Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


İçeriğe atla
VikipediÖzgür Ansiklopedi
Ara

Mahazir Muhammed

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bu maddenintarafsızlığı konusunda kuşkular bulunmaktadır. Konuya dair fikir alışverişitartışma sayfasında bulunabilir. Şablonu kaldırmadan önce lütfengerekli şartların oluştuğundan emin olun.(Temmuz 2023) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin)
Tarafsız Bakış AçısıBu maddede belli birdevletin bakış açısının ağırlıkta olduğu bir türsistemik yanlılık sorununun bulunduğu düşünülmektedir.
Maddeninevrenselleştirilmesi ve uygun hâle getirilmesi için lütfentartışmaya katılınız.
Şablonu maddeden çıkarmadan önce şablonunyardım sayfasını lütfen inceleyiniz.(Temmuz 2012‎)
Evrenselleştirme
Mahazir bin Muhammed
Mahazir, 2018
7. Malezya başbakanı
Görev süresi
10 Mayıs 2018 - 1 Mart 2020
HükümdarV. Muhammed
Yerine geldiğiNecip Rezak
Yerine gelenMuhyiddin Yasin
4. Malezya başbakanı
Görev süresi
16 Temmuz 1981 - 31 Ekim 2003
HükümdarAhmad Shah
Iskandar
Azlan Shah
Jaafar
Salahuddin
Mizan Zainal Abidin(naip)
Sirajuddin
Yerine geldiğiHussein Onn
Yerine gelenAbdullah Ahmad Badawi
Malezya 4. Başbakanı Yardımcısı
Görev süresi
5 Mart 1976 - 16 Temmuz 1981
HükümdarYahya Petra
Ahmad Shah
Yerine geldiğiHussein Onn
Yerine gelenMusa Hitam
Bağlantısızlar Hareketi 21. Genel Sekreteri
Görev süresi
20 Şubat 2003 - 31 Ekim 2003
Yerine geldiğiThabo Mvuyelwa Mbeki
Yerine gelenAbdullah Ahmad Badawi
Kişisel bilgiler
Doğum10 Temmuz 1925 (100 yaşında)[1]
Alor Star,Britanya Malayası (şimdikiMalezya)
PartisiBirleşik Malay Ulusal Örgütü
Evlilik(ler)Siti Hasmah
Çocuk(lar)Marina
Mirzan
Melinda
Mokhzani
Mukhriz
Maizura
Mazhar
Bitirdiği okulSingapur Ulusal Üniversitesi
DiniSünni İslam

Mahazir bin Muhammed (Cavi:محضير بن محمد; d. 10 Temmuz 1925,[1]Alor Star), Malezyalıdoktor vesiyasetçi. 1981-2003 ve 2018- 2020 yılları arasındaMalezya'nın başbakanı olarak görev yapmıştır. Mahathir, Malezya tarihinde önemli bir figür olarak kabul edilmektedir.[2]

Mahathir döneminde Malezya hammadde ihraç eden bir ülkeden yüksek teknolojiye sahip üretici bir ülke haline geldi.[2]

Hayatı

[değiştir |kaynağı değiştir]
MahathirBM'de konuşma yaparken, 25 Eylül 2003

Mahathir bin Muhammed, 10 Temmuz 1925'te[1] şimdikiMalezya sınırlarında yer alanKedah'da, bir öğretmen ailesinde doğmuştur.1953 yılındaSingapur Ulusal Üniversitesi'nin Tıp Fakültesi'nden mezun oldu.[3][4]

1976 yılından 1981'e kadarMalezya'nın Başbakan yardımcısı olmuştur. 1981 ile 2003 seneleri arasında iseMalezya'nın başbakanlığını yapmıştır. O dönemde, ülkenin ekonomik kalkınması ve modernizasyonu için çeşitli politikalar uyguladı. Aynı zamanda, "Wawasan 2020" adlı bir vizyon planını ortaya koyarak Malezya'yı 2020 yılına kadar gelişmiş ülkeler seviyesine çıkarmayı hedefledi.[5]

20 Şubat 2003'ten 31 Ekim 2003'e kadarBağlantısızlar Hareketi Genel Sekreterliğini yapmıştır. 2003 yılındapolitikadan ayrıldı[6] ve kendi isteği ile emekli olarak,[7] görevini yardımcısıAbdullah Ahmad Badawi'ye devretti.[8] Politikadan ayrılırken şöyle söylemiştir:

Siyasetçi gitmesini ve siyaseti bırakmasını bilmeli.

