karşılık gelen0.3 volttur. Renkli yayında bu eşik üzerindeburst sinyali de yer alır..[8]
Ayrıca, 625 satırlık tam görüntünün50 satırı da görüntü dışı hizmetlere ayrılmıştır. Bu50 satırdan15 tanesi (yarısı tek satırlar arasında, diğer yarısı da çift satırlar arasında olmak üzere)0 ile 0.3 volt arasında çeşitli darbelerden oluşan düşey senkronlardır. Düşey senkron da görüntünün üst ve alt uyumu (yani görüntünün yukarı ve aşağı hareket etmemesi) için gönderilir.50 satırın geri kalan bölümü ise çeşitli amaçlar için (ölçü, monitor, haberleşme vb.) kullanılabilir.[9]
Özetle kuramsal olarak çözünürlüğü200 000 olan bir tam görüntüde gerçekten görüntü bilgisi taşıyan ayrıntı sayısı yaklaşık olarak125 000 den ibarettir.
Renkli görüntü de esas olarak siyah beyazmonokrom (tek renkli) görüntü gibidir. Ancak renkli görüntüde her satırda görüntü bilgisi içeren 52 μsn'lik bölgede görüntü sinyalinin üzerine yüksek frekanslı bir sinyal daha ilave edilmiştir. Bu sinyalrenk sinyali tarafından modüle edilmiş bir taşıyıcıdır. Taşıyıcı frekansı vemodülasyon tipine bağlı olarak çeşitli renk yayın sistemleri gelişmiştir. Türkiye'de kullanılan PAL sisteminde taşıyıcı 4 433 618.75 Hz'dir. Renkli görüntüde ayrıca art karartma eşiği üzerine renk taşıyıcısı frekansındaki burst darbesi de yer alır. Bu 10 periyot (yaklaşık 2.26 μsn) süreli sinyal renkli yayında kullanılan pilot sinyalidir.[10]
^Bovik, Alan C. (2005).Handbook of image and video processing (2nd bas.). Amsterdam: Elsevier Academic Press. ss. 14-21.ISBN978-0-08-053361-2.OCLC190789775.
^Brown, Blain (2013).Cinematography: Theory and Practice: Image Making for Cinematographers and Directors.Taylor & Francis. ss. 159-166.ISBN9781136047381.
^Parker, Michael (2013).Digital Video Processing for Engineers : a Foundation for Embedded Systems Design. Suhel Dhanani. Amsterdam.ISBN978-0-12-415761-3.OCLC815408915.
.jpg)
