Logo,imlek,im ya dasimgeyazı, bir kurum ya dakuruluşun kendine seçtiği, kimi ticaret eşyası üzerine konulan, o eşyayı üreten ya da satanı tanıtan resim vb. özel işarettir.[1] Genellikle birmetin,simge,şekil veya bunların kombinasyonundan oluşur ve ticaret eşyası, reklam malzemeleri,web siteleri ve diğer iletişim araçlarında kullanılır.
Logonun kökenleri, eski uygarlıklardaki mühürlere ve armalara kadar uzanır. Antik Mezopotamya, Mısır ve Çin’de mühürler; sahiplik, özgünlük ve otorite göstergesi olarak kullanılmıştır.[2] Bu mühürler genellikle kil tabletler veya ürünlerin üzerine basılarak kimliği belirtirdi. Antik Yunan ve Roma dönemlerinde de çeşitli semboller, zanaatkârların eserlerinde imza niteliği taşımıştır.[3]
Orta Çağ’da Avrupa’daki soylu ailelerin armaları, hanedanları ve mülkleri tanıtmak amacıyla kullanılan semboller haline gelmiş, bu da logonun görsel temsil gücünün tarihsel öncüllerini oluşturmuştur.[4]
Modern anlamda logolar ise 19. yüzyılda Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkan seri üretim ve ticari rekabetin artmasıyla gelişmiştir. Markalar, ürünlerini ayırt edilebilir kılmak için tipografi, renk ve sembollerden yararlanmaya başlamıştır.[5] 20. yüzyılın ortalarından itibaren grafik tasarımın bir disiplin olarak yükselişiyle birlikte logolar kurumsal kimliğin temel unsuru haline gelmiş; özellikle dijitalleşme süreciyle birlikte logolar, basılı medyadan ekran temelli ortamlara kadar çok yönlü biçimlerde kullanılmaya başlamıştır.[6]
Logolar biçim ve içerik açısından farklı türlere ayrılır.
Yazı logoları (logotype), yalnızca harf veya kelimelerden oluşan tasarımlardır. Bu tür logolar tipografinin karakteriyle markayı tanımlamayı amaçlar. ÖrneğinCoca-Cola,Google veVisa logoları yazı logolarına örnektir.
Simgesel logolar (logomark), herhangi bir yazı unsuru içermeyen; simge, ikon veya şekil temelli logolardır. Bu türde markayı temsil eden bir sembol, kelimeye gerek kalmadan tanınabilir hale gelir.Apple’ın elma simgesi veyaTwitter’ın kuşu bu gruptadır.
Kombinasyon logoları, hem metin hem de sembolü bir arada kullanır. Genellikle markanın adıyla birlikte tanıtıcı bir işaret bulunur.Adidas,Burger King veLacoste bu türdendir.
Amblem logoları ise metin ve sembolün bir çerçeve veya şekil içinde bütünleştiği tasarımlardır. Çoğu zaman rozet, arma veya mühür biçimindedir. Özellikle otomobil markaları (BMW,Volkswagen,Harley-Davidson) amblem türündeki logolarıyla tanınır.[7][8]
Logolar, bir markanın, kurumun veya ürünün kimliğini temsil etmek için görsel bir araç olarak çok çeşitli alanlarda kullanılır. En yaygın kullanım alanı kurumsal kimlik tasarımıdır; şirketler, kuruluşlar ve markalar logolarını tanıtım materyallerinde, ambalajlarda, tabelalarda ve dijital platformlarda kullanarak görünürlük sağlar.
Ayrıca logolar, etkinlikler (örneğin olimpiyatlar, fuarlar, konserler) ve kampanyalar için geçici ya da tematik biçimlerde tasarlanabilir. Devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşları da kimliklerinin bir parçası olarak logolardan yararlanır.
Dijitalleşmenin artmasıyla birlikte logolar; uygulama simgeleri, sosyal medya profilleri, web siteleri ve mobil arayüzlerde de merkezi bir rol oynamaya başlamıştır. Bu nedenle modern logo tasarımları, farklı ekran boyutlarına ve ortamlara uyum sağlayabilecek esneklikte hazırlanır.
Bunun yanında logolar, spor kulüpleri, üniversiteler, askeri birlikler ve şehir yönetimleri gibi toplulukların aidiyet ve tanınırlık sembolü olarak da işlev görür.[6]
Dijitalleşmeyle birlikte logoların işlevi ve tasarım anlayışı önemli ölçüde değişmiştir. 2000’li yıllardan itibaren internet, mobil cihazlar ve sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla logolar, yalnızca basılı materyallerde değil, dijital arayüzlerin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bu dönemde ölçeklenebilir, basitleştirilmiş ve ekran uyumlu tasarımlar ön plana çıkmıştır.
Ayrıca markalar, dijital ortamlarda hareket ve etkileşim unsurlarını kullanarak animasyonlu ve dinamik logolar geliştirmeye başlamıştır. Google’ın günlük olarak değişenDoodle’ları veya MTV’nin içerikle değişen logoları, dijital çağın bu yeni yaklaşımını temsil eder.[7]
Modern logo tasarımında amaç, farklı cihazlarda ve ekran boyutlarında net biçimde algılanabilen; aynı zamanda etkileşime açık, kullanıcı deneyimini destekleyen kimlikler oluşturmaktır.[8]
^"No More Rules".Yale University Press (İngilizce). Erişim tarihi:2025-11-05.Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