2018 yılında Mahathir, 92 yaşında olmasına rağmen Malezya Başbakanlığına yeniden seçildi.[9] Bu seçimlerde, Malezya tarihindeki en yaşlı başbakan olarak göreve gelmiştir.[10][11] 2020 yılında ise görev süresi sona ermiştir.[12]

Mahathir, Malezya siyasetinde önemli bir figür olarak kabul edilmekte ve Malezya'nın modernleşme sürecinde etkili bir rol oynamıştır.[2]

Ailesi

[değiştir |kaynağı değiştir]

Siti Hasmah ile kurduğu evliliğinden yedi çocuğu vardır:

Sağlık

[değiştir |kaynağı değiştir]

Mahathir Muhammed'in kalple ilgili hastalıklara dair bir geçmişi bulunmaktadır. İlk kalp krizini 1989 yılında, 64 yaşındayken geçirmiştir.[13] Ardından, 2006 yılında bir kez daha iki kalp krizi yaşamış ve bir yıl sonra dörtlü bypass ameliyatı geçirmiştir.[14] 2007 operasyonunun ardından bir göğüs enfeksiyonu geçirdi. Ayrıca, 2010 yılında başka bir göğüs enfeksiyonu tedavisi için yeniden hastaneye yatırıldı.[15][16]

İlk Malezya otomobili

[değiştir |kaynağı değiştir]
Mahathir bin Muhammed,Malezya'nın yerli otosuProton'u yaptırmıştır.

Başbakan olduğu dönemde, 1983 yılında Malezya'yı ilk yerli otomobiline kavuşturmuştur. Kurduğu ilk Malezya otomobilinin markasıProton (Perusahaan Otomobil Nasional Berhad) idi. Bununla ilgili olarak 23 Mayıs 1983'teMitsubishi Motors ile teknik işbirliği, lisans ve komponent üretimi konularında anlaşma imzalanmıştır.[17] 1 Temmuz 1985'teProton markalı ilk otomobil olan "Saga" modelinin üretime başlandı. 2003 yılında Başbakanlık görevinden ayrıldıktan sonra kurduğuProton'un danışmanlığını üstlenmiştir.[18]

1997 Doğu Asya Mali Krizi'ndeki tavrı

[değiştir |kaynağı değiştir]

24 Temmuz 1997'deMalezya'da kullanılan resmîpara birimiRinggitAmerikan doları karşısında yaklaşık 38 aydan beri 2.6530 ile en düşük seviyesine gerilemiştir. Durumun kötüye gitmesinin farkına varan o zaman Malezya başbakanı olan Mahathir, suni spekülasyona karşı etkin bir mücadele başlatır. 2 gün sonra, 26 Temmuz 1997'de Mahathir Muhammed, ünlü spekülatör, Amerikalı finansçıGeorge Soros'uRinggit'e yapılan spekülatif saldırıdan sorumlu tutar veMalezya ekonomisini spekülasyonlarla krize sokmakla suçlar. 23 Ağustos 1997'de Malezya Başbakanı Amerikalı finansçıGeorge Soros'u diğerGüney Asya para birimlerine yöneltilen saldırıdan ötürü de suçlamıştır.

Mahathir,Uluslararası Para Fonu'na meydan okumuş ve bir anda dünyanın gündemine oturmuştu.Uluslararası Para Fonu'nun işbirliğini reddeden Mahathir, ülkesini krizden çıkartmak için bir dizi hamle başlatmış,Petronas İkiz Kuleleri,Putrajaya veCyberjaya şehirleri, Proton arabaları gibi projeler üretmiştir.[19]

Dış siyaset

[değiştir |kaynağı değiştir]

Mahathir'ın dış politikası Malezya'nın dış ilişkilerine önemli bir etki ve katkı sağlamıştır.

Bölgesel işbirliği ve ASEAN

[değiştir |kaynağı değiştir]

Mahathir, çevre ülkeler ve bölgelerle işbirliğine önem vermiş ve özellikle ASEAN'ın (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) gelişimini teşvik etmiştir. 1990'ların başında "ASEAN Topluluğu" kavramını ortaya atmış ve ASEAN üye ülkeleri arasındaki ekonomik, siyasi ve güvenlik işbirliğini güçlendirmeyi amaçlamıştır.

İslam dünyası meseleleri

[değiştir |kaynağı değiştir]

Müslümanların çoğunlukta olduğu bir ülkenin lideri olarak, Mahathir İslam dünyası meselelerinde önemli bir rol oynamıştır.[20] İslam İşbirliği Teşkilatı gibi İslam ülkeleri örgütlerinin faaliyetlerine aktif olarak katılmış ve İslam ülkeleri arasındaki işbirliğini ve dayanışmayı teşvik etmiştir.[21]

Güney-Güney işbirliği

[değiştir |kaynağı değiştir]

Mahathir, gelişmekte olan ülkeler arasında Güney-Güney işbirliğini desteklemiş, ortak kalkınmayı sağlamak için işbirliği ve yardımlaşma gerektiğini savunmuştur.[22]

Olumlu yönleri

[değiştir |kaynağı değiştir]

Mahathir bin Muhammed, Malezya siyasetinde önemli bir figürdür. Uzun bir süre boyunca başbakanlık görevini üstlenmiş ve ülkenin ekonomik kalkınması ve modernizasyonu için çeşitli politikalar uygulamıştır. Ayrıca, Malezya'nın uluslararası arenadaki etkisini artırmaya çalışmış ve ülkenin hedeflerini gerçekleştirmek için vizyon projeleri ortaya koymuştur.

Mahathir, cesur ve kararlı liderlik tarzıyla bilinir ve Malezya'nın güçlü bir şekilde temsil edilmesine önem verir. Ekonomik reformlar, eğitim, altyapı geliştirme ve ulusal birlik gibi alanlarda önemli adımlar atmıştır.

Mahathir, genel olarak dış politikada bağımsız ve aktif bir tutum benimsedi. Malezya'nın ticari ve diplomatik ilişkilerini güçlendirmek için farklı ülkelerle temaslar kurdu ve anlaşmalar imzaladı.

Tartışma

[değiştir |kaynağı değiştir]
Muhammed,Japonya'daki Okinava Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nde

Antisemit yorumları

[değiştir |kaynağı değiştir]

Yahudi karşıtı[23] bir kişiliğe sahip olan Mahathir bin Muhammed, çeşitli kerelerde Yahudilerle ilgili görüşlerini dile getirmiştir.

1970'te tartışma yaratanThe Malay Dilemma (TürkçeMalay İkilemi) kitabında şunları aktarmıştır:

Yahudiler sadece kanca burunlu değil, ayrıca içgüdüsel olarak paradan anlamaktadır.[24]

Müslüman ülkelerin terörizme karşı uluslararası toplantısından önce terörizm ile ilgili olarak bu görüşleri dile getirmiştir:

Bu anda [terörizmin] tanımı İslam ulusları ve Müslümanlarla sınırlıdır, oysa İsrail ve Yahudiler de terörist devlet ve halktır.[25]

Tokyo'nun BM Üniversitesinde düzenlenen Birleşmiş Milletler'in İslam sempozyumunda Mahathir şöyle seslenmiştir:

