Macarca (kendi dilindemagyar nyelvⓘ),Ural dil ailesi içinde yer alan ve muhtemelenUgor dilleri koluna ait, başlıcaMacaristan ve çevresindeki ülkelerde konuşulan birdildir. Dilin yaklaşık 14,5 milyon konuşanı vardır ve bunların 10 milyonu Macaristan'da yaşar. En büyük ikinci topluluk, 1,5 milyon konuşanı ile komşuRomanya'dakiTransilvanya bölgesindedir.
Eskiden Macarca Ural dilleri içerisinde daha geniş birUral-Altay dil ailesi içerisinde sınıflandırılmış olmasına rağmen, günümüzde genel kabul edilen görüş, Ural dillerinin kendi başına bir genetik aile oluşturduğu,Altay dillerinin ise aralarında akrabalık bulunmadığı ve bu benzerliklerin kültürel difüzyon vealıntılamalar ile açıklanabileceği yönündedir.[3][4] Aynı zamanda 18. ve 19. yüzyılda, Macarcanın Ural dilleri yerine Türk dilleri içerisinde sınıflandırılması gerektiğine dair, "Ugor-Türk Savaşı" (Az ugor-török háború) lakaplı akademik tartışmalar meydana gelmiştir, ancak fikir birliği Ugor dilleri üzerinde sağlanmıştır.[5] Macarcanın Türkçeye benzerliğine verilen yaygın bir örnek şu cümledir:A zsebemben sok alma van.Cebimde çok elma var.
Macarlar yaklaşık M.Ö. 1000 yılında önce bağımsız bir kavim olarak yaşamaya başlamış ve Milat sıralarındaUral dağlarının doğusuna ulaşmışlardır. M.S. 5. yüzyılda Macarlarİç Asya'dan batıya doğru göç edenTürklere katılarak onlarla birlikteKafkas bölgesine gelmişler ve kesintisiz 500 yıl boyunca da burada Oğuz Türkleri ile birlikte yaşamışlardır.[kaynak belirtilmeli] Macarlar tarihteOnoğurlar veÖn Bulgarlar ile yakın bir ilişkide bulunmuş ve bu dönemde MacarcayaOğur dilleri kökenli özellikle de hayvan yetiştiriciliği vetarımla ilgili yaklaşık 250[kaynak belirtilmeli] kadar sözcük geçmiştir.[7] Bunlara örnek olarak árpa (arpa), búza (buğday), borsó (burçak), gyümölcs (yemiş), szőlő (<sidleğ / üzüm), bor (şarap), bika (boğa), ökör (öküz), borjú (buzağı),[8] barsony (<barçın/kadife), sátor (çadır), kapu (kapı), tenger (deniz), sárga (sarı), bélyeg (<bilig / pul) yer almaktadır.[kaynak belirtilmeli] Oğurlar, Macarların yazıyla tanışmasında önemli bir rol oynamıştır. Günümüz Macarcasında kullanılan ve Macarcaya Batı Türkçesinden geçen ír (yazmak) ve betű (<betik / harf) sözcükleri bu etkiyi göstermektedir.[kaynak belirtilmeli]
Günümüzdeki yurtları olanKarpatlar Havzası'na 896 yılında yerleşen Macarlar, 1001 yılındaHristiyanlığın kabulünden sonra bulundukları bölgenin etnik karakteri dolayısıylaEski Kilise Slavcası,Sırp-Hırvatça,Sloven,Çek,Slovak dillerinden detarım,ekonomi, ev aletleri,din,devlet yönetimine ilişkin birçok sözcük almışlardır. Bu dillerin yanı sıra Türk dilleri ailesinde yer alanKumanca vePeçenekçe de 12. ve 13. yüzyıl civarında Macarca üzerinde etkiler bırakmıştır. Macarca iseRumenceyi etkilemiş olup, Rumencede yer alan söz varlığının yaklaşık %1,5'inin kökeni Macarcaya dayanmaktadır.[9]
Macarlar kendi dillerine özgü bazı sesleri gösteren işaretleri de ekleyerekOrhun alfabesindeki harflere çok benzeyen harflerden meydana gelen bir tür oyma yazısı kullanmışlardır.[kaynak belirtilmeli] Hristiyanlığı kabul ettikten sonra bu alfabe yeriniLatin abecesine bırakmış olmakla birlikte bugünkü Romanya'nın Doğu Erdel bölgesinde oturan bir Macar boyu olan Székely'ler (Sekeller) tarafından yüzyıllar boyunca kullanılmıştır. ModernMacar alfabesi 44harftir.
Macarlar gerek bugünkü Kuzey Rusya'da, gerekse Karpatlar havzasında ilişkiye geçtikleriKumanlar vePeçeneklerden deTürkçesözcük almışlardır [bicska (bıçak), boza (boza), koboz (kopuz),anya (ana/anne).
Yaklaşık 150 yıl kadar sürenOsmanlı egemenliği döneminde Türkçeden Macarcaya birkaç sözcük girmiştir [Örn: findzsa (fincan), dohány (<duhan / tütün), ibrik (ibrik), papucs (pabuç), csizma (çizme) ...]
Son olarak da hangi dönemde Macarcaya yerleştiği bilinmeyen sözcükler vardır. [Örn.: oroszlán (arslan) ... ]
^"...[T]his selection of features does not provide good evidence for common descent" and "we can observe convergence rather than divergence between Turkic and Mongolic languages—a pattern than is easily explainable by borrowing and diffusion rather than common descent", Asya Pereltsvaig, Languages of the World, An Introduction (2012, Cambridge) has a good discussion of the Altaic hypothesis (pp. 211-216).
^Robert Lawrence Trask: The Dictionary of Historical and Comparative Linguistics - PAGE: 357, Publisher: Psychology Press (2000),9781579582180
