Selena Quintanilla-Pérez (16 Nisan 1971 - 31 Mart 1995), kısacaSelena olarak bilinen,Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı.Billboard'unEn İyi Latin Şarkıları listesinde, yedisi bir numara olan, ilk 10'da yer almış on dört teklisiyle "90'lı yılların en iyi Latin sanatçısı" ve "On yılın en çok satan Latin sanatçısı" olarak anılmıştır.[2] Aynı zamanda 1994 ve 1995'in en başarılı teklilerine sahiptir: "Amor Prohibido" ve "No Me Queda Más".[3] Kendisine "Tejano'nun Kraliçesi"[4] ve Meksika'nınMadonna'sı[5] denilmiştir. Selena ilk albümüSelena y Los Dinos'u 12 yaşında çıkarmıştır. 1987Tejano Müzik Ödülleri'ndeYılın Kadın Vokalisti [en] ödülünü kazanmış ve birkaç yıl sonraEMI ile kayıt sözleşmesi yapmıştır. 1990'ların başında ünü özellikle de İspanyolcanın konuşulduğu ülkelerde büyümüştür.
Selena 23 yaşındayken hayran kulübünün başkanıYolanda Saldívar tarafından öldürülmüştür. Ölümünden iki hafta sonra 12 Nisan 1995'te, döneminTeksas valisiGeorge W. Bush, onun doğum gününü Teksas'ta "Selena Günü" olarak ilân etti.[6]Warner Bros. 1997'de başrolünüJennifer Lopez'in oynadığıSelena adli onun hayatından uyarlanan filmi yaptı. Ayrıca Selena'nın hayatı başrolünde Selena'yı canlandıranVeronica Vazquez'in yer aldığıSelena Forever adlı müzikalin temeli olmuştur. Haziran 2006'da, Selena adına her hafta yüzlerce hayranı tarafından ziyaret edilen birmüze veCorpus Christi, Teksas'ta doğal boyutlarında bir tunç yontu (Mirador de la Flor) yapılmıştır. Dünya çapında 90 milyonun üzerinde albümü satılmıştır.[7]
SelenaLake Jackson [en],Teksas'ta Freeport Community Hospital'daAbraham Quintanilla Jr. adındaki genç bir Meksika kökenli Amerikalı[8] baba ve Marcella Ofelia Samora adında[9] yarıÇeroki kökenli bir annenin[10] kızları olarak doğdu[11] ve birJehovah's Witness [en] olarak yetiştirildi.[12] Selena doğduğunda ebeveynleri onun için bir kız ismi bulmamıştı ve "Marc Antony" isimli bir Quintanillas çocuğu olacağını konuşuyorlardı.[11] Doğum anında Selena'nın ebesi olan diğer annesi Quintanillas'a "Selena" ismini vermiştir.[11] Selena üç yaşında şarkı söylemeye başladı; dokuz yaşındayken, babası Selena'nın başında olduğuSelena y Los Dinos isimli bir müzik grubu kurdu.[5] Başlarda Quintanilla ailesinin Papa Gayo's (Türkçe: Papağanlar) adlı lokantasında çıktı; fakat lokanta kısa bir süre sonra kapandı.[6]
Ailesi kısa bir süre sonra iflas etti ve evlerinden çıkarıldılar. Müzik aletlerini de alarak eski bir otobüsleCorpus Christi,Teksas'a taşındılar. Orada çalabildikleri her yerde sahne aldılar: sokak köşelerinde, düğünlerde,quinceañera [en]larda ve panayırlarda.[13] İsimlerini ve yeteneklerini yayma çabaları 1985'te Selena'nın 14 yaşındayken bir yerel plak şirketi için ilk albümünü çıkarmasıyla sonuç buldu. Albüm mağazalarda satılmadı ve babası tüm orijinal kopyaları satın aldı.[14] 1995'teMis Primeras Grabaciones adı altında tekrar yayınlandı.[15]
