II. Paulus, asıl adıPietro Barbo (d. 23 Şubat 1417,Venedik - ö. 26 Temmuz 1471,Roma), 1464-71 arasındapapa.
V. Nicolaus veIII. Calixtus dönemlerindeCuria Romana'da görev yaptıktan sonra 1456'daCampania valisi oldu. PapaII. Pius'un ardılı olarak 30 Ağustos 1464'te papa seçildikten hemen sonra aldığı kararlarla papalığın merkezi yetkilerini artırdı. 1438'deFransa kralıVII. Charles tarafından çıkarılan ve papalığınFransız Kilisesi üzerindeki yetkilerini kısıtlayanPragmatique sanction de Bourges fermanını birkaç kez mahkûm etmesi Fransa kralıXI. Louis'yle arasının açılmasına yol açtı.Basel Konsili'nin (1431-37)Hussitlerin bağımsız bir kilise olarak tanıyan kararını geçersiz kılmaya çalıştı. Husçuluk yanlısıBohemya kralıPoděbradlı Jiří'ye karşı bir birlik oluşturanKatolikleri destekledi. 23 Aralık 1466'da Jiří'yi aforoz etti. Jiří'nin, Husçuluğun uzantısı olarak bağımsız bir kilise kuran ve Roma tarafından tanınmayanUtrakistleri dağıtmayı reddetmesi üzerine onu tahttan indirdiğini ilan etti, Katoliklerin Jiří'nin hükümdarlığını tanımamalarını istedi. Mart 1468'deMacaristan KralıMatyas Corvinus'u Jiří'ye karşı savaş ilan etmeye ikna etti. Bunun üzerine Fransa kralı Louis Jiří'nin yanında yer aldı. MátyásMoravya'nın büyük bir bölümünü işgal edince Mart 1469'da Paulus ona Bohemya tacını giydirdi.
Osmanlıların yükselişini Hristiyanlığa yönelik bir tehdit olarak gören Paulus 1468'deKutsal Roma-Germen imparatoruIII. Friedrich'in bir Haçlı seferi düzenlemesini sağlamaya çalıştıysa da başarılı olamadı.Venedik yönetiminin İtalya'nın içişlerindeki egemen konumuna karşı çıktı ve Roma'yı üstün kılan yeni yasalar çıkardı. 1466'daFransisken tarikatının aşırı kolu Fraticelli'yi (Tinciler) dağıtmak amacıyla bir kovuşturma başlattı. HümanistJulius Pomponius Laetus'un kurduğu Roma Akademisi'ni, maddeci bir dünya görüşünü savunduğu ve Hristiyanlığın değerlerine karşı çıktığı kuşkusuyla Şubat 1468'de kapattı; üyelerini tutuklattı, önderlerinden biri olan hümanistBartolomeo Platina'ya işkence yaptırdı.
Bütün bunlara karşın Paulus bilim adamlarını korudu, eski kültür ürünleriyle yakından ilgilendi. Roma'da ilk matbaanın kurulmasını sağladı.San Marco Meydanı'ndaki ünlü sarayı da (bugünPalazzo Venezia) Paulus inşa ettirdi.[1]