Önceden Araplar terörist olmayıp da bugün İsrail ve Amerika'ya karşı intihar ediyorlarsa bunun bir sebebi olmalıdır. Bunun sebebi de Amerikalıların, Yahudilerin ve Avrupalıların kendilerine adil davranmadığını hissetmeleridir.[25]

16 Ekim 2003'te, başbakanlık görevinden ayrılmadan kısa bir süre önce Mahathir Muhammed,Putrajaya'dakiİslam Konferansı Örgütü zirvesinde şunları aktarmıştır:[26][27]

Biz [Müslümanlar] aslında çok kuvvetliyiz, 1.3 milyar insan kolayca silinemez. Naziler 12 milyon Yahudi'den 6 milyonunu [Holokost'ta] öldürdü. Ama bugün aracılar yoluyla dünyayı Yahudiler yönetmektedir. Başkalarını kendileri için savaştırıp ölüme yollamaktadırlar. Sosyalizmi, komünizmi, insan haklarını ve demokrasiyi icat ettiler, böylece onlara eziyet çektirmeyi yanlış yaptırdılar, diğerleriyle eşit haklardan yararlanmaktadırlar. Böylece en güçlü ülkelerin kontrolünü eline geçirdiler. Ve bu küçük cemaat dünya çapında güçlü oldu.[28]

Kitapları

[değiştir |kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  • Morais, J. Victor (1982). Mahathir: A Profile in Courage. Eastern Universities Press. OCLC 8687329.
  • Sankaran, Ramanathan; Mohd Hamdan Adnan (1988). Malaysia's 1986 General Election: the Urban-Rural Dichotomy. Institute of Southeast Asian Studies.ISBN 981-3035-12-9.
  • Milne, R. S.; Mauzy, Diane K. (1999).Malaysian Politics under Mahathir4 Kasım 2012 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.. Routledge.ISBN 0-415-17143-1.
  • Stewart, Ian (2003). The Mahathir Legacy: a Nation Divided, a Region at Risk. Allen & Unwin.ISBN 1-86508-977-X.
  • Dhillon, Karminder Singh (2009). Malaysian Foreign Policy in the Mahathir Era 1981–2003: Dilemmas of Development. NUS Press.ISBN 9971-69-399-2.
  • Wain, Barry (2010). Malaysian Maverick: Mahathir Mohamad in Turbulent Times. Palgrave Macmillan.ISBN 0-230-23873-4.

