Claude Chappe | |
|---|---|
.JPG) | |
| Doğum | Claude Chappe 25 Aralık 1763(1763-12-25) Brûlon,Sarthe,Fransa |
| Ölüm | 23 Ocak 1805 (41 yaşında) Paris,Fransa |
| Ölüm sebebi | İntihar |
| Tanınma nedeni | Optik telgrafın mucidi |
| Ebeveyn(ler) | Ignace Chappe d'Auteroche (baba) Marie-Renée de Vernay de Vert (anne) |
Claude Chappe (25 Aralık 1763 – 23 Ocak 1805),Optik telgrafın mucidiFransız bilim insanı.
Claude Chappe, 1763 yılınınnoel günüParis'in yaklaşık 200 km güneybatısındakiBrûlon kasabasında doğdu.[1] Dedesi Fransız bir baron, amcasıJean-Baptiste Chappe d'Auteroche ise 1761 ve 1769'daVenüs geçişi gözlemleriyle ün yapmış bir astronomdu.[1] Bir süre parlamento hukukçusu olarak çalışan babası Ignace Chappe d'Auteroche (1724-1783) 37 yaşındayken, 13 Şubat 1762'de 31 yaşındaki Marie-Renée de Vernay de Vert (1731-1803) ile evlendi.[1] Çiftin bu evlilikten Ignace Urbain Jean (1762), Claude (1763), Marie Marthe (1763), Pierre François (1765), Sophie François (1767), René (1769), Abraham (1773) ve üç de düşük doğum olmak üzere on çocuğu oldu.[1] Claude ve Marie Marthe ikiz olmalarına rağmen Marie Marthe gece yarısından sonra doğmuştu.[1]
Chappe küçüklüğünde papaz olmak için manastıra gitti. Daha sonraRouen'dekiCollege de Joyeuse’da eğitim gördü. Chappe dini eğitimi sırasında bilime güçlü bir şekilde ilgi duymaya başladı. Paris'te bir grup fizikçiyle tanıştı ve daha sonra yeni kurulmuş prestijli bir topluluk olanSociété Philomathique de Paris’e katıldı.[1] Fizik deneyleri yapıp, bu deneylerin sonuçlarını makale olarak yayımlamaya başladı.
Chappe gençliğinde din adamı ve astronom olan amcasını örnek aldı. Amcasının Rusya'nınTobolsk şehrine yaptığı 6 Haziran 1761'de Venüs geçişi için gözlem seyahati üzerine yazdığı ve okuduğu ilk kitap olanVoyage en Siberie kitabından çok etkilendi.[1] En küçük kardeşi Abraham bu olay hakkında daha sonra şunları yazdı: "Bu kitabı okumak ona büyük ilham ve fiziksel bilimler açısından bir tat verdi. Bu noktadan itibaren tüm çalışmalarında, hatta uğraşılarında buna odaklandı."[1]
Chappe'nin amcası bir sonraki Venüs geçişi olan 3 Haziran 1769 tarihli geçiş ve birkaç hafta sonrakiay tutulması için gittiği Meksika'nınGüney Aşağı Kaliforniya eyaletindekiSan José del Cabo şehrinde 1 Ağustos 1769'dasarıhummadan öldü.[1] Chappe'nin babası girdiği bir iddia üzerine atıylaSen Nehri'ni geçtikten sonra ağır nezleye yakalandı ve bir süre sonra öldü, Brûlon'da defnedildi. Annesi ise mezar taşında yazan tarihe göre 1803'te öldü ve kocasının yanına defnedildi.[1]
1790'dan itibaren birçok uzun mesafe iletişim yöntemleri deneyen Chappe, sayıları temsil eden gonglar ve birbirleriyle uyumlu saatlerden faydalanmayı denedi. Bir tarafı siyaha, bir tarafı beyaza boyanmış panjurlar kullandı.[2] En sonunda "T" aletinde karar kıldı. Bu, tepesinerégulateur diye adlandırılan yaklaşık dört metre uzunluğundaki bir levha yerleştirilmiş bir direkten ve bunun her iki ucundaindicateur denen, yaklaşık iki metre uzunluğundaki birer levhadan oluşan ve her üç levhanın da ipler vepalangalar aracılığıyla hareket ettirilebildiği bir düzenekti.[2]
Chappe aygıtını Paris'te kurmayı denedi ancak bunda başarılı olamadı. Mart 1792'de ağabeyi Ignace'ın üyesi olduğu Yasama Meclisine başvurdu.[3] İlk olarak başvurusu ilgi görmezken bir süre sonra meclis üyeleriJoseph Lakanal ileGilbert Romme Chappe'nin önerisini desteklediler veYonne ilinde yer alanSaint-Fargeau veSaint-Martin-du-Tertre arasında deneme hattı kurması için Chappe'ye ödenek sağladılar.[3]
Deney başarılı olurken, Fransa'nın o dönem içinde bulunduğudevrim ve savaş durumu nedeniyle meclis üyeleri Paris'ten Lille'e kadar on beş adet telgraf istasyonu kurulmasını emrettiler.[3] Chappe telgraf mühendisi olarak, kardeşleri Abraham, Ignace ve Pierre François da yardımcıları olarak Savaş Bakanlığına atandılar.[3]
Claude Chappe 1804 yılının sonlarına doğru inşa edilen yeni telgraf hatlarının denetimleri sırasında hastalandı. Hastalığı için gıda zehirlenmesinden şüphelenen Chappe, bunda parmakları olduğu gerekçesiyle rakiplerini suçladı.[1] Birkaç aylık hastalık sürecinin ardından Paris'e dönünce depresyona girdi.[4] 23 Ocak 1805'tel'Hôtel Villeroy'daki telgraf idaresinin dışında yer alan bir kuyuya atlayarak intihar etti.[1][4] Naaşı ilk olarak Vaugirard'daki bir mezarlığa defnedilip, kardeşi Ignace Urbain Jean'ın 1829'daki ölümünden sonraPère Lachaise Mezarlığı'na, kardeşinin yanına nakledildi.[4]
Telgrafın bulunuşunun 100. yılı anısına Paris'tekiBoulevard Saint-Germain ileRue du Bac sokağının kesişme noktasınaEmile Louis Macé tarafından yapılan Chappe'nin bronz heykeli 18 Temmuz 1893'te açıldı.[4][5] Merkezi bir yerde olması ve metro istasyonuna yakınlığı nedeniyle Paris halkı için gözde buluşma yeri olan heykel, 1942'deNazi Almanyası'nın Fransa'yı işgali sırasında eritilerek Alman işgal birliklerinin silah yapımında kullanıldı.[4]
