| Gil-galad | |
|---|---|
| J. R. R. Tolkien'in kurgusalOrta Dünya evreninde karakter | |
| Unvanı/Diğer adı | Noldor'un Yüce Kralı, Ereinion, Artanáro/Rodnor |
| Irkı | Elf,Noldo |
| Doğum tarihi | Güneş Yılları 455 civarı,Beleriand |
| Ölüm tarihi | İkinci Çağ 3441 (3576+ yaşında),Barad-dûr Kuşatması |
| Bahsedildiği kitap(lar) | Yüzüklerin Efendisi (1997)Silmarillion (2007) |
Gil-Galad,J. R. R. Tolkien'in kurgusalOrta Dünya evreninde hayali kahraman ve üç Elf soyundan biri olanNoldor'un Orta Dünya'daki son kralıdır. Adı,Yüzüklerin Efendisi'nde hobbitSam Gamgee'nin onun hakkındaki bir şiiri okuduğu bölümde veSilmarillon'da geçer. Elflerin ve İnsanların Son İttifakında Gil-galad veElendil, Karanlıklar EfendisiSauron'un kalesiBarad-dûr'u kuşatıpTek Yüzük için onunla birebir savaştılar. Burada hem Elendil hem de Gil-galad öldürüldüler; Elendil'in oğluİsildur ise Sauron'u alt etmeyi başardı fakat Tek Yüzük'ü kendisi için aldı.
Gil-galad,Peter Jackson'ınYüzüklerin Efendisi film üçlemesinde kısa bir süreliğine görünür. Burada Mark Ferguson tarafından canlandırılmıştır.
Gil-galad,Beleriand'ın soylu hanelerinin birine ait birElftir; bunun dışında ailesine dair anlatımlar farklılık gösterir. Silmarillion'a göre, Orta Dünya'nın Birinci Çağ'ındaFinwë Hanedanı'ndan Fingon'un oğlu olarak doğdu veAngband Kuşatması sırasında, güvenliği için henüz çocukkenFalas'taki gemi yapımcısıCirdan'ın himayesine gönderildi.[1] Alternatif olarak, Tolkien'in bu konudaki son yazılarına göre ise,Finarfin oğlu Angrod'un oğluOrodreth'in oğludur.Christopher Tolkien ise bu değişikliği Silmarillion'a eklememiş ve daha sonrasında bunun için pişmanlık duyduğunu belirtmiştir.[2]
Gondolin'in düşüşü ve önceki Yüce KralTurgon'un ölümüyle sürgündeki (Orta Dünya'daki) Noldor'un Yüce Kralı oldu.[3]Öfke Savaşı ve Birinci Çağ'ın bitiminden sonra Gil-galad, Büyük DenizBelegaer'in kıyılarındaki Lindon bölgesinde krallığını kurdu. En parlak döneminde, bu krallığın topraklarıDumanlı Dağlar'a kadar uzanıyordu.[4]Númenor Kralı Tar-Aldarion, Gil-galad'a Mallorn ağacının birkaç tohumunu hediye etti; o da bunlarıLothlórien ülkesinde yetiştirmesi içinGaladriel'e verdi.[5] Gil-galad hiç evlenmedi ve çocuğu yoktu. Kendisini Annatar diye tanıtan yabancıdan ilk şüphelenen kişiydi ve onun Lindon'a girmesini yasakladı. Bu şüphesinde de haksız da çıkmadı çünkü bu yabancı aslındaSauron'du.[4] İkinci Çağ 1600 yılı civarında Sauron, gizliceTek Yüzük'ü yaptı.Üç Yüzük'ün yaratıcısıCelebrimbor, Sauron'un onları almayı hedeflediğini öğrenince, yüzüklerden ikisini, Narya ve Vilya'yı, koruması için Gil-galad'a gönderdi. Gil-galad, Narya'yı saklaması için gemi yapımcısı Círdan'a verdi; Círdan yüzüğü hiç kullanmadı. Gil-galad Vilya'yı ise, Eriador'un yönetimiyle beraber,Elrond'a devretti.[6] Elfler ve Sauron arasında savaş çıktı; Gil-galad, Númenorlulardan yardım istedi ve Kral Tar-Minastir büyük bir kuvvet göndererek Sauron'un ordusunu yenmelerini sağladı.[6]
Númenor'un Çöküşü sonrası Orta Dünya'da huzur hakimdi. İkinci Çağ'ın sonuna doğru Sauron, yeni kurulmuş bir orduyla yeniden ortaya çıktı ve eski eviMordor'un yakınındaki Gondor Krallığı'na savaş açtı. Gil-galad, İnsanların Yüce Kralı Elendil ile Elflerin ve İnsanların Son İttifakı'nı kurdu. Elflerin ve İnsanların ordusuMordor'a girdi ve Sauron'un kalesiBarad-dûr'u kuşattı. Kuşatmanın sonuna doğru Sauron nihayet ortaya çıktıHüküm Dağı'nın yamaçlarında Gil-galad ve Elendil'e karşı birebir savaştı; Tek Yüzük'ü kaybetti ama ikisini de öldürdü. Minas Tirith'te İsildur tarafından yazılmış bir parşömene göre Sauron, Gil-galad'ı bizzat kendi çıplak ellerinin ısısıyla öldürmüştür. Elrond'un Yüzük Kardeşliği Yüzük'ü güneye götürmeden önce Ayrıkvadi'deki Divan'da söylediğine göre, o çarpışmada Gil-galad'ın yanında sadece Cirdan ve kendisi bulunuyordu.[7]
Yüzük Kardeşliği'nde, Fırtınabaşı'na giderkenAragorn, Gil-galad'dan bahseder. Bunun üzerine hobbit Sam Gamgee,Gil-galad'ın Düşüşü ağıdından bu 3 kıtayı okur:
Hobbitler bundan etkilenir ve Sam'den devamını getirmesini isterler; Sam ise Bilbo'dan sadece bu kadarını öğrendiğini itiraf eder. Aragorn, şiirin "kadim lisandan" tercüme edilmiş olduğunu ve hobbitlerin Ayrıkvadi'de şiiri baştan sona dinleyebileceklerini söyler.[8]
Tolkien, Gil-galad için farklı taslak metinlerde birkaç farklı aileyi ele almıştı.Númenor'un Çöküşü metninin ikinci bir versiyonunda Gil-galad,Silmarillerin yaratıcısıFëanor'un soyundan geliyor.[9] Başka bir metinde iseFinrod Felagund'un oğlu olarak görülüyor.[10] Yayımlanan Silmarillion'da ise Gil-galad, Fingon'un oğlu olarak doğuyor. Kitabın editörü Christopher Tolkien daha sonra bu karardan pişmanlık duyduğunu ve Silmarillion'da Gil-galad'ın ailesinin belirsiz bırakılmasının daha iyi olacağını belirtmiştir.[2]
Hollanda Tolkien Topluluğu'ndan Renee Vink, Gil-galad'ın Fingon'un oğlu olması için tek iyi nedenin, Gil-galad'ın armasındaki mavi ve gümüş renklerininFingolfin'in bayrağıyla örtüşmesi olduğunu öne sürüyor.Orodreth'in babalık hakkını şu birkaç nedenle savunuyor: Sürgündeki (Orta Dünya'daki) Noldor'un kralının,Valinor'daki Noldor'un kralıFinarfin'in soyundan biri olması; Finarfin'in soyundan birinin, Finarfin oğlu Finrod'un intikamını almak için Sauron'la savaşması; ve Finduilas'ın kardeşi olarak, (Noldor kralları arasında sadece onun) bir mızrakla, yani kardeşini öldüren silahla savaşması.[11]
| Finwe Noldor Kralı | Indis Vanyar soyundan | Olwë | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Findis | Fingolfin | Írimë | Finarfin | Eärwen | bilinmeyen oğullar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Finrod | Angrod | Eldalótë | Aegnor | Galadriel | Celeborn | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Orodreth | Elrond | Celebrían | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Finduilas | GIL-GALAD | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Gil-galad,Sindarin dilinde (Tolkien'in yarattığı Elf dillerinden biri) "Yıldızışığı"[8] ve "Parlak yıldız" anlamlarına gelir. Bu isim,gil ("yıldız") ilegalad ("parlaklık") kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Gil-galad'ın mızrağıAeglos ise "Kar noktası", "Kar dikeni" ve daha yaygın olarak, "Buz sarkıtı" anlamlarına gelir veaeg ("keskin, sivri") ilelos ("kar") kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Ereinion ismi ona babası tarafından verilmiş olup[12] Sindarin dilinde "Kralların soyundan gelen" anlamına gelir.
Artanáro,Quenya dilinde "soylu ateş" demektir. İsmin Sindarin formuRodnor idir.