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  1. ^abcSnippets – Birthday, Road Transport, Blocks & M.V. Agusta 15 Nisan 2014 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. chedet.co.cc, Julai 2008
  2. ^abc"Hindustan Times:: Leadership Summit".web.archive.org. 6 Mart 2008. 6 Mart 2008 tarihindekaynağından arşivlendi. 
  3. ^Wain, Barry (2010).Malaysian Maverick: Mahathir Mohamad in Turbulent Times. Palgrave Macmillan.ISBN 0-230-23873-4. pp. 10–12
  4. ^"Dünya universitetləri: Sinqapur Milli Universiteti". 13 Mayıs 2012 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi:13 Temmuz 2012. 
  5. ^"PERSPEKTIF WAWASAN 2020 Latarbelakang Semasa pelancaran Majlis Perdagangan Malaysia pada 28 Februari 1991, Y.A.B. Perdana Ment".webcache.googleusercontent.com. 
  6. ^"Yerli oto için teklifler arttı". 30 Kasım 2012 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi:13 Temmuz 2012. 
  7. ^"Mahathir Muhammed Biyografi.net'de". 12 Mayıs 2012 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:13 Temmuz 2012. 
  8. ^"Mahathir veda etti". 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:13 Temmuz 2012. 
  9. ^"Malaysia's Mahathir Mohamad sworn in after shock comeback victory".BBC News (İngilizce). 10 Mayıs 2018. 29 Şubat 2020 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  10. ^"Malaysia's Mahathir Mohamad to Become World's Oldest Leader".Time (İngilizce). 10 Mayıs 2018. 25 Şubat 2023 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  11. ^Daniele, Euan McKirdy,Marc Lourdes,Ushar (10 Mayıs 2018)."Malaysia's Mahathir Mohamad is now the world's oldest leader".CNN (İngilizce). 10 Mayıs 2018 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  12. ^Lee, Yen Nee (24 Şubat 2020)."Malaysia's Prime Minister Mahathir Mohamad submits resignation to the king".CNBC (İngilizce). 29 Haziran 2023 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  13. ^"Dr M: I would have died from first heart attack if not for science".Malaysiakini. 10 Temmuz 2018. 14 Ekim 2022 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  14. ^"Malaysia ex-PM Mahathir home after heart surgery".Reuters (İngilizce). 21 Ekim 2007. 30 Haziran 2023 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  15. ^"Mahathir warded in Melbourne hospital with chest infection (Updated)".The Star (İngilizce). 10 Ocak 2022 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:2 Ekim 2010. 
  16. ^"Ex-Malaysia Premier Mahathir Discharged From Australia Hospital".Bloomberg.com (İngilizce). 5 Ekim 2010. 24 Kasım 2022 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  17. ^Wain, Barry (2010).Malaysian Maverick: Mahathir Mohamad in Turbulent Times. Palgrave Macmillan. pp. 97–98.ISBN 0-230-23873-4.
  18. ^"Malezya'da 22 yıl iktidarda kalan efsanevi Başbakan Mahathir Mohamed, yerli otomobil için düğmeye basacaklarını söyledi". 19 Nisan 2012 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:6 Temmuz 2012. 
  19. ^Hayır diyemeyenlerin ülkesi - 2[ölü/kırık bağlantı]
  20. ^"Malaysia's Role in Revitalising OIC".Laman Web Rasmi: Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM) (İngilizce). 26 Eylül 2003. 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağındanarşivlendi. 
  21. ^Byrnes, Sholto (29 Temmuz 2019)."Dr Mahathir is right, Muslim nations must harness the power of unity".The National (İngilizce). 30 Ekim 2020 tarihindekaynağından arşivlendi. 
  22. ^Hamid, Ahmad Faiz (1999).Malaysia and South-South cooperation: the determining factors and implications (Thesis tez) (İngilizce). The University of Waikato. 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:16 Temmuz 2023. 
  23. ^"WSJ: Erdoğan Boğaziçi'ndeki Mahathir". 20 Mart 2012 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:13 Temmuz 2012. 
  24. ^The Boston Globe:Rousing Muslim bigotry 26 Ekim 2012 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.
  25. ^ab"Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad: On the Jews". 27 Ekim 2003. 21 Ocak 2013 tarihindekaynağından arşivlendi. 
  26. ^"Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad: On the Jews". 27 Ekim 2003. 21 Ocak 2013 tarihindekaynağından arşivlendi. 
  27. ^"Mahathir konuşmasından alıntı". 9 Temmuz 2015 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:2 Temmuz 2012. 
  28. ^"Malaysian Leader: 'Jews Rule World by Proxy'". Fox News. 16 Ekim 2003. 10 Ocak 2008 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:26 Ocak 2008. 

Dış bağlantılar

[değiştir |kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'taMahazir Muhammed ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
Vikisöz'deMahathir bin Mohamad ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
Siyasi görevi
Önce gelen
Hussein Onn
Malezya Başbakanı Yardımcısı
1978–1981
Sonra gelen
Musa Hitam
Malezya Başbakanı
1981–2003
Sonra gelen
Abdullah Ahmad Badawi
Önce gelen
Necip Rezak
Malezya Başbakanı
2018–
Sonra gelen
Görevde
Önce gelen
Thabo Mbeki
Bağlantısızlar Hareketi Genel Sekreteri
2003
Sonra gelen
Abdullah Ahmad Badawi
Otorite kontrolüBunu Vikiveri'de düzenleyin
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mahazir_Muhammed&oldid=36122924" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
Gizli kategoriler:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp