Ekskalibur, efsaneviBüyük Britanya KralıArthur'un taşıdığı,Glastonbury Gölü veAvalon Adası'nın Leydisi Vivien tarafından kendisine verilmiş olankılıcın adıdır.Galce orijinal adıCaledfwlch (veBreton Kaledvoulc'h,Orta Cornwall dilinde Calesvol) veİrlanda dilindeCaladbolg olan kılıcınLatince adıCaliburnus'tur veKelt mitolojisi'nde Arthur'dan önce değişik savaşçı ve kralların elinden geçmiştir. Efsaneye göre bu kılıç aslında Tanrıların verdiğiDört Hazine'den biri olan Nuada'nın kılıcıdır. Findias kenti'ne gönderilmiştir. Bu kılıcın vuruşundan kimse kaçamaz. Ulster döngüsünde kahraman Fergus Mac Roich'in kılıcı Caladbolg'un aynı kılıç olduğu da düşünülür.
Ekskalibur hakkında iki efsane bulunur. İlkindeRobert de Boron'unMerlin adlı şiirinde "Sword in the Stone" (Taştaki Kılıç) olarak geçer. Kral Arthur, kılıcı saplandığı taştan çekip çıkarır ve bu yolla gücünü ve hâkimiyetini ispatlar. SirThomas Malory'nin kaleme aldığı Kral Arthur efsanesine göre ise Kral ArthurKral Pellinore'la dövüşürken kılıcı kırılır. Gölün Hanımı, Kral Arthur'a başka bir kılıç, yani Ekskalibur verilir. Kral Arthur'un ölümüyleSir Bedivere kılıcı göle atmış, gölden yükselen bir el de kılıcı kaparak kaybolmuştur.
Kral Arthur'un büyülü güçleri olan kılıcı Ekskalibur Büyük Britanya'nın haklı egemenliğiyle de iliştirilir. Bu iki kılıç kimi yerde aynı kılıç olarak geçse de kimi kaynaklarda birbirlerinden ayrı olduğu söylenir. Söylenenlere göre bu kılıç, yeryüzüne düşen birmeteorun madeninden yapılmıştır. Çekilir çekilmez otuz meşale yakılmış gibi düşmanların gözünü kamaştırması, güçlü kını aracılığıyla sahibinin ölümcül yaralar almasını önlemesi, yaralanan yerin kanamaması gibi özellikleri vardır.