| Menemen | |
|---|---|
 Menemen Cumhuriyet Meydanı | |
 İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | İzmir |
| Coğrafi bölge | Ege Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Vedat Yılmaz |
| • Belediye başkanı | Aydın Pehlivan (AK Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 573 km² |
| Rakım | 30 m |
| Nüfus (2018, 2020) | |
| • Toplam | 174.564, 186,182 |
| • Kır | - |
| • Şehir | 186.182 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 35660 |
| İl alan kodu | 0232 |
| İl plaka kodu | 35 |
Resmî site http://www.menemen.bel.tr | |
Menemen,Türkiye'ninİzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin kuzeyindeAliağa veFoça, güneyindeÇiğli,Karşıyaka veBornova ilçeleri, doğusundaManisa ili, batısındaİzmir Körfezi bulunmaktadır. Nüfusu 2024 yılı itibarıyla 214.409 kişidir.Menemen yemeği, çileği, testileri ve diğerçömlekçilik ürünleri ile ünlüdür. Cumhuriyet tarihinin en önemli olaylarından biri olan ve laik devlet düzenine karşı çıkanMenemen İsyanı burada yaşanmıştır.
16 Haziran 1919 günü, işgal esnasında halka itidal telkin etmiş bulunan Menemen Kaymakamı Kemal Bey ve maiyetindeki 6 jandarma öldürülmüştür. 17 Haziran 1919 günüBergama baskınında hezimete uğrayarak dönmüş bulunanYunan birliklerinin Menemen'de gerçekleştirdikleri, muhtemelen 1000'e yakın kişinin bir gün içinde öldürüldüğü katliamEge Bölgesi'nde işgal döneminin en kara sayfalarından birini oluşturmuştur.[3]
İşgale rağmen Menemenli hiçbir zaman Yunan buyruğu altına girmemiş zaman zaman dağlara çıkarak Yunan askerî birliklerine baskınlar yaparak zayiatlar verdirmişlerdir.
Menemen,Türk Kurtuluş Savaşı sonrasında zafer kazanan Türk Ordusu'nun 9 Eylül 1922'de şehre girmesiyle tekrar bağımsızlığına kavuşmuştur. 9 Eylül günü Menemen'in kurtuluş günü kabul edilmiştir.
23 Aralık 1930 günüDerviş Mehmet ismindeşeriatçı ve kendiniMehdi ilan eden bir kişi ve yandaşları hükûmet konağına gelerek irticai isyan çıkarmıştır ve bu isyan sonucunda Mustafa Fehmi Kubilay isimli yedek subay, bir bekçi ve bir jandarma ölmüştür. Bu olayın haberiMustafa Kemal Paşa'ya ulaştıktan sonra Menemen ilçesi için Vilmodit ilan edilmiştir ama Paşanın emri hemen yerine getirilmediği için zamanla unutulup iptal edilmiştir. Bu isyan tarihe "Menemen Olayı" olarak geçmiştir. İsyanın sorumluları idam cezasına çarptırılmıştır.
İzmir'in kuzeyinde yer alan Menemen, il merkezine 33 km uzaklıktadır. İlçenin kuzeyindeAliağa veFoça, güneyindeÇiğli,Karşıyaka veBornova ilçeleri, doğusundaManisa ilininYunusemre ilçesi, batısındaİzmir Körfezi bulunmaktadır. Yüzölçümü 573 km2dir.[1] Kıyı bölgesindeGediz Deltası yer almaktadır.
Menemen ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 18 metredir.[4]
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927[5] | 28.298 | 9.513 | 18.785 |
| 1935[6] | 36.547 | 13.377 | 23.170 |
| 1940[7] | 37.885 | 12.634 | 25.251 |
| 1945[8] | 36.472 | 10.572 | 25.900 |
| 1950[9] | 40.466 | 11.252 | 29.214 |
| 1955[10] | 53.971 | 14.218 | 39.753 |
| 1960[11] | 54.606 | 15.155 | 39.451 |
| 1965[12] | 68.523 | 16.588 | 51.935 |
| 1970[13] | 66.739 | 16.734 | 50.005 |
| 1975[14] | 68.476 | 18.464 | 50.012 |
| 1980[15] | 79.623 | 21.832 | 57.791 |
| 1985[16][a] | 62.915 | 24.998 | 37.917 |
| 1990[17] | 76.043 | 29.006 | 47.037 |
| 2000[18] | 114.457 | 46.079 | 68.378 |
| 2007[19] | 126.934 | 53.940 | 72.994 |
| 2008[20] | 125.478 | 113.870 | 11.608 |
| 2009[21] | 128.113 | 116.147 | 11.966 |
| 2010[22] | 131.394 | 119.230 | 12.164 |
| 2011[23] | 134.889 | 122.722 | 12.167 |
| 2012[24] | 138.143 | 125.984 | 12.159 |
| 2013[25] | 142.836 | 142.836 | veri yok |
| 2014[26] | 148.662 | 148.662 | veri yok |
| 2015[27] | 156.974 | 156.974 | veri yok |
| 2016[27] | 163.565 | 163.565 | veri yok |
| 2017[27] | 170.090 | 170.090 | veri yok |
| 2018[27] | 174.564 | 174.564 | veri yok |
| 2019[27] | 179.881 | 179.881 | veri yok |
| 2020[27] | 186.182 | 186.182 | veri yok |
| 2021[27] | 193.229 | 193.229 | veri yok |
| 2022[27] | 200.904 | 200.904 | veri yok |
| 2023[27] | 207.748 | 207.748 | veri yok |
| 2024[27] | 214.409 | 214.409 | veri yok |
Not: 2008 yılında bazı belde ve köyler mahalle statüsüne geçtiğinden şehir nüfusu artıp kır nüfusu azalmıştır. 2013 yılında ise Büyükşehir yasası nedeniyle köylerin tamamı mahalle statüsüne geçtiğinden kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Yumurta, biber, domates ve bazen soğan kullanılarak yapılan bir yemek olanmenemen, ilk kezmübadele ile ilçeye gelenGirit Türkleri tarafından yapılmıştır ve adını ilçeden almaktadır.[28][29]
| Belediye başkanları, partileri ve aldıkları oy oranları | |||
|---|---|---|---|
| Yıllar | Belediye Başkanı | Parti | Oy oranı (%) |
| 2024 | Aydın Pehlivan | Adalet Ve Kalkınma Partisi | 48,75 |
| 2021 | Kura Çekimi İle Başkan Vekili Olarak Belirlenmiştir[31] | ||
| 2019 | Serdar Aksoy | Cumhuriyet Halk Partisi | 53,29 |
| 2014 | Tahir Şahin | 43,50 | |
| 2009 | 40,80 | ||
| 2004 | 42,70 | ||
| 1999 | 23,30 | ||
| 1994 | İlhami Gürsoy | Doğru Yol Partisi | 39,50 |
| 1989 | Kadir Yıldırım | Sosyaldemokrat Halkçı Parti | 41,96 |
| 1984 | İlhami Gürsoy | Doğru Yol Partisi | 45,59 |
| 1977 | Adalet Partisi | 59,45 | |
| 1963 | Yücel Dirik | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1950 | Bedri Onat | Demokrat Parti | Bilinmiyor |
| 1946 | İdris Tınaz | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1946 | Hüsnü Evlioğlu | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1943 | Muhittin Çiftçi | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1932 | İdris Tınaz | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1931 | Fadıl Arat | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1930 | Akif Uluözen | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1927 | Kenan Ali Gemicigil | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1925 | Aziz Bey | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1923 | Ahmet Kemal Bey | Bilinmiyor | Bilinmiyor |
| 1919 | Süleyman Bey | Hürriyet ve İtilaf Fırkası | Bilinmiyor |
| Kaymakam | Yıllar |
|---|---|
| Vedat YILMAZ | 2025- |
| Fatih YILMAZ | 2020-2025 |
| Mustafa ÖZKAYNAK | 2018-2020 |
| Gülihsan YİĞİT | 2015-2018 |
| Mustafa GÜRDAL | 2012-2015 |
| Turgut SUBAŞI | 2006-2012 |
| Mustafa ERGÜN | 2003-2006 |
| Bekir Şahin TÜTÜNCÜ | 2000-2003 |
| Nurettin YÜCEL | 1997-2000 |
| Mehmet Özcan | 1994-1997 |
| Ümit OLTULU | 1988-1994 |
| Yıldırım KARTAL | 1984-1988 |
| Servet ÇİFTLİKLİ | 1980-1983 |
| Ardahan TOTUK | 1979-1980 |
| Mehmet ÖZGÜN | 1978-1979 |
| Necati DEVELİOĞLU | 1975-1978 |
| Cemil AKINÇ | 1970-1975 |
| Salim ÇANKIRI | 1968-1969 |
| Şerafettin TARHAN | 1964-1968 |
| Ahmet Nazım PEŞTEMALCİ | 1961-1964 |
| Mehmed Tevfik İMSEL | 1960-1961 |
| Hamdi semih IŞIKLI | 1958-1960 |
| Muammer DURAK | 1955-1958 |
| Azmi BERKER | 1954-1955 |
| Nazım BAŞLAMIŞLI | 1953-1954 |
| Mesud Sani SALTER | 1951-1953 |
| Kani ÖZCAN | 1950-1951 |
| İbrahim Nabi ERSAKA | 1948-1950 |
| Mustafa Eşref OKUR | 1945-1948 |
| Niyazi DALOKAY | 1941-1945 |
| Ruhi ÇALIŞIRLAR | 1939-1941 |
| Mehmet Emin ERGÜVEN | 1936-1939 |
| Rahmi GÖKÇE | 1935-1936 |
| Emin Bey | 1935-1935 |
| Ali Nihad ŞENMAN | 1932-1935 |
| Hasip Bey | 1930-1931 |
| Hasan İhsan KAHYAOĞLU | 1928-1930 |
| Hasan Bey | 1926-1927 |
| Azmi Bey | 1924-1925 |
| İbrahim Bey | 1923-1923 |
| Kemal Bey | 1918-1919 |
| Mustafa Adli Bey | 1914-1918 |
| Ali Vefa Bey | 1914-1914 |
| Hilmi URAN | 1911-1914 |
| Hacı Esad Bey | 1909-1911 |
| Ali Rıza Bey | 1908-1909 |
| Ali Bey | 1908-1908 |
| Emrullah Bey | 1906-1908 |
| Feridun Bey | 1904-1906 |
| Hasan Refet CANITEZ | 1902-1904 |
| Osman Nuri Bey | 1902-1902 |
| Mehmet Remzi Bey | 1901-1902 |
| Mehmet Arif Bey | 1899-1901 |
| Tahir Kenan Bey | 1896-1899 |
| Ahmet Reşid Bey | 1894-1896 |
| Hüseyin Avni Bey | 1890-1894 |
| Hüseyin Halis Bey | 1886-1890 |
| Mehmet Naim Bey | 1883-1886 |
| Saffet Bey | 1881-1882 |
| Hasan Ziya Bey | 1880-1881 |
| Ahmet Şeriyi Bey | 1879-1880 |
| Cemal Bey | 1878-1879 |
Bakırçay Üniversitesi ilçede yer almaktadır.
Menemen-Çandarlı Otoyolu ilçeden geçmektedir. İlçede ulaşımİZBAN trenleri veİZTAŞIT otobüsleri ile sağlanmaktadır. İlçede birBisim istasyonu bulunmaktadır.[34]
