Uluslararası alan adı (İngilizce: Internationalized domain name) (IDN), internetalan adlarında yalnızcaASCII[a] kullanılabilmesinin getirdiği kısıtlamaları ortadan kaldırmak amacıyla ortaya çıkmış bir girişimdir. Alan adlarında diğer alfabelerin bazı özel karakterlerinin (ü, ö, Ø, α, β, ح gibi) de kullanılabilmesini sağlar. Ayrıca alan adlarınınArap alfabesi veİbrani alfabesi gibi alfabeler için sağdan sola yazılmasını da sağlayabilir.[1]
Web tarayıcısının ASCII karakterler dışındaki karakterleri doğrudanDNS'e aktarması mümkün değildir. Bu yüzden onların yerine bir kodlama sistemine göre bazı ASCII karakterlerini ekleyerek yeni bir alan adı oluşturur. Örneğin "örnek.com.tr" adresi için bu dönüşüm "xn--rnek-4qa.com.tr" şeklindedir.[2] Bu örnekte ASCII karakteri olmayan "ö" harfi, bir kodlama sistemi ile yerini ASCII karakterlerine bırakmıştır. Burada her ne kadar DNS sistemine "xn--rnek-4qa.com.tr" olarak iletilse de kullanıcı adrese erişmeye çalışırken pek çok modern web tarayıcısında "örnek.com.tr" şeklinde yazabilir.
Yurt dışında, özellikleLatin alfabesi kullanmayan ülkelerde uluslararası alan adları çok popülerdir. Türkiye'de genellikle IDN yerine harflerin ASCII karakterlerindeki benzerleri kullanılmaktadır. Örneğin genellikle "örnek.com.tr" yerine "ornek.com.tr" kullanılır.
IDN'lerin en önemli eksiklerinden biri,e-postalarda doğrudan yazılamamasıdır. Örneğin "ornekposta@örnek.com.tr" şeklinde bir e-posta adresi var olamaz. Bunun yerine "ornekposta@xn--rnek-4qa.com.tr" şeklinde kullanılmalıdır ki bu bazen kafa karışıklığına sebep olabilir ve estetik olarak tercih edilmeyebilir.[1]
Bazı ülkelerin iki harfli üst düzey alan adlarının (ccTLD) haricinde uluslararası alan adı biçiminde bir üst düzey alan adları da vardır. Bu ülkeler genellikleLatin alfabesi kullanmayan ülkelerdir. Bu ülkelerin ve sahip oldukları uluslararası ülke üst düzey alan adlarının listesi tabloda verilmiştir.
| Ülke | ccTLD[3] | IDN ccTLD[4] | DNS adı | DNSSEC[b] |
|---|---|---|---|---|
| .ae | امارات. | xn--mgbaam7a8h | Yok | |
| .am | .հայ | xn--y9a3aq | Var | |
| .bd | .বাংলা | xn--54b7fta0cc | Yok | |
| .bg | .бг | xn--90ae | Var | |
| .bh | البحرين. | xn--mgbcpq6gpa1a | Var | |
| .by | .бел | xn--90ais | Var | |
| .cn |
| Var | ||
| .dz | الجزائر. | xn--lgbbat1ad8j | Yok | |
| .eg | مصر. | xn--wgbh1c | Var | |
| .eu |
| Var | ||
| .ge | .გე | xn--node | Yok | |
| .gr | .ελ | xn--qxam | Var | |
| .hk | .香港 | xn--j6w193g | Var | |
| .il | ישראל. | xn--4dbrk0ce | Var | |
| .in |
| Var | ||
| .iq | عراق. | xn--mgbtx2b | Yok | |
| .ir | ایران. | xn--mgba3a4f16a | Yok | |
| .jo | الاردن. | xn--mgbayh7gpa | Yok | |
| .kr | .한국 | xn--3e0b707e | Var | |
| .kz | .қаз | xn--80ao21a | Yok | |
| .la | .ລາວ | xn--q7ce6a | Var | |
| .lk |
| Yok | ||
| .ma | المغرب. | xn--mgbc0a9azcg | Yok | |
| .mk | .мкд | xn--d1alf | Yok | |
| .mn | .мон | xn--l1acc | Var | |
| .mo | .澳門 | xn--mix891f | Yok | |
| .mr | موريتانيا. | xn--mgbah1a3hjkrd | Var | |
| .my | مليسيا. | xn--mgbx4cd0ab | Var | |
| .om | عمان. | xn--mgb9awbf | Yok | |
| .pk | پاکستان. | xn--mgbai9azgqp6j | Var | |
| .ps | فلسطين. | xn--ygbi2ammx | Yok | |
| .qa | قطر. | xn--wgbl6a | Yok | |
| .rs | .срб | xn--90a3ac | Var | |
| .ru | .рф | xn--p1ai | Var | |
| .sa | السعودية. | xn--mgberp4a5d4ar | Var | |
| .sd | سودان. | xn--mgbpl2fh | Yok | |
| .sg |
| Var | ||
| .sy | سورية. | xn--ogbpf8fl | Yok | |
| .th | .ไทย | xn--o3cw4h | Var | |
| .tn | تونس. | xn--pgbs0dh | Var | |
| .tw |
| Var | ||
| .ua | .укр | xn--j1amh | Yok | |
| .ye | اليمن. | xn--mgb2ddes | Yok |