Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


İçeriğe atla
VikipediÖzgür Ansiklopedi
Ara

Kalkandelen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kalkandelen
Tetovë
Тетово
Şehir
Kalkandelen Belediyesi
Komuna e Tetovës
Општина Тетово
Kalkandelen bayrağı
Bayrak
Kalkandelen arması
Arma
Makedonya üzerinde Kalkandelen
Kalkandelen
Kalkandelen
Kalkandelen’inKuzey Makedonya'daki konumu
Ülke Kuzey Makedonya
BölgePolog
BelediyeKalkandelen
İdare
 • Belediye başkanıBilal Kasami (BESA)
Yüzölçümü
 • Toplam1.080 km²
Rakım468 m
Nüfus
(2002)[1]
 • Toplam86.680
Zaman dilimiUTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU)UTC+02.00 (OAYS)
Posta kodu
1200
Alan kodu(+389) 044
Plaka koduTE

Kalkandelen veya iki dilli kullanımdaTetova (Arnavutça: Tetova / Tetovë;Makedonca: TетовоTetovo),Kuzey Makedonya'nın kuzeybatısında bir şehirdir.Şar Dağları’nın eteklerine kurulu olupPena Nehri kenarındadır.

Coğrafya

[değiştir |kaynağı değiştir]

Kuzey Makedonya’nın kuzeybatısında,Polog Bölgesi sınırları içinde yer alır. BaşkentÜsküp veManastır'dan sonra ülkenin üçüncü büyük şehridir. Belediye yüzölçümü 1.080 kilometrekare olup denizden yüksekliği (rakım) 468 metredir.

İklim

[değiştir |kaynağı değiştir]

Kalkandelen, yarı karasal bir iklime sahiptir. Bu iklim yapısında yaz ayları nispeten nemli ve sıcak; kış ayları soğuk ve kar yağışlıdır. İlkbahar ve sonbahar sık sık yağışlar görülür.


 Kalkandelen iklimi 
AylarOcaŞubMarNisMayHazTemAğuEylEkiKasAraYıl
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)37131722273030261910517,41
Ortalama sıcaklık (°C)037,511,5162022,522,518,5135,51,511,79
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)−3−126101315151171−26,16
Kaynak:Kalkandelen Hava DurumuZoover


Tarih

[değiştir |kaynağı değiştir]

Erken Tarih

[değiştir |kaynağı değiştir]

Kalkandelen yakınlarında Baltepe muhitinde bazı arkeolojik buluntular elde edilmiştir.[2]

Roma İmparatorluğu Dönemi

[değiştir |kaynağı değiştir]

Kalkandelen, MÖ 168 tarihindeRoma egemenliğine geçmiştir.Hunlar,Ostrogotlar,Keltler gibi kavimlerin Roma topraklarına yoğun saldırılar düzenlediği dönem olan 3. ve 4. yüzyıldan sonra şehir güçlendirilmiş surlar, kaleler, hisarlar, hâkim tepelerle donatılmıştır. Bu savunma çalışmaları Kalkandelen ve civarındaki birçok köyü kapsamıştır.[3]

Osmanlı İmparatorluğu Dönemi

[değiştir |kaynağı değiştir]
Alaca Cami
Harabati Baba Tekkesi

14. yüzyılda Kalkandelen, bölgedeki birçok şehir gibi,Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 1452 yılına ait ve “Kalkandelen Nahiyesi” adıyla belirtilen şehre dair ilk Osmanlı kayıtlarında şehirde 146 Hristiyan aile ve 60 Müslüman aile var olmuştur. 1545 yılında 99 Hristiyan aile ve 101 Müslüman aile; 1568 yılında 108 Hristiyan aile ve 329 Müslüman aile Kalkandelen'de yaşamıştır.[4]

Türk egemenliğiyle beraber şehirde birçok açıdan değişiklikler, yenilikler görülmüştür. Ticaret açısından gelişmeye başlayan şehirde ticarethaneler artmış; yeni binalar, hamam gibi yapılar kurulmuştur. Bu dönem ayrıca, Kalkandelen'deki Müslüman ve Türk nüfusun da artıp baskın nüfus hâline gelmesini sağlamıştır. Söz konusu durumla bağlantılı olarak şehirde birçok cami, mescit, dinî yapı kurulmuştur. Bunlar içinde 1438 yılında yapılanAlaca Cami birçok yönüyle önemlidir.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Kalkandelen, önemli bir ticaret merkezi olduğu gibi, tarım, zanaat açısından da ön plana çıkmıştır. Bunların yanında şehir, askerî üs özelliği de taşımıştır.

Balkanlar’dakiBektaşi dergâhlarının en önemlilerinden olanHarabati Baba Tekkesi 1538 yılında kurulmuştur.

Yugoslavya Krallığı Dönemi

[değiştir |kaynağı değiştir]

Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Kalkandelen bölgesi,Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasındaYugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.

Yugoslavya Dönemi

[değiştir |kaynağı değiştir]

1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerineYugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Kalkandelen’in de dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.

Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dönemi

[değiştir |kaynağı değiştir]
Alışveriş merkezi ve önü
Posta merkezi ve civar
Kültür evinden görünüm

1991 yılında Kuzey Makedonya’nınYugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Kalkandelen, bağımsız Kuzey Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.

Nüfus

[değiştir |kaynağı değiştir]

2021 sayımlarına göreKalkandelen Belediyesi’nin toplam nüfusu 63.176 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir:Arnavutlar 41.356 (%65,5);Makedonlar 14.116 (%22,3);Türkler 1.745 (%2,8);Romanlar 1.877 (%3,0) ve diğerleri.[5]

Tarihî Durum

[değiştir |kaynağı değiştir]
Tarih Boyunca Kalkandelen'in Nüfus Yapısı
YılToplamMakedonlarArnavutlarTürklerSırplarRomanlarBoşnaklar
1452[4]b.y.146 aile1b.y.60 aile2b.y.b.y.b.y.
1545[4]b.y.99 aile1b.y.101 aile2b.y.b.y.b.y.
1900[6]b.y.8.50035009.000b.y.1.200b.y.
1931[7]70.98324.884537.64520.0006b.y.b.y.b.y.
194817.2595.9929.975302384481
195320.5947.9167.1744.47250322758
196125.35711.6316.435b.y.8391574
197135.74514.41515.388b.y.92082357
198146.52321.74117.817b.y.8771.709694
199450.34419.43925.1282.0738302.260b.y.
2002[8]52.91528.89718.5551.8785872.352156
2021[9]63.17614.11641.3561.7452481.877188
1Kayıtta “Hristiyan aile” olarak geçer.
2 Kayıtta “Müslüman aile” olarak geçer.
3”Васил К'нчов, Македонија. Етнографија и статистика” adlı eserde “Hristiyan Bulgar” olarak kaydedilmiştir.
4 “Димитар Мишев, La Macédoine et sa Population Chrétienne” adlı eserde 6.688 kişi “Bulgar Egzarsistler” ve 1.720 kişi “Bulgar Patriyarkist Sırboman” olarak kaydedilmiştir.
5Bütün Güney Slav halkları “Makedon” olarak kaydedilmiştir.
6Arnavutlar dışındaki bütün Müslümanlar olarak alınmıştır.

Eğitim

[değiştir |kaynağı değiştir]

Kalkandelen'de 12 ilköğretim okulu; 9 bölgesel okul; 1 ilköğretim devlet müzik okulu; 6 ortaöğretim okulu ve 2 üniversite vardır.

ÜniversitelerdenKalkandelen Devlet Üniversitesi, gelişkin bir yükseköğretim kurumudur. Bu devlet üniversitesinde bugün 11 fakülte, 1 enstitü ve sağlık alanında kurumları destekleyen 2 enstitü bulunur. Üniversite, 12.000'den fazla öğrenciye; büyük sayıda da tam düzende olmayan öğrenciye sahiptir.[10]

Diğer üniversite olanGüneydoğu Avrupa Üniversitesi, 2002 yılının Aralık ayında açılmıştır. Bu üniversitede 5 fakülte ve 2 eğitim birimi vardır.[10]

Kardeş Şehirler

[değiştir |kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'taKalkandelen ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Kaynakça

[değiştir |kaynağı değiştir]
  1. ^2002 nüfus sayımı sonuçları 22 Eylül 2010 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. Makedonya Cumhuriyeti Devlet İstatistik Enstitüsü(Makedonca)(İngilizce)
  2. ^Историски осврт 1 Mart 2011 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. Kalkandelen Belediyesi resmî sitesi(Makedonca)
  3. ^Дарко Гавровски, Тетовски древности. Полог од Праисторијата до 7.век н.е., со посебен осврт на тетовскиот крај, Тетово 2009 (Antik Kalkandelen: Tarih Öncesinden 7. Yüzyıla Kadar Kalkandelen Bölgesi Özellikleriyle Polog Vadisi)(Makedonca)
  4. ^abcChapter One: Colonisation and Islamicisation, s. 55-56. 8 Ocak 2009 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.(İngilizce)
  5. ^"MakStat database". 25 Aralık 2022 tarihindekaynağından arşivlendi. 
  6. ^Васил Канчов, Македония. Етнография и статистика, София 1900 10 Ağustos 2011 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.(Bulgarca)
  7. ^Aşağı Polog Genel Nüfus Sayımı
  8. ^Министерство за Локална Самоуправа. База на општински урбанистички планови 15 Eylül 2008 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi.(Makedonca)
  9. ^""Total resident population of the Republic of North Macedonia by ethnic affiliation, by settlement, Census 2021". 29 Ocak 2023 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi:4 Temmuz 2023. 
  10. ^abОбразованието во тетово 1 Mart 2011 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. Kalkandelen resmî internet sitesi(Makedonca)
  11. ^Тетово се збратимува со турскиот град Коња 12 Aralık 2010 tarihindeWayback Machine sitesindearşivlendi. Утрински весник(Makedonca)
Kuzey Makedonya'nın şehir ve kasabaları
Otorite kontrolüBunu Vikiveri'de düzenleyin
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Kalkandelen&oldid=35382678" sayfasından alınmıştır
Kategori:
Gizli kategoriler:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp