Filistin Kurtuluş Örgütü, kısacaFKÖ (Arapça: منظمة التحرير الفلسطينيةMunaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah) veya uluslararası İngilizce kısaltmasıylaPLO (Palestine Liberation Organization) olarak bilinen,bağımsız veözgür birFilistin kurmayı amaçlayan bir örgüttür.[1][2] Temelleri 13-16 Ocak 1964'teKahire'de toplananArap Birliği zirvesinde atılan örgüt, 29 Mayıs 1964 tarihindeFilistin Ulusal Konseyinin toplanmasının ardından 2 Haziran 1964 tarihinde kuruldu. Örgüt Arap devletleri arasındaki liderlik savaşı yüzündenFilistinliler tarafından değil,Arap devletleri tarafında özellikle deMısır Devlet BaşkanıCemal Abdünnasır'ın yoğun desteği ile kurulmuştur.[1]
FKÖ'nün kurumsallaşması aşamasında Arap devletleriFilistinlileri mücadele yönünde yetiştirmek amacıyla askerî okullarına alma talebinde bulundular, ayrıca teşkilatın finansmanı için bir FilistinMillî Fonu oluşturuldu.Arap devletlerinde FKÖ'nün ofisleri açıldı ve o sıralardaGazze veSina'da üslenecek birFilistin Kurtuluş Ordusu kuruldu.
Bir anlamda Filistin davasının siyasal temsilcisi olan ve çok sayıda Filistinli örgütü bir çatı altında toplayan FKÖ,1967 Arap-İsrail Savaşı'nda etkinliğini artırdı. 1968 yılında yapılanFilistin Ulusal Konseyi'nin dördüncü toplantısında FKÖ yeniden örgütlendi. Silahlı gruplar üye yapılırken sözleşme yeniden gözden geçirildi ve Filistin Kurtuluş Ordusu'nun askerî kanadı kuruldu.
FKÖ'nün en önemli organı, Filistin parlamentosuna eş değer olan Ulusal Konsey'dir. Üyeler; Konsey'in mevcut kurulu, askerî gruplar, Filistin birlikleri, meslek örgütleri ve önde gelenFilistinlilerin görüşmeleriyle belirlenmektedir. Konsey, FKÖ'nün siyasetini ve programlarını oluşturan en üst kuruldur.
FKÖ şemsiyesi altında bulunan gruplar içindeki en büyük örgüt olanEl-Fetih'in lideriYaser Arafat, 1969'da FKÖ Yürütme Kurulu Başkanlığına getirildi. Arafat yönetimi 1973 yılından itibarendiplomasiye ağırlık vererek FKÖ'yesürgün hükûmeti niteliği kazandırdı. 1974 yılında örgüt,Arap Birliği,İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) veBirleşmiş Milletler (BM) tarafından Filistinlilerin tek meşru temsilcisi olarak tanındı.[3] 1980'li yılların başlarına kadar FKÖ pek çok değişik grubu bünyesinde taşıyor olmasına rağmen Filistin davasının önde gelen örgütü olma özelliğini korudu. Örgütün merkezi 1967 savaşından sonra Ürdün'e, 1970'te Lübnan'a ve 1982 yılında İsrail'in Lübnan'ı işgaliyle Tunus'a taşındı.
FKÖ Başkanı Arafat, Aralık 1988'de FKÖ adınaterörizmi kınadığını açıklayan bir konuşma yaptı. Bunun üzerine ABD bu açıklamanın,El-Fetih,Güç 17,Havari Grubu, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) ve Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi (FDHKC) gibi örgütleri de bağladığını düşündü. FakatABD ile FKÖ arasındaki diyalog FHKC'nin 30 Mayıs 1990'da İsrail kıyılarına saldırmasıyla bozuldu.
1994 yılında yapılanGazze-Eriha Anlaşması ve Eylül 1995'te yapılanII. Oslo Anlaşması'yla İsrailGazze Şeridi'nin tamamına yakınının,Batı Şeria'nın ise bazı bölgelerinin yönetimini Filistin Otoritesi'ne bıraktı. 1996 yılının Ocak ayında yapılan seçimlerin sonucunda 88 üyeli Filistin Otoritesi Konseyi oluşturuldu. Ayrıca seçimlerin sonunda Arafat Filistin Otoritesi'nin başkanı olarak göreve başladı. Filistin Otoritesi kabinesi 23 bakanlıktan oluşuyordu fakat önemli kararları alma yetkisi Arafat'a aitti. Ayrıca hükûmette önemli pozisyonlarel-Fetih üyelerine verildi. FKÖ, bugün devam eden varlığı ile Filistin Ulusal Otoritesi'ni yürüten siyasal bir parti gibi işlev görmektedir.
