Oyuncak; genellikleçocuklar tarafındanoyun oynarken kullanılan her türlü nesnedir. Pek çok oyuncak gerçek bir varlığın taklidi şeklindedir; ancak oyuncaklar, çeşitli anlamlar yüklenmiş basit nesneler de olabilir. Örneğin bir çocuk üzerine bindiği bir değneği hayalinde birata, elindeki taşı birotomobile dönüştürebilir. Bunun yanı sıra elektronik ve mekanik parçalardan oluşan, çok karmaşık oyuncaklar da mevcuttur. Oyuncak üretimindekil,granit,tekstil,deri,lif,cam,beton,balmumu,oyun hamuru,taş,polimer,kauçuk,seramik,porselen,plastik,plastik film,cam,metal,ahşap,kağıt,karton gibi doğal ve yapay malzemeler kullanılır. Oyuncaklar fabrikalarda üretilebilir veyael işi olabilir.
Oyun ve oyuncağın tarihi insanlık kadar eskidir. Tıpkı hayvanlar gibi, ilk insanlar da muhtemelen doğadaki pek çok nesneyi oyuncak olarak kullanmışlardır. Ancak sırf oyun amaçlı olarak üretilen ilk nesnelerintop,uçurtma veyoyo olduğu kabul edilir.[1]
Arkeolojik kazılarda,Sümerlere ait, MÖ 2600 yıllarından kalma, insan ve hayvan şeklinde nesneler bulunmuştur.[1]Hindistan'da ise MÖ 2500 yıllarına ait,tekerlekli hayvan figürleri bulunmuştur.[1]Oyuncak kavramından bahseden en eski kayıt ise, tahta veterrakottadan yapılmışyoyoları anlatan, MÖ 500 yıllarına ait birAntik Yunan belgesidir.[1] Bununla birlikte yoyo çok daha önceÇin'de ortaya çıkmıştır ve yine Çin'de MÖ 1000 yıllarında, günümüzde dahi oldukça popüler olanuçurtmalarla oynandığı bilinmektedir.[1]
MÖ 2. yüzyılda Mısır'datopaç vemisket biliniyordu. Yine aynı dönemlere ait Firavun mezarlarındaoyuncak bebekler bulunmuştur. Eski Yunan,Roma veÇin'de dekilden yapılıp fırınlanmış, hareketli kol bacaklara sahip bebekler yapıldığı bilinmektedir. Seri olarak üretilen ilk tahta bebekler ise 1700'lerinAlmanyasına aittir.Osmanlı dönemindeEyüpsultan'da, hayvan bağırsağından yapılmışbalonlar, tahta topaçlar, çemberler, tefler, toprakdüdükler satıldığı bilinmektedir.[2]
Çocuk, bebekliğinden başlayarak oyuncaklarla oynayarak dünyayı anlamlandırır ve eğlenir. Çocuk, hayal dünyasına bağlı olarak kendi oyuncaklarını bulur veya imal eder. Tektip satılan oyuncaklar harcıalemdir. Çocuk, büyüklerini taklit ederek büyüdüğü için, büyüklerin kullandığı araç gereçlerin benzerleri ile oynamaktan zevk alır.
Çok basit nesneler oyuncak olarak kullanılabilir. ÖrneğinÜçtaş gibi oyunlar sadece taşlarla oynanır. teknolojideki ilerlemelere bağlı olarak oyuncaklar da çok kapsamlı bir evrim geçirmişlerdir. Günümüzde sesli ve hareketli robotlar, uçabilen helikopterler,oyun konsolları gibi çok gelişmiş oyuncaklar bulunmakla birlikte;oyuncak ayı,top veyaatlama ipi gibi basit oyuncaklar da popülerliğini yitirmemiştir.[3]
Wikimedia Commons'taOyuncak ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
