Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


İçeriğe atla
VikipediÖzgür Ansiklopedi
Ara

Madde

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Başlığın diğer anlamları içinMadde (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Hidrojenin evrende en çok bulunan plazma halindeki mor parıltısı

Madde ya daözdek,uzayda yer kaplayanhacmi vekütlesi olantanecikli yapılara denir.Beş duyu organımızla algılayabildiğimiz (hissedebildiğimiz) ve eylemsizliği olancanlı vecansızvarlıklara denir.[1]

Madde olmayanşeyler de vardır. Örneğin;ses,gölge,ısı,ışık,sıcaklık,radyo dalgaları,TV frekansları gibi şeylertanecikli bir yapıya sahip olmadıkları (hacim vekütleleri bulunmadığı) ve (kendi başına hareket ettikleri ya da araz özelliğine sahip olup)eylemsizlik özelliği taşımadıkları için madde olarak kabul edilmezler.

Maddenin en küçük yapı birimiatomlardır. Atomlar birleşerek maddeleri meydana getirir. Örneğin: İkihidrojen atomu ile biroksijen atomu birleşereksuyu meydana getirirler.

Biratom;elektron,nötron veprotondan oluşur.

Elektron maddenin en küçük parçacığıdır veenerjiden oluşur.Nükleer fizik venükleer kimyadanötrino adı ile anılan bu enerji hakkında hâlâ pek az şey bilinmektedir.

Madde kendi çapında:

  • Fiziksel olay: Bir madde üzerinde meydana geldiği zaman, o maddenin hüviyetini, yapısını değiştirmeyen olaydır. Mesela kağıdın yırtılması, fiziki bir olaydır. Çünkü kağıdın şekli değişmiş fakat özü yine kâğıttır.
  • Kimyasal olay: Bir madde üzerinde meydana geldiği vakit, o maddenin hüviyet ve yapısını değiştiren olaydır. Mesela kağıdın yanması gibi.

Atomların çekirdeklerinde değişmeler, parçalanmalar olduğuradyoaktif denilenelementlerden anlaşılmaktadır.Atomların ortasında bulunan çekirdeklerin bu parçalanmasında bir elementin başka bir elemente dönüştüğü anlaşılmıştır. AyrıcaAlbert Einstein'inizafiyet kuramına göre madde veenerji birbirine eş değerdir. Bu sebeple madde enerjiye, enerji de maddeye dönüştürülebilir. Mesela biruranyum çekirdeğinin veya başka bir ağır atom çekirdeğinin ikiye ayrılmasıyla meydana gelen çekirdek bölünmesinde madde enerjiye dönüşür. Bileşik cisimlerde olduğu gibi elementler de hep değişmekte bir halden başka hale dönmektedir.

Maddenin ortak özellikleri

[değiştir |kaynağı değiştir]

Madde türleri

[değiştir |kaynağı değiştir]

Normal maddenin sınıflandırılması

[değiştir |kaynağı değiştir]

Maddenin hâlleri

[değiştir |kaynağı değiştir]
Ana madde:Maddenin halleri

Maddenin hâli bir maddenin faz durumunu tanımlar. Şu anda 16 tane madde hâli tanımlanır. Maddenin dört klasik hâli:

Maddenin hallerinin evrende bulunuş yüzdeleri %99plazma, %0.6gaz, %0.3sıvı, %0.1katı şeklindedir.

Maddenin ayırt edici özellikleri

[değiştir |kaynağı değiştir]
Katı
Sıvı
Gaz
Özkütle
+
+
+
Özhacim

+

+
+
Çözünürlük
+
+
+
Özısı
+
+
+
Genleşme Katsayısı
+
+
-
Esneklik katsayısı
+
-
-
Kaynama noktası
-
+
-
Erime noktası
+
-
-
Yoğunlaşma noktası
-
-
+
Erime ısısı
+
-
-
Buharlaşma noktası
-
+
-

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  1. ^"Arşivlenmiş kopya". 10 Mayıs 2015 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi:19 Nisan 2015. 
Taslak simgesiFizik ile ilgili bu maddetaslak seviyesindedir. Madde içeriğinigenişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
Taslak simgesiKimya ile ilgili bu maddetaslak seviyesindedir. Madde içeriğinigenişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
Biyoloji
Genel Bakış
Kimyasal temel
Hücreler
Genetik
Evrim
Çeşitlilik
Bitki formu
ve işlevi
Hayvan formu
ve işlevi
Ekoloji
Araştırma
yöntemleri
Laboratuvar
teknikleri
Saha teknikleri
Dallar
Sözlükler
Doğanın ögeleri
Evren
Dünya
Hava durumu
Doğal çevre
Yaşam
Otorite kontrolüBunu Vikiveri'de düzenleyin
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Madde&oldid=35608547" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
Gizli kategoriler:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp