Kolhoz (колхо́зⓘ), (коллективное хозяйство)kollektivnoye hozyaystvo (kolektif tarım) kelimelerinin kısaltılmış hâlidir. Çoğulukolkhozi.SSCB'detarım sektöründe örgütlenen "kolektif tarımla" uğraşan birlikler olarak tanımlanırlar.
Toprağınmülkiyeti devlete ait olmakla beraber, 99 yıllığına sembolik bir rakamlaköylüye kiraya verilir. Bunun dışında devlet çiftliklerinden oluşan ve toprağın tamamı doğrudan devlet eliyle işletilenSovhozlar vardır. Kolhoz çiftliklerine üye olan kişilere (eril)kolhoznik (ve dişi:kolhoznitsa) denilir.
Kolhoz üyelerine emeklerinin nicelik ve nitelikleri temel alınarak ödeme yapılırdı; emeğin niteliği mesleğe göre belirlenirdi. Kolhozlarda toprak, üretim araçları ve hayvanlar kolhozcu köylülerin kooperatif mülkiyetindeydi. Ancak kolhoz arazinin yanı sıra her kolhozcu ailesinin kendisine ait bahçesi, tarlası ve birkaç hayvanı bulunabilirdi. Üretim merkezî planda öngörülen hedefler göz önünde tutularak yapılırdı. Kolhoz ürünleri belirlenen fiyatlar üzerinden devlet kuruluşlarına satılırdı. Plan hedefinin üstünde gerçekleşen ya da aile topraklarında üretilen ürünler, arz-talep kuralına göre işleyen kolhoz pazarlarına satılırdı. Kolhozlar seçimle iş başına gelen bir büro tarafından yönetilirdi. Büro, bir yıl için kolhoz başkanı seçerdi.
Kolhoz özellikleSovyetler Birliği'ne bağlı ülkelerde yaşamış Kırgız, Tatar, Kırımlı gibi edebiyatçıların romanlarında işlediği veyahut ele aldığı konulardan biri olmuştur. Bunlar arasındaCengiz Aytmatov'unCemile,Toprak Ana veElveda Gülsarı;Cengiz Dağcı'nın iseOnlar da İnsandı veO Topraklar Bizimdi gibi eserler bulunur.[1]
- ^Ayık, Burçin (2015).Cengiz Dağcı ve Cengiz Aytmatov'un Bazı Romanlarında Ruslaştırma ve Sömürü Politikası Olarak Kolhoz (Yüksek Lisans). Manisa: Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. s. xii.