Selena okulda iyiydi; fakat bir müzik sanatçısı olarak tanınırlığı arttıkça, performans planının yolculuk talepleri eğitimine zarar vermeye başladı. Babası onu, sekizinci sınıfa gittiği sıralarda bütünüyle okuldan aldı.[4] Öğrenimine yolda devam etti; on yedi yaşındaChicago, Illinois'tekiThe American School of Correspondence [en]'dan lise diploması aldı.[16] Selena üçüncü albümüAlpha'yı 1986'da çıkardı.[17]
Selena 1987Tejano Müzik Ödülleri'nde, En İyi Kadın Vokalist ödülünü kazandı (ve sonraki yedi yıl için de ödül onun oldu).[4][18] 1988'de,Preciosa veDulce Amor adlarında iki albüm çıkarmıştır. 1989'daSony Music Latin'in eski başkanı José BeharCapitol/EMI ve Selena'yla anlaştı. Bir sonrakiGloria Estefan'ı keşfettiğini düşündüğü için Selena ile anlaştığını söylemiştir.[4] Selena aynoı seneCoca-Cola'yla Teksas'ın reklam temsilcilerinden olmak için sözleşme imzaladı.[6] 1988'de Selena kendine ait bir grubu olanChris Pérez'le tanıştı. İki yıl sonra, Quintanilla ailesi onu Selena'nın grubunda çalması için tuttu ve hemen Selena'yla birbirlerine âşık oldular. İlk başlarda aralarındaki ilişkiyi onaylamadı ve Pérez'i gruptan kovarak gitti. Sonunda ilişkiyi kabul etmek için geldi.[19] 2 Nisan 1992'de, Selena ve PérezNueces County, Teksas [en]'ta evlendi.[5]
1990'da, Selena erkek kardeşi ve ana söz yazarıA.B. Quintanilla tarafından yazılan bir diğer albümüVen Conmigo'yu çıkardı. Bu kayıt altın statüye ulaşmak için bir kadın sanatçı tarafından kaydedilen ilk Tejano albümü idi. Aynı zamanlardaYolanda Saldívar isimli kayıtlı bir hemşire ve hayranı bir hayran kulübü kurma düşüncesiyle Selena'nın babasına yaklaştı. İsteği kabul edildi ve kulübün başkanı oldu; daha sonra da Selena'nın giyim butiklerinin müdür oldu.[5] Selena 1992'de diğer albümüEntre a Mi Mundo'yu yayınladı. Albümdeki "Como La Flor" gibi şarkılar Selena'nın bir yıldız olmasının sağladı. Bir sonraki albümüSelena Live!,36. Grammy ÖdüllerindeEn İyi Meksikalı-Amerikalı Albümü seçildi.[5]
1994'te Selena sonraki albümüAmor Prohibido'yu çıkardı. AlbümYılın Meksikalı-Amerikalı Albümü Grammy ödülüne aday gösterildi. 1994'te tasarıma ve giysi üretimine başladı, biri Corpus Christi diğeri iseSan Antonio'da bulunan Selena Etc. adlı iki butik açtı. İkisi de ev içi güzellik salonlarıyla donatılmıştı.[20]Hispanic Business dergisi şarkıcının bu butiklerden beş milyon doların üzerinde para kazandığını bildirdi.[21] Selena ayrıcaErik Estrada'nın yanındaDos Mujeres, Un Camino adında bir Latinsoap operada yer almıştır.[22]
Selena ve grubu övgüler almaya devam etti;Billboard'unPremio Lo Nuestro [en]'su En İyi Latin Sanatçı ve "Como La Flor" için Yılın Şarkısı'nı da içeren altı prestij ödülü verdi. Coca-Cola ilişkilerinin beşinci yılını kutlamak için onuruna bir hatıra şişesi çıkardı. Aynı zamanda Barrio Boyzz ile yaptığı düeti "Donde Quiera Que Estés",Billboard Latin Listeleri'nde bir numaraya yerleşti. Bu Selena'yı New York, Arjantin, Kolombiya, Dominik, Porto Riko ve Orta Amerika turnesine yönlendirdi.[23] AyrıcaEl Salvador'lu şarkıcıÁlvaro Torres [en] ile "Buenos Amigos" adlı bir düet yaptı.
1994 sonbaharında,Amor Prohibido Meksika'da ticarî bir başarıydı ve Gloria Estefan'ınMi Tierra'sının listelerdeki bir numaralı yerini alarak 4 tane bir numaralı Latin şarkı yapmıştır. 1994'ün sonlarında altın duruma erişerek ABD'de 400.000'in üzerinde, Meksika'da ise bir başka 50.000 kopya satılmıştır.[5] Selena bu noktada planlarını İngilizce albüm çıkarmak olarak geliştirdi; fakat albüm hazırlıklarına başlarkenAmor Prohibido turnesi devam etti.[24] Albüm planlarına 1993'te başlandı; fakat albümün kaydı Mart 1995'e kadar başlamadı.[25][26]
1995'te, Selena başrolleriniMarlon Brando,Johnny Depp veFaye Dunaway'in oynadığı romantik komediDon Juan DeMarco'daufak bir rol oynadı; ilk sahnede bir arka planmariachi şarkıcısı olarak görüldü.[5] Şubat 1995'te, Selena, Houston Livestock Show'da ve Houston Astrodome'daki Rodeo'da, George Strait, Vince Gill ve Reba McEntire gibi ülke yıldızlarından çok daha fazla sayıda fanı çeken bir konser verdi.[6] Mart'ta 100.000'in üzerinde hayranının katıldığıMiami'ninCalle Ocho Festivali'nde assolist olarak çıktı.[26] AyrıcaEmilio Larrosa tarafından hazırlanan bir habertelenovela'sının yıldızlarından biri olma görüşmelerindeydi.[22] Yoğun programına karşın, Selena öğrencilerle eğitimin önemi hakkında konuşmak için yerel okulları ziyaret etti. Ayrıca zamanınıD.A.R.E. gibi sivil örgütlere yardım veAIDS hastalarına yardım için düzenlenen para toplama konserleri için harcamıştır. These demonstrations of community involvement won her loyalty from her fan base.[27] Selena 1995 yazında çıkarmaya hazırladı.[24]
1995'in başında, Quintanillas Saldívar'ın hayran kulübündenzimmetine para geçirdiğini fark etti ve onu kovmaya karar verdi.[5] Selena döküntüden üç hafta sonra 31 Mart 1995 sabahında,Corpus Christi'deki birDays Inn otelinde vergi için evrak almaya Saldívar'la buluşmayı kabul etti.[28] Otelde, Selena eksik finansal kâğıtlar talep etti. Saldívar kendisinin Meksika'da tecavüze uğradığını iddia ederek devri erteledi.[4] Şarkıcı Saldívar'ı arabayla hastaneye götürdü ama doktorlar tecavüze dair hiçbir kanıt bulmadı.[29] Saldívar otele döndü ve Selena eksik finansal kâğıtları tekrar istedi.[5]
Selena Saldívar'a daha fazla güvenemeyeceğini söyledi. Öğleden sonra 11.49'da, Saldívar çantasından bir silah çıkarıp Selena'nın üzerine doğrulttu. Şarkıcı dönüp odadan çıkarken, Saldívar'ın onu sağ omzundan bir kere vurmasıyla bir arteri koptu. Kritik bir biçimde yaralanan Selena, yardım almak için lobiye doğru koştu. Resepsiyonist 911'i ararken Saldívar'ın ona "fahişe" deyip peşinden gitmesi ile, Selena yere çöktü.[30] Selena yere çökmeden önce kendisine saldıran kişinin Saldívar olduğunu söyledi ve vurulduğu odanın numarasını verdi.[31] Olay yerine polis ve bir cankurtaran vardıktan sonra, Selena yerel bir hastaneye taşındı. 24. doğum günüden iki hafta önce akşam 1.05'te kan kaybından orada öldü.[32] Ölüm nedeniiç kanama vekalp durmasıydı.[33] Saldivar kırmızı kamyonetine girdi. Bir tabancayı solundaki tapınağa tutarken polisi kendine yaklaştırmadı. Dokuz buçuk saat sonra barışçıl bir şekilde polise teslim oldu.[5] Bu sırada yüzlerce hayran olay yerinde toplandı, polis Saldivar'ı uzaklaştırırken çoğu ağlıyordu.[34]
Selena'nın ölümü geniş yankı yarattı. Büyük televizyon kanalları son dakika haberi için yayınlarını böldü;Tom Brokaw Selena'dan "MeksikalıMadonna" olarak bahsetti.[35] Ölümünden sonraki 2 gün boyuncaThe New York Times'ta ilk sayfada yayınlandı.[36] Anısına çok sayıda anıt dikildi ve Teksas'taki radyo istasyonlarında şarkıları durmaksızın çaldı.[4] Cenazesine çoğu ABD dışından gelen yaklaşık 60.000 yaslı katıldı.[4] AralarındaGloria Estefan,Celia Cruz,Julio Iglesias ve Madonna'nın bulunduğu birçok ünlü başsağlığında bulunmak için hemen Quintanilla ailesini aradığı bildirildi.[37]People dergisi Selena ve müzik kariyerinin anısınaSelena 1971–1995, Her Life in Pictures adlı bir hatıra sayısı yayınladı.[4] Sayı 450.000'e yakın kopya sattı; iki hafta sonra Selena için, 600.000 kopya satan bir özel sayı yayınlandı.[38] Birkaç gün sonra,Howard Stern Selena cinayetini ve defnini taklit etti; yaslılarıyla alay etti ve müziğini eleştirdi. Stern, "This music does absolutely nothing for me.Alvin and the Chipmunks have more soul... Spanish people have the worst taste in music. They have no depth." dedi. Stern'in yorumları Teksas içindeki İspanyol topluluğu kırdı ve kızdırdı.[39]Ahlâka aykırı davranışından sonra adına tutuklama emri verilen Stern daha sonra yorumları için İspanyollardan özür dileyen bir yayın yaptı.[40] Ölümünden iki hafta sonra, 12 Nisan'daTeksas ValisiGeorge W. Bush Selena'nın doğum günü olan 16 Nisan'ı Teksas'ta "Selena Günü" ilan etti.[6] Selena 1995'te "Latin Music Hall of Fame" olarak göreve alındı.[38]
Jennifer Lopez,Selena'nın hayatıyla ilgili bir filmde Selena'yı canlandırdı.Gregory Nava [en] tarafından yönetilenhayat filmi olumlu eleştiriler aldı.[50] 24.000'in üzerinde kişi filmin başrolü için seçmelere katıldı.[51][52] Selena'ın hayranları filme destek çıktı ve Lopez'in filmdeki oyunculuğu kariyerinde yükselmesini sağladı. Lopez'in birkaç yıl sonra bir pop yıldızı olarak başarılı olmasına karşın, filmdeki tüm şarkılarda Selena'nın sesi kullanıldı.[53] Lopez oynadığı rol için En İyi Müzikal Kadın OyuncusuAltın Küre ödülüne aday gösterildi.[54] Selena, 1999 yılı en iyi plak satışlarına sahip diğer iki Latin sanatçının arasındaydı.[55]
Houston'daki Reliant Stadium 7 Nisan 2005'te anısına düzenlenenSelena ¡VIVE! konserine ev sahipliği yaptı. Ölümünün 10. yıldönümünden bir hafta sonra düzenlenen konsere 65.000'ün üzerinde hayran katıldı. KonserdeGloria Estefan,Pepe Aguilar,Thalía,Paulina Rubio,Ana Bárbara,Alejandra Guzmán,Ana Gabriel veFey gibi yüksek profilli sanatçılar yer aldı. Sanatçılar Selena'nın şarkılarını yorumladılar. Erkek kardeşiA.B. Quintanilla, Selena'nın "Baila Esta Cumbia"yı söylerkenki görüntüleriyle desteklenmiş bir şekilde grubu Kumbia Kings ile sahne aldı. Broadcast live on theUnivision kanalındakiSelena ¡VIVE! canlı yayınıABD televizyon tarihindeki en yüksek reytingli ve en çok izlenen İspanyolca program oldu. Program son üç saatinde 35,9Nielsen ev reytingi elde etti.[56] Corpus Christi'deki American Bank Center onun anısına 2.526 koltuklu konser salonlarına Selena Auditorium adını verdi.[57]
Selena, Latin Efsaneler Koleksiyonu'nun bir parçası olarak 16 Mart 2011'de bir ABDposta puluyla onurlandırıldı.[79]
A. B. Quintanilla, 13 Nisan 2011'de, kız kardeşinin anısını hayatta tutmak için onun sesinden yayınlanmamışakapella parçalarını gelecek albümünde kullanacağını duyurdu.[80]
Selena Vakfı (The Selena Foundation), 1995'te Selena'nın ölümünden kısa bir süre sonra bağış alan Selena'nın ailesi tarafından Mayıs 1995'te kuruldu.[81] Vakıf, başlıca görevi bunalımdaki çocuklara yardım etmek olan biryardım kuruluşudur.[81] Ayrıca vakıf yoksullar, yaşlılar ve yerel devlet okullarındaki donanımının geliştirilmesiyle ilgili diğer kuruluşların ihtiyaçlarını karşılamaktadır.[81] Vakıf bağışlar, bağışları hedefleyenSelena albümleri veQ-Productions mağaza ürünleri satışları sayesinde para toplamaktadır.[81] Vakıf Corpus Christi, Teksas'taki Selena Müzesi'ni işletmektedir.
^Bernstein, Ellen (16 Nisan 1997)."Birthday hoopla is prohibited".Caller-Times. Corpus Christi, Teksas: Caller.com. 3 Nisan 2009 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2010.
^Nilou Panahpour (1995). "Rock and Roll yearbook, the best in music, movies, and television".Rolling Stone,724/725. Straight Arrow Publishers Company. s. 64.
^Joe Coudert (17 Nisan 1996). "Corpus Christi Selena'ya büyük doğum günü hediyesi veriyor".San Antonio Express-News.|erişim-tarihi= kullanmak için|url= gerekiyor (yardım)
