Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


İçeriğe atla
VikipediÖzgür Ansiklopedi
Ara

Lenfoma

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Lenfoma
Birlenf düğümü nün yerine geçenFoliküler lenfoma
UzmanlıkHematoloji veonkoloji
BelirtilerBüyümüş lenf düğümleri,ateş,terleme, istenmeyen kilo kaybı,kaşıntı,yorgun hissetmek[1][2]
Risk faktörüEpstein–Barr virus,Otoimmün rahatsızlıklar,HIV/AIDS,tütün içmek[2][3]
TanıLenf nodu biyopsisi[1][2]
TedaviKemoterapi,radyasyon tedavisi,proton tedavisi,hedefli tedavi,ameliyat[1][2]
PrognozOrtalamabeş yıllık hayatta kalma 85% (USA)[4]
Sıklık4.9 milyon (2015)[5]
Ölüm204,700 (2015)[6]

Lenfomalarbağışıklık sisteminin urlarıdır. Lenf düğümlerinde çıkan velenfositlerden oluşan urların tümünelenfoma denir. Son geçen yüzyılda ve günümüzde bağışıklık sistemi üzerine süren çalışmalar bu kötücül urların daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Lenfomaların yalnızca altında yatan nedenleri ve oluşma süreçleri değil, aynı zamanda sağaltımları konusunda da önemli gelişmeler kaydedilmiştir. GünümüzdeHodgkin dışı lenfoma olan her hasta için uygun bir sağaltım yöntemi bulunmaktadır.

Bu urlar yukarıda da açıklandığı gibi lenf düğümlerinde çıkmakta ve bu düğümlerin şişmesiyle kendilerini belli etmektedirler. Lenfomalar,lösemi ile yakından ilgilidirler; bir kişide iki durum birlikte de görülebilir ya da öbürü olmadan yalnız biri de olabilir. Lenfomaların çok türü bulunmaktadır ve lösemilerle birlikte tümükan kanserleri adı altında toplanmaktadır.

1832 yılındaThomas Hodgkin, lenfomanın ilk tanımını yapıp kendi adını verdiğiHodgkin lenfoması hastalığını açıklamıştır. Hodgkin lenfoması dışında da birçok türde lenfoma günümüze değin tanımlandığı için, 1982 yılında yetkeler, lenfomalarıHodgkin lenfoması veHodgkin dışı lenfoma olarak ikiye ayırmıştır. Hodgkin dışı lenfoma çatısı altında 16 değişik lenfoma bulunmaktadır. Ancak bu 16 tür lenfoma kendi aralarında da büyük ayrılıklar gösterdiği için, Hodgkin dışı lenfoma tanımı pek doğru bir yaklaşım olmaktan çıkmış, bunun yerine yalnızca genel bir ad niteliğinde kalmıştır.

Lenfomaların kimi türleri süreğen olup, en az belirtiyle ilerleyebilir (örneğin,küçük lenfositik lenfoma) ve yaşam süresinin kısalmasına neden olmaz. Ancak, bu yelpazenin öbür ucunda, çok çabuk gelişen ve hızlı ilerleyen lenfomalar da bulunmaktadır (Burkitt lenfoması). Bundan dolayı, hastalığın patologlarca doğru tanısının konulması çok önemli olup, sağaltım yöntemini ve beklenen gidişi etkilemektedir.

Belirtiler ve semptomlar

[değiştir |kaynağı değiştir]
Lenfomanın en sık geliştiği lenf düğümleri
Lenfoma ve lenfatik sistem

Lenfoma belirli genel semptomlarla ortaya çıkabilir; semptomlar kalıcıysa, olası lenfoma da dahil olmak üzere nedenlerini belirlemek için bir değerlendirme yapılmalıdır.

Lenfoma belirli genel semptomlarla ortaya çıkabilir; semptomlar kalıcıysa, olası lenfoma da dahil olmak üzere nedenlerini belirlemek için bir değerlendirme yapılmalıdır.

Ağız

[değiştir |kaynağı değiştir]

Asemptomatik, ülsere olabilen veya olmayabilen yumuşak şişlik, öncelikle bademcikler, yanak mukozası, damak, diş etleri, tükürük bezleri, dil, ağız tabanı ve retromolar bölgede görülür.

Teşhis

[değiştir |kaynağı değiştir]

Lenfoma kesin olarak birlenf nodu biyopsisi ile teşhis edilir, yani mikroskop altında incelenen birlenf düğümünün kısmi veya tam eksizyonudur.[10]Bu inceleme, lenfomaya işaret edebilecekhistopatolojik özellikleri ortaya çıkarır. Lenfoma teşhisi konulduktan sonra, farklı lenfoma türlerinin karakteristik özelliklerini araştırmak için çeşitli testler yapılabilir. Bunlar şunları içerir:

Sınıflandırma

[değiştir |kaynağı değiştir]
Mantle hücreli lenfoma ile lenf düğümü (düşük güç görünümü, H&E)

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, lenfoma sınıflandırması, neoplazmın hangi lenfosit popülasyonunda ortaya çıktığını yansıtmalıdır.[11] Böylece öncü lenfoid hücrelerden kaynaklanan neoplazmalar, olgun lenfoid hücrelerden kaynaklananlardan ayırt edilir.[11] Çoğu matür lenfoid neoplazma, Hodgkin olmayan lenfomaları içerir.[11] Tarihsel olarak, olgun histiositik ve dendritik hücreli (HDC) neoplazmalar, genellikle lenfoid dokuyu içerdiğinden, olgun lenfoid neoplazmalar olarak kabul edilmiştir.[11]

Lenfoma ayrıca lenfomatöz menenjit (LM) olarak bilinenmeninksler içindeki beyin çevresinemerkezî sinir sistemine de yayılabilir.[12]

REAL sınıflandırması

[değiştir |kaynağı değiştir]

1990'lı yıllardaREAL (ing.Revised European-American Lymphoma Classification), türlü Hodgkin dışı lenfomaları dışyapılarına (fenotip) ve kalıtyapılarına (genotip) göre sınıflandırmıştır.

DSÖ sınıflandırması

[değiştir |kaynağı değiştir]

Dünya sağlık örgütü (DSÖ), REAL sınıflandırmasına dayanarak, lenfomaları en çok benzedikleri göze türüne göre bölümlendirmiştir. Lenfomalar üç genel öbek olarak adlandırılırlar: B gözesi, T gözesi vedoğal öldürücü hücre. Bu bölümlendirmede Hodgkin lenfoması da ayrı bir öbek olarak bulunmaktadır.

Lenfoma türleri

[değiştir |kaynağı değiştir]

Yukarıda da açıklandığı gibi, lenfomalar:

Hodgkin lenfoması

[değiştir |kaynağı değiştir]

Bu lenfoma şu alt türlere ayrılmaktadır:

  • Düğümsel skleroz,
  • Karışık gözeli,
  • Lenfositten zengin tip,
  • Lenfositten fakir tip,
  • Düğümde lenfosit baskınlığı olan.

Hodgkin dışı lenfoması

[değiştir |kaynağı değiştir]

Olgun B gözeleri lenfomaları:

  • Süreğen lenfositik lösemi/küçük lenfositik lenfoma,
  • B gözesi prolenfositik lösemisi,
  • Lenfoplazmasitik lenfoma (öbür adıWaldenström makroglobulinemidir),
  • Dalak kenar bölgesi lenfoması,
  • Düğümdışı kenar bölgesi B gözesi lenfoması.(İngilizce,Extranodal marginal zone B cell lymphoma, MALT kısaltmasıyla da anılır),
  • Düğümsel kenar bölgesi B gözesi lenfoması,
  • Foliküler lenfoma,
  • Kabuk gözesi lenfoması,
  • Yaygın büyük B gözesi lenfoması,
  • Mediastinal büyük B gözesi lenfoması,
  • Birincil sıvısızımı lenfoması,
  • Burkitt lenfoması.

Olgun T gözeleri ve doğal öldürücü göze (NK) lenfomaları:

  • T gözesi prolenfositik lösemi,
  • T gözesi büyük tanecikli lenfositik lösemi,
  • Saldırgan NK gözesi lösemisi,
  • Yetişkin T gözesi lösemisi/lenfoması,
  • Düğüm dışı NK/T gözesi lenfoması (burunda),
  • Sindirim sisteminde T gözesi lenfoması,
  • Karaciğer-Dalak T gözesi lenfoması,
  • NK gözesi öncüsü (blast) lenfoması,
  • Mikosis fungoides/Sezary sendromu,

Bağışıklık yetmezliğiyle ilgili lenfosit çoğalım düzensizlikleri:

Dış bağlantılar

[değiştir |kaynağı değiştir]
Otorite kontrolüBunu Vikiveri'de düzenleyin

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  1. ^abcKaynak hatası:Geçersiz<ref> etiketi;HL2014 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz:Kaynak gösterme)
  2. ^abcdKaynak hatası:Geçersiz<ref> etiketi;NHL2014 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz:Kaynak gösterme)
  3. ^Kaynak hatası:Geçersiz<ref> etiketi;Kam2013 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz:Kaynak gösterme)
  4. ^Kaynak hatası:Geçersiz<ref> etiketi;seer isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz:Kaynak gösterme)
  5. ^GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence, Collaborators. (8 Ekim 2016)."Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015".Lancet.388 (10053): 1545-1602.doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6.PMC 5055577Özgürce erişilebilir.PMID 27733282. 
  6. ^GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 Ekim 2016)."Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015".Lancet.388 (10053): 1459-1544.doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1.PMC 5388903Özgürce erişilebilir.PMID 27733281. 
  7. ^abcdef"About Lymphoma". Lymphoma Research Foundation. 2 Aralık 2012 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2012. 
  8. ^abcdefgh"Warning Signs of Lymphoma — First Signs of Lymphoma". Lymphoma.about.com. 18 Kasım 2012 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2012. 
  9. ^"Primary CNS Lymphoma: Overview, Etiology, Epidemiology". 9 Kasım 2019. 30 Ocak 2020 tarihinde kaynağındanarşivlendi4 Ağustos 2021. 
  10. ^Mallick, Indranil."How Is Lymphoma Diagnosed?". lymphoma.about.com. 16 Ocak 2013 tarihinde kaynağındanarşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2012. 
  11. ^abcdManli Jiang, N. Nora Bennani, and Andrew L. Feldman. Lymphoma classification update: T-cell lymphomas, Hodgkin lymphoma, and histiocytic/dendritic cell neoplasms. Expert Rev Hematol. 2017 Mar; 10(3): 239–249. Author Manuscript.
  12. ^Canova, F; Marino, D; Trentin, C; Soldà, C; Ghiotto, C; Aversa, SM (August 2011). "Intrathecal chemotherapy in lymphomatous meningitis".Critical Reviews in Oncology/Hematology.79 (2): 127-34.doi:10.1016/j.critrevonc.2010.07.005.PMID 20696592. 
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Lenfoma&oldid=36626215" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
Gizli kategoriler:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp