Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


İçeriğe atla
VikipediÖzgür Ansiklopedi
Ara

Man Adası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Man Adası
MancaEllan Vannin
Isle of Man
Slogan
LatinceQuocunque Jeceris Stabit  (Latince)
Whithersoever you throw it, it will stand. (İngilizce)
Millî marş
"O Land of Our Birth"
"MancaArrane Ashoonagh dy Vannin"(Manca)

Man Adası haritadaki konumu
BaşkentDouglasManca(Doolish)
En büyükBaşkent
Resmî dil(ler)İngilizce,Manca
DemonimManx
HükûmetAnayasal monarşi altındaparlamenter demokrasi
III. Charles
• Vali
Richard Gozney
• Başbakan
Howard Quayle
• Tynwald Başkanı
Stephen Rodan
Tarihçe 
• Britanya'ya bağlı ada
1765
• Su (%)
0
Nüfus
• 2011 sayımı
84.497
GSYİH (SAGP)2014[1][2] tahminî
• Toplam
4,51 milyar $
• Kişi başına
84.600 $
İGE (2010)0.849
çok yüksek · 14.
Para birimiİngiliz sterlini1 (GBP)
Zaman dilimiUTC+0 (GMT)
• Yaz (YSU)
UTC+1
Telefon kodu+44 (STD kodu (0) 1624)
İnternet alan adı.im
Man Adası
Man Adası topoğrafik haritası
Man Adası - Ramsey, Kirk Michael

Man Adası (İngilizce:Isle of Man,Manca:Ellan Vannin),İrlanda Denizi'nde,Britanya Adaları'nın coğrafî merkezinde yer alan ada.Birleşik Krallık'a dâhil olmamakla beraberTaç Toprakları olarak kraliyete bağlıdır. (İngilizce:crown dependency).

Köken bilimi

[değiştir |kaynağı değiştir]

Ada günümüzdeki adını tarihîMann Krallığı'ndan alır. Bir iddiaya göre Mann adı, adayı koruduğuna inanılanManannán mac Lir adlı Kelt deniz tanrısının adından gelir.[3]

Tarihçe

[değiştir |kaynağı değiştir]

Man Adası ilk kez 8. yüzyıldaViking yerleşim yeri olarak kullanılmaya başlandı. 1079'daGodred Crovan tarafındanMann ve Adalar adlıNors krallığı kuruldu. 1266'daNorveç KralıIV. Magnus tarafındanPerth Antlaşması uyarıncaİskoçya'ya bırakıldı. 14. yüzyılda İngiliz egemenliğine girdi ve 1765'teBirleşik Krallık'a bağlandı.

Yönetim

[değiştir |kaynağı değiştir]
Man Adası'na ait, Birleşik Krallık tarafından bir pasaport.

Man Adası iç işlerinde bağımsız, dış işlerindeBirleşik Krallık'a bağlıdır. Birleşik Krallık KralıIII. Charles aynı zamanda Man Adası'nındevlet başkanıdır. Kralın adada kullanılan unvanı "Man'ın Efendisi"dir. Bu unvan her iki cinsiyet için de kullanılabilir. Bununla birlikteBirleşik Krallık veHindistan kraliçesiVictoria, "Man'ın Hanımefendisi" unvanını kullanmayı yeğlemiştir.

Adanın resmî olarak yönetimi devlet başkanı olan kraliçenin vekili konumundaki bir valiye (İngilizce: Lieutenant Governor) bağlıdır; fakat son zamanlarda bu merci, adanın yürütme organı olmaktan çıkmış ve daha çok seremoniler ile ilişkili devlet başkanı rolünü almıştır.

Resmî olarak Man Adası egemenliği, adıTynwald olan, bir parlamentoya dayanır.Tynwald'ın 1000 yılı aşkın bir geçmişi olduğu ve dünyada en eski parlamento tipindeki yasama organı olduğuna dair belgeler bulunmaktadır. Tynwald Parlamentosu'nun iki bölümü bulunur:House of Keys (Anahtarlar Evi) veYasama Konseyi.Anahtarlar Evi 5 yılda bir yapılan seçimle gelen 24 mebus üyeden oluşur.Yasama Konseyi ise Tynwald Başkanı, Başsavcı (Attorney-General), Anglikan Sodor ve Man Başpiskoposu, 3 tayinle seçilmiş kişi veAnahtarlar Evi tarafından seçilen 8 mebustan oluşur. Genellikle Man Adası yasama organı Birleşik Krallık Parlamentosu'ndan geçen yasaları aynen kabul eder; ama bazı konularda özerk yasalar çıkarır. Örneğin; Man Adası asgarî evlenme ve otomobil kullanabilme yaşı 16'dır. (Birleşik Krallık'taysa 18)

Tynwald'da çoğunluğu bulunan parti başkanı birMan Adası Hükümeti oluşturur. Man Adası Hükûmeti Başkanı, seçtiği Bakanlar Heyeti ve Man Adası devlet daireleri başkanları ile birlikte adanın yürütme mercileridir.[4]

Man Adası,Avrupa Birliği üyesi değildir; ancak AB ile yapılan anlaşmalar uyarınca sınırlı şekilde gümrüksüz mal dolaşımına izin verilmektedir. AB vatandaşları adada serbestçe seyahat ve ikâmet edebilir; ama çalışamaz. Man Adası vatandaşlarının da AB'de çalışması sınırlandırılmıştır.[5]Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ada üzerinde ne etkiye sahip olacağı belirsizdir.[6]

Man Adası bayrağı ve devlet arması bir üçgen şeklini alan üç bacak göstermektedir. Man Adası kuyruksuz kedisi ile meşhurdur. Bu üç bacaklı şekil ve kedilerin neden kuyruksuz olduğuna dair birçok yerel efsane vardır.

