Nebbiolo | |
---|---|
Üzüm (Vitis) | |
![]() Nebbiolo salkımının yakından çekimi, İtalya | |
Tür adı | Vitis vinifera |
Orijinal kökeni | Piyemonte, İtalya |
Önemli üretim yerleri | Piyemonte |
Önemli şaraplar | Barolo, Barbaresco, Roero |
VIVC kimliği | 8417 |
Nebbiolo, ağırlıklı olarakPiyemonte bölgesinde yetiştirilenİtalyankırmızı şaraplık birüzüm çeşididir.Vitis vinifera türü içerisinde yer alır.[1]
Ekim ayının sonlarında gerçekleşen hasat esnasında, üzüm bağlarının bulunduğuLanghe bölgesini derin ve yoğun bir sis kaplamaktadır. Adını, "sis" anlamına gelen İtalyannebbia'dan aldığı düşünülmektedir. Alternatif açıklamalar bunun yerine İtalyanca soylu anlamına gelen nobile kelimesinden türetildiğine de atıfta bulmaktadır.
Nebbiolo şarapları katran ve gül kokulu karakteristik olarak oldukça tanenli olabilen açık renkli kırmızı şaraplardır. Yıllandıkça rengi bardağın kenarında karakteristik bir tuğla-turuncu tonu alır. Yüksek tanenleri dengelemek, uzun bir süre şişede ve/veya fıçıda olgunlaştırma gerektirebilir.
Nebiolo, Piyemonte bölgesinde13. yüzyıldan beri bilinmektedir. Nebbiola'ya ilişkin ilk belgeler 1266 yılındaRivoli Kalesi'ninNibiol şarapları tedarikine dayanmaktadır.[2] Bölge, İngilizlerin Fransızlarla uzun süreli siyasi çatışmalar nedeniyleBordeaux bölgesinden tedarik ettikleri şaraplara alternatif şarap kaynakları aradığı dönemde ilgilerini çekmiş, ancak Piyemonte veLondra arasındaki ulaşımın kolay olmaması nedeniyle kalıcı bir ilişki kurulamamıştır. Bölgede Nebbiolo dikimi, 19. yüzyıldafiloksera salgınına kadar artmış, ancak filoksera tarafından etkilenen bazı bağların salgın sonrasıBarbera gibi diğer üzüm çeşitleri ile değiştirilmesi ile azalmıştır. Bugün Piyemonte bağlarının yaklaşık %9-10'unda dikilidir.[3]
Diğer Piyemonte çeşitleri ile karşılaştırıldığında, ekim sonlarına kadar uzayan hasatla, bölgede ilk tomurcuklanan ve son hasat edilen geçci çeşitlerden biridir. Bazı rekoltelerde üreticiler, önce Barbera ve Dolcetto fermantasyonunu tamamlayıp tanklarını hasat edilecek Nebbiolo için boşaltabilmektedir. Olgunlaşmaya yardımcı olmak için genellikle doğrudan güneş ışığına daha fazla erişmesini sağlayan güney ve güneybatıya bakan yamaçlarda en çok tercih edilen yerlere dikilmektedir. Üzüm karakteristik olarak yüksek asit ve tanenleri, şeker ve aroma ile dengelemek için yeterli bir sıcaklıkta yetiştirilmeye ihtiyaç duyar. Tomurcuklanma ve çiçeklenmedönemi hassastır.[2]
Her toprak türüne iyi uyum sağlamayan Nebbiolo, Barolo ve Barbaresco'nun üretildiğiAlba çevresindeki,Tanaro nehrinin sağ kıyısında bulunan bölgelerdeki yüksek kireçlimarn konsantrasyonuna sahip toprakları tercih eder. Üzüm, Tanaro'nun sol kıyısındaki Roero gibi kumlu topraklara sahip bölgelerde de yetişebilir, ancak bu toprak türünde yetişen üzümlerden yapılan şaraplar, çeşidin klasik katran aromalarından yoksun olarak, daha parfümsü olma eğilimindedir. KumluRoero topraklarının hafif asidikpH'ı, yıllanma potansiyeli daha düşük, ancak daha erken içim olgunluğuna ulaşan şaraplar üretmektedir. Toprak türüne ek olarak,drenaj kabiliyeti vemagnezyum vepotasyum konsantrasyonu, üretilen Nebbiolo şarabı üzerinde etkili olmaktadır.[3]
En dikkate değer Nebbiolo şaraplarından Barolo'da "geleneksel" ve "modernist" iki yaklaşım bulunmaktadır. Genel olarak geleneksel yaklaşım, 20 ila 30 günlük uzun bir maserasyon süresi ve eski büyük boy fıçılarda uzun bir olgunlaştırma süresini temel alır. Modern yaklaşım isemeyve aromalarını ve aromalarını koruyan 7 ila 10 günlük daha kısa maserasyon süreleri ve daha soğuk fermantasyon sıcaklıklarını kullanır. Fermantasyon süresinin sonuna doğru, Nebbiolo'nun sert asiditesinin bir kısmını yumuşatmaya yardımcı olan malolaktik fermantasyonun başlamasını teşvik etmek için ısıtılır. Modern yaklaşımı seçen şarap üreticileri, tanenleri yumuşatmak için daha küçük yenimeşe fıçılarda daha kısa bir olgunlaştırma süresini tercih eder.[3]
Nebbiolo, 2010 yılı itibarıyla tüm dünyada yaklaşık 6000hektar arazi üzerinde yetiştirilmektedir. Küçük üretimler dışında neredeyse tamamı İtalya'nın kuzeybatı bölgesi Piyemonte'de bulunmaktadır. İtalya dışında dünyada deneme amaçlı üretimler yapılmakta, Amerika Birleşik Devletleri'nde toplam 68 hektar, MeksikaBaja California'nın kuzey bölgesinde 180 hektar, ArjantinSan Juan eyaletinde 49 hektar, Avustralya'da 98 hektar Nebbiolo dikimi bulunmaktadır. Nebbiolo ayrıca Güney Afrika, Uruguay ve Şili'de küçük milktarlarda dikilmiştir.[4]