Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


İçeriğe atla
VikipediÖzgür Ansiklopedi
Ara

NGC 1068

Koordinat:Sky map02sa 42d 40,7s; -00º 00' 48″
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Cetus A
Mount Lemmon SkyCenter tarafından elde edilen NGC 1068 fotoğrafı.
Gözlem verisi (DönemJ2000)
TakımyıldızBalina
Sağ açıklık (α)02sa 42d 40.7s[1]
Dik açıklık (δ)−00° 00′ 48″[1]
Galaksi sınıfı(R)SA(rs)b[1]
Görünür büyüklük (V)9,6[1]
Yüzey parlaklığı (SB)+12,8
Görünür boyut (V)7′.1 × 6′.0[1]
Özellikler
Grup veyakümeM77 Grubu[1]
(NGC 1068 Grubu)
Kırmızıya kayma (z)(3793 ± 10) · 10-6[1]
Helyo dikey hız (vr{\displaystyle v_{r}})+1137 ± 3 km/s
Mesafe47mIy
Keşif
Pierre Méchain (1780)
Katalog belirtmeleri
M 77 • NGC 1068 • GC 600 • IRAS 02401-0013 • Arp 37 • MCG +0-7-83, • PGC 10266 • UGC 2188 • ZWG 388.98 • KUG 0240-002 • h 262
 Wikimedia Commons'ta ilgili ortam

Messier 77 (ayrıcaM77 veyaNGC 1068 olarak da bilinir),Balina takımyıldızı yönünde bulunan birçubuklu sarmal gökada.Dünya'dan uzaklığı yaklaşık olarak 47 milyonışık yılı olup, 1780 yılındaPierre Méchain tarafından keşfedilmiştir.Messier kataloğunun en büyük gökadalarından biridir.

Messier 77,etkin gökada çekirdeğiyleaktif bir gökadadır. Görünen dalgaboylarında yıldızlararası toz görünümünü gizlemektedir. Moleküler disk ve sıcak plazma, gizlenen maddeyle birlikte ilk kez VLBA ve VLA ile radyo dalgaboylarında ölçüldü. Gökada, oldukça parlak bir tip 2seyfert gökadadır.

Kara delik

[değiştir |kaynağı değiştir]

NGC 1068'in X-ışını (mavi ve yeşil) ve optik dalga boylarındaki görüntülerinden oluşturulan montajda, merkezdeki dev kütleli bir karadelik yakınlarından kaynaklanan şiddetli bir rüzgarla savrulan gaz görülüyor. Gökadanın iç sarmal kolları üzerindeki yoğun yıldız oluşum bölgeleri hem optik hem de X-ışını dalga boylarında izlenebiliyor. Gaz bulutunun uzamış biçiminin, karadeliği çevreleyen çörek biçimli soğuk gaz ve toz bulutundan (torus) kaynaklandığı düşünülüyor. Görüntülerde üç renkli X-ışını görüntülerinde uzamış birer beyaz leke biçiminde izlenen torusun yaklaşık beş milyonGüneş kütlesinde olduğu hesaplanıyor. Radyo gözlemleri, torusun karadeliğin birkaç ışıkyılı yakınından, 300 ışıkyılı ötesine kadar uzandığını gösteriyor.

M77 çekirdeğininHUT tarafından elde edilmiş fotoğrafı

Chandra X-ışını Uzayteleskopu'ndaki tayfölçerler, gazın bileşimini, sıcaklığını ve akış hızını ölçüyorlar. Ölçümler rüzgardaki maddenin bir oksijen eksikliği dışında, Güneş'in atmosferindeki maddeyle aşağı yukarı aynı olduğunu gösteriyor. Rüzgarla sürüklenen maddenin sıcaklığı 100.000 °C. Gazın ortalama hızı da saatte yaklaşık 1,6 milyon km.

Dev kütleli karadeliklerin genellikle buradaki gibi torus biçimli gaz ve toz bulutlarıyla çevrili olmasına karşın, bazen karadelik,Pergel gökadasının merkezinde olduğu gibi ince bir gaz ve toz diski tarafından beslenebilir. Bu örnekte, diskin egriliği hemen göze çarpıyor. Disk, tıpkı bir şemsiye gibi gökadanın bazı kesimlerini, karadeliğe düşen ısınmış maddeden kaynaklanan yoğun ışınımdan koruyor. Karadeliklerin çok güçlü kütleçekimleri, kritik bir eşiği geçen madde ve ışınımın bir daha geri dönmesine izin vermiyor. Ancak, delik yakınında disk yüzeylerindeki ışınım basıncı ve diskte dolanan madde içindeki akım kararsızlıkları nedeniyle bir kısım madde uzaya kaçabiliyor. Kaçan bu madde açısal momentumu da birlikte taşıdığından geride kalan maddenin delik içine düşmesine yol açıyor. Pergel karadelik diskinin bir özelliği de, kaçan maddenin, öteki disklerde olduğu gibi dar bir fıskiye (jet) biçiminde değil, geniş bir demet halinde uzaklaşması. Bu durum bir paradoks yaratıyor: Işınım, öteki karadeliklerde olduğu gibi yoğun ve konsantre biçimde uzaklaşırken, madde parçacıklarından oluşan rüzgarın şiddeti görece düşük. Bu da sürüklenen parçacıkların moleküller ve toz oluşturmasına izin veriyor.

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  1. ^abcdefg"NASA/IPAC Extragalactic Database".NED results for object NGC 1068 (İngilizce). Erişim tarihi: 1 Ağustos 2010. 

Dış bağlantılar

[değiştir |kaynağı değiştir]
Bahar açısına göre önceki:M 34 | Bahar açısına göre sonraki:M 45

Katalog sırasına göre önceki:M 76 | Katalog sırasına göre sonraki:M 78


Bakmak istediğiniz cisminin resmini seçiniz


Otorite kontrolüBunu Vikiveri'de düzenleyin
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_1068&oldid=36254043" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
Gizli kategoriler:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp