1853'ten 1870'e kadar Seine Valisi olarak,İkinci İmparatorluk dönemindeParis'inkentsel dönüşümüne öncülük etti. Bugün hala Paris'in geniş caddeleri boyunca inşa edilen birçok bina için "Haussmann tarzı (ing. Haussmanniann)" binalardan söz edilmektedir. Ayrıca gerçekleştirdiğimimari uygulamalar, "Haussmann Operasyonları"[1][2] ya da "Haussmann Uygulamaları" olarak da adlandırılmaktadır.[3]
Napoléon III ve Baron Haussmann (1860).Grande-Armée Bulvarı .
19. yüzyıl ortalarında,Paris'inşehir merkeziOrtaçağ'daki halinin neredeyse aynısıydı: sokaklar dardı, aydınlatma yetersizdi ve önemli birkirlilik sorunu vardı.[6] BugünParis 3. Bölgesi'nin kapsadığı alanda bulunan semtlerde 2 metrekare bașına 1 kișinin yașadığı, bu sayının,Champs-Êlysées gibi yeni gelişen semtlerde 186 metrekare bașına 1 kiși olduğu belirtilmektedir.[7]
1832 yılındaki büyükkolera salgınının ardından yayılan nüfus, mal, hava ve su akışlarını kolaylaştıran bir şehir planlaması oluşturmak isteyen Hausssmann, "Büyüyen, Güzelleşen ve Temizlenen Paris" kampanya sloganıyla projelerine başladı.[9] Bu amaçla kalabalık ve sağlıksız Orta Çağ mahallelerinin yıkılması, bunlar yerine geniș caddelerin açılması;parklar ve genişmeydanlar yaratılması;kent çevresindekibanliyö semtlerinin kente ulaşımının sağlanması; yenikanalizasyon, çeșme ve su yollarının yapımı gibi projeler oluşturulmuştur.[1]
Politik olan bir başka amaç ise,Paris'te sık görülen olası halk ayaklanmalarını önlemekti. Kolluk kuvvetlerinin dar sokaklara kurulan barikatlar nedeniyle ayaklanmalara müdahale zorluğu yaşaması, Paris'in geniş caddeli şehir planlamasının bir nedeni olarak gösterilmektedir. Haussmann projeleriyle Paris'in eski merkezinin yıkılarak yeniden düzenlenmesi, yeni mahallelere dağılan işçi sınıfının örgütlemesini zorlaştırmıştır.[10]
Haussmann'ın projeleri ilk etap, ikinci etap ve üçüncü etap olarak ayrılır. İlk etap projeleri rue de Rivoli veGrand Hôtel du Louvre Oteli'nin inşasını, Strasbourg ve Sebastopol bulvarlarının yapımını, geniş park alanlarının yaratılmasını içerir veChatelet meydanı bu etap sonunda Paris'in yeni merkezi haline gelir.[1]
1859 yılında uygulanmaya bașlanan İkinci Etap ise "bir bulvarlar ağı olușturmak" ve oluşturulacak olan tüm bu bulvarları yeni "tren garlarına bağlamak" misyonunu içerir.[1] Bu kapsamda Paris'in kuzey-doğusundaPlace de la Rébublique meydanı Magenta bulvarı üzerindenGare du Nord'la; kuzey-batısında ise Madelaine meydanı Malesherbes bulvarı üzerindenGare Saint Lazare'le birleştirildi.[1]Arc de Triomphe veÉtoile meydanı ve bugünEyfel Kulesi'nin de içinde bulunduğuTrocadéro meydanı da bu dönemde yeniden düzenlendi.[1]
Nihayet üçüncü etap projeleri ise bulvar yollarının uzatılması ve meydan düzenlemelerinin tamamlanmasına yöneliktir ancak bunlar gerçekleştirilemeden Haussmann artan tepkiler üzerine valilik görevinden ayrılmak zorunda kalmıştır.[1]
Tahminlere göre, Baron Haussmann'ın uygulamalarıParis'i %60 civarında değiştirmiştir.[11] Hausmann'ın şehir planlamasındademir yollarının özel bir önemi bulunmaktadır. Haussmann'ın görev yaptığı 1853-1870 yılları arasındaParis'te toplam 200 km uzunluğunda yeniray inşası gerçekleşmiştir.[5] Demir yollarındaki bu gelişme Paris merkezini banliyölere bağlayaraknüfusun dengeli dağılımı sağlamıştır.
Boulevard Haussmann,8. Bölge, Paris.Rue de Paris, Temps de Rain (1877),Gustave Caillebotte,Art Institute,Chicago ." Seni bu kadar çok sevdikten, inci ve elmaslarla süsledikten ve bir zamanlar çok çirkin olan seni en güzel yaptıktan sonra, bana "Kahretsin? Nankör !!! » mü diyorsun !!! Ocak 1870.
Haussmann'ınBaronunvanının kullanması tartışmalara neden olmuştur. Anılarını yazdığıMémoires kitabında[13] açıkladığı üzere,I Napolyon tarafından çıkarılan bir kararname ile tümsenatörlere bu unvanın verilmesi nedeniyle, 1857'de Senatoya yükseldikten sonra bu unvanı kullanmıştır. Ancak bu kararname, Restorasyon'dayürürlükten kaldırılmıştır.[14]
İmar planlarına ilişkin eleştiriler ise yüksekmaliyet ve bazı yeșil alanların yol yapımı nedeniyle daraltılması üzerinde yoğunlaşmıştır.[1]
^abcdefghiAtilla Yücel (2016).“Baron Haussmann’ın Paris’i in: İ. Bilgin (ed): Paris – Berlin, İstanbul Bilgi Üni – Vitra, 2016. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. ss. 169-187.
^« L’urbanisme hier et aujourd’hui. Et demain... ? », Jean-Claude Poutissou, inLes Publications de l'AUEG.
^Lettre de Haussmann à Persigny, 22 juin 1857, cité dansGeorges-Eugène Haussmann, Monique Rauzy, Hatier, 200 ; voir aussi P. Casselle (éd.),Commission des embellissements de Paris : rapport à l'empereur Napoléon III rédigé par le comte Henri Siméon (décembre 1853), Paris : Rotonde de la Villette, 2000, 205 p.
^J.E. Horn,Les Finances de l'Hôtel de Ville, 1869.
.JPG)