Ekonomi

[değiştir |kaynağı değiştir]

Man Adası, düşük vergilere sahip bir ekonomidir. Adadadeğer artış kazancı vergisi,varlık vergisi,damga vergisi veveraset vergisi uygulanmamaktadır.[7] Uygulanan en yüksekgelir vergisi oranı %20'dir.[8] Neredeyse her türlü gelir içinkurumlar vergisi %0'dır, bunun istisnası %10 vergi alınan bankaların elde ettiği kâr ve adada yer alan taşınmaz maldan elde edilen gelirdir.[9][10] Bu nedenle adavergi cenneti olarak ünlenmiş, buna karşılık olarak onlarca ülkeyle vergi bilgisi değişimi antlaşmaları imzalayıp 2009 yılındaOECD tarafından uluslararası vergi standartlarına uygunluğu gösteren beyaz listeye eklenmiştir.[11]

Adanıngayri safi yurt içi hasılasına en büyük katkı adada yürütülenoffshore bankacılık dolayısıyla finans sektörü tarafından sağlanmaktadır. Işıkçılık başta olmak üzere üretim ve turizm sektörleri ada ekonomisine katkıda bulunan diğer sektörlerdir. Tarım ve balıkçılık tarihsel olarak önem arz etse de ekonomiye katkıları azalmıştır.[11][12]

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  1. ^"National income" (İngilizce). Man Adası Hükûmeti. 1 Aralık 2017 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2017. 
  2. ^"GDP Per Capita (PPP)" (İngilizce). CIA World Factbook. 23 Ekim 2017 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2017. 
  3. ^Kaynak: Man Adası hakkında bilgilerinin toplanmış olduğu ciddi ve inanılır İnternet sitesinin adanın adı hakkındaki bölümü:http://www.isle-of-man.com/manxnotebook/history/name_man.htm 28 Mayıs 2009 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.(İngilizce) (Erişim tarihi: 17.5.2009)
  4. ^http://www.gov.im/ 16 Mayıs 2008 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. Man Adası hükûmetinin resmî internet sitesine ve Man Adası bilgi kılavuzunda hükûmet maddesinehttp://www.iomguide.com/government.php 1 Mayıs 2009 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. bakınız.
  5. ^"Manx government explanation of Protocol 3"(PDF).Gov.im. 10 Eylül 2008 tarihindekaynağından(PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2017. 
  6. ^"Legislating for the United Kingdom's withdrawal from the European Union"(PDF). Department for Exiting the European Union. 30 Mart 2017. 25 Nisan 2017 tarihinde kaynağındanarşivlendi(PDF). Erişim tarihi: 28 Kasım 2017. 
  7. ^"Financial Services Sector - Isle of Man. Where You Can".Gov.im. 19 Nisan 2012 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2015. 
  8. ^"Interview With Brian Donegan, Director Of Foreign Investment, Isle Of Man Government". OnlinePersonalsWatch. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:4 Nisan 2013. 
  9. ^"New Assessor of Income Tax – Isle of Man Government".Gov.im. 30 Eylül 2007 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2017. 
  10. ^"Forget Monaco: Isle of Man cuts tax to tempt super-rich – Tax, Money".Money.independent.co.uk. 10 Mayıs 2007 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2017. 
  11. ^ab"Kılıçdaroğlu'nun bahsettiği Man Adası hakkında merak edilenler". BBC Türkçe. 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2017. 
  12. ^"Banking Sector of the Isle of Man".Thebanks.eu. 11 Kasım 2017 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2017. 

Dış bağlantılar

[değiştir |kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'taMan Adası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Egemen devletler
Sınırlı tanınmış
olan devletler
Bağımlı ve
diğer bölgeler
Birleşik Krallık
Danimarka Krallığı
Finlandiya
Bağımsız devletler
Bağımlı topraklar
Avustralya
Birleşik Krallık
Yeni Zelanda
Ülkeler
Taç Toprakları
Denizaşırı topraklar
1Egemen Üs Bölgesi.2Antarktika Antlaşması'na bağlı olarak egemenliği tartışmalı.
Trafik Akışının Sol Olduğu Ülkeler
Avrupa
Amerika
Asya
Afrika
Okyanusya
Bağımlı ülkeleritalik yazılmıştır.1TamamıAsya'da olmasına rağmen kültürel özellikleriAvrupa'ya benzediğindenAvrupa Birliği'ne üyedir.2Avrupa Birliği'ne üye.3Sınırlı tanınmış olan devlet.
Otorite kontrolüBunu Vikiveri'de düzenleyin
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Man_Adası&oldid=36464822" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Gizli kategoriler:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp